_________________________________________________________________ Title: The Holy Bible: Shuar New Testament Creator(s): Anonymous Language: Rights: Public Domain CCEL Subjects: All; Bible; New Testament _________________________________________________________________ Holy Bible Shuar New Testament _________________________________________________________________ New Testament _________________________________________________________________ Matthew _________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Jesukrístu Weatrí ju ainiawai. Tura Ashí nankaamas ti uunt weat Tawitcha Apraámsha ainiawai. ^2Apraáma Uchirí Isak. Tura Isaka Uchirí Jakup. Jakupa Uchirísha Jutá ni yachijiai. ^3Tura Jutá uchirin Páresan tura Sarancha Tamar jurermiayi. Páresa Uchirísha Esrum, nuna Uchirísha Aram. ^4Nuna Uchirísha Aminiatáp. Nuna Uchirísha Nasun. Nuna Uchirísha Sarmun. ^5Sarmunka Uchiríncha Púusan Raap jurermiayi. Puusa Uchirín Uwitian Ruut jurermiayi. Uwitia Uchirísha Isaí. ^6Nuna Uchirísha uunt akupin Tawit. Uunt akupin Tawitia Uchiríncha Sarumúnkan Patsepa jurermiayi. Patsepasha emka Uríasa nuweeyayi. ^7Sarumúnka Uchirí Rupuam. Nuna Uchirísha Apías. Nuna Uchirísha Asa. ^8Asa Uchirísha Jusapát. Nuna Uchirísha Juram. Nuna Uchirí Usías. ^9Usíasa Uchirí Jutam. Nuna Uchirí Akas. Nuna Uchirí Esekías. ^10Esekíasa Uchirí Manasés. Nuna Uchirí Amun. Nuna Uchirí Jusías. ^11Jusíasa Uchirí Jekunías ni yachi armia nujai. Nui Papirúnianmaya shuar Israer shuaran mesetjai nupetkar Papirúnia nunkanam achirar Júkiarmiayi. ^12Nu ukunmanka Jekuníasa Uchirí Saratiár akiiniamiayi. Tura nuna Uchirí Surupapír. ^13Surupapíra Uchirí Awiut. Nuna Uchirí Iriakím. Nuna Uchirí Asur. ^14Asura Uchirí Satuk. Nuna Uchirí Akim. Nuna Uchirí Eriut. ^15Eriuta Uchirí Ereasár. Nuna Uchirí Matan. Nuna Uchirí Jakup. ^16Jakupa Uchirí Jusé Marí aishriya nu. Marisha Jesusan jurermiayi. Nu Jesuska Shuáran uwemtikiartin asa Kristu tu anaikiamuiti. ^17Tuma asamtai Apraámnumia Tawitnium Jesusa Weatrí katurse (14) ainiawai. Tawitniumiasha Papirúnianam jukimiunma nuisha katurse weat ainiawai. Papirúnianam jukimiunmayasha Krístunam ataksha katurse ainiawai. ^18 Jesukrístu akiiniamu Júnis ámiayi. Ni Nukurí Marí Jusejai anajmanairuyayi. Tura Tsaníatsain Yusa Wakaní ajaprumtikiamiayi. ^19Ajaprukmataisha Jusé Marin iniatsaatsuk niin ajapatniun Enentáimpramiayi. Tura ti pénker asa aya iniaisatniun wakerimiayi aents nékainiatsain. ^20Nuna tu Enentáimia Pujái, mesekranam Yusa suntari Tarí chicharuk Tímiayi "Juséá, ame weatrum Tawitchakait. Tuma asam Marijiai nuatnaikiatin ashamkaip. Uchin jurertatna nuka Yusa Wakaníniuiti. ^21Uchin aishmankan takustatui tura nuna naari JESUS anaikiattame. Ashí ni Shuárin ni tunaariya uwemtikkiartin asa Jesus anaikiatniuiti" Tímiayi. ^22Yus ni etserniurijiai yaunchu timia nu uminkiati tusa nu Túrunamiayi. Juna aamtikramiayi: ^23"Nuwa natsa ajapruktatui tura uchin takustatui. Nuna Náarisha Emanuér anainiaktatui." Tu aarmaiti. Emanuérsha nu chichamnum "Yus iijiai pujuwiti" tawai. ^24Jusesha mesekranmaya shintiar Yusa suntari timia Núnisan Marin nuatkamiayi. ^25Tura uchin Júreatsain tsaninchamiayi. Tura jurermatai uchin Jesus anaikiamiayi. _________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Jutía nunkanam Pirin pépru ana nui Jesus akiiniamiayi. Nuisha Nú nunka akupniuri Irutisauyayi. Akiiniamtai ti neka apach nantu Tátainmaaniya Jerusarén péprunam Táarmiayi. ^2Taar inintruiniak "¿Israer shuara uunt akupniuri tui akiiniait? tiarmiayi. Nantu Tátainmaani pujaati ni yaari Wáinkiamji. Tura tikishmatratai tusar winiaji" tiarmiayi. ^3Irutis nuna antuk Nusháa Enentáimpramiayi. Tuma asamtai Ashí Jerusarénnumia shuarsha antukar Nusháa Enentáimprarmiayi. ^4Irutis nuikia Ashí Israer-patri uuntrincha tura yaunchu akupkamun jintinniuncha untsukarmiayi. Tura Kristu akiiniatniurin inintrusmiayi. ^5Tutai chichainiak "Jutía nunkanam Pirin pepru ana nui akiiniatniuiti, tiarmiayi. Yaunchu Yúsnan etserin tu aaruiti: ^6"Jutía nunkanam, Pirin pepru, Ishitiápchich ana Nuyá nekas uunt akupin winittiawai. Nii Ashí Israer shuaran, Wíi shuar ásarmatai, pénker Wáinkiattawai," tawai Yus." Tu tiarmiayi. ^7Nuna Tuíniakui Irutis ti neka apachin úusan, Urutía yaa emka Wáinkiamarum tusa aniasarmiayi. ^8Nuyá Pirinnum akupeak "Nui werum uchi pénker inintrusrum Wáinkiatarum. Tura Wáinkiarum ujatkatarum. Wisha werin Tikishmátuutaj" Tímiayi. ^9 ^10Tutai ti neka apach wearmiayi. Tura yaa, yajaya Wáinkiarmiania nu, tuke eem wémiayi. Tura yaan Wáinkiar ti wararsarmiayi. Tura Nú yaa uchi pujumia nui ejeniarmiayi. ^11Jeá wayawar uchincha ni Nukurí Marijiai Wáinkiarmiayi. Tura uchin tikishmatrarmiayi. Nuyá ni Kajuntríyan kurincha, Mirá kunkuinniasha, Chíkich kunkuinniasha Súsarmiayi. ^12Nuyá mesekranam Yus "Irutisaini weerap" tutai Chíkich jintianam waketkiarmiayi. ^13 Ti neka apach waketramtai Yusa suntari mesekranam Jusen ujakmiayi. "Nantakim uchi ni Nukuríjiai Ejiptu nunkanam jukim nui Pujustá. Irutis uchin Máataj tusa eaktatui. Tura ukunam ankant ajasmatai ujaktajme" Tímiayi. ^14Tutai Jusé kurat shintiar Nú Káshik uchincha Nukuríjiai Ejiptunam jukimiayi. ^15Irutis Jáatsain nui pujusarmiayi. Ejiptunam pujusmatai Yus yaunchu timia nu uminkiamiayi. Iis, Yúsnan etserin aak Tímiayi: "Ejiptunmayan winia Uchirun untsukmajai." Tu aarmiayi. ^16 Irutissha ti neka apach niin ananka Yajá waketran Nekáa ti kajekmiayi. Ti kajek Ashí aishmanchin Pirinnumsha tura yantamach pujuarmia nunasha maawaarat tusa akupkamiayi. Ti neka apach ujakmia nuna Enentáimias Ashí Jimiará uwin takakun tura Nú uchichin Máawarat tusa akupkamiayi. ^17Nuka Yusnan etserin Jeremías aarmia nu uminkiamiayi. Juna aarmiayi: ^18"Ramá nunkanam ti uutainiak uur ajainiawai. Raker ti uutu asa atsankrachminiaiti ni Uchirí Jákarmatai." Tu aarmiayi. ^19 Tura Irutis jakamtai Yusa suntari mesekranam Jusen ujakmiayi. ^20"Uchin Máataj tiarmia nuka Jákarai. Yamaikia ataksha uchi ni Nukuríjiai jukim Israer nunkanam waketkitia" Tímiayi. ^21Tutai Jusé nantaki uchincha Nukuríjiai jukin Ejiptunmaya Israer nunkanam waketkimiayi. ^22Túrasha Irutisa Uchirí Arkiráu Jutía nunkanam uunt akupin ajasun Nekáa nui wétinian Aránkámiayi. Mesekranmasha ujakma asa nui pujutsuk Kariréa nunkanam wémiayi. ^23Nui Jeá Nasarét péprunam pujusmiayi. "Nasarétnumia átatui" Yusnan etserin yaunchu tu etserkamu nujai uminkiamiayi. _________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Nuyá imiakratin Juan Jutía nunkanam aents atsamunam etserki Támiayi. ^2"Enentáim Yapajiátarum. Tsawant ishichik ajasai Yus jui akupin ajastin." Tu etserkamiayi. ^3Nú Juankan yaunchu Yúsnan etserin Isayas juna aarmiayi: "Shuar atsamunam aents untsumui. Untsumuk "Atumí Enentái Uunta jinti iwiarturtarum tura naka awajsatarum" tawai." Tu aarmiayi. ^4Nu Juansha kamiyu ure najantramun entsauyayi. Emenmamkesha nuapeyayi. Tura yutai-Títikriátsnasha chinijiai Yúuyayi. ^5Tura Jerusarén péprunmaya shuarsha tura Ashí Jutía nunkanmaya shuarsha Jurtan entsanam matsamiarmia Nú shuarsha mash Juánkan tariarmiayi ni chichamen anturkatai tusar. ^6Tura ni tunaarin paant etserkarmatai Juan Jurtan entsanam imiainiarmiayi. ^7 Juansha Pariséuncha Satuséuncha imiatti tusa wininian Wáiniak Tímiayi "Napia aaniutirmincha, ¿ya atumniasha ti Asutniátniunmaya uwempratniuncha ujatmakmarum? Tímiayi. Asutiátin tsawant ishichik ajasai. ^8Tuma asamtai Enentáim Yapajiámuitkiuinkia pénker wekaamurmijiai paant iniakmastarum. ^9Atumsha "Iikia Apraám weeaitji" tu Enentáimtumasairap. Nujai uwemprashtatrume. Yus wakerakka ju kayan Apraáman tiranki najankainti, Tímiayi. ^10Numi ajaktinia aintsan Kampuwárin jacha atuttsamuiti. Tura numi pénker nereatsna nuka tsupikia jinium apeamu ártatui. ^11Wikia aya entsajain imiajrume atumi Enentái Yapajiáwakrumin. Antsu winia ukurui winiana nuka pénker awajtamsataj tusa imiantinia aanis tura Jía aanis Yusa Wakanin enketramprattarme. Wijiai nankaamantu asamtai wikia tsuntsumpruan ni Sapatrínkisha atitrachminiaitjai. ^12Aruusa nerejai Túruinia aintsan átatui. Awajtiutairin achikiuiti tura nujai saepen awajtittiawai. Tura neren pénker ikiustatui, antsu saepenka jinium apeattawai. Nu jisha tuke kajinchaiti." Tu Tímiayi Juan. ^13 Nuyá Jesus Kariréa nunkanmaya winis Jurtan entsanam Támiayi Juan imiatti tusa. ^14Juansha emka nakitiak Jesusan Tímiayi "Ame winia imiatminiaitme. Túrutamniaitiatmesha ¿urukamtai winia tarutnium?" Tímiayi. ^15Tura Jesus Tímiayi "Antsan asati yamaikia. Núnisrik Ashí Yus akupkamu umirkatniuitji." Tutai Juan iniaisamiayi. ^16Tura Jesus imiani entsaya Jíinkímtai nayaimp~i uranmiayi. Tura Yusa Wakaní Yámpitsa aintsan Jesusan tarimiayi. Niisha Wáinkiámiayi. ^17Túramtai nayaimpinmaya Yus chichaak "Juka winia Uchiruiti. Ti aneamuiti. Ti shiir Enentáimtajai" Tímiayi. _________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Nu Túrunamtai Yusa Wakaní Jesusan iwianchjai nekapmamtiksattsa aents atsamunam jukimiayi. ^2Nui kuarenta (40) tsawant, Káshisha tsawaisha yurumtsuk pujak tsukarmiayi. ^3Nui uunt iwianch Jesusan nekapsataj tusa Tarí Tímiayi "Nekas Yusa Uchirinkiumka ju kaya apatuk najanata." ^4Tutai Jesus Tímiayi "Yus-Papinium aarmaiti: "Aents aya apatkujain iwiaaku pujuschamniaiti. Antsu Yus Táman Enentáimtuiniak nekas iwiaaku pujusartatui" tawai" Tímiayi. ^5Tutai uunt iwianch Jerusarén péprunam Jukí Yusa Uunt Jee Cháikin iwiak ^6Tímiayi "Nekas Yusa Uchirínkiumka juya akaikim iniaata. Kame Yus-Papinium aarmaiti: "Yus ni suntarin akatar Akúptúrmaktatui. Nawemin kayanam ajiintsumnin wenkurmaktatui" tawai" Tímiayi. ^7Tutai Jesus Tímiayi "Núnisan Yus-Papinium aarmaiti: "Ame uuntrum Yus "Nekapsataj" tiip" tawai" Tímiayi. ^8Ataksha uunt iwianch naint Yakí Wájakmanum iwiakmiayi tura Nuyá Ashí nunkanmaya péprun shiira nuna iniaktusmiayi. ^9Tura Tímiayi "Winia tikishmatrurakminkia juna mash amastatjai." ^10Tutai Jesus Tímiayi "Werumta, uunt iwianchi. Yus-Papinium aarma awai: "Ame uuntrum Yúsak tikishmatrata tura Ninki shiir awajsata" tawai" Tímiayi. ^11Tutai uunt iwianch Jesusan ikiuak wémiayi. Túramtai Yusa suntari tariar atsumamurin Súsarmiayi. ^12 Juan sepunam enketui taman antuk Jesus Kariréa nunkanam wémiayi. ^13Tura Nasarét péprunam pujutsuk Kapernáum péprunam we pujusmiayi. Kapernáumsha Kariréa antumianka Kánmatkariin pujumiayi. Ti yaunchusha Jakupu uchiri Sapurúnsha tura Niptarísha nu nunkanak nui pujustaitsar achikiaruyayi. ^14Jesus nuna Túramtai yaunchu Yúsnan etserin Isayas aarmia nu uminkiamiayi. Juna aarmiayi: ^15"Sapurúnsha Niptarísha nayaantsanam Tíjiuch Jurtan entsa amainini nunkan achikiarmiayi. Nuka Kariréaiti Israer-shuarcha matsatainia nui. ^16Nu aents kiritniunam pujuiniayatan ti Tsáapninian Wáinkiarmiayi. Jákatniunam pujuiniai Tsáapin Tsáapnirmiayi." Tu aarmaiti. ^17Nuyá Jesus étseruk Tímiayi "Tunaarum Enentáimturum Enentáim Yapajiátarum. Ju nunkanam Yus akupkatin tsawant ishichik ajasai." ^18 Jesus Kariréa antumianka Kánmatkarin wesa Jimiará aentsun Nuámtak Yáchinniun Wáinkiámiayi. Chikichik Antresauyayi, chikichcha Semunkauyayi. Nu Semun Núnisan Pitru Náartiniuyayi. Namakan achin ásar namakan nekajai Nankíak yujaarmiayi. ^19Nuna Jesus Wáinkiar tiarmiayi "Nemartustarum. Túrakrumin shuarsha Yusna arti tusan Yamái namak Achíarmena Núnisan shuaran-eau awajsatjarme." ^20Tutai ni nekarin ikiukiar Niin nemariarmiayi. ^21Nuyá ishichik wésan ataksha Nuámtak yachinniun Wáinkiámiayi. Jakupu Juanjai mai Sepetéu Uchirí ármiayi. Niisha kanunam enkemsar ni nekarin ni Aparíjiai iwiarainiak pujuriarmiayi. Tura Jesus "Nemartusta" tutai ^22nu chichamaik kanuncha tura Aparíncha ikiukiar Jesusan nemariarmiayi. ^23 Ashí Kariréa nunkanam Jesus Israer-shuar iruntainiam etserki wémiayi. Yus ju nunkanam akupkatin chichaman etserkamiayi. Tura Untsurí sunkurjai Jáinian Ashí Tsuármiayi. ^24Ashí Siria nunkanam Jesus Tsuákratman nekaawar Ashí Nánkamas sunkurjai Wáitin armia nuna Jesusan tsuarti tusa itiariarmiayi. Ashí jaancha, najaimiancha, yajauch wakantrukuncha, Wáuruncha, tampemaruncha Jesus Tsuármiayi. ^25Tura Untsurí shuar Jesusan nemariarmiayi. Kariréa nunkanmayasha, Tekapurisnumiasha, Jerusarén péprunmayasha, Jutía nunkanmayasha, Jurtan entsa amainiyasha Jesusan nemariarmiayi. _________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Jesus Untsurí shuar Káunkarun Wáiniak Náinnium waka nui pujusmiayi. Tura ni unuiniamurisha taar pujusarmiayi. ^2Nuyá Jesus Júnis unuiniamiayi. ^3 `Ame wakanim atsumamu nekamarum kakaram ajasrum warastarum. Tuma asarum Yus akupeamunam pachiinniuitrume. ^4Kúntuts pujarum nu warastarum. Yus atsantamprattarme. ^5Péejchach Enentáimtumarmena nu warastarum. Yus Ashí nunkan amastatrume. ^6Eseer wekasataj tusa aya kitiamarum nu warastarum. Yus imiktamprattarme. ^7Waitnenkratniutiram warastarum. Yus waitnentramprattarme. ^8Pénker Enentáimniutiram warastarum. Yus Wáinkiáttarme. ^9Chicham iwiarin árum nu warastarum. Yusa uchiri turamartatui. ^10Pénker Túrakrumin yajauch awajtamainiakui warastarum. Yus akupeamunam pachiiniuitrume. ^11Wíi shuar asakrumin katsekramainiakuisha, itit awajtamainiakuisha, tura Ashí tsanumprutmainiakuisha warastarum. ^12Núnisan yaunchu Yúsnan etserin armia nunasha Túrawarmiayi. Túramtai shiir Enentáimkiuram warastarum. Nayaimpiniam ti pénker akinkiattarme' Tímiayi. ^13 `átumka ju nunkanam wee ana aintsanketrume. Tura wéeaitiat jeakchaitkiunka Míchuiti. ¿Nusha itiur Yuámniak ati? Antsu ántraiti. Tuma asamtai aa najatai tepet tusar ajapashtinkiait' Tímiayi. ^14`átumka ju nunkanam shiripkia aintsanketrume. Náinniumka pepru úumkachminiaiti. ^15Núnisan shiripik ekeemakam kajunnum enkeatsme. Antsu Yakí Sukúatsmek Ashí jeanam ana nu paant Atí tusam. ^16Núnisan atumsha Yusjai pénker Túramu paant Atí. Tura Ashí aents nuna iisar niisha Yus Apan shiir awajsartatui' Tímiayi. ^17 `Muisais akupkamuncha tura yaunchu Yúsnan etserin etserkarmia nuna ántar awajsattawai" turutiirap. Antsu nuna Wikia umiktaj tusan Táwitjai. ^18Nekasan Tájarme. Ashí Túrunatniua nu Amúatsain nu akupkamu ishichkisha Yapajniáshtatui. Nayaimpisha tura nunkasha tuke Amúatsain nu akupkamusha amuukashtatui. ^19Nu asamtai shuar chikichik akupkamun, Yúpichuch ana nunaksha, umirchakka tura Chíkich shuaran umirkashtinian unuiniakka Yus nekas akupin paant ajastatna nui Nú shuar uunt áchattawai. Antsu Ashí shuar akupkamun Umíana nu tura Chíkich shuaran umirkatniun unuiniana nusha Yus nekas akupin paant ajastatna nui, nu shuarka uunt átatui. ^20Tuma asamtai Yus akupeamunam pachiinkiataj Tákumka Pariséujai nankaamas tura akupkamu jintinniujai nankaamas eseera wekasatniuitrume' Tímiayi. ^21 `Yaunchu tiniu armia nu ántichukaitrum: "Mankartuawairap. Mankartana nuka Asutniátniuiti" tiniu ármiayi. ^22Tura Wisha Tájarme: Shuar ni yachin aya kajerakka nusha Asutniátniuiti. Ni yachin Kátsekea nuka