__________________________________________________________________ Title: The Holy Bible: Shuar New Testament Creator(s): Anonymous Language: Rights: Public Domain CCEL Subjects: All; Bible; New Testament __________________________________________________________________ Holy Bible Shuar New Testament __________________________________________________________________ New Testament __________________________________________________________________ Matthew __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Jesukristu Weatri ju ainiawai. Tura Ashi nankaamas ti uunt weat Tawitcha ApraA!msha ainiawai. ^2ApraA!ma Uchiri Isak. Tura Isaka Uchiri Jakup. Jakupa Uchirisha JutA! ni yachijiai. ^3Tura JutA! uchirin PA!resan tura Sarancha Tamar jurermiayi. PA!resa Uchirisha Esrum, nuna Uchirisha Aram. ^4Nuna Uchirisha AminiatA!p. Nuna Uchirisha Nasun. Nuna Uchirisha Sarmun. ^5Sarmunka Uchirincha Puusan Raap jurermiayi. Puusa Uchirin Uwitian Ruut jurermiayi. Uwitia Uchirisha Isai. ^6Nuna Uchirisha uunt akupin Tawit. Uunt akupin Tawitia Uchirincha Sarumunkan Patsepa jurermiayi. Patsepasha emka Uriasa nuweeyayi. ^7Sarumunka Uchiri Rupuam. Nuna Uchirisha Apias. Nuna Uchirisha Asa. ^8Asa Uchirisha JusapA!t. Nuna Uchirisha Juram. Nuna Uchiri Usias. ^9Usiasa Uchiri Jutam. Nuna Uchiri Akas. Nuna Uchiri Esekias. ^10Esekiasa Uchiri Manases. Nuna Uchiri Amun. Nuna Uchiri Jusias. ^11Jusiasa Uchiri Jekunias ni yachi armia nujai. Nui Papirunianmaya shuar Israer shuaran mesetjai nupetkar Papirunia nunkanam achirar Jukiarmiayi. ^12Nu ukunmanka Jekuniasa Uchiri SaratiA!r akiiniamiayi. Tura nuna Uchiri Surupapir. ^13Surupapira Uchiri Awiut. Nuna Uchiri Iriakim. Nuna Uchiri Asur. ^14Asura Uchiri Satuk. Nuna Uchiri Akim. Nuna Uchiri Eriut. ^15Eriuta Uchiri EreasA!r. Nuna Uchiri Matan. Nuna Uchiri Jakup. ^16Jakupa Uchiri Juse Mari aishriya nu. Marisha Jesusan jurermiayi. Nu Jesuska ShuA!ran uwemtikiartin asa Kristu tu anaikiamuiti. ^17Tuma asamtai ApraA!mnumia Tawitnium Jesusa Weatri katurse (14) ainiawai. Tawitniumiasha Papirunianam jukimiunma nuisha katurse weat ainiawai. Papirunianam jukimiunmayasha Kristunam ataksha katurse ainiawai. ^18 Jesukristu akiiniamu Junis A!miayi. Ni Nukuri Mari Jusejai anajmanairuyayi. Tura Tsaniatsain Yusa Wakani ajaprumtikiamiayi. ^19Ajaprukmataisha Juse Marin iniatsaatsuk niin ajapatniun EnentA!impramiayi. Tura ti penker asa aya iniaisatniun wakerimiayi aents nekainiatsain. ^20Nuna tu EnentA!imia PujA!i, mesekranam Yusa suntari Tari chicharuk Timiayi "JuseA!, ame weatrum Tawitchakait. Tuma asam Marijiai nuatnaikiatin ashamkaip. Uchin jurertatna nuka Yusa Wakaniniuiti. ^21Uchin aishmankan takustatui tura nuna naari JESUS anaikiattame. Ashi ni ShuA!rin ni tunaariya uwemtikkiartin asa Jesus anaikiatniuiti" Timiayi. ^22Yus ni etserniurijiai yaunchu timia nu uminkiati tusa nu Turunamiayi. Juna aamtikramiayi: ^23"Nuwa natsa ajapruktatui tura uchin takustatui. Nuna NA!arisha Emanuer anainiaktatui." Tu aarmaiti. Emanuersha nu chichamnum "Yus iijiai pujuwiti" tawai. ^24Jusesha mesekranmaya shintiar Yusa suntari timia Nunisan Marin nuatkamiayi. ^25Tura uchin Jureatsain tsaninchamiayi. Tura jurermatai uchin Jesus anaikiamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Jutia nunkanam Pirin pepru ana nui Jesus akiiniamiayi. Nuisha Nu nunka akupniuri Irutisauyayi. Akiiniamtai ti neka apach nantu TA!tainmaaniya Jerusaren peprunam TA!armiayi. ^2Taar inintruiniak "?Israer shuara uunt akupniuri tui akiiniait? tiarmiayi. Nantu TA!tainmaani pujaati ni yaari WA!inkiamji. Tura tikishmatratai tusar winiaji" tiarmiayi. ^3Irutis nuna antuk NushA!a EnentA!impramiayi. Tuma asamtai Ashi Jerusarennumia shuarsha antukar NushA!a EnentA!imprarmiayi. ^4Irutis nuikia Ashi Israer-patri uuntrincha tura yaunchu akupkamun jintinniuncha untsukarmiayi. Tura Kristu akiiniatniurin inintrusmiayi. ^5Tutai chichainiak "Jutia nunkanam Pirin pepru ana nui akiiniatniuiti, tiarmiayi. Yaunchu Yusnan etserin tu aaruiti: ^6"Jutia nunkanam, Pirin pepru, IshitiA!pchich ana NuyA! nekas uunt akupin winittiawai. Nii Ashi Israer shuaran, Wii shuar A!sarmatai, penker WA!inkiattawai," tawai Yus." Tu tiarmiayi. ^7Nuna Tuiniakui Irutis ti neka apachin uusan, Urutia yaa emka WA!inkiamarum tusa aniasarmiayi. ^8NuyA! Pirinnum akupeak "Nui werum uchi penker inintrusrum WA!inkiatarum. Tura WA!inkiarum ujatkatarum. Wisha werin TikishmA!tuutaj" Timiayi. ^9 ^10Tutai ti neka apach wearmiayi. Tura yaa, yajaya WA!inkiarmiania nu, tuke eem wemiayi. Tura yaan WA!inkiar ti wararsarmiayi. Tura Nu yaa uchi pujumia nui ejeniarmiayi. ^11JeA! wayawar uchincha ni Nukuri Marijiai WA!inkiarmiayi. Tura uchin tikishmatrarmiayi. NuyA! ni Kajuntriyan kurincha, MirA! kunkuinniasha, Chikich kunkuinniasha Susarmiayi. ^12NuyA! mesekranam Yus "Irutisaini weerap" tutai Chikich jintianam waketkiarmiayi. ^13 Ti neka apach waketramtai Yusa suntari mesekranam Jusen ujakmiayi. "Nantakim uchi ni Nukurijiai Ejiptu nunkanam jukim nui PujustA!. Irutis uchin MA!ataj tusa eaktatui. Tura ukunam ankant ajasmatai ujaktajme" Timiayi. ^14Tutai Juse kurat shintiar Nu KA!shik uchincha Nukurijiai Ejiptunam jukimiayi. ^15Irutis JA!atsain nui pujusarmiayi. Ejiptunam pujusmatai Yus yaunchu timia nu uminkiamiayi. Iis, Yusnan etserin aak Timiayi: "Ejiptunmayan winia Uchirun untsukmajai." Tu aarmiayi. ^16 Irutissha ti neka apach niin ananka YajA! waketran NekA!a ti kajekmiayi. Ti kajek Ashi aishmanchin Pirinnumsha tura yantamach pujuarmia nunasha maawaarat tusa akupkamiayi. Ti neka apach ujakmia nuna EnentA!imias Ashi JimiarA! uwin takakun tura Nu uchichin MA!awarat tusa akupkamiayi. ^17Nuka Yusnan etserin Jeremias aarmia nu uminkiamiayi. Juna aarmiayi: ^18"RamA! nunkanam ti uutainiak uur ajainiawai. Raker ti uutu asa atsankrachminiaiti ni Uchiri JA!karmatai." Tu aarmiayi. ^19 Tura Irutis jakamtai Yusa suntari mesekranam Jusen ujakmiayi. ^20"Uchin MA!ataj tiarmia nuka JA!karai. Yamaikia ataksha uchi ni Nukurijiai jukim Israer nunkanam waketkitia" Timiayi. ^21Tutai Juse nantaki uchincha Nukurijiai jukin Ejiptunmaya Israer nunkanam waketkimiayi. ^22Turasha Irutisa Uchiri ArkirA!u Jutia nunkanam uunt akupin ajasun NekA!a nui wetinian ArA!nkA!miayi. Mesekranmasha ujakma asa nui pujutsuk Karirea nunkanam wemiayi. ^23Nui JeA! Nasaret peprunam pujusmiayi. "Nasaretnumia A!tatui" Yusnan etserin yaunchu tu etserkamu nujai uminkiamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 NuyA! imiakratin Juan Jutia nunkanam aents atsamunam etserki TA!miayi. ^2"EnentA!im YapajiA!tarum. Tsawant ishichik ajasai Yus jui akupin ajastin." Tu etserkamiayi. ^3Nu Juankan yaunchu Yusnan etserin Isayas juna aarmiayi: "Shuar atsamunam aents untsumui. Untsumuk "Atumi EnentA!i Uunta jinti iwiarturtarum tura naka awajsatarum" tawai." Tu aarmiayi. ^4Nu Juansha kamiyu ure najantramun entsauyayi. Emenmamkesha nuapeyayi. Tura yutai-TitikriA!tsnasha chinijiai Yuuyayi. ^5Tura Jerusaren peprunmaya shuarsha tura Ashi Jutia nunkanmaya shuarsha Jurtan entsanam matsamiarmia Nu shuarsha mash JuA!nkan tariarmiayi ni chichamen anturkatai tusar. ^6Tura ni tunaarin paant etserkarmatai Juan Jurtan entsanam imiainiarmiayi. ^7 Juansha Pariseuncha Satuseuncha imiatti tusa wininian WA!iniak Timiayi "Napia aaniutirmincha, ?ya atumniasha ti AsutniA!tniunmaya uwempratniuncha ujatmakmarum? Timiayi. AsutiA!tin tsawant ishichik ajasai. ^8Tuma asamtai EnentA!im YapajiA!muitkiuinkia penker wekaamurmijiai paant iniakmastarum. ^9Atumsha "Iikia ApraA!m weeaitji" tu EnentA!imtumasairap. Nujai uwemprashtatrume. Yus wakerakka ju kayan ApraA!man tiranki najankainti, Timiayi. ^10Numi ajaktinia aintsan KampuwA!rin jacha atuttsamuiti. Tura numi penker nereatsna nuka tsupikia jinium apeamu A!rtatui. ^11Wikia aya entsajain imiajrume atumi EnentA!i YapajiA!wakrumin. Antsu winia ukurui winiana nuka penker awajtamsataj tusa imiantinia aanis tura Jia aanis Yusa Wakanin enketramprattarme. Wijiai nankaamantu asamtai wikia tsuntsumpruan ni Sapatrinkisha atitrachminiaitjai. ^12Aruusa nerejai Turuinia aintsan A!tatui. Awajtiutairin achikiuiti tura nujai saepen awajtittiawai. Tura neren penker ikiustatui, antsu saepenka jinium apeattawai. Nu jisha tuke kajinchaiti." Tu Timiayi Juan. ^13 NuyA! Jesus Karirea nunkanmaya winis Jurtan entsanam TA!miayi Juan imiatti tusa. ^14Juansha emka nakitiak Jesusan Timiayi "Ame winia imiatminiaitme. Turutamniaitiatmesha ?urukamtai winia tarutnium?" Timiayi. ^15Tura Jesus Timiayi "Antsan asati yamaikia. Nunisrik Ashi Yus akupkamu umirkatniuitji." Tutai Juan iniaisamiayi. ^16Tura Jesus imiani entsaya Jiinkimtai nayaimp~i uranmiayi. Tura Yusa Wakani YA!mpitsa aintsan Jesusan tarimiayi. Niisha WA!inkiA!miayi. ^17Turamtai nayaimpinmaya Yus chichaak "Juka winia Uchiruiti. Ti aneamuiti. Ti shiir EnentA!imtajai" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Nu Turunamtai Yusa Wakani Jesusan iwianchjai nekapmamtiksattsa aents atsamunam jukimiayi. ^2Nui kuarenta (40) tsawant, KA!shisha tsawaisha yurumtsuk pujak tsukarmiayi. ^3Nui uunt iwianch Jesusan nekapsataj tusa Tari Timiayi "Nekas Yusa Uchirinkiumka ju kaya apatuk najanata." ^4Tutai Jesus Timiayi "Yus-Papinium aarmaiti: "Aents aya apatkujain iwiaaku pujuschamniaiti. Antsu Yus TA!man EnentA!imtuiniak nekas iwiaaku pujusartatui" tawai" Timiayi. ^5Tutai uunt iwianch Jerusaren peprunam Juki Yusa Uunt Jee ChA!ikin iwiak ^6Timiayi "Nekas Yusa Uchirinkiumka juya akaikim iniaata. Kame Yus-Papinium aarmaiti: "Yus ni suntarin akatar Akupturmaktatui. Nawemin kayanam ajiintsumnin wenkurmaktatui" tawai" Timiayi. ^7Tutai Jesus Timiayi "Nunisan Yus-Papinium aarmaiti: "Ame uuntrum Yus "Nekapsataj" tiip" tawai" Timiayi. ^8Ataksha uunt iwianch naint Yaki WA!jakmanum iwiakmiayi tura NuyA! Ashi nunkanmaya peprun shiira nuna iniaktusmiayi. ^9Tura Timiayi "Winia tikishmatrurakminkia juna mash amastatjai." ^10Tutai Jesus Timiayi "Werumta, uunt iwianchi. Yus-Papinium aarma awai: "Ame uuntrum Yusak tikishmatrata tura Ninki shiir awajsata" tawai" Timiayi. ^11Tutai uunt iwianch Jesusan ikiuak wemiayi. Turamtai Yusa suntari tariar atsumamurin Susarmiayi. ^12 Juan sepunam enketui taman antuk Jesus Karirea nunkanam wemiayi. ^13Tura Nasaret peprunam pujutsuk KapernA!um peprunam