akupniunam junaktiniaiti. Tura ni yachin "netsé" Tákunka jinium akupnakminiaiti.' ^23`Tuma asamtai Yus susataj tusam wakerakum tura ame yatsum ámin itit Enentáimturman Enentáimpramka, ^24suamu nui ikiuakum emka ame yatsum werim niijiai iwiarata. Turam waketkim Yus suam nu susata.' ^25`Shuar uuntnum Júramkuinkia jintian wesam niijiai iwiarata uuntnum ejetamtsain. Túrachakminkia uuntnum surutmaktatui tura niisha suntarnum surutmaktatui tura sepunam enketmattawai. ^26Tura nekas tajai, nui enkemamka Ashí rearchisha akikmachkumka Jíinkishtatme' Tímiayi. ^27 `Yaunchu tiniu armia nu ántichukaitrum: "Tsanirmawaip." ^28Tura Wisha Tájarme: Shuar nuwan tsanirmataj tu iiska nuikia ni Enentáin tsanirmayi.' ^29`Tuma asamtai ame jiimi tunaanum yajauch awajtamkuinkia ukuinkiam Yajá ajapata. Ashí ame ayashim jinium esaatsain aya chikichik ayashmi muchitmari emesratin pénkeraiti. ^30Ame ewejmesha untsuurmetiat tunaanum ajunmakuinkia tsupikiam Yajá ajapata. Ashí ame ayashim jinium esaatsain aya chikichik ayashmi muchitmari emesratin pénkeraiti.' ^31`Núnisan yaunchu tiniu ármiayi: "Shuar ni nuarin ajapatniun wakera nuka Papí najana susati." ^32Tura Wisha Tájarme: Shuar ni nuarin tsanirmachun ájapeakka nuwan tsanirmamtikiaiti. Tura ajapamujai nuatnaiyakka nuka tsanirmaiti.' ^33 `Núnisan yaunchu tiniu ármiayi: "Yusa naari pachisan turattajai" Tákumka nekas takamtsuk umiktiniaitme." ^34 ^35 ^36 ^37Tura Wisha Tájarme: Ayatik "Ee" Tákumka tura "Atsá" Tákumka Wáitrutsuk nuke Titiá. Támena nu nekas umiktaj takum ame Nú arant pachistiniaitkiumka nuka yajauchiiti, iwianchnumiaiti. Ti nekas tajai tusam nayaim pachischatniuitme. Nuka Uunt Yus pujutainti. Nunkasha pachischatniuiti Yusa tarimtairi asamtai. Jerusaren péprusha pachischatniuiti Uunt Akupin pujutai nui asamtai. Múukmesha pachischatniuitme. Chikichik intiashkesha Pújusha mukusasha awajsachminiaitme. Ayatik nekasa nu Páchitsuk Titiá.' ^38 `Yaunchu tiniu armia nu ántichukaitrum: "Shuar Máanikiar jii apujtukka niisha apujtuktiniaiti. Tura nai akarkasha ni naisha akarkatniuiti." ^39Tura Wisha Tájarme: Yajauch shuar taritrairap. Antsu ame yapimin ijiutmamtai Aatú yapimsha tsankatkata. ^40Tura pushirmin jurutramkitiaj Tákuisha sakurmesha susata. ^41Tura Káarkancha chikichik kirumitruk jurutkitia Túramkui ámeka Jimiará kirumitru ejeeta. ^42Seatmana nu susata. Ikiatmakuisha Páchitsuk ikiasta.' ^43 `Núnisan tiniu armia nu ántichukaitrum: "Ame shuarum aneeta tura nemasrumka kajerkata." ^44Tura Wisha Tájarme: Nemasrum aneetarum. Yajauch chichartamna nusha shiir awajsata. Nakitramana nusha nawamkata. Tura katsekramainiana nu tura yajauch awajtamainiana nusha Yus áujtusarta. ^45Atumsha nu Túrakrum Atumí Apari nayaimpiniam pujana nu Túrana aitkiasrumek Túrarme. Iista, Yus yajauch shuarnumsha pénker shuarnumsha Tsáapin awajmatkiatsuk. Núnisan yumincha yajauch shuar pujuiniamunmasha pénker shuar pujuiniamunmasha Yútumtiktsuk. ^46Aya atumin anenmainia nuke aneakmesha ¿yaki akirmakat? Yajauch shuarsha nuna Túrin ainiawai. ^47Aya ame yatsumek shiir chichaakmeka ¿Warí pénkerak Túram? Yus-shuarchasha nuna Túrin ainiawai. ^48Nu asamtai Atumí Aparí Yus nayaimpiniam pujana nujai métek ti pénker átiniaitrume.' _________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 `Ashí iimiainiain aya shuar iirsarti tusarum Yusna nu takasairap. Tu takaakrumninkia Yus Apa nayaimpiniam pujana nu penké akirmakchattarme. ^2Nu asamtai shuar atsuma nu yaiyakmeka Ashí shuar ujakairap. Anankartin ainia nuka iruntainmasha tura pepru Jintí wekasasha Ashí iimiainiain shiir Túrajai tusar nuna Túrin ainiawai. Junasha "pénker Túrawai" tu Enentáimturarti tiniu ásar Yus Akíatsain aya tu Enentáimturmajain akinkiaruiti, nekas tajai. ^3Antsu átumka atsumainia nu yaiyakmeka penké úukam Túrata. Chikichkisha nu Yáinman nekaashti. ^4Uukam Túrakminkia ame Apa Yus uukman wainia nu, nuna akirmaktatui.' ^5 `Atumsha Yus áujeakrumsha ántar chichamtin ainia Núnis áujsairap. Nu shuarka iruntainmasha tura pepru Jintísha shuar iirsarti tusa wajakiar Yúsan áujin ainiawai. Nekasan Tájarme, Yus Akíatsain aya nu iismajain akinkiaruiti. ^6Tura ame Yus áujeakmeka ame Kuárturmin wayam waiti epenim nui amek ame Apa Yus áujsata. Nuna ame Apa Yus uuka Túramu waitma asa akirmaktatui.' ^7`Yus áujeakmesha ántram esaram áujsaip. Yúsan nékainiatsna nuka "Esaram áujeakuinkia Yus anturtuktatui" tu Enentáimainiawai. ^8Niijiai métek ajasairap. Atumka seatsrumnin Yus Apa átum atsumamun nékawai. ^9 Nu asamtai Yus áujkuram Júnis Títiniaitrume: `Aparu Yus, nayaimpiniam pujamna nu, ii Aparínme. Ame Náarmincha shuar ántar pachischarti. ^10Ashí aentsnum ame akupkatin tsawantrum wari jeati. Ame wakeramuram nayaimpiniam umikma ana Núnisan ju nunkanmasha Uminkiatí. ^11Aparu, ii yurumkari Ashí tsawant amasta. ^12Tura winia nemasrun tsankurajna Núnismek, Aparu, winia tunaaru tumashrisha tsankurturta. ^13Tunáa wakeruktin tsankatrukaip. Antsu Ashí tunaanumia uwemtikrurta. Tuke Ashí aents akupkamniaitme. Núnisam Amesha tuke ti kakarmaitme. Tura ti Shíiraitme. Tuma asakmin seajme. Nuke Atí.' ^14`Amesha Chíkich shuar yajauch awajtamka nu tsankureakminkia Yus Apa nayaimpiniam pujana nu amincha tsankurtamprattawai. ^15Tura Chíkich tsankureachkumninkia Yus Apasha ame tunaarmincha tsankurtamprashtatui.' ^16 `Ijiarmarum Yus áujkurmesha wake mesekrum susuntrairap. Anankartin shuar Chíkich shuar "ijiarmaiti" tu Enentáimtursarti tusa tuma ainiawai. Nekasan Tájame, Yúska Akíatsain aya nujai akikma ainiawai. ^17Antsu ámeka ijiarmamsha pénker temashmaram pénker jaupmitia. ^18Shuar ijiarmaiti tu Enentáimturmasarain. Aya Yus Apak nekaattawai. Tura asa akirmaktatui.' ^19 ^20`Ju nunkanmaya kuit ikiaunkatniujai nankaamas nayaimpiniam kuit ikiaunkata. Juinkia kayaa Yúchakait tura mash meseatsuk. Tura kasasha Wayá kasamtsuk. Antsu nayaimpinmanka kayaasha yuatsui tura mash meseatsui tura kasasha Wayá kasamtsui. ^21Kuítrum ana nui Enentáimtustatme. Tuma asam nayaimpiniam ikiaunkata.' ^22`Ame Jímijiai Tsáapin amiin wayamniaiti. Tuma asamtai ame jiimi pénkeraitkiuinkia amiin Tsáapin Wayá tuke Tsáapniiti. ^23Antsu ame jiimi yajauchitkiuinkia Tsáapin amiin wayachmin asamtai tuke kiritin átatui. Núnisan yajauchia nu wakerakmeka pénkera nu ame Enentáimiin wayachmin asamtai tuke kirit ajastatui. Nu kiritcha Imiá yajauchiti.' ^24`Shuar Jimiará uuntrin umirkatniun tujintiawai. Chikichan wakerak chikichnaka nakitrattawai. Chikichan umiruk chikichnaka umirkashtatui. Núnisan átumka Yussha kuitcha Máimtek Enentáimtustin tujinkiattarme.' ^25 `Tuma asamtai Tájarme: Wariniak yuataj wariniak umartaj tura wariniak entsartaj tusarum nuke Enentáimsairap. Yus iwiaaku átinian amasu asa yurumkancha amaschamniakait. Tura ju ayashniasha najana asa entsataincha amaschamniakait. ^26Chinkisha Enentáimpratarum. Yakí nanamainiak yurumkan arakmainiatsui. Tura juuk yurumkan ikiuiniatsui. Tuma ain Yus Apa nayaimpiniam pujana Nú Yusak áyureatsuk. Atumsha chinkia Nú nankaamaschakaitrum. ^27Nu arantcha ti Enentáimkiumsha ¿nujai tsakartatmek?' ^28`Nuikia ¿urukamtai entsartincha Timiá Enentáimprum? Iistá, kukujsha takachuitiat tura najanchaitiat ^29ti Shíirmach ainiawai. Yaunchu uunt akupin Sarumún ti shiir iwiarmamniuitiat kukujia Tímianchauyayi. ^30Iis, nupa Yamái tsakaawai tura kashin aents tsupikiar jinium epeenawai. Tuma ain Yus ti shiir aentseatsuk. Nuna tura asa atumniasha Nú pénker waitmakchattawak. ¿Urukamtai Yus nekas Enentáimtatsrum? ^31 ^32Ju nunkanam ana nu pachikiairap. Chíkich shuar, Yúsan nékainiatsna nu, warin yuattaj~i warin umartataj~i warin entsartataj~i nuna ti pachiiniawai. Tura atumsha tu Enentáimsarum weerap. Ame Apa nayaimpiniam pujana nu ame atsumamurmin nékawai. ^33Tuma asamtai Yusjai shiir wekasatin tura Yus akupkamu ana nu umiktin emka Enentáimsatarum. Túrakrumninkia atsumamurmin Yus suramsattawai. ^34Kashin átatna nujai itiurchat Enentáimsairap. Kashinkia Nusháa itiurchatrijiai tsawarchattawak. Yamái tsawanta jujai Máakchakait.' _________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 `Chikicha tunaari ti Enentáimtusairap. Núnisan Yus Atumí tunaari iirtamsashtatui. ^2Chíkich Wárik sumamtikiatin Enentáimkiumninkia Yus Núnisan sumamtikramattawai. Tura ame chikicha Túramuri nekapmarmena Nú nekapkajain amincha nekapmarmattawai. ^3Tuma asamtai ¿itiurtsuk atumi jiin numi enketna auk iitskesha atumi Yachí jiin tsuat enketusha iyarum? ^4Ame jiimiin numi tuke enketaisha ¿itiurtsuk ame yatsumi jiiya Tsuátan jurustajme tame? ^5Antar Shuará, ame Yáintaj Tákumka emka ame jiimiin numi enketna nu jusata. Nuyá paant iistatme yatsumi jiin tsuat enketna nu jurustin.' ^6`Ti shiira nuka Yawá Súsashtiniaiti. Nuna nakitrar amincha esatmichartimpiash. Kuítrumsha kuchi Súsashtiniaiti. Aya najatrachartatuak.' ^7 `Yus seakrumin suramsattawai. Eakrumka wainkiattarme. "Winiajai" Tákurmin awaintiamattarme. ^8Seana Núnaka Suíniawai. Eana nuka Wáiniui. "Winiajai" tuinia Núnaka awainiawai.' ^9`Ame uchiram apatkun seatmakui ¿kayaash Súsaintiam? ^10Tura namakan seatmakui ¿Napíash Súsaintiam? ^11Nuikia átum yajauchitirmesha atumi Uchirí pénker ana nu tuke Súuchakaitrum. Nuna nankaamas nuikia seakrumninkia atumi Aparí nayaimpiniam pujana nu pénker ana nuna suramsashtatuak.' ^12 `Júnaka Muisaissha Yúsnan etserniusha akupenawai: "Chíkich ámin Túrutatí tusa wakerakmeka amesha Núnismek Túratá." Tu akupenawai.' ^13 ^14`Wankaram jintia awai. Wayatniusha Yúpichuchiiti. Nuisha Untsurí Wáiniawai. Tura nusha menkakatniunam jeawai. Túrasha Chíkich jintia awai. Nusha yupikiach asa itiurchataiti. Wayatniurisha yupikchiiti. Nui ishichik Wáiniawai. Tura nusha iwiaaku pujustinnium jeawai. Tuma asamtai tuke iwiaaku pujustaj Tákurmeka yupipitin jintia achiktarum.' ^15 `Aneartarum. Wáitruiniak "Wi Yúsnan étserjai" tuinia nu írunui. Pátatek murikiua ainis Yúpichuch ainiawai tura ni Enentáin nekas uunt-yawa ainis ainiawai. Pátatek shiir chichainiawai tura ni Enentáin yajauch piakuiti. ^16Atumsha Túramujai niin nekaatniuitrume. Naranmaya shuiya Júukchamniaiti. ¿Tsachiksha kushinkiapen nerektatuak? ^17Núnisan pénker numia nu tuke pénkeran nereatsuk. Tura yajauch numia nu yajauchin nereatsuk. ^18Pénker numi yajauchin nereatsui. Núnisan yajauch numi pénkeran nereatsui. ^19Yajauch numi ajakar tsupirar jinium apeashtinkiait. ^20Tuma asamtai Wáitrin ainia nuka Túramujai nekanattawai.' ^21 `Aya winia Apar nayaimpiniam pujana nuna wakeramurin umirin ainia nuke Yus akupeamunam pachiinkiartatui. Chíkichka "Uuntá, Uuntá" turutainiayat nayaimpiniam jeachartatui. ^22Amuukatin tsawant jeamtai Untsurí turutiartatui "Maaj, Uuntá, ame Náaram pachisar Ashí nunkanam etserkachmakaj~i. Ame Náarmesha pachisar yajauch wakancha jiiki akupkamji. Tura ame Náaram pachisar aentsti tujintiamu Túramji" turutiartatui. ^23Nui chichainiakui "Werumtarum. Penke nékachuitjiarme. Aya yajauchitrume" Títiatjai.' ^24`Shuar winia chichamprun antuk umirkanka nu shuar ti pénker Enentáimniuiti. Niisha ju shuarjai métekete. Jea jeamuk kayanam ukurmai. ^25Tura yumi ti yutuk entsa nujankruamai tura nase ti kakaram umpuimiai. Túmain pukukachmai ni ukurmari kayanam ukuamu asamtai. ^26Tura shuar winia chichamprun antuk umirtukchanka ju shuara Núnisan Enentáimchaiti. Jea jeamuk Náikminiam ukurmai. ^27Tura yumi yutuk entsa nujankruamai tura nase ti kakaram umpuimiai. Túmakui jea mash saanaki iniaamai" Tímiayi Jesus. ^28Jesus nuna tinia amukmatai Ashí shuar ti Enentáimprarmiayi. ^29"Yusa kakarmarijiai unuitiamtsujik. Israer-shuara jintinniurinkia Núnis unuiniainiatsui" tiarmiayi. _________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 Jesus muraya Támatai Untsurí shuar Niin nemariarmiayi. ^2Nui shuar tunamaru Jesusan jearin tikishmatramiayi. Tura Tímiayi "Uuntá, wakerakmeka Tsuáramniaitme." ^3Tutai Jesus uwejéjai antin "Wakerajai. Pénker ajasta" Tímiayi. Tutai tunamaru ni tunamarmari pénker ajasmiayi. ^4Tura Jesus Tímiayi "Pai, penké etserkaip. Ayatik Israer-patri iniakmamsam Muisais timia nu susata Ashí shuar nekaawarti tusam." ^5 Jesus Kapernáum péprunam wayamtai apachi suntara Kapitiántri Niin tarimiayi. ^6"Uuntá, Tímiayi. Winia uchir tampemaru Jeá tepes ti wait Ajáa tepawai" Tímiayi. ^7Jesussha "Ayu, winin tsuartajai" Tímiayi. ^8Tutai Kapitián Tímiayi "Uuntá, Ame ti nankaamaku asam winia Jearuí wayachminiaitme. Ayatik "Pénker Ajástí" Tákumin winia uchir pénker ajatrustatui. ^9Iista, winiasha akuptuiniatsuk tura wisha suntaran akupenatsjak. Juna "Wetá" takui wéawai. Tura chikichnasha "Winitiá" tutai winiawai. Tura takartinian "Ju Túratá" tutai Umíawai." ^10Kapitián nuna tutai Jesus ti Enentáimiuk Niin nemarainian Tímiayi "Nekasan Tájarme, Israer-shuar Yúsan Tímiatrus Enentáimtin atsawai. ^11Maa, yajaya Untsurí shuar Yus akupeana nui jeawar Apraámjaisha Isakjaisha Jakupjaisha iruntrar Yurumáwartatui. ^12Tura Israer-shuar Yúsnum jeamnia ainiayat aa kiritniunam ajapnawartatui. Nui ti uutin tura ti Wáitsatin átatui." ^13Nuyá Jesus Kapitiánin chicharuk "Jeemiin waketkitia. Nekas Enentáimtusu asakmin uchiram pénker ajatramsattawai" Tímiayi. Túramtai ni Uchirí nu chichamtaik pénker ajatsamiayi. ^14 Jesus Pitru jeen we Pitru tsatsarin tsuemujai jaa tepan Wáinkiamiayi. ^15Tura ni uwején antinmatai tsuemun michatramiayi. Tura nuwa nantakin Ashí ajamsarmiayi. ^16Kashi ajasmatai yajauch wakantrukarun Jesusan itiariarmiayi. Tura nu yajauch wakanin Chikichík chichamjai chicharas jiiki akupiarmiayi. Ashí Jáiniancha Tsuárarmiayi. ^17Yúsnan etserin Isayas "Ii pimpirmarincha ii sunkurincha jurutramkimiaji" yaunchu timia nu uminkiati tusa nu Túrunamiayi. ^18 Shuar Untsurí Jesusan Káutkarmatai "Entsa amain katintai" Tímiayi. ^19Nui Israer-shuara jintinniuri Jesusan Tarí Tímiayi "Uuntá, Amin Páchitsuk nemarsatniun wakerajme." ^20Tutai Jesus Tímiayi "Kujanchmasha ni waarin takaktsuk. Chinkisha pasunken takaktsuk. Tura Wi Yúsnumiaitiatan tepestiniur atsawai." ^21Niin nemarniusha Tímiayi "Uunta, emka winia aparun iwiarsan ikiuuttajai." ^22Tura Jesus "Nemartusta, Tímiayi. Wakannium jaka ainia nu jakan iwiarsarti" Tímiayi. ^23 Nuyá Jesus ni unuiniamurijiai uunt kanunam Enkemámiayi. ^24Nui nase ti kakaram umpuimtai antumian ti tamparintin ajasmiayi. Tura entsa kanunam Yaráná Piákmiayi. Tuma ain Jesus kanunam kanar tepemiayi. ^25Nuyá ni unuiniamuri kurashim Jesusan ishintiarar tiarmiayi "Uuntá, wayaji. Kakaram ajachkumninkia jakattaji." ^26Jesus Tímiayi "¿Urukamtai Timiá ashamarum, Yus Enentáimtutskesha?" Nuyá wajaki nasencha entsancha chicharkamiayi. Tutai mash miaaku ajasmiayi. ^27Nuna iisar ni unuiniamuri ti Enentáimsarmiayi. Tura tiarmiayi "Jusha ¿Warí aentsuit? Nasesha entsasha Niin umirainiatsuk" tiarmiayi. ^28 Nuyá Jesus Entsá amaini katin Jatara nunkanam jeamiayi. Nui Jimiará shuar yajauch wakantruku tuke iwiartainium Pujú Jesusan tariarmiayi. Mai yajauch wakantruku ásar ti kajen ármiayi. Tuma asamtai shuar nu jintianam nankaamachu ármiayi. ^29Niisha Jesusan Wáinkiar kakantar tiarmiayi "¿Warí pujuram iijiai, Jesusá, Yusa Uchiría. Tsawant jeatsain iin amukratkataj tusamek taum?" tiarmiayi. ^30Nui arant kuchi Untsurí shushunmak yujaarmiayi. ^31Yajauch wakancha Jesusan seainiak "Jiiki akupkartakmeka Kuchíniam wayatin tsankatkartukta" tiarmiayi. ^32Tutai Jesus "Pai, wetarum" Tímiayi. Yajauch wakancha shuara Enentáiya Jíinkiar kuchiniam Enkemáwarmiayi. Túramtai kuchi Wáurkiar arau utsanamiayi. Nuyá Entsá iniankar jakerarmiayi. ^33Kuchí Wáinniusha nuna ashamkar péprunam tseke wéarmiayi. Nui jeawar Ashí Túrunamun etserkarmiayi. Yajauch wakantrukun pénker ajasmancha etserkarmiayi. ^34Nuyá Ashí Nú peprunmaya shuar Jesusan inkiuntai tusar ashinkiarmiayi. Tura inkiunkar ni nunkeya waketkiti tusar seawarmiayi. _________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 Nuyá Jesus kanunam enkemar antumian amaini katinmiayi. Tura nui ni péprurin Kapernáumnum jeamiayi. ^2Nui jeamtai shuar emearu jaan patak yanakin ejeetiarmiayi. "Tsuártatui" nekas tu Enentáimtuinia ásarmatai Jesus jaan Tímiayi "Uchirú, kakaram ajasta. Ashí ame tunaarum tsankuramuiti." ^3Takui Israer-shuara jintinniuri yajauch Enentáimprar "Juka Yúsan ti yajauch chicharui" tiarmiayi. ^4Tu Enentáimainian Jesus Nekáa tiarmiayi "¿Urukamtai Imiá yajauch Enentáimprum. ^5Tua Imiá Yúpichuchit. Shuara tunaarin tsankuratin Yúpichuchikiait. Tura emearun "Nantakim wekasata" Títin Yúpichuchikiait? ^6Wi Aents Ajasua Núchakaitiaj. Ju nunkanam Wi tunaan Asakátratniuitjai. Wátsek, nu nekaatarum tusan juna iniakmastatjai." Nuna tinia emearun "Wajaktia, tepetairam jukim jeemiin Wetá" Tímiayi. ^7Tutai emearu Tsuámar nantaki ni jeen wémiayi. ^8Tura nuna Ashí aents Wáinkiar Yus kakarman Shuáran susa asamtai ashamkar Yúsan shiir Enentáimtusarmiayi. ^9 Nuyá Jesus wémiayi. Nui wesa Mateun kuit Júutainium pujan Wáiniak "Nemartusta" Tímiayi. Tutai Mateu nuna ikiuak Jesusan nemarmiayi. ^10Nú ukunmasha Mateu jeen yurumuk pujai yajauch armia nu Israer-shuar Untsurí Káunkar Jesusa unuiniamurijiai irunar yurumiarmiayi. ^11Pariséusha nuna iisar Jesusa unuiniamurin aniasarmiayi "¿Urukamtia Atumí Uuntri kuitia achinjaisha tunaarinniujaisha irunar yuruma?" ^12Tura Jesus nuna antuk Tímiayi "Pénker ainia nuka Tsuákratniun atsumainiatsui. Antsu jainia nu Tsuákratniun atsumainiawai. ^13Werum ju aarma unuimiutarum: "Murik maam Winia surusum nujai "Máakete" Tátsujai. Antsu waitnenkartutain wakerajai," Yus-Papinium tu aarmaiti. Wikia "pénkeraitjai" Tuínian untsuktaj tusan Táchaitjai. Antsu Tunáa shuar ni Enentáin Yapajiáwarat tusan Táwitjai" Tímiayi. ^14 Nuyá imiakratin Juanka unuiniamuri Jesusan tariar aniasarmiayi. "¿Urukamtai iikia tura Pariséusha ijiarmaj~i tura ame unuiniamurmeka ijiarmainiatsu?" tiarmiayi. ^15Jesus ayak Tímiayi "Nuatma nampernum ipiaamu ainia nu ¿ajakra uutu wayamniakait? Yamái-nuatu pujakui uutchamin ainiawai. Núnisan Wi pujakui ijiarmashtin ainiawai. Tura tsawant jeattawai nuatua aintsan Wi junaktatjai. Antsu nuikia ijiarmawartatui' Tímiayi. ^16`Mamuru Pushí jaanakmatai yamaram tarach anujtukchatniuiti. Túramka nijiam yamaram tarach sumpeak mamushan Chinkiá nuna nankaamas jaaktatui. ^17Nijiamanch Yamái nawar nuap najanamu arutnum yaraachminiaiti. Túramka Karíak nuap najanamun ijiakratniuiti, nijiamchisha ukaratniuiti, tura nuap najanamusha yajauch ajastiniaiti. Antsu yamaram nijiamanch yamaram nuap najanamunam yaraatniuiti. Nu Túramka nijiamchisha nuap najanamusha mai pénker ártatui." ^18 Jesus nuna tai Israer-shuara uuntri Jesusan Tarí tikishmatar Tímiayi "Winia nawantur jarutkayi, tura Ame winim ewejmijiai antintrukakminkia ataksha nantaktiatui." ^19Tutai Jesus ni unuiniamurijiai wajakiar niijiai wearmiayi. ^20Tura Jintiá weenai nuwa tuse (12) uwitin Numpá ájapeak Wáitias Pujú asa Jesusa ukurini amainian ni pushirin antinmiayi. ^21"Ayatik ni pushirin antinnaka pénker ajastatjai" tu enentaimpramiayi. ^22Nuna Nekáa Jesus ayantar nuwan Tímiayi "Shiir Enentáimprata, nawantru. Yus shiir Enentáimtusu asam pénker ajasume." Nu chichamtaik ni Jáamuri pénker ajasmiayi. ^23Nuyá Jesus uunta jeen jeamiayi. Tura nui charaatum ajainiancha tura jakan iwiarsatai tusar péeman umpuiniancha Wáiniak ^24Tímiayi "Aa Jíintratarum. Nuwachikia Jákachai antsu aya kanarai." Penké jakan nékayat Túratta nuna neka asa "aya kanarai" Tímiayi. Takui aents Niin wishikrarmiayi. ^25Tura nuna Ashí jiir Jesus Jeá Wayá nuwachin uwejnum achik iniantkimiayi. Túram nantakmiayi. ^26Nu Túramu Ashí nu nunkanam etsernarmiayi. ^27 Nuyá Jesus wéakui Jimiará shuar jii kusuru untsumki weriarmiayi. "Uuntá, ii Uuntri Tawit ame weatrum asamtai iin waitnenkarturta" tiarmiayi. ^28Jesus Jeá wayamtai jii kusuru tariarmiayi. Tura Jesus aniasar "¿Juna Túramniaiti Túrutrumek?" Tímiayi. Niisha "Ee, Uunta" tiarmiayi. ^29Tuíniakui Jesus ni jiin antinkiar Tímiayi "Atum nekas Enentáimtarmena Núnisan Túrunati." ^30Nujai jii pénker ajasarmiayi. Nuyá Jesus "Etserkairap. Shuar penké Nekáwarain" Tímiayi. ^31Támaitiat Jíinkiar Jesus Túramun Ashí nu nunkanam etserkarmiayi. ^32Nuyá wenai shuar yajauch wakantruku chichachun Jesusan itiariarmiayi. ^33Tura Jesus yajauch wakanin jiiki awemamtai nu chichachu chichakmiayi. Ashí nuna iisar ti Enentáimprarmiayi. Tura tiarmiayi "Yáunchusha Israer nunkanam jujai métek Túramu penké atsuwiti." ^34Antsu Pariséuka yajauch Enentáimtuiniak tiarmiayi "Nu shuar iwianchi uuntri kakarmarijiai yajauch wakanin jiiki akupeawai." ^35 Jesus Ashí péprunam we ni iruntairin Wayá "Yus akupeana nui Enkemátarum" tu etsermiayi. Tura Ashí Nánkamas sunkurjai Jáiniancha Tsuármiayi. ^36Shuaran iisar murik Wáinchatia Núnis pimpikiar tura Kúntuts pujuinia asamtai waitnentrarmiayi. ^37 ^38Nuyá ni unuiniamurin Tímiayi "Ju aents Yus-Chicham ujaktiniaitji Yus-shuar ajasarat tusar. Nu takat ti Núkap awai tura takarin ishichik ainiawai. Nu takatka Júuktinia aintsankete. Júuktin tsawant jeamtai takau Táasmatai takamtikin ujaktin átsuk takaun akupkat tusa. Atumsha Núnisrumek Yus seatarum ni shuarin akupak aentsun Júukarat tusarum." _________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 Nuyá Jesus tuse (12) unuiniamurin achik Yusa kakarmarin Súsarmiayi yajauch wakanin shuara Enentáiya jiiki akupkatniun. Núnisan Ashí sunkurjai Jáinian Tsuárartinian susamiayi. ^2Ju ainiawai Jesus tuse (12) unuiniamurin achikiarmia nu: Emka Semun Núnisan Pitru Náartiniuyayi. Nuyá ni yachi Antres. Nuyá Nuámtak Yáchintin Jakupusha Juansha, Sepetéu Uchirí armia nu. ^3Nuyá Jiripi, Parturumí, Tumas, Mateu. Mateusha Kuítian achiniuyayi. Arpeu Uchirí Jakupusha. Ripíu Núnisan Tateu Náartiniuyayi. ^4Asump~i Semunsha Nuyá Jútas Iskariúti Jesusan ukunam surukmia nu. Nu tuse (12) achikma ármiayi. ^5 Nu tuse (12) unuiniamurin Jesus Júnis chicharak akupkarmiayi. "Israer-shuarcha matsatmanum weerap. Samaria nunkanam péprunam weerap. ^6Antsu Israer-shuar murikiua ainis Yusaiya Wáakaru ainia nu weritiarum. ^7"Tsawant ishichik ajasai Yus Jú nunkanam akupin ajastin" tu etserki wetarum. ^8Tunamarusha Chíkich sunkurjai jainia nusha tsuartarum. Jakasha iniantkitiarum. Yajauch wakancha shuara Enentáiya jiiki awematarum. Nu Túratin Kuítchajai kakaram susamuitrume, tuma asamtai atumsha Ashí ántrarmek Túratarum.' ^9`Kurisha Ashí kuitcha jukiirap. ^10Uyuncha jukiirap. Sapatcha tura ushukrustincha jukiirap. Antsu chikichik Pushí jukitiarum. Takau asakrumin yurumkan ajampramsartin ainiawai.' ^11`Péprunam jearmesha pénker shuar Wáinkiarum nui wayarum tuke nuin pujustarum. ^12Nu jeanam wayamsha "Ju jea shiir Atí" Titiá. ^13Nekas pénker shuaraitkiunka shiir ajasarti. Antsu nu shuar pénker itiarmachkunka shiir ajascharti. ^14Tura Nánkamsan atumin awaintiamainiachkuinkia anturtamainiachkuinkia Nuyá Jíinkitiarum. Nu shuar yajauch ásarmatai Jíinkirum Atumí naweya nunka japimiarum ikiuktiarum. Ni tunaari aents nekaawarat tusarum Túratarum. ^15Nu shuaran nekapsatin tsawant jeamtai Yus Asutiáshtatuak. Sutum péprunmaya shuara nankaamas Kumura péprunmaya shuarnasha nankaamas Yus Asutiáttawai nu shuaran' Tímiayi. ^16 `Aneartarum. Wisha murik yawanum akupkatniua aintsanak akupeajrume. Tuma asamtai shiir nawamkartin áyatrum aneartarum. ^17Yajauch shuarjai aneartarum. Akupniunam juramkiartatui. Israer-shuar iruntainiam asutiamawartatui. ^18Wíi shuar asakrumin uuntnumsha tura Nuyá akupniunmasha juramkiartatui. Núnisrum akupniuncha tura Israer-shuarchancha winia chichamur ujaktatrume. ^19Tura akupniunam surutmakakrumnisha wariniak Títiaj tu Enentáimprairap. Nui uuntjai chichaakrumin Yus Títinian jintintramattarme. ^20Nuinkia átum Enentáimmiajai chichaschattarme antsu Atumí Apari Yusa Wakaní atumin chichamtikramsattarme.' ^21`Shuar ni yachincha Máawarti tusa suruktatui. Apasha ni Uchirín surukartatui. Uchisha ni Aparín Máawarti tusa surukartatui. ^22Tura Wíi shuar asakrumin mash Muíjramkartatui. Tura tuke katsuntea nu uwemprattawai. ^23Chikichik péprunam yajauch awajtamainiakui Chíkich péprunam pisartarum. Wi Aents Ajasuitjai. Tuma asan nekasan Tájarme, átum Israer-shuar mashi ujatsrumnin wantinkiattajai.' ^24`Unuiniamuka niin unuiniana nuna nankaamaschaiti. Takarniusha ni uuntri nankaamaschaiti. ^25Unuiniamuka niin unuinia nujai métek ajaska maak. Takarniusha ni uuntrijiai métek ajaska maak. Wátsek, Winia Atumí uuntrin "Iwianchi uuntri" Túrutainiakui atumniasha nuna nankaamas yajauch turamtatui.' ^26`Tuma asamtai aentska ashamkairap. Ashí uukma nu paant nekanattawai. ^27Ishishmasan kiritniunam ujaajrumna nu, Tsawái kakantrarum etserkatarum. ^28Aya ayashin main ainia nu ashamkairap. Wakanin Máachmin ainiawai. Antsu wakanniasha ayashniasha mai jinium emesramnia asamtai Yus ashamkatarum.' ^29`Jimiará chinki penké ishichik kuitjai surukmin ainiawai. Túmaitiat Yus tsankateachkuinkia Nunká jaka iniainiatsui. ^30Ame intiashmisha mash nekapmarmaiti. ^31Nu asamtai Jákatin ashamkairap. Yusjai átumka ti Untsurí chinkijiai nankaamas pénkerchakaitrum.' ^32`Ashí shuar Ashí iimiainiain Winia natsantruiniatsna Núnaka Winia Apar Yakí nayaimpiniam pujana nui natsantrashtatjai. ^33Antsu shuar iimiainiain Winia natsantra Núnaka Wisha Yakí nayaimpiniam winia Apar pujana nui natsantrattajai.' ^34`Ashí shuar nawamnaikiar shiir pujusarat tusan ju nunkanam Táchaitjai. Nuna Túrat tusarum Enentáimturairap. Antsu wi tamaajai shuar pénker ajasarmatai yajauch shuar niin nakitrartatui. ^35Shuar ni Aparín nakitrattawai. Nuwasha Nukurín nakitrattawai. Najatísha Tsatsarín nakitrattawai. ^36Tuma asa shuar ni shuarijiai nemasrintin ártatui.' ^37`Shuar ni Aparíncha Nukuríncha Wijiai nankaamas aneakka Wíi shuar áchamniaiti. Núnisan ni Uchiríncha nawantrincha nankaamas aneakka Wíi shuar áchamniaiti. ^38Tura Ashí Wáitsatniun surimiatsuk ni Krúsrin yanaki Jukí nemartachkunka Wíi shuar áchamniaiti. ^39Aya Jú nunkanam pénker pujustaj tana nu ni iwiaakmarin emesrattawai. Tura Winia anentu asa ju nunkanam pénker pujustinian Páchiatsna nu tuke shiir pujustatui.' ^40`Atumin itiaarma nuka Winia itiaarui. Tura itiaarea nuka Winia akuptukmia nunasha itiaawai. ^41Yúsnan etserniuncha Yúsnumia Winiá asamtai itiaakka etserin Akínkiáttana nujai métek Akínkiáttawai. Pénker Shuárnasha pénker asamtai itiaakka pénker shuar Akínkiáttana nujai métek Akínkiáttawai niisha. ^42Uchincha Wíi shuar asamtai Entsá michan shikirak Súsanka Imiá nekas nusha Akínkiáttawai." Tu Tímiayi Jesus. _________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Tura tuse (12) unuiniamurin Jesus tinia akupkar Niisha Nú nunka péprunam we Yus-Chichaman Jintíak etserkamiayi. ^2Tura Juan sepunam enkemas Kristu Túramun antukmiayi. Antuk ni unuiniamurin Jímiaran Jesusai akupkamiayi. ^3Tura Jesusan aniasarmiayi "¿Nekas ame Kristu Yus akupkamu Tátinia nukaitiam. Kame chikichak Nákastataj~i?" ^4Tutai Jesus Tímiayi "Waketkirum Ashí ántarmena nusha Wáintrumna nusha Juan ujaktarum. ^5Kusurusha Wáinmainiawai. Shutuapsha wekainiawai. Tunamarusha pénker ajainiawai. Empekarusha ántuiniawai. Jákarusha nantainiawai. Tura Kuítrinchanmasha uwempratin chicham ujakmaiti. Nu ujaktarum. ^6Túrasha yawetsuk Winia tuke shiir Enentáimturna Nú shuar shiir átatui." Jesus nuna tutai waketkiarmiayi. ^7 Waketkiarmatai shuar Káunkarun Jesus Juánkan pachis áujmatmiayi. "Shuar atsamunmasha ¿Warí werimiarum? Pintiu nase Umpúam Atúu we Juní we ajana nuka ¿iistai tusarumek wémarum? Kame Juankka Nú shuarchaiti. ^8Nuikia ¿Warí werimiarum. Shuar pénker iwiarmampra iistai tusarmek wémarum? Warí, pénker iwiarmampraka uunta jeen pujuiniatsuk. ^9Nuikia ¿Warí werimiarum. Yúsnan etserniuk werimiarum? Maa, Túrachmashiuram. Túrasha Juankka yaunchu etserniu nankaamas Enentáimtustiniaiti. ^10Yaunchu Yus-Papinium aarmaiti: "Winia akatramurun amiini emka akupeajai ame jintimin iwiarat tusa." Juan nu akatramuiti. ^11Nekasan Tájarme, shuar imiakratin Juanjai nankaamas uunt atsuwiti. Tuma ain Yus akupeamunam pachiinia nu shuarnaka, nekasmianchancha, Juanjai nankaamas shiir Enentáimtustiniaiti. Tuma asamtai nui pachiinkiatin Enentáimpratarum.' ^12`Kakaram shuarka imiakratin Juan Támia Nú tsawantnumia Yus akupeamunam ti pachiinkiatniun wakeruiniak kakarmajai pachiinkiatniun Enentáimiainiawai. ^13Juan pujumia Nú yaunchu Ashí Yúsnan etserin armia nusha tura Muisais akupkamusha Yus akupin ajastinian etserkarmiayi. ^14Yaunchu Yúsnan etserin "Kristu Táatsain Erías Tátiniaiti" Tímiayi. Tura nekaatin wakerakrumka Juan nu Eríasaiti. ^15Antuktin jeakrumka nekaatarum.' ^16 `Ju aentsnasha ¿warijiai métek nakumkataj? Uchijiai métek ainiawai. Ni aijiai iruntrar nakurustaj Táyatan Tuíniawai ^17"Námpera ainis nakurustaitsar peem umpuarji Túrasha Jantsemáchurme. Nuyá iwiarsatniua ainis nakurustaitsar íwiareakur kantamtai Kantamáji Túrasha átum uutcharme." ^18Atumsha Núnisaitrume. Kame Juan Núkap yurumtsuk nijiamchincha úmutsuk wekaimiayi. Túmakui átumka "Yajauch wakantrukuiti" Tímiarme. ^19Nuyá Wisha Aents Ajasu Támajai. Tura yurumeakui tura úmakui "Ti yurumin ti nampenaiti. Ashí yajauch shuaran amikrinti" Túrutrume. Wátsek, wi Túramujai Yus nekas nékamu nekanattawai." ^20Nuyá tujintiamun Túramiania Nú peprunmaya shuaran pachis Jesus chicharkamiayi. Tuma ain Nuyá shuar ni Enentáin Yapajiácharu asamtai juna chicharkamiayi. ^21"Wáinkiatá, Kurasín péprunmayatiram, Petsaitia péprunmayatirmesha. Nui aents tujintiamun ti Túraitjai. Tiru péprunmasha Setun péprunmasha nu tujintiamu Túramuitkiuinkia yaunchu ni Enentáin Yapajiáwaraayi. Túrawar Kúntuts pujutai Pushín entsarar yunkunim ajakiaraayi. ^22Tura Wisha Tájarme, nekapsatin tsawant jeamtai Yus atumin Tí asuttiamattarme. Tirunmaya shuaran nankaamas tura Setunnumia shuaran nankaamas asuttiamattarme.' ^23`Tura atumsha Kapernáum péprunmayatirmesha, Ashí