we pujusmiayi. KapernA!umsha Karirea antumianka KA!nmatkariin pujumiayi. Ti yaunchusha Jakupu uchiri Sapurunsha tura Niptarisha nu nunkanak nui pujustaitsar achikiaruyayi. ^14Jesus nuna Turamtai yaunchu Yusnan etserin Isayas aarmia nu uminkiamiayi. Juna aarmiayi: ^15"Sapurunsha Niptarisha nayaantsanam Tijiuch Jurtan entsa amainini nunkan achikiarmiayi. Nuka Karireaiti Israer-shuarcha matsatainia nui. ^16Nu aents kiritniunam pujuiniayatan ti TsA!apninian WA!inkiarmiayi. JA!katniunam pujuiniai TsA!apin TsA!apnirmiayi." Tu aarmaiti. ^17NuyA! Jesus etseruk Timiayi "Tunaarum EnentA!imturum EnentA!im YapajiA!tarum. Ju nunkanam Yus akupkatin tsawant ishichik ajasai." ^18 Jesus Karirea antumianka KA!nmatkarin wesa JimiarA! aentsun NuA!mtak YA!chinniun WA!inkiA!miayi. Chikichik Antresauyayi, chikichcha Semunkauyayi. Nu Semun Nunisan Pitru NA!artiniuyayi. Namakan achin A!sar namakan nekajai Nankiak yujaarmiayi. ^19Nuna Jesus WA!inkiar tiarmiayi "Nemartustarum. Turakrumin shuarsha Yusna arti tusan YamA!i namak Achiarmena Nunisan shuaran-eau awajsatjarme." ^20Tutai ni nekarin ikiukiar Niin nemariarmiayi. ^21NuyA! ishichik wesan ataksha NuA!mtak yachinniun WA!inkiA!miayi. Jakupu Juanjai mai Sepeteu Uchiri A!rmiayi. Niisha kanunam enkemsar ni nekarin ni Aparijiai iwiarainiak pujuriarmiayi. Tura Jesus "Nemartusta" tutai ^22nu chichamaik kanuncha tura Aparincha ikiukiar Jesusan nemariarmiayi. ^23 Ashi Karirea nunkanam Jesus Israer-shuar iruntainiam etserki wemiayi. Yus ju nunkanam akupkatin chichaman etserkamiayi. Tura Untsuri sunkurjai JA!inian Ashi TsuA!rmiayi. ^24Ashi Siria nunkanam Jesus TsuA!kratman nekaawar Ashi NA!nkamas sunkurjai WA!itin armia nuna Jesusan tsuarti tusa itiariarmiayi. Ashi jaancha, najaimiancha, yajauch wakantrukuncha, WA!uruncha, tampemaruncha Jesus TsuA!rmiayi. ^25Tura Untsuri shuar Jesusan nemariarmiayi. Karirea nunkanmayasha, Tekapurisnumiasha, Jerusaren peprunmayasha, Jutia nunkanmayasha, Jurtan entsa amainiyasha Jesusan nemariarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Jesus Untsuri shuar KA!unkarun WA!iniak NA!innium waka nui pujusmiayi. Tura ni unuiniamurisha taar pujusarmiayi. ^2NuyA! Jesus Junis unuiniamiayi. ^3 `Ame wakanim atsumamu nekamarum kakaram ajasrum warastarum. Tuma asarum Yus akupeamunam pachiinniuitrume. ^4Kuntuts pujarum nu warastarum. Yus atsantamprattarme. ^5Peejchach EnentA!imtumarmena nu warastarum. Yus Ashi nunkan amastatrume. ^6Eseer wekasataj tusa aya kitiamarum nu warastarum. Yus imiktamprattarme. ^7Waitnenkratniutiram warastarum. Yus waitnentramprattarme. ^8Penker EnentA!imniutiram warastarum. Yus WA!inkiA!ttarme. ^9Chicham iwiarin A!rum nu warastarum. Yusa uchiri turamartatui. ^10Penker Turakrumin yajauch awajtamainiakui warastarum. Yus akupeamunam pachiiniuitrume. ^11Wii shuar asakrumin katsekramainiakuisha, itit awajtamainiakuisha, tura Ashi tsanumprutmainiakuisha warastarum. ^12Nunisan yaunchu Yusnan etserin armia nunasha Turawarmiayi. Turamtai shiir EnentA!imkiuram warastarum. Nayaimpiniam ti penker akinkiattarme' Timiayi. ^13 `A!tumka ju nunkanam wee ana aintsanketrume. Tura weeaitiat jeakchaitkiunka Michuiti. ?Nusha itiur YuA!mniak ati? Antsu A!ntraiti. Tuma asamtai aa najatai tepet tusar ajapashtinkiait' Timiayi. ^14`A!tumka ju nunkanam shiripkia aintsanketrume. NA!inniumka pepru uumkachminiaiti. ^15Nunisan shiripik ekeemakam kajunnum enkeatsme. Antsu Yaki Sukuatsmek Ashi jeanam ana nu paant Ati tusam. ^16Nunisan atumsha Yusjai penker Turamu paant Ati. Tura Ashi aents nuna iisar niisha Yus Apan shiir awajsartatui' Timiayi. ^17 `Muisais akupkamuncha tura yaunchu Yusnan etserin etserkarmia nuna A!ntar awajsattawai" turutiirap. Antsu nuna Wikia umiktaj tusan TA!witjai. ^18Nekasan TA!jarme. Ashi Turunatniua nu Amuatsain nu akupkamu ishichkisha YapajniA!shtatui. Nayaimpisha tura nunkasha tuke Amuatsain nu akupkamusha amuukashtatui. ^19Nu asamtai shuar chikichik akupkamun, Yupichuch ana nunaksha, umirchakka tura Chikich shuaran umirkashtinian unuiniakka Yus nekas akupin paant ajastatna nui Nu shuar uunt A!chattawai. Antsu Ashi shuar akupkamun Umiana nu tura Chikich shuaran umirkatniun unuiniana nusha Yus nekas akupin paant ajastatna nui, nu shuarka uunt A!tatui. ^20Tuma asamtai Yus akupeamunam pachiinkiataj TA!kumka Pariseujai nankaamas tura akupkamu jintinniujai nankaamas eseera wekasatniuitrume' Timiayi. ^21 `Yaunchu tiniu armia nu A!ntichukaitrum: "Mankartuawairap. Mankartana nuka AsutniA!tniuiti" tiniu A!rmiayi. ^22Tura Wisha TA!jarme: Shuar ni yachin aya kajerakka nusha AsutniA!tniuiti. Ni yachin KA!tsekea nuka akupniunam junaktiniaiti. Tura ni yachin "netse" TA!kunka jinium akupnakminiaiti.' ^23`Tuma asamtai Yus susataj tusam wakerakum tura ame yatsum A!min itit EnentA!imturman EnentA!impramka, ^24suamu nui ikiuakum emka ame yatsum werim niijiai iwiarata. Turam waketkim Yus suam nu susata.' ^25`Shuar uuntnum Juramkuinkia jintian wesam niijiai iwiarata uuntnum ejetamtsain. Turachakminkia uuntnum surutmaktatui tura niisha suntarnum surutmaktatui tura sepunam enketmattawai. ^26Tura nekas tajai, nui enkemamka Ashi rearchisha akikmachkumka Jiinkishtatme' Timiayi. ^27 `Yaunchu tiniu armia nu A!ntichukaitrum: "Tsanirmawaip." ^28Tura Wisha TA!jarme: Shuar nuwan tsanirmataj tu iiska nuikia ni EnentA!in tsanirmayi.' ^29`Tuma asamtai ame jiimi tunaanum yajauch awajtamkuinkia ukuinkiam YajA! ajapata. Ashi ame ayashim jinium esaatsain aya chikichik ayashmi muchitmari emesratin penkeraiti. ^30Ame ewejmesha untsuurmetiat tunaanum ajunmakuinkia tsupikiam YajA! ajapata. Ashi ame ayashim jinium esaatsain aya chikichik ayashmi muchitmari emesratin penkeraiti.' ^31`Nunisan yaunchu tiniu A!rmiayi: "Shuar ni nuarin ajapatniun wakera nuka Papi najana susati." ^32Tura Wisha TA!jarme: Shuar ni nuarin tsanirmachun A!japeakka nuwan tsanirmamtikiaiti. Tura ajapamujai nuatnaiyakka nuka tsanirmaiti.' ^33 `Nunisan yaunchu tiniu A!rmiayi: "Yusa naari pachisan turattajai" TA!kumka nekas takamtsuk umiktiniaitme." ^34 ^35 ^36 ^37Tura Wisha TA!jarme: Ayatik "Ee" TA!kumka tura "AtsA!" TA!kumka WA!itrutsuk nuke TitiA!. TA!mena nu nekas umiktaj takum ame Nu arant pachistiniaitkiumka nuka yajauchiiti, iwianchnumiaiti. Ti nekas tajai tusam nayaim pachischatniuitme. Nuka Uunt Yus pujutainti. Nunkasha pachischatniuiti Yusa tarimtairi asamtai. Jerusaren peprusha pachischatniuiti Uunt Akupin pujutai nui asamtai. Muukmesha pachischatniuitme. Chikichik intiashkesha Pujusha mukusasha awajsachminiaitme. Ayatik nekasa nu PA!chitsuk TitiA!.' ^38 `Yaunchu tiniu armia nu A!ntichukaitrum: "Shuar MA!anikiar jii apujtukka niisha apujtuktiniaiti. Tura nai akarkasha ni naisha akarkatniuiti." ^39Tura Wisha TA!jarme: Yajauch shuar taritrairap. Antsu ame yapimin ijiutmamtai Aatu yapimsha tsankatkata. ^40Tura pushirmin jurutramkitiaj TA!kuisha sakurmesha susata. ^41Tura KA!arkancha chikichik kirumitruk jurutkitia Turamkui A!meka JimiarA! kirumitru ejeeta. ^42Seatmana nu susata. Ikiatmakuisha PA!chitsuk ikiasta.' ^43 `Nunisan tiniu armia nu A!ntichukaitrum: "Ame shuarum aneeta tura nemasrumka kajerkata." ^44Tura Wisha TA!jarme: Nemasrum aneetarum. Yajauch chichartamna nusha shiir awajsata. Nakitramana nusha nawamkata. Tura katsekramainiana nu tura yajauch awajtamainiana nusha Yus A!ujtusarta. ^45Atumsha nu Turakrum Atumi Apari nayaimpiniam pujana nu Turana aitkiasrumek Turarme. Iista, Yus yajauch shuarnumsha penker shuarnumsha TsA!apin awajmatkiatsuk. Nunisan yumincha yajauch shuar pujuiniamunmasha penker shuar pujuiniamunmasha Yutumtiktsuk. ^46Aya atumin anenmainia nuke aneakmesha ?yaki akirmakat? Yajauch shuarsha nuna Turin ainiawai. ^47Aya ame yatsumek shiir chichaakmeka ?Wari penkerak Turam? Yus-shuarchasha nuna Turin ainiawai. ^48Nu asamtai Atumi Apari Yus nayaimpiniam pujana nujai metek ti penker A!tiniaitrume.' __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 `Ashi iimiainiain aya shuar iirsarti tusarum Yusna nu takasairap. Tu takaakrumninkia Yus Apa nayaimpiniam pujana nu penke akirmakchattarme. ^2Nu asamtai shuar atsuma nu yaiyakmeka Ashi shuar ujakairap. Anankartin ainia nuka iruntainmasha tura pepru Jinti wekasasha Ashi iimiainiain shiir Turajai tusar nuna Turin ainiawai. Junasha "penker Turawai" tu EnentA!imturarti tiniu A!sar Yus Akiatsain aya tu EnentA!imturmajain akinkiaruiti, nekas tajai. ^3Antsu A!tumka atsumainia nu yaiyakmeka penke uukam Turata. Chikichkisha nu YA!inman nekaashti. ^4Uukam Turakminkia ame Apa Yus uukman wainia nu, nuna akirmaktatui.' ^5 `Atumsha Yus A!ujeakrumsha A!ntar chichamtin ainia Nunis A!ujsairap. Nu shuarka iruntainmasha tura pepru Jintisha shuar iirsarti tusa wajakiar Yusan A!ujin ainiawai. Nekasan TA!jarme, Yus Akiatsain aya nu iismajain akinkiaruiti. ^6Tura ame Yus A!ujeakmeka ame KuA!rturmin wayam waiti epenim nui amek ame Apa Yus A!ujsata. Nuna ame Apa Yus uuka Turamu waitma asa akirmaktatui.' ^7`Yus A!ujeakmesha A!ntram esaram A!ujsaip. Yusan nekainiatsna nuka "Esaram A!ujeakuinkia Yus anturtuktatui" tu EnentA!imainiawai. ^8Niijiai metek ajasairap. Atumka seatsrumnin Yus Apa A!tum atsumamun nekawai. ^9 Nu asamtai Yus A!ujkuram Junis Titiniaitrume: `Aparu Yus, nayaimpiniam pujamna nu, ii Aparinme. Ame NA!armincha shuar A!ntar pachischarti. ^10Ashi aentsnum ame akupkatin tsawantrum wari jeati. Ame wakeramuram nayaimpiniam umikma ana Nunisan ju nunkanmasha Uminkiati. ^11Aparu, ii yurumkari Ashi tsawant amasta. ^12Tura winia nemasrun tsankurajna Nunismek, Aparu, winia tunaaru tumashrisha tsankurturta. ^13TunA!a wakeruktin tsankatrukaip. Antsu Ashi tunaanumia uwemtikrurta. Tuke Ashi aents akupkamniaitme. Nunisam Amesha tuke ti kakarmaitme. Tura ti Shiiraitme. Tuma asakmin seajme. Nuke Ati.' ^14`Amesha Chikich shuar yajauch awajtamka nu tsankureakminkia Yus Apa nayaimpiniam pujana nu amincha tsankurtamprattawai. ^15Tura Chikich tsankureachkumninkia Yus Apasha ame tunaarmincha tsankurtamprashtatui.' ^16 `Ijiarmarum Yus A!ujkurmesha wake mesekrum susuntrairap. Anankartin shuar Chikich shuar "ijiarmaiti" tu EnentA!imtursarti tusa tuma ainiawai. Nekasan TA!jame, Yuska Akiatsain aya nujai akikma ainiawai. ^17Antsu A!meka ijiarmamsha penker temashmaram penker jaupmitia. ^18Shuar ijiarmaiti tu