nankaamas nankaamantu ajastin Enentáimtumarme. Antsu Ashí emestamprartatui. Atumiin aents tujintiamun ti Túraitjai. Sutuma péprunam nu tujintiamu Túramuitkiuinkia nu pepru yamaisha tuke aayi. ^24Tura Wisha Tájarme, nekapsatin tsawant jeamtai Yus Sutumanmaya shuar nankaamas atumin asuttiamattarme." ^25 Nuyá Jesus Tímiayi "Shiir Enentáimtajme, Aparu, Ashí nayaimpisha nunkasha uuntrinme. Tuma asam Ame Túram nu ti unuimiaru Enentáimtumainia Nuyá úukuitme antsu uchichia ainis nankaamantu Enentáimtumainiatsna Nú shuar paant awajtusuitme. ^26Ame, Aparu, Núnis wakera asam Túraitme.' ^27`Winia Apar Ashí surusuiti. Wisha ni Uchirí asamtai Winia nékarui. Tura Chíkich Winia nekas nekarainiatsui. Yus Apancha Wiki nékajai. Tura Wi wakeraj Nú shuaran winia Aparun paant awajtajai. Nu shuarsha winia Aparun nékainiawai. ^28Ashí pimpikniutirmesha itiurchat pujarmena nusha Winí winitiarum. Túrakrumninkia ayamtikrattajrume. ^29Wi kajechu asan tura péejchach Enentáimin asamtai Winí winirum unuimiartarum. Winia chichamur ántakrum Umíakrumninka Atumí Wakaní ayamprattawai. ^30Atumin akuptaj Nú Túratin Yúpichuchiiti. Káarkasha Wi Súajrumna nu wampuchiiti" Tímiayi Jesus. _________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 Nuyá Jesus ayampratin tsawantai ajanman ajapenin nankaamamiayi. Ni unuiniamurisha tsukarar trikiu neren majusar Yukí wekasarmiayi. ^2Pariséu shuarsha nuna Wáinkiar Jesusan aniasarmiayi "Iista, ame unuiniamuram ayampratin tsawantai Túratin surimkiamua nuna Túruiniawai." ^3Tutai Jesus Tímiayi "Yaunchu uunt akupin Tawitcha tura nemarniusha tsukamainiak Túrawarmia nu ántichukaitrum. ^4Yusa Uunt Jeen Wayá Yus iniaktusma tantan Yuámiayi. Nu tantasha aya Israer-patrik Yúatin asamtai Tawitniasha tura ni nemarin ana nunasha suritkiamuyayi. Túmain Yúawarmiayi. ^5Muisais akupkamunam aarma nu áujsachukaitrum. Israer-patrikia ayampratin tsawantai takainiayatan nusha tunaachuiti. ^6Nekas Tájarme, Yamái Yusa Jeen Enentáimtustinia nuna nankaamas Wíniaka Aents Ajasuitjiana nu, nekas Enentáimtursatniuitrume. ^7Yus-Papinium tawai: "Murik maam Winia surusum nujai "maakete" Tátsujai. Antsu waitnenkartutain wakerajai." Nu chicham nekas nékaitkiurmeka Yamái Túrarmena Núnisrum Tunáa Túrachu ántrarum Súmamtikiachaintrume. ^8Wi Aents Ajasu asan ayampratin tsawantan uuntrintjai." ^9Jesus Nuyá wé Israer-shuar iruntainiam wayamiayi. ^10Nui shuar ámiayi ni uwejé jaka. Tura Jesusan ántar nekapsatai tusa wakeruinia ásar aniiniak "¿Ayampratin tsawantai jaa shuar tsuarminkiait?" tiarmiayi. ^11Tutai Jesus Tímiayi "Atumsha Atumí Murikrí ayampratin tsawantai waanam akaiki iniamtai jusatai tusarum wéchaintrupash. ^12Antsu shuarka murikjai nankaamaschakait. Tuma asamtai ayampratin tsawantaisha pénker ana nu Túramniaiti." ^13Tinia iniais aishmankan uwejé jakan Tímiayi "Uwejém takuitia." Tutai uwejé Takuí Chíkich uwejéjai métek pénker ajasmiayi. ^14 Nuna Túramtai Pariséu shuarsha aa Jíinkiar Jesus itiurak Máawaintiaj~i tusar chichaman najatiarmiayi. ^15Jesus niin Máatniun nekaama Nuyá Jíinkimiayi tura wéakui Untsurí shuar nemariarmiayi. Untsurí Jáiniancha Tsuámiayi. ^16Tsuar "etserkairap" tinia akupiarmiayi. ^17Yaunchu Yúsnan etserin Isayas Tímia nu uminkiati tusa Túrunamiayi. Niisha juna aarmiayi: ^18"Júiti Wi achikmaj nu. Niisha Wi Tájana nuna umin asamtai ti aneakun Niijiai waraajai. Winia Wakantru kakarmarin takamtsuk susattajai. Túramtai winia uwempratin chichamprun Ashí Israercha nunkanmasha etserkattawai. ^19Jiakchattawai tura kakaram chichaschattawai. Winia anturtukarat tusa péprunam weak untsukchartatui. ^20Akupin ajatsuk shuar pintiu punua Núnis pimpiru ainia nuna Kúpitsuk Yáintatui. Núnisan shuar ji yama Ikiapámu ainis kakarmachu ainia nuna ikiajniatsuk Ikiakártatui. Tura Ashí nupetak ti pénker kakaram akupin ajastatui. ^21Tura Israer-shuarchasha Niin nekas Enentáimtusartatui." ^22 Nuyá Jesusan shuar yajauch wakantrukun itiariarmiayi. Nu shuar jii kusurusha chichachusha ámiayi. Tura Jesus Tsuármatai paant iimsamiayi tura chichakmiayi. ^23Nuna Wáinkiar shuar shiir Enentáimprar tiarmiayi "¿Tawitia Uchirí pampanku iniannamu uwemtikkiartin Tátinia Nuáshit?" ^24Tura Pariséu shuarsha nuna antukar yajauch Enentáimtuiniak tiarmiayi "Juka iwianchi Kapitiántrin Pirsepún umirniuiti. Tuma asa nuna kakarmarijiai yajauch wakanin jiiki akupeawai." ^25Jesus tu Enentáimainian neka asa Tímiayi "Nú nunkanmaya shuar nuamtak kajernaiyakuinkia Nú nunka wari meserchattawak. Núnisan nuamtak shuar Ní shuarjai Mánainiakka amunaikchartatuak. ^26Núnisan íwianch nuamtak jiiki akupnainiakka Máanaikiar Wárik amuukashtatuak. ^27Kame Wi Pirsepú iwianchi kakarmarijiai iwianchin jiiki akupeakuinkia Atumí Uchirísha ¿yana kakarmarijiain jiiki akupena? Ni Túramurijiai átum awajirma nekamatarum. ^28Wi Yusa Wakaní kakarmarijiai yajauch wakanin jiiki akupea asamtai atumsha Yusa akupeamuri atumiin jeartamarmena nu nekaatniuitrume." ^29`Iista. Shuar kakaram shuara Kuítrin kasarkatin wakerakka emka kakarman Jinkiá aya Túran ni jeen Wayá kasarkamniaiti. Wi iwianchin Jíikmiajai uunt iwianch nupetkamua nu nekaamniaiti.' ^30`Wijiai tsanin pujatsna nuka winia nemasruiti. Núnisan Winia Yáintsuna nu aya itiurchat Nájateawai.' ^31`Tuma asamtai Tájarme, Ashí shuar Tunáa Túruinia nusha yajauch chichainia nusha tsankuratin awai. Antsu Yusa Wakanin yajauch chicharin ainia nuka tsankurashtiniaiti. ^32Winiasha Aents Ajasuitjiana nuna yajauch chichartuinia Nú shuarsha tsankuramniaiti. Tura Yusa Wakanin yajauch áujmatainia nuka penké tsankurachminiaiti. Ju nunkanmasha tura ukunmasha tsankurnarchattawai' Tímiayi. ^33`Yutai numi pénkeran nereawai. Tseas numisha yajauchin nereawai. Ni nerejai numi nekaamniaiti. Núniskete atumjai. ^34Tseas wenunniutirmesha, ¿atumsha itiurak Imiá yajauchitirmesha pénker chichamsha chichastarum? Shuar ni Enentáin Enentáimna nuna chichaawiti. ^35Pénker shuar pénker Enentáimiu asa shiir chichaawiti. Tura yajauch shuar yajauch Enentáimiu asa yajauch chichaawiti. ^36Tura Wisha Tájarme, nekapsatin tsawant jeamtai Ashí Enentáimtsuk chichakma nuna Yúsan paant ujakartatui. ^37Iis, ame chichammijiai nekanattarme. Pénker chichakuitkiumka sumamashtatme. Tura pénker chichakchaitkiumka sumamattame." ^38 Pariséu shuarsha Israer-shuara jintinniurisha Jesusan chicharuk "Uuntá, ame Yúsaiyaitjai tusam nayaimpinmaya kakarmajai iniakmamu Túrata, iisha Wáinkiatai" tiarmiayi. ^39Tutai Jesus Tímiayi "Shuar yajauch tura Yúsan Enentáimtachu ásar nayaimpinmaya iniakmamun seainiawai. Tuma asamtai, áyatik yaunchu Junas Túrunamu iniakmastiniaiti. ^40Junas menaintiu kashi menaintiu tsawantcha namaka ampujen enkemsamiayi. Núnisnak Wi, Aents Ajasu asan, menaintiu kashi menaintiu tsawantcha Nunká jakan tepestatjai. ^41Junás Níniwi péprunmaya shuaran Yus-Chichaman etserkamtai nu shuar ni tunaarin Enentáimtusar ni Enentáin Yapajiáwarmiayi. Tura jui Yamái Junasa nankaamas etserin Pujawai.wiitjai nusha, tura anturkachuitrume. Tuma asamtai nekapsatin tsawant jeamtai Níniwinmaya shuar Juyá shuaran Súmamtikiawartatui.' ^42`Yaunchu nuwa yajaya shuaran uunt akupniuriyayi. Nu nuwa Sarumún ti neka asamtai niin anturkataj tusa tarimiayi. Tura jui Yamái Sarumúnjai nankaamas anturkamnia pujawai. Nusha Wiitjai. Tuma asamtai nekapsatin tsawant jeamtai nu nuwa Juyá shuaran Súmamtikiawartatui' Tímiayi. ^43`Shuara Enentáiya yajauch wakan Jíinkin yumi penké Yútatsna nui wéawai. Tura nui pénker pujustinian Wáinkiach ataksha waketkitniun Enentáimiui. ^44"Wi Jíinkimiaj nui waketkittiajai" tawai. Tura waketki shuara Enentáin pénker iwiaramu tura ankantan Wáiniak ^45ni ain siati (7) iwianchin niijiai nankaamas yajauchin Itiá shuara Enentáin Enkemáwartatui. Túrunamtai nu shuar nuiki Núna nankaamas yajauch ajastatui. Núnisan Juyá shuar Túrunawartatui" Tímiayi Jesus. ^46 Jesus nu shuarjai tuke chichaak pujai ni Nukurísha ni Yachísha tariarmiayi. Tura aa wajasar Niijiai chichastaj tiarmiayi. ^47Túramtai Jesusan ujakar "Ame nukusha yatsumsha aa wajasar chichastaj turamainiawai" tiarmiayi. ^48Chichaman ujakmia nuna Jesus Tímiayi "¿Ya ainia winia nukursha winia yatsursha?" ^49Nuyá ni unuiniamurin iniakmas Tímiayi "Ju ainiawai winia nukur tura winia yatsursha. ^50Ashí shuar winia Apar nayaimpiniam pujana nu wakeramun umiiniana nu winia yatsur winia umar winia nukur ainiawai" Tímiayi. _________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Nu tsawantai Jesus ni jeeya Jíinkin antumianka Kánmatkarin pujusmiayi. ^2Tura ti Untsurí shuar Káunkarmatai kanunam enkemar nui pujusmiayi. Shuarsha antumianka Kánmatkarin pujusarmiayi. ^3Túrunawarmatai Untsurí métek-taku chichamjai unuiniamiayi. "Atsaamin atsaamprataj tusa Jíinkimiai, Tímiayi. ^4Atsaamki wesa arakri jintia Písunmasha iniaarmai. Tura chinki tariar yuawarmai. ^5Chikichcha kaya írunmanum iniaarmai. Nunka ishichik asamtai Wárik tsapainiarmai. ^6Tura nantu etsantramtai pénker Kankáprúrcharu asa sukuam Káararmai. ^7Chikichcha Jankí nupanam iniaarmai. Tura janki Wárik tsakar nupetak ajakramai. ^8Chikichcha pénker nunkanam iniaarmai. Nusha pénker nerekar Chíkich siansha (100) nerekarmai. Tura chikichcha sesenta (60) nerekarmai. Tura chikichcha trainta (30) nerekarmai. ^9Kuishim ákuinkia antuktarum" Tímiayi. ^10Nuyá ni unuiniamurin Jesusan taruntar aniiniak "¿Urukamtai aya métek-taku chichamjai ju shuar unuiniam?" tiarmiayi. ^11Tutai Jesus Tímiayi "Urukuk ju nunkanam Yus akupin ati, nuka yaunchu nekanachmiayi. Tura yamaikia Yus Ashí nuna atumin paant iniakturmawai. Antsu Chíkich nuna nekaachmin ainiawai. ^12Kame Núkap takakna nu shuar Nú nukap patatnaktatui tura ti Núkap takustatui. Antsu ishichik takakna nuka ishichik takakuk juruktiniaiti. Núnisan Yusna ti nekarum Nú Núkapka Yúpichuch nekaattarme. Tura ishichik nékarum Wárik kajinmatkittiarme. ^13Tuma asamtai aya métek-taku chichamjai unuiniajai. Nú shuarka iiniayatan Wáiniáiniatsui. Antuiniayatan ántachua Núnis nékainiatsui. Túmainiak Winia nekarainiatsui. ^14Nujai yaunchu Yúsnan etserin Isayas timia nu uminkiaiti. Juna Tímiayi: "Ti ántayatrum anturkashtatrume. Wáiniatrumsha nekaashtatrume. ^15Ju shuara Enentái Kátsuram ásar pénkera nuna nakitiainiawai. Nu asamtai pénker ántuiniatsui, jiisha Pusá ainis ainiawai. Túrachkunka paant nekaawarainti, tura nekas antukarainti, tura Enentáijiai Enentáimias Winia tsuarat tusa tarutiarainti." ^16Tura átumka paant wainkia asarum pénker anta asarum Shíiraitrume. ^17Nekasan Tájarme, Untsurí Yúsnan etserniusha tura pénker shuarsha átum Yamái Wáintrum nuna Wáinkiatniun wakeruiniayatan Wáinkiacharmiayi. Tura átum Yamái ántarme nuna antuktinian wakeruiniayatan antukcharmiayi' Tímiayi. ^18`Ayu, antuktarum. Atsaampramu chichaman paant jintintiatjarme. ^19Arak jintia Písunam iniaararma nuka shuar Yus-Chichaman ántayatan ni Enentáin ikiuiniatsna Núiti. Tura íwianch nu Yus-Chicham ni Enentáin atsaampramu ainis antukman kajinmatkiawai. ^20Arak kaya írunmanum iniaarma nuka shuar Yus-Chichaman antuk waras umirainia Núiti. ^21Tura Núkap kankaprurcharu ásar katsuiniatsui. Antsu itiurchatan ínkiuiniak tura Yus-Chichaman wakeruinia ásarmatai Chíkich yajauch áujmatam Wárik iniaisar ikiuiniawai. ^22Arak Jankí nupanam iniaarma nuka shuar Yus-Chichaman antuk emka umirniua Núiti. Tura ju nunkanam írunna nuna tuke Páchiniak ni Kuítrincha ti Enentáimtuinia ásarmatai Ashí Yus-Chichaman Enentáimtamun Núpeteawai. Tuma asamtai nu aentsnum Yus-Chicham atsaampramu nereatsui. Yus-Chicham ni Enentáin takasma atsawai. ^23Tura árak pénker nunkanam iniaarma nuka shuar Yus-Chichaman antuk pénker umirainia Núiti. Tura pénker nerenawai. Chíkich sian (100) nerekarma Núnis chikichcha sesenta (60) nerekarma Núnis chikichcha trainta (30) nerekarma Núnis ainiawai" Tímiayi Jesus. ^24 Jesus ataksha ju métek-taku chichaman áujmatsamiayi. "Shuar Yus akupeamunam pachiinkiartin Júnisaiti. Shuar pénker arakan, Tríkiun ni nunken araamai. ^25Tura Ashí kanararmatai nemasri kashi taa trikiu arakmanum yajauch nupan aratak ikiukmiai. ^26Trikiu tsapakar nereakui Nuyá yajauch nupasha Nusháa nereku asa ti paant ajasmai. ^27Nuna iisar takainia nu ni uuntrin Werí tiarmai "Uunta, ¿pénker arak araachmakam. Itiura jusha yajauch nupasha tsapakuit?"' ^28`Tutai nérentin timiai "Winia nemasur arakuiti." '`Takui ni takarniuri tiarmai "¿Yajauch nupan uwerat tusam wakeramek?" ' ^29`Tutai timiai "Atsá, uwerairap. Yajauch nupa uweaj tukamarum trikiu uweniirum. ^30Iniaisatarum. Antsu métek tsakakti. Júuktin tsawant jeamtai winia takartinian emka yajauch nupan uwer irumar jinkiawarat tusan akupkartatjai. Tura aesawartatui. Tura trikiu neren Júukar pénker ikiusarat tusan akupkartatjai" timiai" Tímiayi Jesus. ^31Jesus ataksha métek-taku chichaman áujmatsamiayi. "Shuar Yus akupeamunam pachiinkiartin mustasa jinkiaiya aintsankete. Shuar pénker nunken araamai. ^32Mustasa Jinkiáikia Imiá uchichiitiat Tsapái tsakaakka Ashí numichijiai nankaamas uunt ajawai. Ti uunt asamtai chinki ni kanawen pasunmainiawai" Tímiayi Jesus. ^33Núnisan Chíkich métek-taku chichaman áujmatsamiayi. "Shuar Yus akupeamunam pachiinkiartin karinia aintsankete. Nuwa nijiamchiniam karinia enkea mashi Páchimiawai. Tura nu mash karimtikiawai" Tímiayi. ^34 ^35Ashí nuna Jesus métek-taku chichamjai áujmatsamiayi. Yaunchu Yúsnan etserin timia nu uminkiati tusa Túramiayi. Etserin juna aarmiayi: "Métek-taku chichamjai áujmattiatjai. Yámankamtaiknumia nékashtain etserkattajai" tu aarmiayi. Nu asamtai aya métek-taku chichamjain áujmatmiayi Jesus. ^36Nuyá shuaran ikiukin Jesus Jeá Támiayi. Túramtai ni unuiniamuri tariar "Yajauch nupa áujmatmena nu paant awajsata" tiarmiayi. ^37Tutai Jesus Tímiayi "Wi Aents Ajasuitjai. Wi pénker arakan atsaamkaitjai. ^38Ashí nunka aja aintsaiti. Pénker Jinkiái Yus-shuaran Yus akupea nuna nakumeawai. Yajauch nupa iwianchna ainia nuna nakumeawai. ^39Tura íwianch ii nemasri asa yajauch nupan arakuiti. Tura nunka Amúamunam Yusa suntari arakan Júuktinia aintsan shuaran yaruaktatui. ^40Yajauch nupa irur jinium aesatniua aanis nunka Amúamunam Túrunattawai. ^41 ^42Nui Wi Aents Ajasu asan winia suntarun akupkattajai. Tura Ashí tunaan Túruinia nunasha tura chikichan tunaanum útsuinia nunasha mash irurar jinium apeawartatui. Nuisha ti uutin ti Wáitsatniusha átatui. ^43Antsu pénker Túruinia nuka ti shiir wincha ajasar ni Aparí akupeana nui etsa Núnis Tsáapnin ajasartatui. Wats, kuishim átsuk. Antukta.' ^44 `Shuar Yus akupeamunam pachiinkiatin kuit Nunká uukma aintsankete. Shuar nu Kuítian Wáiniak nuin ataksha uukmai. Tura ti waras waketki nu kuit niiniu Atí tusa Ashí ni takakman suruk nu nunkan sumakmai.' ^45`Shuar Yus akupeamunam pachiinkiatin Júnisaiti. Shuar kayachin ti Shíirman eak wekaana aintsankete. ^46Tura kayan Ashí nankaamas kuit jeean Wáiniak waketki Ashí takakna nuna suruk nu kayan niiniu Atí