EnentA!imturmasarain. Aya Yus Apak nekaattawai. Tura asa akirmaktatui.' ^19 ^20`Ju nunkanmaya kuit ikiaunkatniujai nankaamas nayaimpiniam kuit ikiaunkata. Juinkia kayaa Yuchakait tura mash meseatsuk. Tura kasasha WayA! kasamtsuk. Antsu nayaimpinmanka kayaasha yuatsui tura mash meseatsui tura kasasha WayA! kasamtsui. ^21Kuitrum ana nui EnentA!imtustatme. Tuma asam nayaimpiniam ikiaunkata.' ^22`Ame Jimijiai TsA!apin amiin wayamniaiti. Tuma asamtai ame jiimi penkeraitkiuinkia amiin TsA!apin WayA! tuke TsA!apniiti. ^23Antsu ame jiimi yajauchitkiuinkia TsA!apin amiin wayachmin asamtai tuke kiritin A!tatui. Nunisan yajauchia nu wakerakmeka penkera nu ame EnentA!imiin wayachmin asamtai tuke kirit ajastatui. Nu kiritcha ImiA! yajauchiti.' ^24`Shuar JimiarA! uuntrin umirkatniun tujintiawai. Chikichan wakerak chikichnaka nakitrattawai. Chikichan umiruk chikichnaka umirkashtatui. Nunisan A!tumka Yussha kuitcha MA!imtek EnentA!imtustin tujinkiattarme.' ^25 `Tuma asamtai TA!jarme: Wariniak yuataj wariniak umartaj tura wariniak entsartaj tusarum nuke EnentA!imsairap. Yus iwiaaku A!tinian amasu asa yurumkancha amaschamniakait. Tura ju ayashniasha najana asa entsataincha amaschamniakait. ^26Chinkisha EnentA!impratarum. Yaki nanamainiak yurumkan arakmainiatsui. Tura juuk yurumkan ikiuiniatsui. Tuma ain Yus Apa nayaimpiniam pujana Nu Yusak A!yureatsuk. Atumsha chinkia Nu nankaamaschakaitrum. ^27Nu arantcha ti EnentA!imkiumsha ?nujai tsakartatmek?' ^28`Nuikia ?urukamtai entsartincha TimiA! EnentA!imprum? IistA!, kukujsha takachuitiat tura najanchaitiat ^29ti Shiirmach ainiawai. Yaunchu uunt akupin Sarumun ti shiir iwiarmamniuitiat kukujia Timianchauyayi. ^30Iis, nupa YamA!i tsakaawai tura kashin aents tsupikiar jinium epeenawai. Tuma ain Yus ti shiir aentseatsuk. Nuna tura asa atumniasha Nu penker waitmakchattawak. ?Urukamtai Yus nekas EnentA!imtatsrum? ^31 ^32Ju nunkanam ana nu pachikiairap. Chikich shuar, Yusan nekainiatsna nu, warin yuattaj~i warin umartataj~i warin entsartataj~i nuna ti pachiiniawai. Tura atumsha tu EnentA!imsarum weerap. Ame Apa nayaimpiniam pujana nu ame atsumamurmin nekawai. ^33Tuma asamtai Yusjai shiir wekasatin tura Yus akupkamu ana nu umiktin emka EnentA!imsatarum. Turakrumninkia atsumamurmin Yus suramsattawai. ^34Kashin A!tatna nujai itiurchat EnentA!imsairap. Kashinkia NushA!a itiurchatrijiai tsawarchattawak. YamA!i tsawanta jujai MA!akchakait.' __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 `Chikicha tunaari ti EnentA!imtusairap. Nunisan Yus Atumi tunaari iirtamsashtatui. ^2Chikich WA!rik sumamtikiatin EnentA!imkiumninkia Yus Nunisan sumamtikramattawai. Tura ame chikicha Turamuri nekapmarmena Nu nekapkajain amincha nekapmarmattawai. ^3Tuma asamtai ?itiurtsuk atumi jiin numi enketna auk iitskesha atumi Yachi jiin tsuat enketusha iyarum? ^4Ame jiimiin numi tuke enketaisha ?itiurtsuk ame yatsumi jiiya TsuA!tan jurustajme tame? ^5Antar ShuarA!, ame YA!intaj TA!kumka emka ame jiimiin numi enketna nu jusata. NuyA! paant iistatme yatsumi jiin tsuat enketna nu jurustin.' ^6`Ti shiira nuka YawA! Susashtiniaiti. Nuna nakitrar amincha esatmichartimpiash. Kuitrumsha kuchi Susashtiniaiti. Aya najatrachartatuak.' ^7 `Yus seakrumin suramsattawai. Eakrumka wainkiattarme. "Winiajai" TA!kurmin awaintiamattarme. ^8Seana Nunaka Suiniawai. Eana nuka WA!iniui. "Winiajai" tuinia Nunaka awainiawai.' ^9`Ame uchiram apatkun seatmakui ?kayaash Susaintiam? ^10Tura namakan seatmakui ?Napiash Susaintiam? ^11Nuikia A!tum yajauchitirmesha atumi Uchiri penker ana nu tuke Suuchakaitrum. Nuna nankaamas nuikia seakrumninkia atumi Apari nayaimpiniam pujana nu penker ana nuna suramsashtatuak.' ^12 `Junaka Muisaissha Yusnan etserniusha akupenawai: "Chikich A!min Turutati tusa wakerakmeka amesha Nunismek TuratA!." Tu akupenawai.' ^13 ^14`Wankaram jintia awai. Wayatniusha Yupichuchiiti. Nuisha Untsuri WA!iniawai. Tura nusha menkakatniunam jeawai. Turasha Chikich jintia awai. Nusha yupikiach asa itiurchataiti. Wayatniurisha yupikchiiti. Nui ishichik WA!iniawai. Tura nusha iwiaaku pujustinnium jeawai. Tuma asamtai tuke iwiaaku pujustaj TA!kurmeka yupipitin jintia achiktarum.' ^15 `Aneartarum. WA!itruiniak "Wi Yusnan etserjai" tuinia nu irunui. PA!tatek murikiua ainis Yupichuch ainiawai tura ni EnentA!in nekas uunt-yawa ainis ainiawai. PA!tatek shiir chichainiawai tura ni EnentA!in yajauch piakuiti. ^16Atumsha Turamujai niin nekaatniuitrume. Naranmaya shuiya Juukchamniaiti. ?Tsachiksha kushinkiapen nerektatuak? ^17Nunisan penker numia nu tuke penkeran nereatsuk. Tura yajauch numia nu yajauchin nereatsuk. ^18Penker numi yajauchin nereatsui. Nunisan yajauch numi penkeran nereatsui. ^19Yajauch numi ajakar tsupirar jinium apeashtinkiait. ^20Tuma asamtai WA!itrin ainia nuka Turamujai nekanattawai.' ^21 `Aya winia Apar nayaimpiniam pujana nuna wakeramurin umirin ainia nuke Yus akupeamunam pachiinkiartatui. Chikichka "UuntA!, UuntA!" turutainiayat nayaimpiniam jeachartatui. ^22Amuukatin tsawant jeamtai Untsuri turutiartatui "Maaj, UuntA!, ame NA!aram pachisar Ashi nunkanam etserkachmakaj~i. Ame NA!armesha pachisar yajauch wakancha jiiki akupkamji. Tura ame NA!aram pachisar aentsti tujintiamu Turamji" turutiartatui. ^23Nui chichainiakui "Werumtarum. Penke nekachuitjiarme. Aya yajauchitrume" Titiatjai.' ^24`Shuar winia chichamprun antuk umirkanka nu shuar ti penker EnentA!imniuiti. Niisha ju shuarjai metekete. Jea jeamuk kayanam ukurmai. ^25Tura yumi ti yutuk entsa nujankruamai tura nase ti kakaram umpuimiai. Tumain pukukachmai ni ukurmari kayanam ukuamu asamtai. ^26Tura shuar winia chichamprun antuk umirtukchanka ju shuara Nunisan EnentA!imchaiti. Jea jeamuk NA!ikminiam ukurmai. ^27Tura yumi yutuk entsa nujankruamai tura nase ti kakaram umpuimiai. Tumakui jea mash saanaki iniaamai" Timiayi Jesus. ^28Jesus nuna tinia amukmatai Ashi shuar ti EnentA!imprarmiayi. ^29"Yusa kakarmarijiai unuitiamtsujik. Israer-shuara jintinniurinkia Nunis unuiniainiatsui" tiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 Jesus muraya TA!matai Untsuri shuar Niin nemariarmiayi. ^2Nui shuar tunamaru Jesusan jearin tikishmatramiayi. Tura Timiayi "UuntA!, wakerakmeka TsuA!ramniaitme." ^3Tutai Jesus uwejejai antin "Wakerajai. Penker ajasta" Timiayi. Tutai tunamaru ni tunamarmari penker ajasmiayi. ^4Tura Jesus Timiayi "Pai, penke etserkaip. Ayatik Israer-patri iniakmamsam Muisais timia nu susata Ashi shuar nekaawarti tusam." ^5 Jesus KapernA!um peprunam wayamtai apachi suntara KapitiA!ntri Niin tarimiayi. ^6"UuntA!, Timiayi. Winia uchir tampemaru JeA! tepes ti wait AjA!a tepawai" Timiayi. ^7Jesussha "Ayu, winin tsuartajai" Timiayi. ^8Tutai KapitiA!n Timiayi "UuntA!, Ame ti nankaamaku asam winia Jearui wayachminiaitme. Ayatik "Penker AjA!sti" TA!kumin winia uchir penker ajatrustatui. ^9Iista, winiasha akuptuiniatsuk tura wisha suntaran akupenatsjak. Juna "WetA!" takui weawai. Tura chikichnasha "WinitiA!" tutai winiawai. Tura takartinian "Ju TuratA!" tutai Umiawai." ^10KapitiA!n nuna tutai Jesus ti EnentA!imiuk Niin nemarainian Timiayi "Nekasan TA!jarme, Israer-shuar Yusan Timiatrus EnentA!imtin atsawai. ^11Maa, yajaya Untsuri shuar Yus akupeana nui jeawar ApraA!mjaisha Isakjaisha Jakupjaisha iruntrar YurumA!wartatui. ^12Tura Israer-shuar Yusnum jeamnia ainiayat aa kiritniunam ajapnawartatui. Nui ti uutin tura ti WA!itsatin A!tatui." ^13NuyA! Jesus KapitiA!nin chicharuk "Jeemiin waketkitia. Nekas EnentA!imtusu asakmin uchiram penker ajatramsattawai" Timiayi. Turamtai ni Uchiri nu chichamtaik penker ajatsamiayi. ^14 Jesus Pitru jeen we Pitru tsatsarin tsuemujai jaa tepan WA!inkiamiayi. ^15Tura ni uwejen antinmatai tsuemun michatramiayi. Tura nuwa nantakin Ashi ajamsarmiayi. ^16Kashi ajasmatai yajauch wakantrukarun Jesusan itiariarmiayi. Tura nu yajauch wakanin Chikichik chichamjai chicharas jiiki akupiarmiayi. Ashi JA!iniancha TsuA!rarmiayi. ^17Yusnan etserin Isayas "Ii pimpirmarincha ii sunkurincha jurutramkimiaji" yaunchu timia nu uminkiati tusa nu Turunamiayi. ^18 Shuar Untsuri Jesusan KA!utkarmatai "Entsa amain katintai" Timiayi. ^19Nui Israer-shuara jintinniuri Jesusan Tari Timiayi "UuntA!, Amin PA!chitsuk nemarsatniun wakerajme." ^20Tutai Jesus Timiayi "Kujanchmasha ni waarin takaktsuk. Chinkisha pasunken takaktsuk. Tura Wi Yusnumiaitiatan tepestiniur atsawai." ^21Niin nemarniusha Timiayi "Uunta, emka winia aparun iwiarsan ikiuuttajai." ^22Tura Jesus "Nemartusta, Timiayi. Wakannium jaka ainia nu jakan iwiarsarti" Timiayi. ^23 NuyA! Jesus ni unuiniamurijiai uunt kanunam EnkemA!miayi. ^24Nui nase ti kakaram umpuimtai antumian ti tamparintin ajasmiayi. Tura entsa kanunam YarA!nA! PiA!kmiayi. Tuma ain Jesus kanunam kanar tepemiayi. ^25NuyA! ni unuiniamuri kurashim Jesusan ishintiarar tiarmiayi "UuntA!, wayaji. Kakaram ajachkumninkia jakattaji." ^26Jesus Timiayi "?Urukamtai TimiA! ashamarum, Yus EnentA!imtutskesha?" NuyA! wajaki nasencha entsancha chicharkamiayi. Tutai mash miaaku ajasmiayi. ^27Nuna iisar ni unuiniamuri ti EnentA!imsarmiayi. Tura tiarmiayi "Jusha ?Wari aentsuit? Nasesha entsasha Niin umirainiatsuk" tiarmiayi. ^28 NuyA! Jesus EntsA! amaini katin Jatara nunkanam jeamiayi. Nui JimiarA! shuar yajauch wakantruku tuke iwiartainium Puju Jesusan tariarmiayi. Mai yajauch wakantruku A!sar ti kajen A!rmiayi. Tuma asamtai shuar nu jintianam nankaamachu A!rmiayi. ^29Niisha Jesusan WA!inkiar kakantar tiarmiayi "?Wari pujuram iijiai, JesusA!, Yusa Uchiria. Tsawant jeatsain iin amukratkataj tusamek taum?" tiarmiayi. ^30Nui arant kuchi Untsuri shushunmak yujaarmiayi. ^31Yajauch wakancha Jesusan seainiak "Jiiki akupkartakmeka Kuchiniam wayatin tsankatkartukta" tiarmiayi. ^32Tutai Jesus "Pai, wetarum" Timiayi. Yajauch wakancha shuara EnentA!iya Jiinkiar kuchiniam EnkemA!warmiayi. Turamtai kuchi WA!urkiar arau utsanamiayi. NuyA! EntsA! iniankar jakerarmiayi. ^33Kuchi WA!inniusha nuna ashamkar peprunam tseke wearmiayi. Nui jeawar Ashi Turunamun etserkarmiayi. Yajauch wakantrukun penker ajasmancha etserkarmiayi. ^34NuyA! Ashi Nu peprunmaya shuar Jesusan inkiuntai tusar ashinkiarmiayi. Tura inkiunkar ni nunkeya waketkiti tusar seawarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 NuyA! Jesus kanunam enkemar antumian amaini katinmiayi. Tura nui ni peprurin KapernA!umnum jeamiayi. ^2Nui jeamtai shuar emearu jaan patak yanakin ejeetiarmiayi. "TsuA!rtatui" nekas tu EnentA!imtuinia A!sarmatai Jesus jaan Timiayi "Uchiru, kakaram ajasta. Ashi ame tunaarum tsankuramuiti." ^3Takui Israer-shuara jintinniuri yajauch EnentA!imprar "Juka Yusan ti yajauch chicharui" tiarmiayi. ^4Tu EnentA!imainian Jesus NekA!a tiarmiayi "?Urukamtai ImiA! yajauch EnentA!imprum. ^5Tua ImiA! Yupichuchit. Shuara tunaarin tsankuratin Yupichuchikiait. Tura emearun "Nantakim wekasata" Titin Yupichuchikiait? ^6Wi Aents Ajasua Nuchakaitiaj. Ju nunkanam Wi tunaan AsakA!tratniuitjai. WA!tsek, nu nekaatarum tusan juna iniakmastatjai." Nuna tinia emearun "Wajaktia, tepetairam jukim jeemiin WetA!" Timiayi. ^7Tutai emearu TsuA!mar nantaki ni jeen wemiayi. ^8Tura nuna Ashi aents WA!inkiar Yus kakarman ShuA!ran susa asamtai ashamkar Yusan shiir EnentA!imtusarmiayi. ^9 NuyA! Jesus wemiayi. Nui wesa Mateun kuit Juutainium pujan WA!iniak "Nemartusta" Timiayi. Tutai Mateu nuna ikiuak Jesusan nemarmiayi. ^10Nu ukunmasha Mateu jeen yurumuk pujai yajauch armia nu Israer-shuar Untsuri KA!unkar Jesusa unuiniamurijiai irunar yurumiarmiayi. ^11Pariseusha nuna iisar Jesusa unuiniamurin aniasarmiayi "?Urukamtia Atumi Uuntri kuitia achinjaisha tunaarinniujaisha irunar yuruma?" ^12Tura Jesus nuna antuk Timiayi "Penker ainia nuka TsuA!kratniun atsumainiatsui. Antsu jainia nu TsuA!kratniun atsumainiawai. ^13Werum ju aarma unuimiutarum: "Murik maam Winia surusum nujai "MA!akete" TA!tsujai. Antsu waitnenkartutain wakerajai," Yus-Papinium tu aarmaiti. Wikia "penkeraitjai" Tuinian untsuktaj tusan TA!chaitjai. Antsu TunA!a shuar ni EnentA!in YapajiA!warat tusan TA!witjai" Timiayi. ^14 NuyA! imiakratin Juanka unuiniamuri Jesusan tariar aniasarmiayi. "?Urukamtai iikia tura Pariseusha ijiarmaj~i tura ame unuiniamurmeka ijiarmainiatsu?" tiarmiayi. ^15Jesus ayak Timiayi "Nuatma nampernum ipiaamu ainia nu ?ajakra uutu wayamniakait? YamA!i-nuatu pujakui uutchamin ainiawai. Nunisan Wi pujakui ijiarmashtin ainiawai. Tura tsawant jeattawai nuatua aintsan Wi junaktatjai. Antsu nuikia ijiarmawartatui' Timiayi. ^16`Mamuru Pushi jaanakmatai yamaram tarach anujtukchatniuiti. Turamka nijiam yamaram tarach sumpeak mamushan ChinkiA! nuna nankaamas jaaktatui. ^17Nijiamanch YamA!i nawar nuap najanamu arutnum yaraachminiaiti. Turamka Kariak nuap najanamun ijiakratniuiti, nijiamchisha ukaratniuiti, tura nuap najanamusha yajauch ajastiniaiti. Antsu yamaram nijiamanch yamaram nuap najanamunam yaraatniuiti. Nu Turamka nijiamchisha nuap najanamusha mai penker A!rtatui." ^18 Jesus nuna tai Israer-shuara uuntri Jesusan Tari tikishmatar Timiayi "Winia nawantur jarutkayi, tura Ame winim ewejmijiai antintrukakminkia ataksha nantaktiatui." ^19Tutai Jesus ni unuiniamurijiai wajakiar niijiai wearmiayi. ^20Tura JintiA! weenai nuwa tuse (12) uwitin NumpA! A!japeak WA!itias Puju asa Jesusa ukurini amainian ni pushirin antinmiayi. ^21"Ayatik ni pushirin antinnaka penker ajastatjai" tu enentaimpramiayi. ^22Nuna NekA!a Jesus ayantar nuwan Timiayi "Shiir EnentA!imprata, nawantru. Yus shiir EnentA!imtusu asam penker ajasume." Nu chichamtaik ni JA!amuri penker ajasmiayi. ^23NuyA! Jesus uunta jeen jeamiayi. Tura nui charaatum ajainiancha tura jakan iwiarsatai tusar peeman umpuiniancha WA!iniak ^24Timiayi "Aa Jiintratarum. Nuwachikia JA!kachai antsu aya kanarai." Penke jakan nekayat Turatta nuna neka asa "aya kanarai" Timiayi. Takui aents Niin wishikrarmiayi. ^25Tura nuna Ashi jiir Jesus JeA! WayA! nuwachin uwejnum achik iniantkimiayi. Turam nantakmiayi. ^26Nu Turamu Ashi nu nunkanam etsernarmiayi. ^27 NuyA! Jesus weakui JimiarA! shuar jii kusuru untsumki weriarmiayi. "UuntA!, ii Uuntri Tawit ame weatrum asamtai iin waitnenkarturta" tiarmiayi. ^28Jesus JeA! wayamtai jii kusuru tariarmiayi. Tura Jesus aniasar "?Juna Turamniaiti Turutrumek?" Timiayi. Niisha "Ee, Uunta" tiarmiayi. ^29Tuiniakui Jesus ni jiin antinkiar Timiayi "Atum nekas EnentA!imtarmena Nunisan Turunati." ^30Nujai jii penker ajasarmiayi. NuyA! Jesus "Etserkairap. Shuar penke NekA!warain" Timiayi. ^31TA!maitiat Jiinkiar Jesus Turamun Ashi nu nunkanam etserkarmiayi. ^32NuyA! wenai shuar yajauch wakantruku chichachun Jesusan itiariarmiayi. ^33Tura Jesus yajauch wakanin jiiki awemamtai nu chichachu chichakmiayi. Ashi nuna iisar ti EnentA!imprarmiayi. Tura tiarmiayi "YA!unchusha Israer nunkanam jujai metek Turamu penke atsuwiti." ^34Antsu Pariseuka yajauch EnentA!imtuiniak tiarmiayi "Nu shuar iwianchi uuntri kakarmarijiai yajauch wakanin jiiki akupeawai." ^35 Jesus Ashi peprunam we ni iruntairin WayA! "Yus akupeana nui EnkemA!tarum" tu etsermiayi. Tura Ashi NA!nkamas sunkurjai JA!iniancha TsuA!rmiayi. ^36Shuaran iisar murik WA!inchatia Nunis pimpikiar tura Kuntuts pujuinia asamtai waitnentrarmiayi. ^37 ^38NuyA! ni unuiniamurin Timiayi "Ju aents Yus-Chicham ujaktiniaitji Yus-shuar ajasarat tusar. Nu takat ti Nukap awai tura takarin ishichik ainiawai. Nu takatka Juuktinia aintsankete. Juuktin tsawant jeamtai takau TA!asmatai takamtikin ujaktin A!tsuk takaun akupkat tusa. Atumsha Nunisrumek Yus seatarum ni shuarin akupak aentsun Juukarat tusarum." __________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 NuyA! Jesus tuse (12) unuiniamurin achik Yusa kakarmarin Susarmiayi yajauch wakanin shuara EnentA!iya jiiki akupkatniun. Nunisan Ashi sunkurjai JA!inian TsuA!rartinian susamiayi. ^2Ju ainiawai Jesus tuse (12) unuiniamurin achikiarmia nu: Emka Semun Nunisan Pitru NA!artiniuyayi. NuyA! ni yachi Antres. NuyA! NuA!mtak YA!chintin Jakupusha Juansha, Sepeteu Uchiri armia nu. ^3NuyA! Jiripi, Parturumi, Tumas, Mateu. Mateusha Kuitian achiniuyayi. Arpeu Uchiri Jakupusha. Ripiu Nunisan Tateu NA!artiniuyayi. ^4Asump~i Semunsha NuyA! Jutas Iskariuti Jesusan ukunam surukmia nu. Nu tuse (12) achikma A!rmiayi. ^5 Nu tuse (12) unuiniamurin Jesus Junis chicharak akupkarmiayi. "Israer-shuarcha matsatmanum weerap. Samaria nunkanam peprunam weerap. ^6Antsu Israer-shuar murikiua ainis Yusaiya WA!akaru ainia nu weritiarum. ^7"Tsawant ishichik ajasai Yus Ju nunkanam akupin ajastin" tu etserki wetarum. ^8Tunamarusha Chikich sunkurjai jainia nusha tsuartarum. Jakasha iniantkitiarum. Yajauch wakancha shuara EnentA!iya jiiki awematarum. Nu Turatin Kuitchajai kakaram susamuitrume, tuma asamtai atumsha Ashi A!ntrarmek Turatarum.' ^9`Kurisha Ashi kuitcha jukiirap. ^10Uyuncha jukiirap. Sapatcha tura ushukrustincha jukiirap. Antsu chikichik Pushi jukitiarum. Takau asakrumin yurumkan ajampramsartin ainiawai.' ^11`Peprunam jearmesha penker shuar WA!inkiarum nui wayarum tuke nuin pujustarum. ^12Nu jeanam wayamsha "Ju jea shiir Ati" TitiA!. ^13Nekas penker shuaraitkiunka shiir ajasarti. Antsu nu shuar penker itiarmachkunka shiir ajascharti. ^14Tura NA!nkamsan atumin awaintiamainiachkuinkia anturtamainiachkuinkia NuyA! Jiinkitiarum. Nu shuar yajauch A!sarmatai Jiinkirum Atumi naweya nunka japimiarum ikiuktiarum. Ni tunaari aents nekaawarat tusarum Turatarum. ^15Nu shuaran nekapsatin tsawant jeamtai Yus AsutiA!shtatuak. Sutum peprunmaya shuara nankaamas Kumura peprunmaya shuarnasha nankaamas Yus AsutiA!ttawai nu shuaran' Timiayi. ^16 `Aneartarum. Wisha murik yawanum akupkatniua aintsanak akupeajrume. Tuma asamtai shiir nawamkartin A!yatrum aneartarum. ^17Yajauch shuarjai aneartarum. Akupniunam juramkiartatui. Israer-shuar iruntainiam asutiamawartatui. ^18Wii shuar asakrumin uuntnumsha tura NuyA! akupniunmasha juramkiartatui. Nunisrum akupniuncha tura Israer-shuarchancha winia chichamur ujaktatrume. ^19Tura akupniunam surutmakakrumnisha wariniak Titiaj tu EnentA!imprairap. Nui uuntjai chichaakrumin Yus Titinian jintintramattarme. ^20Nuinkia A!tum EnentA!immiajai chichaschattarme antsu Atumi Apari Yusa Wakani atumin chichamtikramsattarme.' ^21`Shuar ni yachincha MA!awarti tusa suruktatui. Apasha ni Uchirin surukartatui. Uchisha ni Aparin MA!awarti tusa surukartatui. ^22Tura Wii shuar asakrumin mash Muijramkartatui. Tura tuke katsuntea nu uwemprattawai. ^23Chikichik peprunam yajauch awajtamainiakui Chikich peprunam pisartarum. Wi Aents Ajasuitjai. Tuma asan nekasan TA!jarme, A!tum Israer-shuar mashi ujatsrumnin wantinkiattajai.' ^24`Unuiniamuka niin unuiniana nuna nankaamaschaiti. Takarniusha ni uuntri nankaamaschaiti. ^25Unuiniamuka niin unuinia nujai metek ajaska maak. Takarniusha ni uuntrijiai metek ajaska maak. WA!tsek, Winia Atumi uuntrin "Iwianchi uuntri" Turutainiakui atumniasha nuna nankaamas yajauch turamtatui.' ^26`Tuma asamtai aentska ashamkairap. Ashi uukma nu paant nekanattawai. ^27Ishishmasan kiritniunam ujaajrumna nu, TsawA!i kakantrarum etserkatarum. ^28Aya ayashin main ainia nu ashamkairap. Wakanin MA!achmin ainiawai. Antsu wakanniasha ayashniasha mai jinium emesramnia asamtai Yus ashamkatarum.' ^29`JimiarA! chinki penke ishichik kuitjai surukmin ainiawai. Tumaitiat Yus tsankateachkuinkia NunkA! jaka iniainiatsui. ^30Ame intiashmisha mash nekapmarmaiti. ^31Nu asamtai JA!katin ashamkairap. Yusjai A!tumka ti Untsuri chinkijiai nankaamas penkerchakaitrum.' ^32`Ashi shuar Ashi iimiainiain Winia natsantruiniatsna Nunaka Winia Apar Yaki nayaimpiniam pujana nui natsantrashtatjai. ^33Antsu shuar iimiainiain Winia natsantra Nunaka Wisha Yaki nayaimpiniam winia Apar pujana nui natsantrattajai.' ^34`Ashi shuar nawamnaikiar shiir pujusarat tusan ju nunkanam TA!chaitjai. Nuna Turat tusarum EnentA!imturairap. Antsu wi tamaajai shuar penker ajasarmatai yajauch shuar niin nakitrartatui. ^35Shuar ni Aparin nakitrattawai. Nuwasha Nukurin nakitrattawai. Najatisha Tsatsarin nakitrattawai. ^36Tuma asa shuar ni shuarijiai nemasrintin A!rtatui.' ^37`Shuar ni Aparincha Nukurincha Wijiai nankaamas aneakka Wii shuar A!chamniaiti. Nunisan ni Uchirincha nawantrincha nankaamas aneakka Wii shuar A!chamniaiti. ^38Tura Ashi WA!itsatniun surimiatsuk ni Krusrin yanaki Juki nemartachkunka Wii shuar A!chamniaiti. ^39Aya Ju nunkanam penker pujustaj tana nu ni iwiaakmarin emesrattawai. Tura Winia anentu asa ju nunkanam penker pujustinian PA!chiatsna nu tuke shiir pujustatui.' ^40`Atumin itiaarma nuka Winia itiaarui. Tura itiaarea nuka Winia akuptukmia