tusa Súmawai.' ^47`Shuar Yus akupeamunam pachiinkiartin Júnisaiti. Shuar nekajai namakan Achía aintsankete. Nekan nayaantsanam ajuntak Niisháa namakaim Achíawai. ^48Tura nekanam nemarmatai kukar jiiki, nui pénker namaknasha chankinnium chumpiniawai. Tura yajauch namaknaka ajapenawai. ^49Núnisan átatui nunka Amúamunam. Yusa suntari taar Yus-shuaran tura íwianch shuaran akantrattawai. ^50Tura íwianch shuarnaka uunt jinium apeattawai. Nuisha ti uutin ti Wáitsatin átatui." Nuna Ashí ni unuiniamurijiai áujmatsamiayi Jesus. ^51Jesus nuna tinia amuk "¿Ju mash antukurmek?' Tímiayi. Tutai ni unuiniamuri "Ee, Uunta, Ashí antukji" tiarmiayi. ^52Tuiniakui Jesus Tímiayi "Shuar Ashí Yúsnan pénker unuimiaruka aents Kuítriniua aintsankete. Ni ikiutairiya yamarmancha yaunchu sumakmancha jusamniaiti. Núnisan nu shuar Yamái nékamujaisha tura yaunchu nékamujaisha Yus-shuaran Yáintiniaiti." ^53 Jesus nu métek-taku chichaman áujmatas amuk Nuyá wémiayi. ^54Tura ni péprurin Nasarétnum Jeá Israer-shuar iruntainiam Wayá unuiniamiayi. Tura Nuyá shuar antukar Tí enentaimprarmiayi. Tura "¿Jusha tui Imiá unuimiaruit, tiarmiayi. Itiurak aents tujintiamun Túramniait? ^55Juka Karpintíru uchirinchukait. Nukurísha Marichukait. Tura ni yachisha Jakupu, Jusé, Semun, Jútas ainiatsuk. ^56Tura ni umaisha iijiai írutra pujuiniatsuk. ¿Nuikia itiura mash neka?" tiarmiayi. ^57Túrawar Jesusan itiurchat Enentáimturarmiayi. Túramtai Jesus chicharuk "Yúsnan etserniun Ashí shuar pénker anturainiawai, antsu aya nuna nunkeyanka ni shuarinkia niin anturainiatsui" Tímiayi. ^58Tura Nú shuar Jesusan Enentáimtuiniachu asamtai aentsti tujintiamun aya ishichik Túramiayi. _________________________________________________________________ Chapter 14 ^1 Kariréa nunkanam Erutis akupniuyayi. Tura Jesus Túramuncha antukmiayi. ^2Tura ni írutramurin Tímiayi "Nuka imiakratin Juan jakamunmaya nantaki Túrawai auka. Tuma asa aents tujintiamun Túrawai" Tímiayi. Kame Erutis Juankan maa asa Tímiayi. ^3 ^4Akupin Erutis ni Yachí Jiripi nuwen Jirutíasan akintrukmatai Juan Erutisan "Ame yatsumi nuwé akintrukchatniuitme" Tímiayi. Tutai Erutis Juankan achik jirujai Jinkiá sepunam enkeatarum tusa akupkamiayi. ^5Niisha Juankan Máataj Tukamá aentsun ashamiarmiayi. Ashí aents "Juan Yúsnan etserniuiti" Enentáimtuiniakui ashammiayi. ^6Tura akupin Erutis akiiniamu tsawantri jeamtai Nú Námpertin Jirutíasa nawantri Ashí ipiaamu pujuiniamunam jantsemamiayi. Túramtai Erutis shiir Enentáimtak ^7"Ame Ashí wakeram nu seattia, Tímiayi. Nekasan amastatjai, Yussha iirui" Tímiayi. ^8Tutai nu nuwach emka ni nukuri akatramu asa Erutisan chicharuk "Imiakratin Juanka muuké tsupikiam amamkunam enkeram Surústá" Tímiayi. ^9Tutai Erutis wake mesekmiayi. Túrasha "nekas Yus iirui" tiniu asa tura ni amikrisha antukaru asamtai umikmiayi. ^10Ni suntarin sepunmayan Juanka muuken tsupik itiarti tusa akupkamiayi. ^11Tura amamkunam itiar nuwachin Súsarmiayi. Tura niisha ni Nukurí susamiayi. ^12Nuyá Juanka írutramuri tariar Ayashí jukiar iwiarsarmiayi. Túrawar Jesusan ujauwearmiayi. ^13 Jesus nuna antuk Ninki ni unuiniamurijiain kanunam enkemar arant aents atsamunam wémiayi. Túrasha nuna aents nekaawar kukarak weriarmiayi Jesusan. ^14Kanunmaya Jíiniaj Tukamá Untsurí aentsun Wáinkiamiayi. Tura Wáiniak waitnentrarmiayi. Tura Jáiniancha Tsuárarmiayi. ^15Kíakui ni unuiniamuri Niin tariar tiarmiayi "Kíawai, Uunta. Tura shuar Tíjiuch pujaaka atsawai. Ju aents akupkarta. Péprunam wear sumak yuuwearti" tiarmiayi. ^16Tutai Jesus Tímiayi "¿Urukamtaik wearat? Antsu atumek ayuratarum." ^17Tutai tiarmiayi "Iikia takaktsuji. Aya senku (5) tantachik jimiarchik namakchijiain takakji." ^18Tuíniakui Jesus "Wats, nu itiartitiarum" Tímiayi. ^19Tinia aents Chírichriniam pujusarti tusa akupkamiayi. Nuyá senku (5) tantancha Jímiar namaknasha achik nayaimpiniam iimias Yúsan yuminsamiayi. Tura puur ni unuiniamurin aents ayuratarum tusa Súsarmiayi. ^20Ashí Yurumáwar jémararmiayi. Tura nuyasha puunaruka tuse (12) chankin Tiármiayi. ^21Nui Yurumáwarmia nusha nuwasha uchisha nekapmatsuk senku mir (5000) aya aishman ármiayi. ^22 Nuyá Jesus ni unuiniamurin kanunam enkemprarum amain émaa ajatarum tusa akupkarmiayi. Niisha aentsun akupkarmiayi. ^23Akupkarsha naint waka Yúsan áujumiayi. Káshisha nui Ninki tuke pujumiayi. ^24Tura antumian Tí wankaram asamtai kanu ajapén ajasmatai nase tukumma entsa tamparukmiayi. ^25Tsawaana ai nii tuke wenai Jesus Entsá Pátatek wekas pujuiniamunam jeamiayi. ^26Tura ni unuiniamuri Entsá Pátatek wekaan Wáinkiar ti sapijmiakarmiayi. Tura ashamainiak "wakanchashit" tiarmiayi. ^27Tuíniakui Jesus tiarmiayi "Kakaram ajastarum. Wiitjai. Ashamprukairap." ^28Takui Pítiur chicharuk Tímiayi "Uunta, Ametkumka nui wekasa jeatin untsurkata." ^29Takui Jesus Tímiayi "Wats, Winitiá." Tutai Pítiur kanunmaya akaikin Jesus wajana nui jeataj tusa Entsá Pátatek wekasamiayi. ^30Tura ti nasen Násentun Nekáa ashamkamiayi. Ashama asa Entsá wayamiayi. Tura "Uuntá, achirkata" tu untsummiayi. ^31Nu chichamtaik Jesus uwejnum achik Júak "Maa, Yus Imiá ishichik Enentáimtuschamek" Tímiayi. ^32Tura kanunam Enkemáwarmatai nasesha menkakamiayi. ^33Túramtai kanunam enkemarmia nusha Jesusan tikishmatar chicharuk "Nekas ame Yusa Uchirínme" tiarmiayi. ^34 Tura amaini katinkiar Jinisarít nunkanam jearmiayi. ^35Tura Nuyá aents Jesusan nekaawar nu nunkanam Ashí ujanairarmiayi. Túrawar jaancha ni pujamunam itiariarmiayi. ^36Ni pushirinkisha antintai tusar seawarmiayi. Tura antinkiarmia nuka pénker ajarmiayi. _________________________________________________________________ Chapter 15 ^1 Nuyá Jerusarén péprunmaya Pariséusha yaunchu akupkamu jintinniurisha Jesusan tariar aniasarmiayi ^2"¿Urukamtai ame unuiniamuram ii uuntri yaunchu jintintrarmia nuna uminiatsu? Iis, ikijmiatskesha Yurumáiniawai" tiarmiayi. ^3Tuíniakui Jesus aniasarmiayi "¿Urukamtai atumsha Yus akupkamu umirtsuk aya aents akupkamu umiirum? ^4Iis, Yus Tíchamkia: "Ame apa, nukusha shiir Enentáimtustarum." Tura "Shuarsha ni Aparíncha Nukuríncha katsekka nu shuar jakati" Tíchamkia. ^5 ^6Antsu átumka Tárume "Shuar Ashí niiniu írunna nuna mash "Yúsnaiti" takui nuikia nujai ni Aparíncha Nukuríncha Yáinchamniaiti, Tárume. Niin Yáintinian nakitiak ayatik "Ashí winia ainiana nu Yusna asamtai Yáinchamniaitjame" Títiniaiti" Tárume. Núnisrum Tákuram Yus akupkamu iniaisarum aya aents akupkamu umiirume, Tímiayi. ^7Antra chichamtiniaitrume. Yúsnan etserin Isayas yaunchu nekas atumin aartampramiayi juna: ^8"Ju aents ni wenejai shiir awajtuiniawai, tura ni Enentái jeachat pujuiniawai. ^9Tura tukeneasan shiir awajtuiniawai. Aentsu chichamen jintintiainiayat "Yusa chichamente" tuiniawai." Tu aarmiayi" Tímiayi Jesus. ^10 Tinia shuaran untsuk tiarmiayi "Ju antukrum pénker nekaatarum. ^11Aents Yúana nuka Shuáran yajauch awajsashtatui. Antsu wenunmaya jiinia nuka Shuáran yajauch awajeawai" Tímiayi. ^12Nuyá ni unuiniamuri Jesusan tariar "Maa, Pariséu ame chichammin antukar ti itiurchat Enentáimprarai" tiarmiayi. ^13 ^14Tuíniakui Jesus Tímiayi "Ikiuktiarum. Kusuru aintsan ainiawai. Tura kusuruncha jintintiainiawai. Mai kusuru ásar mai Wáanam akaiki iniaawartatui. Wats, ajanam Nupá aintsan ainiawai. Tura Ashí winia Apar nayaimpiniam pujana nu araachmaka takamtsuk uwé ajapamu átatui" Tímiayi Jesus. ^15Takui Pítiur Jesusan Tímiayi "Nu métek-taku chicham paant awajsata." ^16Tutai Jesus Tímiayi "¿Atumsha nekaachurmek. ^17Enentáimprachurmek? Ashí wenunam wayaana nu wakenam wéatsuk. Tura Nuyá iniankastiniaiti. ^18Antsu wenunmaya jiinia nu Enentáinmaya jiiniu asa aentsun yajauch awajeawai. ^19Enentáinmaya Ashí yajauch Enentáimsatin Jíiniainiawai. Mankartuatniusha, chikicha nuwé kasamkatniusha, tsanirmatniusha, kasamkatniusha, Wáitruatniusha, yajauch áujmatsatniusha ^20Ashí nu ainiawai nekaska Shuáran yajauch awajeana nu. Tura ikijmiatsuk Yurumátniuka Shuáran ni Enentáin yajauch awajeatsui" Tímiayi. ^21 Jesus Nuyá jiinki Tiru péprunmasha Sitiun péprunmasha wémiayi. ^22Tura nu nunkanmaya nuwa Jesusan Tarí Tímiayi "Uunta, uunt akupin Tawit ame weatrum asamtai winia waitnentrurta. Nawantur yajauch wakantruku asa ti Wáitrutawai" Tímiayi. ^23Tura Jesus áikchamiayi. Tura ni unuiniamuri tariar "Awemata, tiarmiayi. Tuke untsumki apapétmaji" tiarmiayi. ^24Nuyá Jesus Tímiayi "Aya Israer-shuarnum menkakaru ainia nuna eaktinian Yus akuptukuiti." ^25Túrasha nuwa tikishmatar Tímiayi "Uunta, waitnentrurta." ^26Tutai Jesus Tímiayi "¿Uchí apatkuri jurukir Yawá susamniakait?" Tímiayi. ^27Tutai nuwa Tímiayi "Nekas, Uunta, tame. Tura yawasha ni aentsri yurumainiakui Nunká iniaarun Yuíniatsuk." ^28Takui Jesus Tímiayi "Maku, nekas Winia Enentáimtursaitme. Ame wakeram Núnisan Atí" Tímiayi. Tura nu chichamaik ni nawantri pénker ajasmiayi. ^29 Jesus Nuyá jiinki Kariréa antumianka Káanmatkarin waketkimiayi. Tura naint waka nui pujusmiayi. ^30Nui Untsurí aents Niin tariar shutuapnasha kusuruncha chichachuncha tsupirkamuncha Chíkich Jáiniancha itiariarmiayi. Túrawar nawenam aeprusarmiayi. Túram tsuararmiayi. ^31Nuna iisar chichachusha chichainiakui, tsupirkamusha pénker ajainiakui, shutuapsha pénker wekainiakui, kusurusha Wáinmainiakui, ti shiir Enentáimprarmiayi. Yus ni aentsrin Israeran Yáinmatai shiir yuminsarmiayi. ^32Nuyá Jesus ni unuiniamurin untsukar tiarmiayi "Ju aentsun waitnentainiajai. Warí, menaintiu tsawant Wijiai yurumtsuk yujainiatsuk. Ayurtsuk ni jeen akupkachminiaitjai. Jintiá pimpiki Wáitsartatui." ^33Ni unuiniamuri tiarmiayi "Túrasha, Uunta, ¿shuar atsaasha tuyan yurumak Imiá sumaktaj~i ju aents ayurawartincha?" ^34Jesus aniasarmiayi "¿Urutma tanta takakrum?" Tutai niisha "Siati (7) tanta Nuyá ishichik namak takakji" tiarmiayi. ^35Nuyá aents Nunká pujusarti tusa akupkamiayi. ^36Tura siati tantan achik namaknasha achik Nuyá Yúsan yuminsamiayi. Tura puur aents ayuratarum tusa ni unuiniamurin susamiayi. ^37Ashí Yurumáwar jémararmiayi. Tura puunaru siati chankin Tiármiayi. ^38Tura nui Yurumáwaruka nuwasha uchisha nekapmatsuk aya aishmankak kuatru mir (4000) ármiayi. ^39Nuyá Jesus aentsun akupak kanunam enkemar Maktara nunkanam wémiayi. _________________________________________________________________ Chapter 16 ^1 Pariséusha tura Satuséusha Jesusan nekapsatai tusar tariarmiayi. Túrawar "Ame Yúsaiyaitkiumka kakarmarmijiai nayaimpinnmaya iniakmasta, iisha Wáinkiatai," tiarmiayi. ^2Tutai Jesus Tímiayi "Atumka "Kapaaku péetar Kíntiamkui kashin esatrurtatui" Tíniuitrume. ^3Túrasha "Te ajas kapaaku péetar tsawaakui yumi yajauch átatui" Tíniuitrume. Tura nekasaiti. Maa, átumka nayaim iisrum ju nunkanam Túrunattana nu nékarme. Antsu Yus Yamái Jú nunkanam tura nuka nékatsrume. Antraitrume. ^4Aents yajauch ásar tura Yusan Enentáimtachu ásar kakarmajai iniakmamun wakeruiniawai. Túrasha áyatik Junas Túrunamia nuke iniakmastiniaiti" Tímiayi. Tinia ikiuak wémiayi. ^5 Tura Entsá amaini katinkiar ni unuiniamuri tantan Júkitniun kajinmatkiarmiayi. ^6Nuyá Jesus Tímiayi "Wáinkiatarum, Pariséusha Satuséusha wakaprutai takakainia Nújaisha aneartarum." ^7Tutai ni unuiniamuri tiarmiayi "Ii tanta itiachakrin Tátsuk." ^8Jesus nuna antuk Tímiayi "¿Urukamtai tanta itiachji tunaiyarum. Yusa kakarmari kajinmatkintrumek. ^9Senku tantajai Túramiaj nu kajinmatkintrumek. Senku mir (5000) aishmankan ayuramtai Untsurí chankin Tiármia nu Enentáimtsurmek. ^10Tura siati tantajai kuatru mir (4000) aishmankan ayuramtai nuna ishichik chankin Tiármia nu kajinmatkintrumek. ^11Itiurak Imiá nékatsrum? Wi Pariséu wakaprutairisha Satuséu wakaprutairisha aneartarum Tákun penké tantan Tátsujai" Tímiayi. ^12Nuna Jesus takui ni unuiniamurisha nekaawarmiayi. Penké tantaa wakaprutairin Tíchamiayi antsu Pariséusha Satuséusha unuiniatairin Tímiayi. ^13 Tura Sesaria-jiripiunam jeawar Jesus ni unuiniamurin aniasarmiayi "Aents Ajasuitjiana juna ¿yaiti turutainiawa Winia?" ^14Niisha ayak tiarmiayi "Chíkich, imiakratin Juánkaiti turamainiawai. Chíkichka, Eríasaiti turamainiawai. Chikichcha Jeremíasaiti, chikichcha Chíkich aents Yúsnan etserniuiti turamainiawai" tiarmiayi. ^15Tutai nincha aniiniak "¿Atumsha yaiti Túrutrum?" Tímiayi. ^16Semun Pítrusha "Ametme Kristu, Yus Anaikiamu. Nekas iwiaaku Yusa Uchirínme" Tímiayi. ^17Tutai Jesus Tímiayi "Shiiraitme Junasa Uchirí Semunka. Núnaka aents ujatmakchaiti antsu winia Apar nayaimpiniam pujana nu ujatmakmatai nekaam tame. ^18Tura Wisha Tájame, ame Pítruitme, kayach Tútaim. Nu kayanam jea jeamtinia aintsan Yus-shuaran ekenin tsakatmartatjai. Túramtai Jákatniusha tura Yusa nemasrisha nu jeamman pukukchattawai. ^19Yus akupeamu yawincha amastatjai. Ju nunkanam jinkiatniusha Atíatniusha amasmaiti. Tuma asamtai ame ju nunkanam suritiam nu nayaimpinmasha suritniaktatui. Tura ju nunkanam tsankateam nu nayaimpinmasha tsankatnaktatui" Tímiayi. ^20Nuna tinia Jesus ni unuiniamurin Krístuitiaj nu etserkairap tinia akupkarmiayi. ^21 Nuyá Jesus juna unuiniatan nankammiayi. "Wi Jerusarénnum wétiniaitjai. Nui Israer-shuara uuntrisha, Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha ti Wáitkiarsartatui. Nuyá mantuawartatui Túrasha Menaintiú tsawantai nantaktiatjai." ^22Takui Pítiur arantach Jukí chicharuk Tímiayi "Uunta, nuka penké áchatniuiti. Aminkia Túrutmacharminiaiti." ^23Jesus ayanmatar Pítrun Tímiayi "Werumta, Satanása. Yajauch awajtame. Ameka Yus wakeramu Enentáimtsume. Antsu Jú nunkanam Enentáimainia ainis Enentáimme." ^24 Nuyá Jesus Ashí ni unuiniamurin Tímiayi "Shuar Winia nemartustaj tusa wakerakka ni wakeramurin iniais ni krusi yanaki Winia nemartusti. ^25Shuar áyatik pénker pujustaj Tákunka nu shuar uwemtsuk jakattawai. Antsu Jákatniuitkuisha pénker pujustinian Enentáimtsuna Nú shuar nekas iwiaakman wainkiattawai. ^26Wats, shuar Ashí Jú nunkanam írunna nuna sumakka tura nujai ni wakani émeseak ¿itiurak pénker pujustin? Shuara Wakaní emesramu ¿Ashí Jú nunkanam írunna nujai iwiaramniakait? ^27Wi Aents Ajasu asan, winia Aparu kakarmarijiai tura ni suntarijiai tana Ashí Shuáran ni takasmajai métek akiktatjai. ^28Paant Tájarme, shuar jui wajainia ju Játsuk Wi akupin ajasmatai Wáitkiartatui" Tímiayi. _________________________________________________________________ Chapter 17 ^1 Nuyá sais (6) tsawant nankaamasar Pítruncha, Jakupuncha, tura ni yachi Juannasha Níniak Júkiar Jesus Náinnium Yakí wakamiayi. ^2Nui Jesus Nusháa iira ajattsarmiayi. Ni yapisha etsaya ainis wincha ajasmiayi. Ni pushirisha ti puju jiitsumir ajasmiayi. ^3Nuisha Muisaisnasha Eríasnasha Jesusjai chichainian Wáinkiarmiayi. ^4Nuyá Pítiur Jesusan Tímiayi "Uunta, ti shiir pujaji jui. Wakerakminkia menaint aakmaktai, Aminiu chikichik tura Chíkich Muisaisnasha, tura chikichcha Eríasna." ^5Tura Pítiur tu auju Wajái yurankim ti puju amuamiayi. Tura nu yuranminmaya chichaman antukarmiayi. "Juka winia aneamu Uchiruiti, Tímiayi. Niin