nunasha itiaawai. ^41Yusnan etserniuncha Yusnumia WiniA! asamtai itiaakka etserin AkinkiA!ttana nujai metek AkinkiA!ttawai. Penker ShuA!rnasha penker asamtai itiaakka penker shuar AkinkiA!ttana nujai metek AkinkiA!ttawai niisha. ^42Uchincha Wii shuar asamtai EntsA! michan shikirak Susanka ImiA! nekas nusha AkinkiA!ttawai." Tu Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Tura tuse (12) unuiniamurin Jesus tinia akupkar Niisha Nu nunka peprunam we Yus-Chichaman Jintiak etserkamiayi. ^2Tura Juan sepunam enkemas Kristu Turamun antukmiayi. Antuk ni unuiniamurin Jimiaran Jesusai akupkamiayi. ^3Tura Jesusan aniasarmiayi "?Nekas ame Kristu Yus akupkamu TA!tinia nukaitiam. Kame chikichak NA!kastataj~i?" ^4Tutai Jesus Timiayi "Waketkirum Ashi A!ntarmena nusha WA!intrumna nusha Juan ujaktarum. ^5Kusurusha WA!inmainiawai. Shutuapsha wekainiawai. Tunamarusha penker ajainiawai. Empekarusha A!ntuiniawai. JA!karusha nantainiawai. Tura Kuitrinchanmasha uwempratin chicham ujakmaiti. Nu ujaktarum. ^6Turasha yawetsuk Winia tuke shiir EnentA!imturna Nu shuar shiir A!tatui." Jesus nuna tutai waketkiarmiayi. ^7 Waketkiarmatai shuar KA!unkarun Jesus JuA!nkan pachis A!ujmatmiayi. "Shuar atsamunmasha ?Wari werimiarum? Pintiu nase Umpuam Atuu we Juni we ajana nuka ?iistai tusarumek wemarum? Kame Juankka Nu shuarchaiti. ^8Nuikia ?Wari werimiarum. Shuar penker iwiarmampra iistai tusarmek wemarum? Wari, penker iwiarmampraka uunta jeen pujuiniatsuk. ^9Nuikia ?Wari werimiarum. Yusnan etserniuk werimiarum? Maa, Turachmashiuram. Turasha Juankka yaunchu etserniu nankaamas EnentA!imtustiniaiti. ^10Yaunchu Yus-Papinium aarmaiti: "Winia akatramurun amiini emka akupeajai ame jintimin iwiarat tusa." Juan nu akatramuiti. ^11Nekasan TA!jarme, shuar imiakratin Juanjai nankaamas uunt atsuwiti. Tuma ain Yus akupeamunam pachiinia nu shuarnaka, nekasmianchancha, Juanjai nankaamas shiir EnentA!imtustiniaiti. Tuma asamtai nui pachiinkiatin EnentA!impratarum.' ^12`Kakaram shuarka imiakratin Juan TA!mia Nu tsawantnumia Yus akupeamunam ti pachiinkiatniun wakeruiniak kakarmajai pachiinkiatniun EnentA!imiainiawai. ^13Juan pujumia Nu yaunchu Ashi Yusnan etserin armia nusha tura Muisais akupkamusha Yus akupin ajastinian etserkarmiayi. ^14Yaunchu Yusnan etserin "Kristu TA!atsain Erias TA!tiniaiti" Timiayi. Tura nekaatin wakerakrumka Juan nu Eriasaiti. ^15Antuktin jeakrumka nekaatarum.' ^16 `Ju aentsnasha ?warijiai metek nakumkataj? Uchijiai metek ainiawai. Ni aijiai iruntrar nakurustaj TA!yatan Tuiniawai ^17"NA!mpera ainis nakurustaitsar peem umpuarji Turasha JantsemA!churme. NuyA! iwiarsatniua ainis nakurustaitsar iwiareakur kantamtai KantamA!ji Turasha A!tum uutcharme." ^18Atumsha Nunisaitrume. Kame Juan Nukap yurumtsuk nijiamchincha umutsuk wekaimiayi. Tumakui A!tumka "Yajauch wakantrukuiti" Timiarme. ^19NuyA! Wisha Aents Ajasu TA!majai. Tura yurumeakui tura umakui "Ti yurumin ti nampenaiti. Ashi yajauch shuaran amikrinti" Turutrume. WA!tsek, wi Turamujai Yus nekas nekamu nekanattawai." ^20NuyA! tujintiamun Turamiania Nu peprunmaya shuaran pachis Jesus chicharkamiayi. Tuma ain NuyA! shuar ni EnentA!in YapajiA!charu asamtai juna chicharkamiayi. ^21"WA!inkiatA!, Kurasin peprunmayatiram, Petsaitia peprunmayatirmesha. Nui aents tujintiamun ti Turaitjai. Tiru peprunmasha Setun peprunmasha nu tujintiamu Turamuitkiuinkia yaunchu ni EnentA!in YapajiA!waraayi. Turawar Kuntuts pujutai Pushin entsarar yunkunim ajakiaraayi. ^22Tura Wisha TA!jarme, nekapsatin tsawant jeamtai Yus atumin Ti asuttiamattarme. Tirunmaya shuaran nankaamas tura Setunnumia shuaran nankaamas asuttiamattarme.' ^23`Tura atumsha KapernA!um peprunmayatirmesha, Ashi nankaamas nankaamantu ajastin EnentA!imtumarme. Antsu Ashi emestamprartatui. Atumiin aents tujintiamun ti Turaitjai. Sutuma peprunam nu tujintiamu Turamuitkiuinkia nu pepru yamaisha tuke aayi. ^24Tura Wisha TA!jarme, nekapsatin tsawant jeamtai Yus Sutumanmaya shuar nankaamas atumin asuttiamattarme." ^25 NuyA! Jesus Timiayi "Shiir EnentA!imtajme, Aparu, Ashi nayaimpisha nunkasha uuntrinme. Tuma asam Ame Turam nu ti unuimiaru EnentA!imtumainia NuyA! uukuitme antsu uchichia ainis nankaamantu EnentA!imtumainiatsna Nu shuar paant awajtusuitme. ^26Ame, Aparu, Nunis wakera asam Turaitme.' ^27`Winia Apar Ashi surusuiti. Wisha ni Uchiri asamtai Winia nekarui. Tura Chikich Winia nekas nekarainiatsui. Yus Apancha Wiki nekajai. Tura Wi wakeraj Nu shuaran winia Aparun paant awajtajai. Nu shuarsha winia Aparun nekainiawai. ^28Ashi pimpikniutirmesha itiurchat pujarmena nusha Wini winitiarum. Turakrumninkia ayamtikrattajrume. ^29Wi kajechu asan tura peejchach EnentA!imin asamtai Wini winirum unuimiartarum. Winia chichamur A!ntakrum Umiakrumninka Atumi Wakani ayamprattawai. ^30Atumin akuptaj Nu Turatin Yupichuchiiti. KA!arkasha Wi Suajrumna nu wampuchiiti" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 NuyA! Jesus ayampratin tsawantai ajanman ajapenin nankaamamiayi. Ni unuiniamurisha tsukarar trikiu neren majusar Yuki wekasarmiayi. ^2Pariseu shuarsha nuna WA!inkiar Jesusan aniasarmiayi "Iista, ame unuiniamuram ayampratin tsawantai Turatin surimkiamua nuna Turuiniawai." ^3Tutai Jesus Timiayi "Yaunchu uunt akupin Tawitcha tura nemarniusha tsukamainiak Turawarmia nu A!ntichukaitrum. ^4Yusa Uunt Jeen WayA! Yus iniaktusma tantan YuA!miayi. Nu tantasha aya Israer-patrik Yuatin asamtai Tawitniasha tura ni nemarin ana nunasha suritkiamuyayi. Tumain Yuawarmiayi. ^5Muisais akupkamunam aarma nu A!ujsachukaitrum. Israer-patrikia ayampratin tsawantai takainiayatan nusha tunaachuiti. ^6Nekas TA!jarme, YamA!i Yusa Jeen EnentA!imtustinia nuna nankaamas Winiaka Aents Ajasuitjiana nu, nekas EnentA!imtursatniuitrume. ^7Yus-Papinium tawai: "Murik maam Winia surusum nujai "maakete" TA!tsujai. Antsu waitnenkartutain wakerajai." Nu chicham nekas nekaitkiurmeka YamA!i Turarmena Nunisrum TunA!a Turachu A!ntrarum Sumamtikiachaintrume. ^8Wi Aents Ajasu asan ayampratin tsawantan uuntrintjai." ^9Jesus NuyA! we Israer-shuar iruntainiam wayamiayi. ^10Nui shuar A!miayi ni uweje jaka. Tura Jesusan A!ntar nekapsatai tusa wakeruinia A!sar aniiniak "?Ayampratin tsawantai jaa shuar tsuarminkiait?" tiarmiayi. ^11Tutai Jesus Timiayi "Atumsha Atumi Murikri ayampratin tsawantai waanam akaiki iniamtai jusatai tusarum wechaintrupash. ^12Antsu shuarka murikjai nankaamaschakait. Tuma asamtai ayampratin tsawantaisha penker ana nu Turamniaiti." ^13Tinia iniais aishmankan uweje jakan Timiayi "Uwejem takuitia." Tutai uweje Takui Chikich uwejejai metek penker ajasmiayi. ^14 Nuna Turamtai Pariseu shuarsha aa Jiinkiar Jesus itiurak MA!awaintiaj~i tusar chichaman najatiarmiayi. ^15Jesus niin MA!atniun nekaama NuyA! Jiinkimiayi tura weakui Untsuri shuar nemariarmiayi. Untsuri JA!iniancha TsuA!miayi. ^16Tsuar "etserkairap" tinia akupiarmiayi. ^17Yaunchu Yusnan etserin Isayas Timia nu uminkiati tusa Turunamiayi. Niisha juna aarmiayi: ^18"Juiti Wi achikmaj nu. Niisha Wi TA!jana nuna umin asamtai ti aneakun Niijiai waraajai. Winia Wakantru kakarmarin takamtsuk susattajai. Turamtai winia uwempratin chichamprun Ashi Israercha nunkanmasha etserkattawai. ^19Jiakchattawai tura kakaram chichaschattawai. Winia anturtukarat tusa peprunam weak untsukchartatui. ^20Akupin ajatsuk shuar pintiu punua Nunis pimpiru ainia nuna Kupitsuk YA!intatui. Nunisan shuar ji yama IkiapA!mu ainis kakarmachu ainia nuna ikiajniatsuk IkiakA!rtatui. Tura Ashi nupetak ti penker kakaram akupin ajastatui. ^21Tura Israer-shuarchasha Niin nekas EnentA!imtusartatui." ^22 NuyA! Jesusan shuar yajauch wakantrukun itiariarmiayi. Nu shuar jii kusurusha chichachusha A!miayi. Tura Jesus TsuA!rmatai paant iimsamiayi tura chichakmiayi. ^23Nuna WA!inkiar shuar shiir EnentA!imprar tiarmiayi "?Tawitia Uchiri pampanku iniannamu uwemtikkiartin TA!tinia NuA!shit?" ^24Tura Pariseu shuarsha nuna antukar yajauch EnentA!imtuiniak tiarmiayi "Juka iwianchi KapitiA!ntrin Pirsepun umirniuiti. Tuma asa nuna kakarmarijiai yajauch wakanin jiiki akupeawai." ^25Jesus tu EnentA!imainian neka asa Timiayi "Nu nunkanmaya shuar nuamtak kajernaiyakuinkia Nu nunka wari meserchattawak. Nunisan nuamtak shuar Ni shuarjai MA!nainiakka amunaikchartatuak. ^26Nunisan iwianch nuamtak jiiki akupnainiakka MA!anaikiar WA!rik amuukashtatuak. ^27Kame Wi Pirsepu iwianchi kakarmarijiai iwianchin jiiki akupeakuinkia Atumi Uchirisha ?yana kakarmarijiain jiiki akupena? Ni Turamurijiai A!tum awajirma nekamatarum. ^28Wi Yusa Wakani kakarmarijiai yajauch wakanin jiiki akupea asamtai atumsha Yusa akupeamuri atumiin jeartamarmena nu nekaatniuitrume." ^29`Iista. Shuar kakaram shuara Kuitrin kasarkatin wakerakka emka kakarman JinkiA! aya Turan ni jeen WayA! kasarkamniaiti. Wi iwianchin Jiikmiajai uunt iwianch nupetkamua nu nekaamniaiti.' ^30`Wijiai tsanin pujatsna nuka winia nemasruiti. Nunisan Winia YA!intsuna nu aya itiurchat NA!jateawai.' ^31`Tuma asamtai TA!jarme, Ashi shuar TunA!a Turuinia nusha yajauch chichainia nusha tsankuratin awai. Antsu Yusa Wakanin yajauch chicharin ainia nuka tsankurashtiniaiti. ^32Winiasha Aents Ajasuitjiana nuna yajauch chichartuinia Nu shuarsha tsankuramniaiti. Tura Yusa Wakanin yajauch A!ujmatainia nuka penke tsankurachminiaiti. Ju nunkanmasha tura ukunmasha tsankurnarchattawai' Timiayi. ^33`Yutai numi penkeran nereawai. Tseas numisha yajauchin nereawai. Ni nerejai numi nekaamniaiti. Nuniskete atumjai. ^34Tseas wenunniutirmesha, ?atumsha itiurak ImiA! yajauchitirmesha penker chichamsha chichastarum? Shuar ni EnentA!in EnentA!imna nuna chichaawiti. ^35Penker shuar penker EnentA!imiu asa shiir chichaawiti. Tura yajauch shuar yajauch EnentA!imiu asa yajauch chichaawiti. ^36Tura Wisha TA!jarme, nekapsatin tsawant jeamtai Ashi EnentA!imtsuk chichakma nuna Yusan paant ujakartatui. ^37Iis, ame chichammijiai nekanattarme. Penker chichakuitkiumka sumamashtatme. Tura penker chichakchaitkiumka sumamattame." ^38 Pariseu shuarsha Israer-shuara jintinniurisha Jesusan chicharuk "UuntA!, ame Yusaiyaitjai tusam nayaimpinmaya kakarmajai iniakmamu Turata, iisha WA!inkiatai" tiarmiayi. ^39Tutai Jesus Timiayi "Shuar yajauch tura Yusan EnentA!imtachu A!sar nayaimpinmaya iniakmamun seainiawai. Tuma asamtai, A!yatik yaunchu Junas Turunamu iniakmastiniaiti. ^40Junas menaintiu kashi menaintiu tsawantcha namaka ampujen enkemsamiayi. Nunisnak Wi, Aents Ajasu asan, menaintiu kashi menaintiu tsawantcha NunkA! jakan tepestatjai. ^41JunA!s Niniwi peprunmaya shuaran Yus-Chichaman etserkamtai nu shuar ni tunaarin EnentA!imtusar ni EnentA!in YapajiA!warmiayi. Tura jui YamA!i Junasa nankaamas etserin Pujawai.wiitjai nusha, tura anturkachuitrume. Tuma asamtai nekapsatin tsawant jeamtai Niniwinmaya shuar JuyA! shuaran Sumamtikiawartatui.' ^42`Yaunchu nuwa yajaya shuaran uunt akupniuriyayi. Nu nuwa Sarumun ti neka asamtai niin anturkataj tusa tarimiayi. Tura jui YamA!i Sarumunjai nankaamas anturkamnia pujawai. Nusha Wiitjai. Tuma asamtai nekapsatin tsawant jeamtai nu nuwa JuyA! shuaran Sumamtikiawartatui' Timiayi. ^43`Shuara EnentA!iya yajauch wakan Jiinkin yumi penke Yutatsna nui weawai. Tura nui penker pujustinian WA!inkiach ataksha waketkitniun EnentA!imiui. ^44"Wi Jiinkimiaj nui waketkittiajai" tawai. Tura waketki shuara EnentA!in penker iwiaramu tura ankantan WA!iniak ^45ni ain siati (7) iwianchin niijiai nankaamas yajauchin ItiA! shuara EnentA!in EnkemA!wartatui. Turunamtai nu shuar nuiki Nuna nankaamas yajauch ajastatui. Nunisan JuyA! shuar Turunawartatui" Timiayi Jesus. ^46 Jesus nu shuarjai tuke chichaak pujai ni Nukurisha ni Yachisha tariarmiayi. Tura aa wajasar Niijiai chichastaj tiarmiayi. ^47Turamtai Jesusan ujakar "Ame nukusha yatsumsha aa wajasar chichastaj turamainiawai" tiarmiayi. ^48Chichaman ujakmia nuna Jesus Timiayi "?Ya ainia winia nukursha winia yatsursha?" ^49NuyA! ni unuiniamurin iniakmas Timiayi "Ju ainiawai winia nukur tura winia yatsursha. ^50Ashi shuar winia Apar nayaimpiniam pujana nu wakeramun umiiniana nu winia yatsur winia umar winia nukur ainiawai" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Nu tsawantai Jesus ni jeeya Jiinkin antumianka KA!nmatkarin pujusmiayi. ^2Tura ti Untsuri shuar KA!unkarmatai kanunam enkemar nui pujusmiayi. Shuarsha antumianka KA!nmatkarin pujusarmiayi. ^3Turunawarmatai Untsuri metek-taku chichamjai unuiniamiayi. "Atsaamin atsaamprataj tusa Jiinkimiai, Timiayi. ^4Atsaamki wesa arakri jintia Pisunmasha iniaarmai. Tura chinki tariar yuawarmai. ^5Chikichcha kaya irunmanum iniaarmai. Nunka ishichik asamtai WA!rik tsapainiarmai. ^6Tura nantu etsantramtai penker KankA!prurcharu asa sukuam KA!ararmai. ^7Chikichcha Janki nupanam iniaarmai. Tura janki WA!rik tsakar nupetak ajakramai. ^8Chikichcha penker nunkanam iniaarmai. Nusha penker nerekar Chikich siansha (100) nerekarmai. Tura chikichcha sesenta (60) nerekarmai. Tura chikichcha trainta (30) nerekarmai. ^9Kuishim A!kuinkia antuktarum" Timiayi. ^10NuyA! ni unuiniamurin Jesusan taruntar aniiniak "?Urukamtai aya metek-taku chichamjai ju shuar unuiniam?" tiarmiayi. ^11Tutai Jesus Timiayi "Urukuk ju nunkanam Yus akupin ati, nuka yaunchu nekanachmiayi. Tura yamaikia Yus Ashi nuna atumin paant iniakturmawai. Antsu Chikich nuna nekaachmin ainiawai. ^12Kame Nukap takakna nu shuar Nu nukap patatnaktatui tura ti Nukap takustatui. Antsu ishichik takakna nuka ishichik takakuk juruktiniaiti. Nunisan Yusna ti nekarum Nu Nukapka Yupichuch nekaattarme. Tura ishichik nekarum WA!rik kajinmatkittiarme. ^13Tuma asamtai aya metek-taku chichamjai unuiniajai. Nu shuarka iiniayatan WA!iniA!iniatsui. Antuiniayatan A!ntachua Nunis nekainiatsui. Tumainiak Winia nekarainiatsui. ^14Nujai yaunchu Yusnan etserin Isayas timia nu uminkiaiti. Juna Timiayi: "Ti A!ntayatrum anturkashtatrume. WA!iniatrumsha nekaashtatrume. ^15Ju shuara EnentA!i KA!tsuram A!sar penkera nuna nakitiainiawai. Nu asamtai penker A!ntuiniatsui, jiisha PusA! ainis ainiawai. Turachkunka paant nekaawarainti, tura nekas antukarainti, tura EnentA!ijiai EnentA!imias Winia tsuarat tusa tarutiarainti." ^16Tura A!tumka paant wainkia asarum penker anta asarum Shiiraitrume. ^17Nekasan TA!jarme, Untsuri Yusnan etserniusha tura penker shuarsha A!tum YamA!i WA!intrum nuna WA!inkiatniun wakeruiniayatan WA!inkiacharmiayi. Tura A!tum YamA!i A!ntarme nuna antuktinian wakeruiniayatan antukcharmiayi' Timiayi. ^18`Ayu, antuktarum. Atsaampramu chichaman paant jintintiatjarme. ^19Arak jintia Pisunam iniaararma nuka shuar Yus-Chichaman A!ntayatan ni EnentA!in ikiuiniatsna Nuiti. Tura iwianch nu Yus-Chicham ni EnentA!in atsaampramu ainis antukman kajinmatkiawai. ^20Arak kaya irunmanum iniaarma nuka shuar Yus-Chichaman antuk waras umirainia Nuiti. ^21Tura Nukap kankaprurcharu A!sar katsuiniatsui. Antsu itiurchatan inkiuiniak tura Yus-Chichaman wakeruinia A!sarmatai Chikich yajauch A!ujmatam WA!rik iniaisar ikiuiniawai. ^22Arak Janki nupanam iniaarma nuka shuar Yus-Chichaman antuk emka umirniua Nuiti. Tura ju nunkanam irunna nuna tuke PA!chiniak ni Kuitrincha ti EnentA!imtuinia A!sarmatai Ashi Yus-Chichaman EnentA!imtamun Nupeteawai. Tuma asamtai nu aentsnum Yus-Chicham atsaampramu nereatsui. Yus-Chicham ni EnentA!in takasma atsawai. ^23Tura A!rak penker nunkanam iniaarma nuka shuar Yus-Chichaman antuk penker umirainia Nuiti. Tura penker nerenawai. Chikich sian (100) nerekarma Nunis chikichcha sesenta (60) nerekarma Nunis chikichcha trainta (30) nerekarma Nunis ainiawai" Timiayi Jesus. ^24 Jesus ataksha ju metek-taku chichaman A!ujmatsamiayi. "Shuar Yus akupeamunam pachiinkiartin Junisaiti. Shuar penker arakan, Trikiun ni nunken araamai. ^25Tura Ashi kanararmatai nemasri kashi taa trikiu arakmanum yajauch nupan aratak ikiukmiai. ^26Trikiu tsapakar nereakui NuyA! yajauch nupasha NushA!a nereku asa ti paant ajasmai. ^27Nuna iisar takainia nu ni uuntrin Weri tiarmai "Uunta, ?penker arak araachmakam. Itiura jusha yajauch nupasha tsapakuit?"' ^28`Tutai nerentin timiai "Winia nemasur arakuiti." '`Takui ni takarniuri tiarmai "?Yajauch nupan uwerat tusam wakeramek?" ' ^29`Tutai timiai "AtsA!, uwerairap. Yajauch nupa uweaj tukamarum trikiu uweniirum. ^30Iniaisatarum. Antsu metek tsakakti. Juuktin tsawant jeamtai winia takartinian emka yajauch nupan uwer irumar jinkiawarat tusan akupkartatjai. Tura aesawartatui. Tura trikiu neren Juukar penker ikiusarat tusan akupkartatjai" timiai" Timiayi Jesus. ^31Jesus ataksha metek-taku chichaman A!ujmatsamiayi. "Shuar Yus akupeamunam pachiinkiartin mustasa jinkiaiya aintsankete. Shuar penker nunken araamai. ^32Mustasa JinkiA!ikia ImiA! uchichiitiat TsapA!i tsakaakka Ashi numichijiai nankaamas uunt ajawai. Ti uunt asamtai chinki ni kanawen pasunmainiawai" Timiayi Jesus. ^33Nunisan Chikich metek-taku chichaman A!ujmatsamiayi. "Shuar Yus akupeamunam pachiinkiartin karinia aintsankete. Nuwa nijiamchiniam karinia enkea mashi PA!chimiawai. Tura nu mash karimtikiawai" Timiayi. ^34 ^35Ashi nuna Jesus metek-taku chichamjai A!ujmatsamiayi. Yaunchu Yusnan etserin timia nu uminkiati tusa Turamiayi. Etserin juna aarmiayi: "Metek-taku chichamjai A!ujmattiatjai. YA!mankamtaiknumia nekashtain etserkattajai" tu aarmiayi. Nu asamtai aya metek-taku chichamjain A!ujmatmiayi Jesus. ^36NuyA! shuaran ikiukin Jesus JeA! TA!miayi. Turamtai ni unuiniamuri tariar "Yajauch nupa A!ujmatmena nu paant awajsata" tiarmiayi. ^37Tutai Jesus Timiayi "Wi Aents Ajasuitjai. Wi penker arakan atsaamkaitjai. ^38Ashi nunka aja aintsaiti. Penker JinkiA!i Yus-shuaran Yus akupea nuna nakumeawai. Yajauch nupa iwianchna ainia nuna nakumeawai. ^39Tura iwianch ii nemasri asa yajauch nupan arakuiti. Tura nunka Amuamunam Yusa suntari arakan Juuktinia aintsan shuaran yaruaktatui. ^40Yajauch nupa irur jinium aesatniua aanis nunka Amuamunam Turunattawai. ^41 ^42Nui Wi Aents Ajasu asan winia suntarun akupkattajai. Tura Ashi tunaan Turuinia nunasha tura chikichan tunaanum utsuinia nunasha mash irurar jinium apeawartatui. Nuisha ti uutin ti WA!itsatniusha A!tatui. ^43Antsu penker Turuinia nuka ti shiir wincha ajasar ni Apari akupeana nui etsa Nunis TsA!apnin ajasartatui. Wats, kuishim A!tsuk. Antukta.' ^44 `Shuar Yus akupeamunam pachiinkiatin kuit NunkA! uukma aintsankete. Shuar nu Kuitian WA!iniak nuin ataksha uukmai. Tura ti waras waketki nu kuit niiniu Ati tusa Ashi ni takakman suruk nu nunkan sumakmai.' ^45`Shuar Yus akupeamunam pachiinkiatin Junisaiti. Shuar kayachin ti Shiirman eak wekaana aintsankete. ^46Tura kayan Ashi nankaamas kuit jeean WA!iniak waketki Ashi takakna nuna suruk nu kayan niiniu Ati tusa Sumawai.' ^47`Shuar Yus akupeamunam pachiinkiartin Junisaiti. Shuar nekajai namakan Achia aintsankete. Nekan nayaantsanam ajuntak NiishA!a namakaim Achiawai. ^48Tura nekanam nemarmatai kukar jiiki, nui penker namaknasha chankinnium chumpiniawai. Tura yajauch namaknaka ajapenawai. ^49Nunisan A!tatui nunka Amuamunam. Yusa suntari taar Yus-shuaran tura iwianch shuaran akantrattawai. ^50Tura iwianch shuarnaka uunt jinium apeattawai. Nuisha ti uutin ti WA!itsatin A!tatui." Nuna Ashi ni unuiniamurijiai A!ujmatsamiayi Jesus. ^51Jesus nuna tinia amuk "?Ju mash antukurmek?' Timiayi. Tutai ni unuiniamuri "Ee, Uunta, Ashi antukji" tiarmiayi. ^52Tuiniakui Jesus Timiayi "Shuar Ashi Yusnan penker unuimiaruka aents Kuitriniua aintsankete. Ni ikiutairiya yamarmancha yaunchu sumakmancha jusamniaiti. Nunisan nu shuar YamA!i nekamujaisha tura yaunchu nekamujaisha Yus-shuaran YA!intiniaiti." ^53 Jesus nu metek-taku chichaman A!ujmatas amuk NuyA! wemiayi. ^54Tura ni peprurin Nasaretnum JeA! Israer-shuar iruntainiam WayA! unuiniamiayi. Tura NuyA! shuar antukar Ti enentaimprarmiayi. Tura "?Jusha tui ImiA! unuimiaruit, tiarmiayi. Itiurak aents tujintiamun Turamniait? ^55Juka Karpintiru uchirinchukait. Nukurisha Marichukait. Tura ni yachisha Jakupu, Juse, Semun, Jutas ainiatsuk. ^56Tura ni umaisha iijiai irutra pujuiniatsuk. ?Nuikia itiura mash neka?" tiarmiayi. ^57Turawar Jesusan itiurchat EnentA!imturarmiayi. Turamtai Jesus chicharuk "Yusnan etserniun Ashi shuar penker anturainiawai, antsu aya nuna nunkeyanka ni shuarinkia niin anturainiatsui" Timiayi. ^58Tura Nu shuar Jesusan EnentA!imtuiniachu asamtai aentsti tujintiamun aya ishichik Turamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 14 ^1 Karirea nunkanam Erutis akupniuyayi. Tura Jesus Turamuncha antukmiayi. ^2Tura ni irutramurin Timiayi "Nuka imiakratin Juan jakamunmaya nantaki Turawai auka. Tuma asa aents tujintiamun