ti shiir Enentáimtajai. Nii pénker anturkatarum" Tímiayi. Tu chichasmiayi Yus. ^6Nuna ni unuiniamuri antukar ti ashamkar Pákea ajakiarmiayi. ^7Túrunawarmatai Jesus Táriar antin "Ashamkairap, nantaktiarum" tiarmiayi. ^8Tura pankainiar iimiaj Tukamá aya Jesusan Wáinkiarmiayi. ^9Nuyá Náinniumia akainiak Jesus tiarmiayi "Atum iisurmena nu penké etserkairap. Wi Aents Ajasu asan jakamunmaya nantaatsain etserkairap' Tímiayi. ^10Nuyá ni unuiniamuri Jesusan aniiniak "¿Urukamtai iin jintintramin "Kristu Táatsain Erías emka Tátiniaiti" tuinia?" tiarmiayi. ^11Tuíniakui Jesus aikmiayi "Nekas Erías Tátiniaiti. Tura nii mash iwiarattawai. ^12Kame nekas Erías Táwiti tura niin nekaacharmai. Antsu aents wakeriarmia nuna Túrawar yajauch awajsarmiayi. Núnisan Winiasha, Aents Ajasu ain, Wáitkiarsartatui." ^13Nuna takui ni unuiniamuri imiakratin Juánkan áujmatui, tu Enentáimprarmiayi. ^14 Ataksha aents matsatmanum jeawarmatai shuar Jesusan Tarí tikishmatramiayi. ^15Tura Tímiayi "Uuntá, winia uchir waitnentrutrata. Wainchi tukum ti Wáitniuiti. Jiniumsha patamniuiti. Entsasha iniainaiti. ^16Ame unuiniamurmincha itiarjiai Túrasha tujinkiarai." ^17Takui Jesus Ashí Tímiayi "Maa, Yus penké Enentáimtichuitrume. Imiá úmichuitrume. ¿Wi atumin katsuntu ajatniukaitjiarum? Wats, uchi itiartitiarum" Tímiayi. ^18Itiarim Jesus yajauch wakanin jiiki akupkamiayi Uchí Ayashínia. Túramtai nu chichamaik pénker ajasmiayi. ^19Nuyá urum ni unuiniamuri Jesusjai ninki pujusar áujmatainiak "¿Urukamtai yajauch wakan Jíiktin iikia tujinkiamaj~i?" tiarmiayi. ^20Tuíniakui Jesus tiarmiayi "Yus nekas Enentáimtachu asarum tujinkiarme. Túmaitiat nekasaiti mustasa Jinkiái Timiá uchichitiat ti uunt tsakaatsuk. Núnisan Yus ishichkisha Enentáimtakrumka nu naint ékemkata tutai nu naint Túrunattawai. Penké tujinkiashtatrume Yus nekas Enentáimtakrumka. ^21Kame nu yajauch wakan jiiki akupkatniuka ijiarmam Yus áujsatniuiti." ^22 Jesus ni unuiniamurijiai Kariréa nunkanam wekas juna ujakarmiayi. "Wi Aents Ajasu asan, aentsnum surunkattajai tura mantamnattajai. ^23Túrutawarmatai Menaintiú tsawantai nantaktiatjai." Tura ni unuiniamuri nuna antukar ti Kúntuts Enentáimprarmiayi. ^24 Jesus ni unuiniamurijiai Kapernáum péprunam jeawarmiayi. Tura Kuítian achin Pítrun tariar aniasarmiayi "¿Atumi uuntri Israer-patrin akiktinia nuna Akínkiait?" ^25Tutai Pítiur "Ee" Tímiayi. Tura Pítiur Jeá Wayá chichaatsain Jesus emka Tímiayi "Chíkich nunkanmaya akupin ¿yana Kuítrijiain takainia. Ni Shuáriniunkek atantainia. Antsu yajaya Shuárnan atantainiatsuk. Nekaschak, Semunká?" ^26Tutai Pítiur "Nekas yajaya Shuárnan atantainiawai" Tímiayi. Jesus Tímiayi "Nuikia ni shuari ankant ainiawai. Iisha Núnisrik nu akiktin ankantaitji. ^27Túrasha itiurchat Enentáimprarain tusar akiktai. Ame tsau jukim Entsá Wetá. Túram emka namak japikim iwiankam nui kuit Wáinkiattame. Nu jukim Wíniasha áminiusha akikmakta." _________________________________________________________________ Chapter 18 ^1 Nu tsawantai ni unuiniamuri tariar Jesusan aniasarmiayi "Yus akupeamunam pachiinia nu ¿ya Imiá nankaamantu áminiait?" ^2Nuna Tuíniakui Jesus uchin untsuk ajapen awajtusar ^3Tímiayi "Tí nekasan Tájarme, Atumí Enentáimtairi yapajiarum uchia ainis ajachkurmeka Yus akupeamunam pachiinkiachminiaitrume. ^4Nu asamtai ju uchia ainis péejchach Enentáimtumana nuka Yus akupeana nui nekas nankaamantu ajasminiaiti. ^5Nú arantcha Winia anentuk uchin itiaana Nú shuar Winiasha itiaareawai' Tímiayi. ^6`Shuar ju uchin Winia umirtana nuna tunaanum ajuarmatainkia nuna Túratsain niisha kuntujén kayajai jinkiar nayaantsanam ajapen kunanam ajunmaitkiunka maak ainti, Tímiayi. ^7 Ju nunkanam Tunáa iniaatai írunuk tuke itiurchataiti. Antsu shuar chikichan tunaanum ajuarka ti itiurchatan inkiuntatui' Tímiayi. ^8`Nu asamtai ame uwejem tura nawem tunaanum ajunmatniuitkiuinkia tsupikiam ajapata. Kame muntuch pujustin tura ukunam nayaimpiniam wétin pénkeraiti. Antsu kajinkiashtin jinium takamtsuk jeatniuka Imiá yajauchiiti. ^9Núnisan ame jiimi tunaanum ajunmatniuitkiuinkia ukuinkiam ajapata. Kame chikichik jiijiai pujusam nayaimpiniam wétin pénkeraiti. Antsu jinium mai Jíintiuk wétin Imiá yajauchiiti' Tímiayi. ^10`Uchi ainia nu nakitrairap. Yusa suntari niin Wáinkiatniua nu winia Aparui Tíjiuch pujuiniawai. ^11Kame wi Aents Ajasu asan, menkaakarun eaktajtsan Táwitjai.' ^12`Enentáimpratarum. Shuar sian (100) murikiun takakuitiat chikichik menkakamtai Untsurí menkakacharun Náinnium matsaak~u menkakan eaushtatuak. ^13Wáinkiasha Untsurí menkakacharua nujai nankaamas waraschattawak. ^14Núnisan atumi Aparí nayaimpiniam pujana nu, nu uchi chikichkisha menkakacharti tawai' Tímiayi. ^15 `Chikich Yus-shuar ámin yajauch Túrutmakuinkia nii werim áujsata. Tura ámechik werim ame yatsumjai chichasta. Anturtamkuinkia ame Yátsum Yáinkiume. ^16Tura anturtamchakuinkia Nuyá chikichik shuar Jimiará shuarsha jukim ataksha weritia. Túram ataksha áujnaisatarum, niisha paant nekaawarat tusam. ^17Túrasha yatsum tuke ántachkuinkia Yus-shuar iruntainiam iwiainiakta. Túrasha yatsum tuke ántachkuinkia Yus-shuarcha Núnisan Enentáimtusta nu shuar.' ^18`Nekasan Tájarme, ju nunkanam suritiam nu nayaimpinmasha suritniaktatui. Tura ju nunkanam tsankateam nu nayaimpinmasha tsankatnaktatui.' ^19`Núnisnak Tájarme, ju nunkanam pujusrum Jimiará Yus-shuartiram métek Enentáimprarum winia Apar nayaimpiniam pujana nu seakrumninkia wakerarmena nuna suramsattarme. ^20Jímiar menaintiusha Yus-shuar Winia Enentáimturuk iruntrarmatai Wisha nui niijiai pujajai" Tímiayi Jesus. ^21 Takui Pítiur Werí Jesusan aniasmiayi "Uuntá, winia yatsur yajauch awajtakui ¿urutma tsankuratniuitiaj. Siátikik tsankuratniuitiaj?" ^22Jesus aiyak "Siátik Tátsujme, antsu iniannatsuk tsankuratniuitme" Tímiayi. ^23Tuma asa Jesus Yus akupeamunam pachiinkiaru tsankurnairartiniaiti tusa ju métek-taku chichaman áujmatuk Tímiayi, "Uunt akupin takarin tumashin akirkarat tusa untsukarmai. ^24Yama Nánkamuk Tí nukap tumashmakua nuna untsukmai. Akikmakchamnia ti tumashmakuyi. ^25Tura nu takakmau kuitri atsakui uunt akupin "Yajasma aitkiasrum nuartiuk uchirtiuk Ashí waririntiuk suruktarum, timiai. Nu kuitjai akirkati" timiai. ^26Tutai nu takakmau uunt akupniun tikishmatar seak timiai "Uunta, waitneasam Nákarsatá. Auka, mash akiktatjame." ^27Uunt akupin waitnentar mash tsankur ankant akupkamai. ^28Tura Nú chichamaik Nú takakmau jiinki ni ain inkiunmai. Nú aisha niin ishichik tumashiiyi. Tura tsékenki suwenam achik chicharuk timiai "Wari akirkata tumashitmena nu." ^29Tura ni ai niin tikishmatar timiai "Waitneasam Nákarsatá. Auka, mash akiktatjame" timiai. ^30Túrasha nakitramai. Antsu tsankurtsuk sepunam enkeamai Ashí Akírkatí tusa. ^31Chíkich takakmau nuna Wáinkiar ti Kúntuts Enentáimtuiniak uunt akupniun Ashí etsertukarmai. ^32Nuna antuk uunt akupin untsuk Itiá timiai "Yajauchiitme. ¿Winia "waitnentrurta" Túrutkumin tsankurachmakjam? ^33Amesha Núnismek ame aim tsankuratniuitme" timiai. ^34Tinia uunt akupin kajekmai. Tura Ashí tumashin akikmatsuk asutniati tusa suntarnum surukmai." ^35Jesus nuna áujmatas Amúak Tímiayi "Núnisan winia Apar nayaimpiniam pujana nu atumin Túrutmattarme atumi yachi nekas Enentáijiai tsankureachkurminkia." _________________________________________________________________ Chapter 19 ^1 Jesus nuna tinia ikiuak Kariréa nunkanmaya wémiayi. Tura Jurtan entsa amain Jutía nunkanam jeamiayi. ^2Untsurí aents nemariarmiayi tura Jáiniancha pénker awajsamiayi. ^3 Nui Pariséu Jesusan nekapsataj tusar aniasarmiayi "¿Shuar ni nuwen itiurchat akui ajapamniakait?" ^4Tutai Jesus Tímiayi "¿Atumka Yus-Papí áujsachukaitrum? Yámankamtaik Yuska Shuáran aishmankan nuwancha najanamiayi tawai. ^5Tuma asamtai aishman ni Aparín ni Nukurín ikiuki ni nuwejai tsanin chikichik ayashtinia ainis ajasartatui, tu aarmaiti, Tímiayi. ^6Tuma asa Jímiarcha antsu chikichik ayash ainiawai. Tuma asamtai shuar Yus apatkamia nuna, aents akankashtiniaiti' Tímiayi. ^7Takui tiarmiayi "Nuikia ¿urukamtai Papí aarar nuwa ajapatniun Muisais tsankatkamia?" ^8Tutai Jesus tiarmiayi "Timiá ántichu asakrumin nuwa ajapatniun tsankatkamiayi. Túrasha émkaka Núnischauyayi. ^9Wi Tájarme, shuar ni nuwen Chíkichjai pujuschan ajapeakka tura chikichan nuatkunka tsanirmayi. Chíkich aishmansha nuwa ajapamun Nuátkanka nusha tsanirmayi" Tímiayi. ^10Takui ni unuiniamuri tiarmiayi "Nuikia aishman ni nuwé penké ikiukchamniaitkiuinkia Nuátkachminiaiti." ^11Jesus tiarmiayi "Nu chichamnaka mash antukchamin ainiawai. Antsu Yus nuna umiktin susamua nuke antukmin ainiawai. ^12Chíkich Chíkich nuatkachmin ainiawai. Chíkich Nuátkachmin akiiniawaru ainiawai. Chikichcha aentsjai Nuátkachmin najanaru ainiawai. Chikichcha Nuátainiatsui Yus akupeamu takatan takastinian. Juna antuktinian Jeáka antukti." ^13 Nuyá Jesusan uchin itiariarmiayi. Niin antin Yúsan áujtusarat tusar wakeriarmiayi. Túruiniakui ni unuiniamuri chicharkarmiayi. ^14Túruiniakui Jesus Tímiayi "Uchi Winí winitin tsankatkatarum. Suritkiairap. Kame ju uchia aintsan péejchach ainian nunak Yus akupkamniaiti." ^15Tinia uchin miniakas Nuyá wémiayi. ^16 Shuar natsa Jesusan tarin aniasmiayi "Uuntá, pénkeraitme. Tuma asam turuttia ¿warinia Túrakna tuke iwiaaku átataj?' Tímiayi. ^17Tutai Jesus niin Enentáimtikrataj tusa Tímiayi "¿Urukamtai pénkeraitme Túrutam. Shuar pénkerka atsatsuk. Aya Yúskechukait? Wats, tuke iwiaaku pujustaj Tákumka akupkamu Umírkartá." ^18Tutai shuar "¿Tuna nekas umirkatniuitiaj?" Tímiayi. Takui Jesus Tímiayi "Mankartuawaip, tsanirmawaip, Kasámkáip, Chíkich shuar tsanumpruraip, ^19ame apa nukusha Umírkatá, ame Shuárum ame ayashim aneamna Nútiksamek aneeta." ^20Tutai natsa Tímiayi "Núnaka úchichik mash umiki tsakaruitjai. Nuyasha ¿Warí Táatrusa?" Tímiayi. ^21Takui Jesus Tímiayi "Nekas pénker átaj Tákumka, weme ame Kuítrum Kuítrincha ainia nu Súsartá. Tura nayaimpiniam Kuítrintin ajastatme. Nuyá Winia Nemártústá" Tímiayi Jesus. ^22Tura natsa nuna antuk Kúntuts wémiayi ti Kuítrintin asa. ^23 Nuyá Jesus ni unuiniamurin tiarmiayi "Nekasan Tájarme, Kuítrintin Yus akupeamunam pachiinkiatin ti itiurchataiti. ^24Ataksha Tájarme, kamiriuka Kawái nankaamas uunt asa auja jiin wayachminiaiti. Núnisan Kuítrintin Yus akupeamunam pachiinkiatin ti itiurchataiti." ^25Ni unuiniamuri nuna antukar Antúu ajarmiayi. Túrawar aniniainiarmiayi "¿Nuikia yaki uwempramniait?" ^26Tuíniakui Jesus Ashí iisar Tímiayi "Aents uwempratniun nekas tujintiainiawai antsu Yuska Ashí tujintiatsui." ^27Nuyá Pítiur Tímiayi "Uuntá, iikia Ashí ikiukchajik Amin nemarsatai tusar. ¿Warin Wáinkiattaj~i iisha?" ^28Jesus Tímiayi "Nekasan Tájame, ukunmanka ju nunka yamaram ajastatui. Aents Ajasu asan, Wisha nui, uunt akupin ajastatjai tura atumsha winia nemartusutirmeka Wijiai métek akupin ajastatrume Ashí Israer-shuar akupkatin. ^29Tura shuar ni jeencha, yachincha, umaincha, Aparíncha, Nukuríncha, Nuaríncha, Uchiríncha, tura nunkencha Winia anentu asa ikiukin wekaakka, nu shuar nii ikiukmia Núnisan yamaisha ti Untsurí Wáinkiattawai tura ukunmasha tuke shiir pujustatui Yusjai. ^30Untsurí Yamái penkeri ainiana nu ukunam ukunmaani pujusartatui, tura Yapajiáwar Yamái ukunmaya ainiana nu ukunam emka pujusartatui' Tímiayi Jesus. _________________________________________________________________ Chapter 20 ^1 `Yus akupeamunam pachiinkiatin Júnisaiti. Nunka nérentin ni araamurin Júuktaj tusa Káshik iniartaj tusa Jíinkimiayi. ^2Chikichík tenariu kuit jean tsawant takamtsuk akiktajrume tusa chichas ni araamun Júuktinian akupkarmiayi. ^3Nantu takuntaisha ataksha jiinki shuar yujan Wáiniak ^4timiai "Atumsha winia arakur Júuktin Yáintkiatarum. Shiir akiktajrume." Tutai wearmai. ^5Ataksha tutupin ai Nuyá Aankúsha jiinki, Núnisan tinia akupkarmai. ^6Ataksha nantu patamsai Jíinkimiai. Tura shuaran yujan Wáiniak "¿Urukamtai takakmatskesha aani pujarum?" timiai.' ^7"Warí, iincha iniatmainiatsji" tiarmai.' `Tuíniakui timiai "Atumsha winia nunkarui takautarum. Pénker akiktajrume." ^8`Kirit Ajátekiái takatrin Wáinniun timiai "Takatan takasaru untsukam akikiarta. Kíarai nankamawaru emka akikiarta. Túram Káshik nankamawarujai Amuktá" timiai. ^9Takui nantu patamsa ai nankamawaru wayawarmatai Chikichík tenariu kuit jean Ashí akikiarmai. ^10Mash umintramtai Nuyá emka nankamawaru wayawar "nuna nankaamas achikchatjiash" tu Enentáimsarmai. Tura Chikichík tenariu kuit jean achikiarmai. ^11Achikiar nérenniun itiurchat Enentáimturarmai. ^12Tura tiarmai "Iikia Ashí tsawant nantujai Wáitsachjik. Ju shuarsha nantu patamsa ai nankamawaruka penké ishichik takasarai. Túrasha iijiai métek akikiarume" tiarmai. ^13Tutai nérentin chikichkiniak iniakmas timiai "Umpá, penké kasartsujme. Káshik Chikichík tenariu kuit Jeá chichasar iijiai iwiarachjik, timiai. ^14Pai, ame Kuítrum achikiume. Nantu patamsai takasuncha amijiai métek akiktinian wakerajai. ^15Warí, winia Kuítrujai wi wakeramun Túrachminkaitiaj. Antsu wi tsanka asamtai ¿yajauch Enentáimturmek?" timiai.' ^16`Núnisaiti Yus-shuarnum. émkaru ainia nu uku ártatui. Tura ukuya ainiana nu, emka ártatui. Untsurí ipiaamu ainiawai tura ishichik achikma ainiawai." Tu áujmatsamiayi Jesus. ^17 Jesus Jerusarénnum Jintiá wesa ni unuiniamurin akankin tiarmiayi ^18"Iistarum, Jerusarénnum wéaji. Nuisha Israer-patri uuntrin tura ni jintinniurincha Winia surutkartatui. Nuisha, wi Aents Ajasu ain, "mantamnati" Túrutiartatui. ^19Tura apachnium surutkartatui. Nui katsekrukar, awattiar Krúsnum Máawarti tusar Túrutawartatui. Túrasha jakayatan Menaintiú tsawantai nantaktiatjai" Tímiayi. ^20 Nuyá Jakupusha Juansha, mai Sepetéu Uchirí, Nukuríjiai tariar Jesusan tikishmatrarmiayi. Tura Nukurí Jesusan waitnentrutrarat tusa seamiayi. ^21"¿Warí wakeram?" Tímiayi Jesus. Tutai nuwa Tímiayi "Ame uunt akupin ajastatmena nui winia uchir chikichik untsuurnumaani chikichcha menaanmaani akupkarti tusam apujsarta." ^22Takui Jesus tiarmiayi "Atum seatrumna nu nékatsrume. ¿Wi Wáitsattajna nujai métek Túramniakaitrum? Wi Wáitsatniun Yapá umartinia ainis umartiniaitjai. Núnisan Wáitsatniujai imiaitniua aintsan imiantiniaitjai. ¿Nú pininnumia umarminkiaitrum. Núnisan imianminkiaitrum?" Tutai "Páchitskea" tiarmiayi. ^23Tuíniakui Jesus Tímiayi "Ayu. Winia pininkruiya umartatrume. Wi imiantiatjana nujai imiantiatrume. Antsu Wijiai tsaninkia pujustinniaka Wikia iischatniuitjai, antsu winia Apar iwiarturu ainia nuna nui apujsattawai" Tímiayi. ^24Chíkich tias (10) unuiniamuri nuna antukar nu Jímiaran kajerkarmiayi. ^25Túmainiakui Jesus untsukar tiarmiayi "Ju nékarme, apachniumka Kapitián ajasar ni shuarin nérenniua ainis ti akupenawai. Ni uuntrisha waantu Enentáimsar "Wíitjai akupniun" tu Enentáimtikiainiawai. ^26Antsu atumjainkia Núnis áchatniuiti. Nankaamaku ajastaj Tákunka chikicha yaintri átiniaiti. ^27Ame