Turawai" Timiayi. Kame Erutis Juankan maa asa Timiayi. ^3 ^4Akupin Erutis ni Yachi Jiripi nuwen Jirutiasan akintrukmatai Juan Erutisan "Ame yatsumi nuwe akintrukchatniuitme" Timiayi. Tutai Erutis Juankan achik jirujai JinkiA! sepunam enkeatarum tusa akupkamiayi. ^5Niisha Juankan MA!ataj TukamA! aentsun ashamiarmiayi. Ashi aents "Juan Yusnan etserniuiti" EnentA!imtuiniakui ashammiayi. ^6Tura akupin Erutis akiiniamu tsawantri jeamtai Nu NA!mpertin Jirutiasa nawantri Ashi ipiaamu pujuiniamunam jantsemamiayi. Turamtai Erutis shiir EnentA!imtak ^7"Ame Ashi wakeram nu seattia, Timiayi. Nekasan amastatjai, Yussha iirui" Timiayi. ^8Tutai nu nuwach emka ni nukuri akatramu asa Erutisan chicharuk "Imiakratin Juanka muuke tsupikiam amamkunam enkeram SurustA!" Timiayi. ^9Tutai Erutis wake mesekmiayi. Turasha "nekas Yus iirui" tiniu asa tura ni amikrisha antukaru asamtai umikmiayi. ^10Ni suntarin sepunmayan Juanka muuken tsupik itiarti tusa akupkamiayi. ^11Tura amamkunam itiar nuwachin Susarmiayi. Tura niisha ni Nukuri susamiayi. ^12NuyA! Juanka irutramuri tariar Ayashi jukiar iwiarsarmiayi. Turawar Jesusan ujauwearmiayi. ^13 Jesus nuna antuk Ninki ni unuiniamurijiain kanunam enkemar arant aents atsamunam wemiayi. Turasha nuna aents nekaawar kukarak weriarmiayi Jesusan. ^14Kanunmaya Jiiniaj TukamA! Untsuri aentsun WA!inkiamiayi. Tura WA!iniak waitnentrarmiayi. Tura JA!iniancha TsuA!rarmiayi. ^15Kiakui ni unuiniamuri Niin tariar tiarmiayi "Kiawai, Uunta. Tura shuar Tijiuch pujaaka atsawai. Ju aents akupkarta. Peprunam wear sumak yuuwearti" tiarmiayi. ^16Tutai Jesus Timiayi "?Urukamtaik wearat? Antsu atumek ayuratarum." ^17Tutai tiarmiayi "Iikia takaktsuji. Aya senku (5) tantachik jimiarchik namakchijiain takakji." ^18Tuiniakui Jesus "Wats, nu itiartitiarum" Timiayi. ^19Tinia aents Chirichriniam pujusarti tusa akupkamiayi. NuyA! senku (5) tantancha Jimiar namaknasha achik nayaimpiniam iimias Yusan yuminsamiayi. Tura puur ni unuiniamurin aents ayuratarum tusa Susarmiayi. ^20Ashi YurumA!war jemararmiayi. Tura nuyasha puunaruka tuse (12) chankin TiA!rmiayi. ^21Nui YurumA!warmia nusha nuwasha uchisha nekapmatsuk senku mir (5000) aya aishman A!rmiayi. ^22 NuyA! Jesus ni unuiniamurin kanunam enkemprarum amain emaa ajatarum tusa akupkarmiayi. Niisha aentsun akupkarmiayi. ^23Akupkarsha naint waka Yusan A!ujumiayi. KA!shisha nui Ninki tuke pujumiayi. ^24Tura antumian Ti wankaram asamtai kanu ajapen ajasmatai nase tukumma entsa tamparukmiayi. ^25Tsawaana ai nii tuke wenai Jesus EntsA! PA!tatek wekas pujuiniamunam jeamiayi. ^26Tura ni unuiniamuri EntsA! PA!tatek wekaan WA!inkiar ti sapijmiakarmiayi. Tura ashamainiak "wakanchashit" tiarmiayi. ^27Tuiniakui Jesus tiarmiayi "Kakaram ajastarum. Wiitjai. Ashamprukairap." ^28Takui Pitiur chicharuk Timiayi "Uunta, Ametkumka nui wekasa jeatin untsurkata." ^29Takui Jesus Timiayi "Wats, WinitiA!." Tutai Pitiur kanunmaya akaikin Jesus wajana nui jeataj tusa EntsA! PA!tatek wekasamiayi. ^30Tura ti nasen NA!sentun NekA!a ashamkamiayi. Ashama asa EntsA! wayamiayi. Tura "UuntA!, achirkata" tu untsummiayi. ^31Nu chichamtaik Jesus uwejnum achik Juak "Maa, Yus ImiA! ishichik EnentA!imtuschamek" Timiayi. ^32Tura kanunam EnkemA!warmatai nasesha menkakamiayi. ^33Turamtai kanunam enkemarmia nusha Jesusan tikishmatar chicharuk "Nekas ame Yusa Uchirinme" tiarmiayi. ^34 Tura amaini katinkiar Jinisarit nunkanam jearmiayi. ^35Tura NuyA! aents Jesusan nekaawar nu nunkanam Ashi ujanairarmiayi. Turawar jaancha ni pujamunam itiariarmiayi. ^36Ni pushirinkisha antintai tusar seawarmiayi. Tura antinkiarmia nuka penker ajarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 15 ^1 NuyA! Jerusaren peprunmaya Pariseusha yaunchu akupkamu jintinniurisha Jesusan tariar aniasarmiayi ^2"?Urukamtai ame unuiniamuram ii uuntri yaunchu jintintrarmia nuna uminiatsu? Iis, ikijmiatskesha YurumA!iniawai" tiarmiayi. ^3Tuiniakui Jesus aniasarmiayi "?Urukamtai atumsha Yus akupkamu umirtsuk aya aents akupkamu umiirum? ^4Iis, Yus Tichamkia: "Ame apa, nukusha shiir EnentA!imtustarum." Tura "Shuarsha ni Aparincha Nukurincha katsekka nu shuar jakati" Tichamkia. ^5 ^6Antsu A!tumka TA!rume "Shuar Ashi niiniu irunna nuna mash "Yusnaiti" takui nuikia nujai ni Aparincha Nukurincha YA!inchamniaiti, TA!rume. Niin YA!intinian nakitiak ayatik "Ashi winia ainiana nu Yusna asamtai YA!inchamniaitjame" Titiniaiti" TA!rume. Nunisrum TA!kuram Yus akupkamu iniaisarum aya aents akupkamu umiirume, Timiayi. ^7Antra chichamtiniaitrume. Yusnan etserin Isayas yaunchu nekas atumin aartampramiayi juna: ^8"Ju aents ni wenejai shiir awajtuiniawai, tura ni EnentA!i jeachat pujuiniawai. ^9Tura tukeneasan shiir awajtuiniawai. Aentsu chichamen jintintiainiayat "Yusa chichamente" tuiniawai." Tu aarmiayi" Timiayi Jesus. ^10 Tinia shuaran untsuk tiarmiayi "Ju antukrum penker nekaatarum. ^11Aents Yuana nuka ShuA!ran yajauch awajsashtatui. Antsu wenunmaya jiinia nuka ShuA!ran yajauch awajeawai" Timiayi. ^12NuyA! ni unuiniamuri Jesusan tariar "Maa, Pariseu ame chichammin antukar ti itiurchat EnentA!imprarai" tiarmiayi. ^13 ^14Tuiniakui Jesus Timiayi "Ikiuktiarum. Kusuru aintsan ainiawai. Tura kusuruncha jintintiainiawai. Mai kusuru A!sar mai WA!anam akaiki iniaawartatui. Wats, ajanam NupA! aintsan ainiawai. Tura Ashi winia Apar nayaimpiniam pujana nu araachmaka takamtsuk uwe ajapamu A!tatui" Timiayi Jesus. ^15Takui Pitiur Jesusan Timiayi "Nu metek-taku chicham paant awajsata." ^16Tutai Jesus Timiayi "?Atumsha nekaachurmek. ^17EnentA!imprachurmek? Ashi wenunam wayaana nu wakenam weatsuk. Tura NuyA! iniankastiniaiti. ^18Antsu wenunmaya jiinia nu EnentA!inmaya jiiniu asa aentsun yajauch awajeawai. ^19EnentA!inmaya Ashi yajauch EnentA!imsatin Jiiniainiawai. Mankartuatniusha, chikicha nuwe kasamkatniusha, tsanirmatniusha, kasamkatniusha, WA!itruatniusha, yajauch A!ujmatsatniusha ^20Ashi nu ainiawai nekaska ShuA!ran yajauch awajeana nu. Tura ikijmiatsuk YurumA!tniuka ShuA!ran ni EnentA!in yajauch awajeatsui" Timiayi. ^21 Jesus NuyA! jiinki Tiru peprunmasha Sitiun peprunmasha wemiayi. ^22Tura nu nunkanmaya nuwa Jesusan Tari Timiayi "Uunta, uunt akupin Tawit ame weatrum asamtai winia waitnentrurta. Nawantur yajauch wakantruku asa ti WA!itrutawai" Timiayi. ^23Tura Jesus A!ikchamiayi. Tura ni unuiniamuri tariar "Awemata, tiarmiayi. Tuke untsumki apapetmaji" tiarmiayi. ^24NuyA! Jesus Timiayi "Aya Israer-shuarnum menkakaru ainia nuna eaktinian Yus akuptukuiti." ^25Turasha nuwa tikishmatar Timiayi "Uunta, waitnentrurta." ^26Tutai Jesus Timiayi "?Uchi apatkuri jurukir YawA! susamniakait?" Timiayi. ^27Tutai nuwa Timiayi "Nekas, Uunta, tame. Tura yawasha ni aentsri yurumainiakui NunkA! iniaarun Yuiniatsuk." ^28Takui Jesus Timiayi "Maku, nekas Winia EnentA!imtursaitme. Ame wakeram Nunisan Ati" Timiayi. Tura nu chichamaik ni nawantri penker ajasmiayi. ^29 Jesus NuyA! jiinki Karirea antumianka KA!anmatkarin waketkimiayi. Tura naint waka nui pujusmiayi. ^30Nui Untsuri aents Niin tariar shutuapnasha kusuruncha chichachuncha tsupirkamuncha Chikich JA!iniancha itiariarmiayi. Turawar nawenam aeprusarmiayi. Turam tsuararmiayi. ^31Nuna iisar chichachusha chichainiakui, tsupirkamusha penker ajainiakui, shutuapsha penker wekainiakui, kusurusha WA!inmainiakui, ti shiir EnentA!imprarmiayi. Yus ni aentsrin Israeran YA!inmatai shiir yuminsarmiayi. ^32NuyA! Jesus ni unuiniamurin untsukar tiarmiayi "Ju aentsun waitnentainiajai. Wari, menaintiu tsawant Wijiai yurumtsuk yujainiatsuk. Ayurtsuk ni jeen akupkachminiaitjai. JintiA! pimpiki WA!itsartatui." ^33Ni unuiniamuri tiarmiayi "Turasha, Uunta, ?shuar atsaasha tuyan yurumak ImiA! sumaktaj~i ju aents ayurawartincha?" ^34Jesus aniasarmiayi "?Urutma tanta takakrum?" Tutai niisha "Siati (7) tanta NuyA! ishichik namak takakji" tiarmiayi. ^35NuyA! aents NunkA! pujusarti tusa akupkamiayi. ^36Tura siati tantan achik namaknasha achik NuyA! Yusan yuminsamiayi. Tura puur aents ayuratarum tusa ni unuiniamurin susamiayi. ^37Ashi YurumA!war jemararmiayi. Tura puunaru siati chankin TiA!rmiayi. ^38Tura nui YurumA!waruka nuwasha uchisha nekapmatsuk aya aishmankak kuatru mir (4000) A!rmiayi. ^39NuyA! Jesus aentsun akupak kanunam enkemar Maktara nunkanam wemiayi. __________________________________________________________________ Chapter 16 ^1 Pariseusha tura Satuseusha Jesusan nekapsatai tusar tariarmiayi. Turawar "Ame Yusaiyaitkiumka kakarmarmijiai nayaimpinnmaya iniakmasta, iisha WA!inkiatai," tiarmiayi. ^2Tutai Jesus Timiayi "Atumka "Kapaaku peetar Kintiamkui kashin esatrurtatui" Tiniuitrume. ^3Turasha "Te ajas kapaaku peetar tsawaakui yumi yajauch A!tatui" Tiniuitrume. Tura nekasaiti. Maa, A!tumka nayaim iisrum ju nunkanam Turunattana nu nekarme. Antsu Yus YamA!i Ju nunkanam tura nuka nekatsrume. Antraitrume. ^4Aents yajauch A!sar tura Yusan EnentA!imtachu A!sar kakarmajai iniakmamun wakeruiniawai. Turasha A!yatik Junas Turunamia nuke iniakmastiniaiti" Timiayi. Tinia ikiuak wemiayi. ^5 Tura EntsA! amaini katinkiar ni unuiniamuri tantan Jukitniun kajinmatkiarmiayi. ^6NuyA! Jesus Timiayi "WA!inkiatarum, Pariseusha Satuseusha wakaprutai takakainia Nujaisha aneartarum." ^7Tutai ni unuiniamuri tiarmiayi "Ii tanta itiachakrin TA!tsuk." ^8Jesus nuna antuk Timiayi "?Urukamtai tanta itiachji tunaiyarum. Yusa kakarmari kajinmatkintrumek. ^9Senku tantajai Turamiaj nu kajinmatkintrumek. Senku mir (5000) aishmankan ayuramtai Untsuri chankin TiA!rmia nu EnentA!imtsurmek. ^10Tura siati tantajai kuatru mir (4000) aishmankan ayuramtai nuna ishichik chankin TiA!rmia nu kajinmatkintrumek. ^11Itiurak ImiA! nekatsrum? Wi Pariseu wakaprutairisha Satuseu wakaprutairisha aneartarum TA!kun penke tantan TA!tsujai" Timiayi. ^12Nuna Jesus takui ni unuiniamurisha nekaawarmiayi. Penke tantaa wakaprutairin Tichamiayi antsu Pariseusha Satuseusha unuiniatairin Timiayi. ^13 Tura Sesaria-jiripiunam jeawar Jesus ni unuiniamurin aniasarmiayi "Aents Ajasuitjiana juna ?yaiti turutainiawa Winia?" ^14Niisha ayak tiarmiayi "Chikich, imiakratin JuA!nkaiti turamainiawai. Chikichka, Eriasaiti turamainiawai. Chikichcha Jeremiasaiti, chikichcha Chikich aents Yusnan etserniuiti turamainiawai" tiarmiayi. ^15Tutai nincha aniiniak "?Atumsha yaiti Turutrum?" Timiayi. ^16Semun