Kapitiántrum ajastaj Tákunka Ashí shuara yaintri Ajástí. ^28Wisha Aents Ajasuitiatan, Winia Yáintkiarat tusan Táchaitjai antsu Shuáran Yáintaj tusan Táwitjai. Untsurí shuaran Tunáa tumashrin akikmatkataj tusan Jákatniuitjai. Nuna tarimjai" Tímiayi Jesus. ^29 Jirikiú péprunmaya wénakui Untsurí aents Niin nemariarmiayi. ^30Nui Jintiá yantam Jímiar jii kusuru pujuarmiayi. Jesus wéawai taman antukar kakantar untsukarmiayi. "Uuntá, uunt akupin Tawitia Uchirínchukaitiam. Waitnentrurta" tiarmiayi. ^31Tuíniakui "Takamatsatarum" tiarmiayi. Tútaisha Nú nankaamas untsumkarmiayi. "Uuntá, Tawitia Uchiriá, waitnentrurta" tiarmiayi. ^32Tuíniakui Jesus wajas jii kusurun untsukar aniasarmiayi "¿Warí itiurtukat tusarum wakerutarum?" ^33"Uuntá, iimtiai tusar wakeraji" tiarmiayi. ^34Tuíniakui Jesus niin waitnentrar ni jiin antinkiarmiayi. Nu chichamaik iimiar niisha Jesusan nemariarmiayi. _________________________________________________________________ Chapter 21 ^1 Jerusarénnum nuntumsar Petpajái péprunam jeawarmiayi. Nusha Uriwiu Náinnium ayamchiiyayi. Nui jeawar Jesus ni unuiniamurin Jímiaran akupeak Tímiayi ^2"Tíjiuch péprunam wérum umpuuru umpuuruchijiai jinkiamu Wáinkiattarme. Nu atiarum itartitiarum. ^3Tura aents "Urukamtai aitkiarum" Túramkurminkia "Uunt wakerawai, tura Wárik awainkittiawai" titiarum" Tímiayi. ^4Tura nusha yaunchu Yúsnan etserin aarmia nu Umínkiatí tusa Tímiayi. Júnis aarmiayi: ^5"Ashí Israer-shuarnum ju etserkatarum: "Iistarum, atumi Akupniuri, péejchach ajas umpuuruchiniam ekeemak winitramprume. Péejchach asa Káarak aintstai umpuuru uchirin ekeemak Winitrámtatrume," titiarum." Tu aarmaiti. ^6Tutai nu Jímiar unuiniamuri wear Jesus timia Núnisan Túrawarmiayi. ^7Umpuuruchin nukurtiuk itiarmiayi. Tura ni pushirin aitkiaram Jesus entsamkamiayi. ^8Shuar Untsurí ásar ni wéamunam pushirin aitkiarmiayi. Chikichcha Nuká jurukar ni wéamunam aeprurarmiayi. ^9Shuar Untsurí eem wearmia nusha tura uku winiarmia nusha kakantar untsumiarmiayi. "Juna weatri uunt akupin Tawit asamtai nankaamakuiti. Yusa Náariin winiana ju ii Uuntrinti. Shiir Atí. Nayaimpinmasha Yus shiir awajsatai." Tu untsumiarmiayi. ^10Jesus Jerusarénnum wayamtai Ashí shuar ti Enentáimainiak "¿Jusha yait?" tiarmiayi. ^11Chikichcha "Yúsnan etserin Jesusaiti, tiarmiayi. Nasarét pepru Kariréa nunkanmayaiti" tiarmiayi. ^12 Nuyá Jesus Yusa Uunt Jeen Wayá Kuítian Súruiniak tura Súmainiak pujan Akúprámiayi. Kuítian yapajinia misarincha ayanturmiayi tura yampitsa Súruinia kutankrincha Núnisan ayanturmiayi. ^13Nuyá Tímiayi "Yus-Papinium aarchamukait, "Yusa Jeenka Yus aujtai jéaiti." Antsu átumka kasa matsamtaiya Nútikiarme" Tímiayi. ^14Nui Yusa Jeen jii kusurarusha shutuapsha Jesusan tariarmiayi. Túramtai Tsuárarmiayi. ^15Tura Israer-shuar Pátrisha tura Israer-shuara jintinniurisha aents tujintiamun Jesus Túrakui iisar kajerkarmiayi. Nu arantcha uchi Yusa Jeen "Juna weatri uunt akupin Tawit asamtai nankaamakuiti" untsumainiakui Jesusan ti kajerkarmiayi. ^16Tura tiarmiayi "¿Ju uchi tuinia nu ántamek?" Tutai Jesus "Ee, ántajai, Tímiayi. Atumka Yus-Papí juna tana juka áujsachukaitrum. Júnis tawai, "Uchisha Kuírchisha Yusa Náarin Imiá shiir awajtusarat tusa Yus tsankatkaiti." Tu aarmaiti. ^17Nuna tinia ikiuiniak Jerusarénnumia jiinki Petania péprunam we nui kanarmiayi. ^18 Kashin tsawaar Jerusarénnum waketas Jesus tsukaarmiayi. ^19Iikiu numi Jintiá yantam wajan Wáiniak akaktajtsa werimiayi. Tura Werí aya Núminiak Wáinkiamiayi. Túra numin Tímiayi "Atakka nerekchattame." Takui nu chichamaik Káarmiayi. ^20Nuna Wáiniak ni unuiniamuri ti Enentáimprar aniasarmiayi "¿Urukaku Imiá Wárik jaka?" ^21Tuíniakui Jesus tiarmiayi "Nekasan Tájarme, Yus nekas Enentáimtakrumka, "nekaspash Túrat" Táchakrum iikiun Túrajna nusha Túramniaitrume. Tura nu arantcha nu naint "ékemtam nayaantsanam inianta" tutai Túrunattawai. ^22Ashí Yus áujeakum seamna nu, Yus nekas Enentáimtakum seakmeka, Wáinkiáttame" Tímiayi. ^23 Yusa Uunt Jeen Jesus Wayá unuiniamiayi. Turai Israer-patri uuntri tura Israer-shuara uuntrisha Jesusan tariar aniasarmiayi "¿Yana chichamejai ju Túram. Ya ju Túratniuncha akuptamkait?" tiarmiayi. ^24Tutai Jesus tiarmiayi "Wisha aniastaj tusan wakerajrume. Ju airkakrumninkia Wisha yana chichamejai Túraj nuna ujaktatjarme. ^25Wats, ¿ya imiakratin Juankan akupkamia. Yusak, aentsuk, ya akupkamia?" Tutai Nuámtak tunainiarmiayi. "Yus akupkamiayi" Tákurninkia "¿urukamtai Enentáimtichuitrum?" Túramtatji. ^26Kame "shuar akupkaiti" Tákurnisha Ashí aents mantamattaji. Warí, Ashí niisha Juan Yúsnan etserniuyi Tuíniatsuk" tiarmiayi. ^27Nuyá Jesusan "Nékatsji" tiarmiayi. Tutai Jesussha Aíiniak "Wátsek, Wisha Núnisnak akuptukua nuna ujakchattajrume" Tímiayi. ^28 Jesus unuiniak tiarmiayi "Enentáimpratarum. Shuar uchin Jímiaran takakuuyi. Nuna chikichkin chicharuk timiai "Uchirú, arakur Júuktin Yamái Wetá." ^29`Tutai uchi "Atsá, nakitiajai" timiai. Tayat urum Enentáimiar takaumai.' ^30`Nuyá Aparí chikichnasha Werí Núnisan timiai.' `Tutai uchi "Apawa, Páchitsuk wetajai" timiai, Túrasha wéchamai.' ^31`¿Túa ni Aparí wakeramun umirkama?" Tímiayi Jesus. Tutai "Emkaa nu" tiarmiayi. Tuíniakui Jesus Tímiayi "Nekasan Tájarme, yajauch shuar ainia nu tura tsanirma ainia nusha átumka pachiintsrumnin nii emka Yus akupeamunam pachiinkiartatui. ^32Iis, imiakratin Juan pénker wekasatniun etserkamiayi, Túrasha antukchamarme. Antsu yajauch shuar ainia nu tura tsanirma ainia nu umirkarmiayi. Nusha Wáinkiaitiatrum atumi tunaari Enentáimturchamarme' Tímiayi. ^33 `Ju Chíkich áujmatmasha antuktarum. Nunká nérentin uwa ajan ajammai. Tura wenuimiai. Uwa neketaincha najanamai. Kumpin jeancha najanamai. Tura mash pénker iwiar shuar Wáitrukarti tusa apujkimiai. Tura ninkia Yajá nunkanam wemai. ^34Tura Júuktin tsawant jeamtai juuk nakak Akúptúrkartí tusa Chíkich takarniuri akupkamai. ^35Tura nui pujuinia nu, akupkamun achikiar chikichnaka katsumkar, chikichnasha Máawar, chikichnasha kayajai tukurar Máawarmai. ^36Túrawarmatai nérentin takarniun nuna nankaamas akupramai. Ataksha nui pujuarmia nu Núnisan Túrawarmai. ^37Amúamunam ni Uchirín akupeak "Winia uchir asamtai umirkachartimpiash" timiai. ^38Túrasha nu takau nérenniu Uchirín Wáinkiar "Nuna Aparí jakamtai juna mashi Júkishtatuak, tiarmai. Maatai, Túrar ii nérentin ajastai" tiarmai. ^39Tiar achikiar arant Júkiar nui Máawarmai." ^40Tinia Jesus aniasarmiayi "Nunká nérenniuri taa nu takaun ¿itiurkatin?" Tímiayi. ^41Tutai tiarmiayi "Nu shuar ti yajauch ásarmatai waitnentsuk Máawartatui. Tura nu ajan Chíkich takaun neren akanak niin susamnia nuna apujsattawai" tiarmiayi. ^42Tuíniakui Jesus Tímiayi "Atumka Yus-Papikia ¿penkek áujchaitrum? Júnis aarmaiti: "Jea jeamin utsankarmia Nú kaya Ashí kayajai nankaamas apujsamuiti. Núnaka ii Uuntri Yus Túraiti. Iisha iisar ti Enentáimtaji." Tu aarmaiti. ^43Tuma asamtai Tájarme, Yusna írunna nu Wáinkiatárum tusa suramsamuitiat Atumíya junas Chíkich aents Súnastatui. Niisha awantukiartatui. ^44Tura shuar nu kayan tukumainia nuka kupintrartatui. Tura nu kaya shuarnum iniarka tsai tsai awajsattawai auka" Tímiayi Jesus. ^45Israer-patri uuntrisha Pariséusha Jesus áujmatman antukar "iin Túramji" tusar achiktaj tiarmiayi. ^46Tura Ashí aents "Jesus Yúsnan étserui" tuinia ásarmatai niin ashamkarmiayi. _________________________________________________________________ Chapter 22 ^1 Jesus ataksha áujmatuk juna Tímiayi: ^2"Yus akupeamunam pachiinkiartin Júnis Enentáimpramniaiti. Uunt akupin ni Uchirí Nuáteakui nampermamai. ^3Túrak ni takarniurin ipiaamautarum tusa akupkarmai. Tura ipiaamusha nakitrarmai. ^4Ataksha Chíkich takarniuncha ipiaamakrum ju titiarum tusa akupkarmai. ""Mash yurumkan iwiarajai, tawai, titiarum, timiai. "Waakasha Máatarum tusan akupkarjai, tawai. Ajaermancha Máatarum tusan akupkajai, tawai. Ashí nuatnaiyamunam winiarti," tawai" titiarum" timiai. ^5Támaitiat Nú ipiaamusha nakitrarmai. Chikichik ni nunken wemai. Chikichcha Kuítian suruktinian wemai. ^6Chikichcha ipiaakratniun achikiar yajauch awajsarmai, tura chikichnaka Máawarmai. ^7Túramtai uunt akupin ti kajek, ni suntari mash Máatarum Túrarum ni jee mash Ekeemáktárum tusa akupkarmai. ^8Nuyá ataksha ni takarniurin akupkamai. "Nuatnaikiatin Jísat mash iwiaramuiti, timiai. Tura nu ipiaamu winichmin armai. ^9Tuma asamtai pepru Jintí werum Ashí shuar Nánkamas Wáintrum nu ipiaatarum" timiai. ^10Takui takarniuri Jíinkiar pepru jintin wajainian, yajauch shuarnasha pénker shuarnasha, Ashí ipiaawarmai. Túramtai jea Piákmai.' ^11`Nuyá uunt akupin ipiaamun iisartaj tusa wayamai. Nui shuaran pénker iwiarmamprachun Wáinkiamai. ^12Tura timiai "Umpá, ¿urukamtai nuatnaiyamunam entsatai Pushí entsatsuk wayam?" Tutai nu aishman Tákamtak pujusmiayi. ^13Nuyá uunt akupin yurumka ajaaman timiai "Achikrum nawenmasha uwejnumsha jinkiarum aa Jíikrum kiritniunam ajapatarum. Nuisha ti uutin ti Wáitsatin átatui" timiai. ^14Kame Untsurí ipiaamu ainiawai antsu ishichik achikma ainiawai." ^15 Nuyá Pariséu chichaman najatawar uyumtikiatai tusar tiarmiayi. ^16Túrawar ni shuarincha tura akupin Erutisa nemarniurisha Jesusan akuptukarmiayi. Kame akupin Erutis uunt akupin Sésara kuitri Wáinin asamtai nu apachniasha akupkarmiayi. Niisha jeariar Jesusan tiarmiayi "Uuntá, amesha nekas chicham chichaame. Nu nékaji. Chíkich shuar tuinia nu ántutsuk nekasam Yus-Chicham Jintíame. Shuar shiir Enentáimturarat tusam Jintíatsme, tiarmiayi. ^17Tuma asamtai ju nekaatai tusar wakeraji. ¿Uunt akupin Sésar akikminkiait?" tiarmiayi. ^18Jesus ni yajauch Enentáijiai Aníam Nekáa tiarmiayi "Aya shiir chichamtiniaitrume. ¿Urukamtai uyumatkiarkatin wakerutarum? Tímiayi. ^19Wats, Sésar akiktinia Nú kuit itiartitiarum." Takui chikichik Kuítian itiariarmiayi. ^20Nuna iis Jesus aniasarmiayi "¿Jui yana yapimpiait tura yana naari aarmait?" ^21Tutai "Uunt Sésarna" tiarmiayi. Tuiniakui Jesus chicharuk tiarmiayi "Nuikia uunt Sésarna nu, Sésar susatarum. Tura Yusna nusha Yus susatarum" Tímiayi. ^22Tura nuna antukar ti Enentáimprarmiayi. Tura ikiuiniak wearmiayi. ^23 Nu tsawantaik Satuséusha Jesusan tariarmiayi. Satuséuka jakamunmaya nantakchatniuiti Tuíniawai. Nuna tiniu ásar juna Jesusjai áujmatsarmiayi. ^24"Uuntá, Muisais juna aartampramiaji, "áishman uchin yajutmatsuk jakamtainkia ni yachi nu nuwan nuatak ni yachin Yajútmátrati," tu aarmiayi, tiarmiayi. ^25Ayu, íi shuarnum siati (7) Yáchintin ármiayi. Iwiairi nuatak uchin yajutmatsuk jakamiayi. Tura wajen ni yachin ikiurkimiayi. ^26Tura niisha nuatak uchin yajutmatsuk jakamiayi. Tura chikichcha Núnisan jakamiayi. Tura chikichcha siati armia nu Ashí nuatkar Jákarmiayi. ^27Nuyá nuwasha jakamiayi. ^28Jakamunmaya nantakiar ¿yaki nekas ni aishri ati? Ashí niin nuatkacharmakia" tiarmiayi. ^29Tuíniakui Jesus Tímiayi "Yus-Chichamsha nékachkuram tura Yusa kakarmarisha nékachkuram nantaktin atsawai Tákuram ti awajiarme. ^30Nekaatarum. Jakamunmaya nantakiaruka nuatkachartatui. Antsu Yusa suntari nayaimpiniam pujuinia Núnisar nuartichu pujusartatui. ^31Túrasha jakamunmaya nantakiartatna nu nekaatajtsa wakerakrumka ju Enentáimsatarum. Muisais aarma nu áujsachukaitrum. Júnisan aarmiayi: ^32"Wiitjai Apraáma Yúsrintjai, Isaka Yúsrintjai, Jakupu Yúsrintjai." Tu aarmiayi. Watsek, Yuska Jaká Yúsrinchuiti. Antsu iwiaaku ana nuna Yúsrinti, Tímiayi. Iis, nu shuar Imiá yaunchu Jákaruitiat Yusjai iwiaaku pujuiniak nantakmin ainiawai" Tímiayi. ^33Ashí aents nuna antukar nu jintintiam ti Enentáimprarmiayi. ^34 Satuséu Jesusan aiktinian tujinkiarmatai Pariséu nuna antukar iruntrarmiayi. ^35Tura chikichik Pariséu jintintin asa Jesusan uyumtikiataj tusa aniasmiayi ^36"Uuntá, ¿Túa Yus akupkamu Imiá nankaamas Enentáimtustiniait?" ^37Tutai Jesus Tímiayi "Júiti: "Ame Yúsrum Ashí Enentáimjai aneeta. Ashí ame wakanmijiaisha tura tuke Enentáimtusam aneeta." Tu aarmaiti, Tímiayi. ^38Núiti emka Ashí akupkamu nankaamas Enentáimtustinia nu. ^39Chikichcha jujai métek-taku awai. Nusha tawai: "Ame írutramuram ame ayashim aneamna Nútiksamek aneata." ^40Nu Jímiar akupkamu umirkam Ashí Muisais akupkamia nusha tura Ashí Yúsnan etserin unuiniararmia nusha umirkattame" Tímiayi. ^41 Tura Pariséu tuke irunar pujuiniakui ^42Jesussha aniasarmiayi "Kristu tutai ¿ya Weeá átiniait. Warí Enentáimtarum atumsha?" Takui "Tawit Weeá átiniaiti" tiarmiayi. ^43Tuíniakui Jesus tiarmiayi "Nuikia ¿urukamtai Tawit, Yusa Wakaní "titia" tutai, Krístun "winia uuntur" Tímia? Iis, Tawit juna Tímiayi: ^44"Uunt Yus winia uuntrun juna Tímiayi: "Akupin pujutainium, winia untsuuruini, pujusam Nákarsata. Ashí ame nemasrumin nupetkan Amin umirtamkarti tusan amastatjai" Tímiayi Yus." Tu Tímiayi Tawit. ^45Watsek, Tawit Krístun "winia uuntur" taisha ¿itiurak ni pampanmari áti?" Tímiayi Jesus. ^46Nuna takui penkesha aikcharmiayi. Túrawar atakka uyumamtikiatai tusar aniascharmiayi Jesusan. _________________________________________________________________ Chapter 23 ^1 Jesus ni unuiniamurincha tura Ashí Shuárnasha tiarmiayi ^2"Israer-shuara jintinniurisha tura Pariséusha Muisais akupkamun paant ujatmainiawai. ^3Tuma asamtai tuinia nu umirkatarum. Túrasha ni Túruinia nu jumamkiirap. Nu shuar shiir chichainiayat Nusháa Túrin ainiawai. ^4Ti itiurchat ana nuna akupeenak ti emeram entsaktinia aintsan aentsun apujtuiniawai. Túrasha chikichik uwejéjaisha ishichkisha takuitniun nakitiainiawai. ^5Aya shuar iirsarti tusar Ashí Túruiniawai. Ashí shuar pénker Enentáimturarti tusar Yus-Papin nijiaincha tura kunturincha ti wankaram awajsar anujak yujainiawai. Tura nu arantcha pushiri sasariarman Ashí shuarjai nankaamas esaram awajas wekainiawai. ^6Nampernumsha pénker iwiaramunam pujustinian wakeruiniawai. Iruntainmasha nankaamantu ajasa pujustinian wakeruiniawai. ^7Jintiá wekainiaksha Ashí aents áujtuiniak "Jintínkiartiniá" turutiarti tusa wakeruiniawai' Tímiayi. ^8`Túrasha átumka Ashí shuar "Jintínkiartiniá" turutiarti tusa Enentáimsashtiniaitrume. Atumka Nuámtak Yáchintrume. Atumka chikichik jintinkiartin ni naari Kristu takakrume. Nu asamtai "Jintínkiartiniá" Túramcharmin ainiawai. ^9Ju nunkanmasha shuar "Aparú" tiirap. Chikichik nayaimpiniam pujana nu Atumí Aparínti. ^10Atumi uuntri aya Krístuk asamtai "Uuntrú" Túramcharmin ainiawai. ^11Antsu átum írutkamunmaya uunta nuka peejchach átiniaiti. ^12Shuar nankaamantu ajastaj Tákuinkia Yus niin péejchach awajsattawai. Antsu péejchach ana nuna Yus niin nankaamaku awajsattawai' Tímiayi. ^13 `Maa Wáinkiatárum jintinniutirmesha, Pariséutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Yus akupeamunam wayatin waiti epenniuitrume. Atumsha wayatsuk chikichcha wayataj tuinia nusha suritniuitrume.' ^14`Maa Wáinkiatárum jintinniutirmesha, Pariséutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Wajé jee atankiirum aents Enentáimturarain tusarum ti esaram Yus áujtiniaitrume. Túrin asarum átum ti Asutniátniuitrume.' ^15`Maa Wáinkiatárum jintinniutirmesha, Pariséutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Nunkanmasha nayaantsanmasha Yajá wekainiuitrume Chikichík shuar Winí nemartusat tusarum. Tura atumi nemari ajasmatai atumjai nankaamas Tunáa sumamamnia awajearme.' ^16`Wáinkiatárum átumka. Jintinkiartiniaitiatrum nékachu asarum kusurua ainiuitrume. Ju Jintíarme: "Shuar nekasan tajai tusa Yusa Jeen Páchiakka nii tana nuna umitsuk ikiukminiaiti. Antsu nekasan tajai tusa Yusa Jeen kuri ana nuna Páchiakka ti nekas umiktiniaiti" Tíniuitrume. ^17Nétsetrume. Yúsjainkia Ashí kuri ántrachukait. Antsu Yusa Jeen írunna nuka aya nuin ikiusma asa Yusna ajasuiti. Tuma asamtai kurijiai nankaamas Yusa Jee Enentáimtustiniaiti. Enentáimcha asarum kusurua ainin Wáakuitrume. ^18Nu arantcha Tíniuitrume: "Shuar nekasan tajai tusa naman-maar-Yus-Sútain Páchiakka nii tana nuna umitsuk ikiukminiaiti. Antsu Yús-sutainiam naman patasman Páchiakka ti nekas umiktiniaiti" Tíniuitrume. ^19Nétsetrume. Penké naman Yusjai ántrachukait. Aya Yús-sutainiam patasma asa nu naman Enentáimtuschatniukait. Enentáimcha asarum kusurua ainin Wáakuitrume. ^20Enentáimpratarum. Shuar nekasan tajai tusa Yús-sutain Páchiakka aya Sútainiak Páchiatsui antsu sutaincha tura nui patasmancha Mái-metek Páchiawai. ^21Núnisan shuar Yusa Jeen Páchiakka aya nunak Páchiatsui antsu Yus nu jeanam Pujú asamtai nunasha Páchiawai. ^22Núnisan shuar nayaimpin Páchiakka Yus pujutaincha tura Yus nui pujana nunasha Páchiawai.' ^23`Maa Wáinkiatarum jintinniutirmesha, Pariséutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Kumintsu nukesha, anisa nukesha, menta nukesha tias (10) akantram chikichik akankamu Yus Súwitrume. Nuka pénkeraiti, ikiukchatniuiti. Túramaitiat nekas pénker Túratniua nu Túrutsuk ikiuwitrume. Yus nekas Enentáimtustincha, Waitnentáimturtincha tura tuke pénker Túratniusha Enentáimtsuk ikiuwitrume. ^24Atumka jintinkiartiniaitiatrum nékachu asarum kusuru ainiuitrume. Kutanam yajasmach enketu Wáinkiurmeka Júwitrume. Túrayatrum kamiriu Wáinkiurmeka kawai nankaamas uunt ain takamtsuk Kújawitrume.' ^25`Maa Wáinkiatarum jintinniutirmesha, Pariséutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Atumka tsapasha pininsha initiaani nijiatsuk aya Pátatek nijiawitrume. Núnisrum Pátatek shiir awajmamniuitrume tura Enentáiminkia kasamkatniusha tura Chíkichna wakeruktincha nujai Piákuitrume. ^26Kusuru ainiuitrume, Pariséutirmeá. Antsu emka initiaani tsapasha pininsha nijiaktarum. Túrakrumninkia Pátatkesha mai pénker átatui. Núnisrum atumsha atumi Enentáin ana nu shiir awajsarum Pátatkesha shiir átatrume.' ^27`Maa Wáinkiatarum jintinniutirmesha, Pariséutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Iwiarsamu Pújujai yakarar shiir awajsamua ainiuitrume. Aani shiir ainiawai. Tura initkia Jaká ukunchijiai Piákuiti. ^28Núnisaitrume atumsha. Chíkich shuar iismaka ti shiira ainiuitrume. Túrasha atumi Enentáinkia Ashí muijmiai Piákuiti.' ^29`Maa Wáinkiatarum jintinniutirmesha, Pariséutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Yaunchu Yúsnan etserin iwiarsamunam átumka shiir Enentáimtakrum jea jeamkaitrume. Tura pénker shuar yaunchu Jákarusha shiir Enentáimturtaj tusarum ni iwiarsamu shiir awajearme. ^30Túrakrum ju Tíniuitrume: "Iikia yaunchu ii weatrijiai pujaitkiurkia Yúsnan etserin Máatin Yáimkiachaaji." ^31Nujai ti paant chichaarme atumsha. "Ii weatri Yúsnan etserniun Máawar Tunáa Túrin ármiayi" Tárume. Tura "Yáimkiachaaji" Táyatrum, atumsha métek Túrin asarum "Niijiai méteketji" Tárume. ^32Wats, atumi weatri nankamawarmia nu átum amuktatrume' Tímiayi Jesus. ^33`Napia ainiuitrume. Shuar aya yajauch awajniuitrume. Túmatirmesha Yus Tunáa shuaran jinium akupkartatna nuya ¿itiurak uwempratarum? ^34 Untsurí shuaran akuptuktatjarme. Yúsnan etserniuncha, ti nekancha, jintinkiartinniasha akuptuktatjarme. Tura atumsha Chíkich Máattarme, chikichcha Krúsnum ajintruarum Máattarme, chikichcha iruntai jeanam Asutiáttarme, tura chikichcha Ashí nunkanam aintrattarme. ^35Nu tura asarum pénker shuara numpé puarma nujai átum sumamattarme. Yámankamtaik Apir ti penker Shuáraitiat Máamuyayi. Tura ukunam Perekíasa Uchirí Sakarías atumi uuntri Yusa Jee ámanum naman-maar-Yús-sutai ajapén aténkamunam Máawarmiayi. Wats, Apir Máamunmaya Sakarías Máamunam Ashí pénker shuar ti Untsurí Máamujai sumamattarme. ^36Nekasan Tájarme, Yamái pujuinia Nú shuar Ashí nujai sumamawartatui' Tímiayi Jesus. ^37`Jerusarénnumiatirmeá, Yúsnan etserin Máiniaitrume. Yus akatar akupturmakmasha kayajai tukuram Máiniaitrume. Túrin árumnin waitnentajrume. Atash ni uchirin weaana aitkiasnak weartinian wakerimjarme, tura nakitramarme. ^38Iistarum. Ame pépruram ajapamuiti. ^39Tura "Yusa Náariin winiana nu, shiir Atí" Títiatrumna nu tsawant jeatsain penké Wáitkiashtatrume. Nuna Tájarme" Tímiayi Jesus. _________________________________________________________________ Chapter 24 ^1 Jesus Yusa Uunt Jeenia jiinki weai ni unuiniamuri niin tariar Jean iniaktusar áujmatsarmiayi. ^2Tura Jesus tiarmiayi "Nu mash Yamái Wáintrume. Tura nekasan Tájarme ukunmanka mash saanaktiatui. Chikichík kayaksha ekentramuri atsuttawai" Tímiayi. ^3Nuyá Uriwiu Náinnium wear ninki nui pujusar ni unuiniamuri Jesusan aniasarmiayi "¿Nusha urutaik Túrunat~i. Tura ame Tátincha tura nunka amuukatin tsawant jeakuisha warijiain nekaattaj~i? Nu ujatkata" tiarmiayi. ^4 Tuíniakui Jesus Tímiayi "Aneartarum, anankramawairap. ^5Untsurí shuar winia Náarun pachisar "wi Krístuitjai" tiar Untsurí shuaran anankawartatui. ^6Ti Untsurí meset chicham antuktatrume Túrasha sapijmiakairap. Núnisan átiniaiti nunka Amúatsain. ^7Apachcha Chíkich nunkanmaya apachjai Máaniawartatui. Tura ti tsukasha átatui. Sunkursha ti pampartatui. Uusha ti uurkartatui. Nuka Untsurí nunkanam Ashí Túrunawartatui. ^8Nujai ti Wáitsatin aya yama nankamui' Tímiayi. ^9`Nuyá atumniasha yajauch awajsarti tusa surutmakartatui. Tura mantamawartatui. Tura winia naar pachia asakrumin Ashí shuar Muíjramkartatui. ^10Nu tsawantai Untsurí shuar Yúsan iniaisartatui. Túrawar nuamtak Muíjniainiak surunairartatui. ^11Untsurí shuar Wáitruiniak "wi Yúsnan etserniuitjai" tiartatui. Túrawar Untsurí Shuáran Nusháa Enentáimtikrartatui. ^12Tura Tunáa ti ákui nuamtak anenaichartatui. ^13Tura shuar Ashí nuna tuke katsuntra nu uwemprattawai. ^14Ashí aents nekaawarat tusa Yus-Chicham Ashí nunkanam etsernaktatui. Túramtai amuukatin tsawant jeattawai" Tímiayi. ^15Shuar juna áujea nu Enentáimprati. Kame Jesus Tímiayi "Yúsnan etserin Taniar muijmiamtik tuke emesratin ana nuna yaunchu aar etserkamiayi. Nuka Yusa Jeen wantinkiamtai ^16Ashí shuar Jutía nunkanam írunna nu, muranam pisararti. ^17 ^18Ti Wárik pisartin asamtai shuar jea Yakí pujaksha tura shuar ajanam wekaakusha Jeá waketki wariri jukitiaj Tíchati. Antsu nuyan Wárik pisarti. ^19Nu tsawantai nuwa ajamtincha tura Kuírchin takaku ainia nusha ti Wáitsartatui. ^20Ayampratin tsawantaisha tura Michá Nántutincha nu pisartin tsawant áchati tusarum Yus seatarum. ^21Maa, nu tsawantai ti Wáitsatin átatui. Ti Yáunchusha Núnisan Wáitsatin atsuuyayi. Ukunmasha atsuttawai. ^22Nu Wáitsatin ti esarmaitkiuinkia Chikichkísha uwemprachainti. Tura Yus nu Wáitsatniun Wárik amumtikiattawai. Shuar Niiniu ajasarat tusa achikma ainia nu uwemprarat tusa Wárik amumtikiattawai' Tímiayi. ^23`Tura atumin "Júiti Kristu," Tuíniakuisha tura "Nui pujawai" Tuíniakuisha anturkairap. ^24Untsurí shuar Krístuitjai tusar wantinkiartatui. Untsurísha "Yúsnan etserniuitjai" tiartatui. Tura Shuáran anankataj tusar aents tujintiamun iniakmasartatui. Tura ti kakarman Túruiniak Yús-shuarnasha anankamin ainiakuinkia anankawarainti. ^25Túrunatsain nuna emka ujaajrume. ^26Tuma asamtai "Iis, Kristu nui aents atsamunam pujawai" Túramainiakuisha nui wéerap. "Jui úumak pujawai" Tuíniakuisha anturkairap. ^27Núnisan úumkan Táchattajai. Peem péetuk ti Wárik Ashí nunkanam Wáinkiachminkiait. Núnisnak wi Aents Ajasuka winiakun paant wantinkiattajai. ^28Wats, jaka tepaana nui chuan Káutkachartatuak' Tímiayi. ^29`Ti Wáitsatin nankaamasmatai ti Wárik Tsawái nantu kajinkiattawai. Tura Kashí nantusha etsantrashtatui. Yaasha Ashí muchitrattawai. Nayaimpiniam kakaram ainia nusha peantrartatui. ^30Nuikia Wi Aents Ajasuka, Tátiniur paant átatui. Tura Ashí nunkanmaya aents Wi Winiái Wáitkiar asuttiamattaji tusar uutiartatui. Wisha ti kakaram tura Yusa wincharijiai yuranminiam Winiái Wáitkiartatui. ^31Yusa suntarin kachu kakaram umpuartarum tinia akupkamtai nu suntar Ashí nunkanmaya Ashí Yús-shuaran, Yus achikma ásarmatai, irurartatui' Tímiayi. ^32 `Iikiu numiri nakumea nu nekaatarum. Ni nuken eteakui "esat nantu jeatemayi" Tátsurmek. ^33Núnisan Ashí ju Wáinkiurmeka "amuukatin tsawant nekas jeatemayi" Títiniaitrume. ^34Nekasan Tájarme, Yamái aents pujuinia nu Amúatsain Ashí Túrunattawai. ^35Nunkasha nayaimpisha amuukartatui antsu winia chichamur amuukashtatui' Tímiayi. ^36`Tura nu Túrunatin tsawant nekanachminiaiti. Yusa suntarisha nékainiatsui. Wisha Yusa Uchiríntiatnak nékatsjai. Antsu aya winia Aparuk nékawai' Tímiayi. ^37`Wi Tátiniur jeamtai yaunchu Nuai pujumia Nú tsawantin Túrunamia Núnisan átatui. ^38Nu tsawantin, tuke amaartsain, aya Júnisan aa asamtai yurumuk umarar pujuarmiayi. Nuatnainiarmiayi. Ni nawantrincha nuatmamtikiarmiayi. Tura Tumá pujuiniai Nuai uunt kanunam enkemamtai ^39nu aents tuke nékainiatsain ama amaarak mash amuukarmiayi. Núnisan átatui Wi Tátin jeamtai. ^40Nu tswantaik Jimiará shuar ajanam pujuttawai. Chikichik junaktiatui tura Chíkichkia ikiunkittiawai. ^41Núnisan Jimiará nuwa shana nekeak pujuttawai. Chikichik junaktiatui chikichcha ikiunkittiawai' Tímiayi. ^42`Nu asamtai atumsha iwiarnarum pujustarum. Nekaachminiaiti uruk aintsuk taritjiarum. ^43 ^44Tuma asamtai aneara pujustarum. Wi nekaachmanum Tátin Júnisan Enentáimpramniaiti. Shuar ju kashi kasa Tátinian nekaanka Kánutsuk kasa Táawai tusa iwiarnar Nákasainti. Núnisrum aneara pujutarum.' ^45`Shuar pénker uminian tura pénker Enentáimniun áujmatsattajai. Nuna uuntri Yajá irauweak "Yurumátin jeamtai winia takartin ayuratarum" Tíchanpiash. ^46Nu takamtikniuncha ni uuntri taa takatrin Tímiatrusan Túran tarinkia shiir Enentáimtusainti. ^47Nekasan Tájame, umin asamtai ni uuntri Ashí ni waririn Wáitrúkat tusa takatan susattawai. ^48 ^49Antsu uuntur wau Táchattawai tusa takamtikin ni uuntri Yáintrin yajauch awajeak tura takatsuk aya Yurumátniun tura nampektinian wararkunka nu takamtikin yajauchiiti. ^50Turai ni uuntri aya aneachma taa nu takamtikniun, yajauch asamtai, ^51ti kakaram asutiattawai. Yajauch shuar pujuinia nui akupkattawai. Nuisha ti Wáitiak ti uuttiatui' Tímiayi Jesus. _________________________________________________________________ Chapter 25 ^1 `Yus akupeamunam pachiinkiatin Júnis átatui. Nuatnaikiatin Jísat akui tias nuwa natsa kantiran akaawar Nuátkattana nu aishmankan inkiun Jeá itiatai tusar wearmai. ^2Senku nuwa Enentáimcha armai. Tura Chíkich senku nuwa Enentáimin armai. ^3Enentáimcha arma Nú nuwa aya akaamunak Juíniak amuukamtai yaraatniun asuitin Júkicharmai. ^4Antsu Chíkich senku Núwaka akaamuncha Juíniak tura ataksha amuukamtai yaraatniun asuitin Júkiarmai. ^5Tura Jíinkiarmatai nuatkatin aishman wari taachkui kari pujakui kanararmai. ^6Nuyá kashi ajapén shuar untsumuk "Pai nuatkatin winiawai. Werirum inkiuntarum" timiai. ^7Tu untsumun antukar nantakiar kantiran akaatai tusar pujursarmai. ^8Nuyá senku nuwa Enentáimcha arma nu, Chíkich nuwa Enentáimniun tiarmai "Incha atumi asuitiri ishichik ajamprusaitia. Ii kantirisha kajiniawai." ^9`Tutai Chíkich senku nuwa tiarmai "Atsá, Warí íncha jeartamchattaji. Tura atumnia penké jeashtatui. Nekaska surutainium werum sumaka utumtarum" tiarmai.' ^10`Tura Nuyá senku nuwa Enentáimcha arma nu, asuitian sumak utitiai tusar wéarai ukunam nuatkatin aishman tamai. Túramtai Enentáimin nuwa arma nuka nuatnaikiatin Námpernam nuatkatniujai wayawarmai. Túramtai Wáitin epeniarmai. ^11Tura epeniarai Enentáimcha nu Táarmai. Tura tiarmai "Uuntá, waiti uratritia." ^12`Tu untsumainiakui nu uunt kajerak chichak "Cha, ¿Yátsukaitrum? Penké nékatsjarme" tiarmai." ^13Jesus nuna áujmatas umik Tímiayi "Aents Ajasuitjai tura Tátin tsawantrusha tura uruk ain Tátaj nusha nékatsrume. Tuma asarum tuke iwiarnarum pujustarum' Tímiayi. ^14 `Núnisan Wi Tátin Júnisaiti. Shuar Chíkich nunkanam wéak~u ni takarniurin untsukar ni Kuítrin akanak Súsarmai. ^15Chikichkiniak senku mir (5.000) Kuítian susamai. Chikichnasha Jimiará mir (2.000) Kuítian susamai. Tura chikichnasha chikichik mir (1.000) Kuítian susamai. Nii takastin jearma nujai métek Súsarmai. Tura ikiuak Yajá wemai. ^16Takarin senku mir Kuítian achikmia nujai takakmas ataksha senku mir Kuítian patakmai. ^17Chikichcha Núnisan Jimiará Míran achikmia nujai takakmas ataksha Jimiará Míran patakmai. ^18Tura Chíkich shuar ni Uuntrí Kuítrin chikichik Míran achikmia nuna waa taur úukmai.' ^19`Nuyá ukunam nu shuara uuntri Támai. Tura Kuítian Súkiarma nujai itiurkarmakit tusa untsukarmai. ^20Emka senku mir Kuítian achikmia nu tamai. Nuyá ni uuntrin Chíkich senku mir patakman suak timiai "Uuntá, senku mir kuit surusmame. Pai, atak senku Míran patasmajai." ^21`Takui ni uuntri timiai "Ti pénker takakmauwitme. Nekas uminiaitme. Ishichkijiaisha ti pénker takakma asakmin ti Núkap yamaikia amastatjai. Winí wayam wijiai ti shiir warasta" timiai.' ^22`Nuyá Chíkich shuar Jimiará Míran achikmia nu Tarí timiai "Uuntá, Jimiará mir surusmame. Pai, ataksha Jimiará Míran patasmajai." ^23`Takui ni uuntri timiai "Ti penker takakmauwitme. Nekas uminiaitme. Ishichkijiaisha ti pénker takakma asakmin ti Núkap yamaikia amastatjai. Winí wayam wijiai ti shiir warasta" timiai.' ^24`Nuyá Chíkich shuar chikichik Míran achikmia nu Tarí timiai "Uuntá, ti kajen asakmin tura araachiatam tura atsaamprachiatam Júurtuktarum tiniu asakmin ^25sapijmiakun ame Kuítrumniaka Nunká Táutran úukmajai. Pai, Juíiti ame surukmiam nu" timiai.' ^26`Takui ni uuntri timiai "Ameka yajauchiitme. Aya Nákiitme. Wi araachiatan tura atsaamprachiatan Júurtuktarum Tíniuitme Túrutsumek. ^27Tu Enentáimkiumka ¿urukamtai kuit-iruntainiam ikiurtuschamam? Nuikia wi Táakun patasan Achikiáajai" timiai. ^28Nuna tinia nui wajainian tiarmai "Ju shuar Chikichík mir kuit atankirum tias mir Kuítian takaka nu susatarum. ^29Kame Núkap takakna Nú shuar ataksha patatnastatui tura ampiniartatui. Antsu ishichik takakna nusha ishichik takakuitiat jurunkittiawai. ^30Ju umichu shuarsha aa kiritniunam ajapatarum. Nui ti Wáitiak ti uuttiatui" timiai". Tu áujmatsamiayi Jesus. ^31 Jesus áujmatuk Tímiayi `Aents Ajasuitjiana nu Ashí akupin ajasan Yusa suntari énkekma winittiajai. Tura Uunt Akupin asan shiir pujutairui pujustatjai. ^32T