Pitrusha "Ametme Kristu, Yus Anaikiamu. Nekas iwiaaku Yusa Uchirinme" Timiayi. ^17Tutai Jesus Timiayi "Shiiraitme Junasa Uchiri Semunka. Nunaka aents ujatmakchaiti antsu winia Apar nayaimpiniam pujana nu ujatmakmatai nekaam tame. ^18Tura Wisha TA!jame, ame Pitruitme, kayach Tutaim. Nu kayanam jea jeamtinia aintsan Yus-shuaran ekenin tsakatmartatjai. Turamtai JA!katniusha tura Yusa nemasrisha nu jeamman pukukchattawai. ^19Yus akupeamu yawincha amastatjai. Ju nunkanam jinkiatniusha Atiatniusha amasmaiti. Tuma asamtai ame ju nunkanam suritiam nu nayaimpinmasha suritniaktatui. Tura ju nunkanam tsankateam nu nayaimpinmasha tsankatnaktatui" Timiayi. ^20Nuna tinia Jesus ni unuiniamurin Kristuitiaj nu etserkairap tinia akupkarmiayi. ^21 NuyA! Jesus juna unuiniatan nankammiayi. "Wi Jerusarennum wetiniaitjai. Nui Israer-shuara uuntrisha, Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha ti WA!itkiarsartatui. NuyA! mantuawartatui Turasha Menaintiu tsawantai nantaktiatjai." ^22Takui Pitiur arantach Juki chicharuk Timiayi "Uunta, nuka penke A!chatniuiti. Aminkia Turutmacharminiaiti." ^23Jesus ayanmatar Pitrun Timiayi "Werumta, SatanA!sa. Yajauch awajtame. Ameka Yus wakeramu EnentA!imtsume. Antsu Ju nunkanam EnentA!imainia ainis EnentA!imme." ^24 NuyA! Jesus Ashi ni unuiniamurin Timiayi "Shuar Winia nemartustaj tusa wakerakka ni wakeramurin iniais ni krusi yanaki Winia nemartusti. ^25Shuar A!yatik penker pujustaj TA!kunka nu shuar uwemtsuk jakattawai. Antsu JA!katniuitkuisha penker pujustinian EnentA!imtsuna Nu shuar nekas iwiaakman wainkiattawai. ^26Wats, shuar Ashi Ju nunkanam irunna nuna sumakka tura nujai ni wakani emeseak ?itiurak penker pujustin? Shuara Wakani emesramu ?Ashi Ju nunkanam irunna nujai iwiaramniakait? ^27Wi Aents Ajasu asan, winia Aparu kakarmarijiai tura ni suntarijiai tana Ashi ShuA!ran ni takasmajai metek akiktatjai. ^28Paant TA!jarme, shuar jui wajainia ju JA!tsuk Wi akupin ajasmatai WA!itkiartatui" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 17 ^1 NuyA! sais (6) tsawant nankaamasar Pitruncha, Jakupuncha, tura ni yachi Juannasha Niniak Jukiar Jesus NA!innium Yaki wakamiayi. ^2Nui Jesus NushA!a iira ajattsarmiayi. Ni yapisha etsaya ainis wincha ajasmiayi. Ni pushirisha ti puju jiitsumir ajasmiayi. ^3Nuisha Muisaisnasha Eriasnasha Jesusjai chichainian WA!inkiarmiayi. ^4NuyA! Pitiur Jesusan Timiayi "Uunta, ti shiir pujaji jui. Wakerakminkia menaint aakmaktai, Aminiu chikichik tura Chikich Muisaisnasha, tura chikichcha Eriasna." ^5Tura Pitiur tu auju WajA!i yurankim ti puju amuamiayi. Tura nu yuranminmaya chichaman antukarmiayi. "Juka winia aneamu Uchiruiti, Timiayi. Niin ti shiir EnentA!imtajai. Nii penker anturkatarum" Timiayi. Tu chichasmiayi Yus. ^6Nuna ni unuiniamuri antukar ti ashamkar PA!kea ajakiarmiayi. ^7Turunawarmatai Jesus TA!riar antin "Ashamkairap, nantaktiarum" tiarmiayi. ^8Tura pankainiar iimiaj TukamA! aya Jesusan WA!inkiarmiayi. ^9NuyA! NA!inniumia akainiak Jesus tiarmiayi "Atum iisurmena nu penke etserkairap. Wi Aents Ajasu asan jakamunmaya nantaatsain etserkairap' Timiayi. ^10NuyA! ni unuiniamuri Jesusan aniiniak "?Urukamtai iin jintintramin "Kristu TA!atsain Erias emka TA!tiniaiti" tuinia?" tiarmiayi. ^11Tuiniakui Jesus aikmiayi "Nekas Erias TA!tiniaiti. Tura nii mash iwiarattawai. ^12Kame nekas Erias TA!witi tura niin nekaacharmai. Antsu aents wakeriarmia nuna Turawar yajauch awajsarmiayi. Nunisan Winiasha, Aents Ajasu ain, WA!itkiarsartatui." ^13Nuna takui ni unuiniamuri imiakratin JuA!nkan A!ujmatui, tu EnentA!imprarmiayi. ^14 Ataksha aents matsatmanum jeawarmatai shuar Jesusan Tari tikishmatramiayi. ^15Tura Timiayi "UuntA!, winia uchir waitnentrutrata. Wainchi tukum ti WA!itniuiti. Jiniumsha patamniuiti. Entsasha iniainaiti. ^16Ame unuiniamurmincha itiarjiai Turasha tujinkiarai." ^17Takui Jesus Ashi Timiayi "Maa, Yus penke EnentA!imtichuitrume. ImiA! umichuitrume. ?Wi atumin katsuntu ajatniukaitjiarum? Wats, uchi itiartitiarum" Timiayi. ^18Itiarim Jesus yajauch wakanin jiiki akupkamiayi Uchi Ayashinia. Turamtai nu chichamaik penker ajasmiayi. ^19NuyA! urum ni unuiniamuri Jesusjai ninki pujusar A!ujmatainiak "?Urukamtai yajauch wakan Jiiktin iikia tujinkiamaj~i?" tiarmiayi. ^20Tuiniakui Jesus tiarmiayi "Yus nekas EnentA!imtachu asarum tujinkiarme. Tumaitiat nekasaiti mustasa JinkiA!i TimiA! uchichitiat ti uunt tsakaatsuk. Nunisan Yus ishichkisha EnentA!imtakrumka nu naint ekemkata tutai nu naint Turunattawai. Penke tujinkiashtatrume Yus nekas EnentA!imtakrumka. ^21Kame nu yajauch wakan jiiki akupkatniuka ijiarmam Yus A!ujsatniuiti." ^22 Jesus ni unuiniamurijiai Karirea nunkanam wekas juna ujakarmiayi. "Wi Aents Ajasu asan, aentsnum surunkattajai tura mantamnattajai. ^23Turutawarmatai Menaintiu tsawantai nantaktiatjai." Tura ni unuiniamuri nuna antukar ti Kuntuts EnentA!imprarmiayi. ^24 Jesus ni unuiniamurijiai KapernA!um peprunam jeawarmiayi. Tura Kuitian achin Pitrun tariar aniasarmiayi "?Atumi uuntri Israer-patrin akiktinia nuna Akinkiait?" ^25Tutai Pitiur "Ee" Timiayi. Tura Pitiur JeA! WayA! chichaatsain Jesus emka Timiayi "Chikich nunkanmaya akupin ?yana Kuitrijiain takainia. Ni ShuA!riniunkek atantainia. Antsu yajaya ShuA!rnan atantainiatsuk. Nekaschak, SemunkA!?" ^26Tutai Pitiur "Nekas yajaya ShuA!rnan atantainiawai" Timiayi. Jesus Timiayi "Nuikia ni shuari ankant ainiawai. Iisha Nunisrik nu akiktin ankantaitji. ^27Turasha itiurchat EnentA!imprarain tusar akiktai. Ame tsau jukim EntsA! WetA!. Turam emka namak japikim iwiankam nui kuit WA!inkiattame. Nu jukim Winiasha A!miniusha akikmakta." __________________________________________________________________ Chapter 18 ^1 Nu tsawantai ni unuiniamuri tariar Jesusan aniasarmiayi "Yus akupeamunam pachiinia nu ?ya ImiA! nankaamantu A!miniait?" ^2Nuna Tuiniakui Jesus uchin untsuk ajapen awajtusar ^3Timiayi "Ti nekasan TA!jarme, Atumi EnentA!imtairi yapajiarum uchia ainis ajachkurmeka Yus akupeamunam pachiinkiachminiaitrume. ^4Nu asamtai ju uchia ainis peejchach EnentA!imtumana nuka Yus akupeana nui nekas nankaamantu ajasminiaiti. ^5Nu arantcha Winia anentuk uchin itiaana Nu shuar Winiasha itiaareawai' Timiayi. ^6`Shuar ju uchin Winia umirtana nuna tunaanum ajuarmatainkia nuna Turatsain niisha kuntujen kayajai jinkiar nayaantsanam ajapen kunanam ajunmaitkiunka maak ainti, Timiayi. ^7 Ju nunkanam TunA!a iniaatai irunuk tuke itiurchataiti. Antsu shuar chikichan tunaanum ajuarka ti itiurchatan inkiuntatui' Timiayi. ^8`Nu asamtai ame uwejem tura nawem tunaanum ajunmatniuitkiuinkia tsupikiam ajapata. Kame muntuch pujustin tura ukunam nayaimpiniam wetin penkeraiti. Antsu kajinkiashtin jinium takamtsuk jeatniuka ImiA! yajauchiiti. ^9Nunisan ame jiimi tunaanum ajunmatniuitkiuinkia ukuinkiam ajapata. Kame chikichik jiijiai pujusam nayaimpiniam wetin penkeraiti. Antsu jinium mai Jiintiuk wetin ImiA! yajauchiiti' Timiayi. ^10`Uchi ainia nu nakitrairap. Yusa suntari niin WA!inkiatniua nu winia Aparui Tijiuch pujuiniawai. ^11Kame wi Aents Ajasu asan, menkaakarun eaktajtsan TA!witjai.' ^12`EnentA!impratarum. Shuar sian (100) murikiun takakuitiat chikichik menkakamtai Untsuri menkakacharun NA!innium matsaak~u menkakan eaushtatuak. ^13WA!inkiasha Untsuri menkakacharua nujai nankaamas waraschattawak. ^14Nunisan atumi Apari nayaimpiniam pujana nu, nu uchi chikichkisha menkakacharti tawai' Timiayi. ^15 `Chikich Yus-shuar A!min yajauch Turutmakuinkia nii werim A!ujsata. Tura A!mechik werim ame yatsumjai chichasta. Anturtamkuinkia ame YA!tsum YA!inkiume. ^16Tura anturtamchakuinkia NuyA! chikichik shuar JimiarA! shuarsha jukim ataksha weritia. Turam ataksha A!ujnaisatarum, niisha paant nekaawarat tusam. ^17Turasha yatsum tuke A!ntachkuinkia Yus-shuar iruntainiam iwiainiakta. Turasha yatsum tuke A!ntachkuinkia Yus-shuarcha Nunisan EnentA!imtusta nu shuar.' ^18`Nekasan TA!jarme, ju nunkanam suritiam nu nayaimpinmasha suritniaktatui. Tura ju nunkanam tsankateam nu nayaimpinmasha tsankatnaktatui.' ^19`Nunisnak TA!jarme, ju nunkanam pujusrum JimiarA! Yus-shuartiram metek EnentA!imprarum winia Apar nayaimpiniam pujana nu seakrumninkia wakerarmena nuna suramsattarme. ^20Jimiar menaintiusha Yus-shuar Winia EnentA!imturuk iruntrarmatai Wisha nui niijiai pujajai" Timiayi Jesus. ^21 Takui Pitiur Weri Jesusan aniasmiayi "UuntA!, winia yatsur yajauch awajtakui ?urutma tsankuratniuitiaj. SiA!tikik tsankuratniuitiaj?" ^22Jesus aiyak "SiA!tik TA!tsujme, antsu iniannatsuk tsankuratniuitme" Timiayi. ^23Tuma asa Jesus Yus akupeamunam pachiinkiaru tsankurnairartiniaiti tusa ju metek-taku chichaman A!ujmatuk Timiayi, "Uunt akupin takarin tumashin akirkarat tusa untsukarmai. ^24Yama NA!nkamuk Ti nukap tumashmakua nuna untsukmai. Akikmakchamnia ti tumashmakuyi. ^25Tura nu takakmau kuitri atsakui uunt akupin "Yajasma aitkiasrum nuartiuk uchirtiuk Ashi waririntiuk suruktarum, timiai. Nu kuitjai akirkati" timiai. ^26Tutai nu takakmau uunt akupniun tikishmatar seak timiai "Uunta, waitneasam NA!karsatA!. Auka, mash akiktatjame." ^27Uunt akupin waitnentar mash tsankur ankant akupkamai. ^28Tura Nu chichamaik Nu takakmau jiinki ni ain inkiunmai. Nu aisha niin ishichik tumashiiyi. Tura tsekenki suwenam achik chicharuk timiai "Wari akirkata tumashitmena nu." ^29Tura ni ai niin tikishmatar timiai "Waitneasam NA!karsatA!. Auka, mash akiktatjame" timiai. ^30Turasha nakitramai. Antsu tsankurtsuk sepunam enkeamai Ashi Akirkati tusa. ^31Chikich takakmau nuna WA!inkiar ti Kuntuts EnentA!imtuiniak uunt akupniun Ashi etsertukarmai. ^32Nuna antuk uunt akupin untsuk ItiA! timiai "Yajauchiitme. ?Winia "waitnentrurta" Turutkumin tsankurachmakjam? ^33Amesha Nunismek ame aim tsankuratniuitme" timiai. ^34Tinia uunt akupin kajekmai. Tura Ashi tumashin akikmatsuk asutniati tusa suntarnum surukmai." ^35Jesus nuna A!ujmatas Amuak Timiayi "Nunisan winia Apar nayaimpiniam pujana nu atumin Turutmattarme atumi yachi nekas EnentA!ijiai tsankureachkurminkia." __________________________________________________________________ Chapter 19 ^1 Jesus nuna tinia ikiuak Karirea nunkanmaya wemiayi. Tura Jurtan entsa amain Jutia nunkanam jeamiayi. ^2Untsuri aents nemariarmiayi tura JA!iniancha penker awajsamiayi. ^3 Nui Pariseu Jesusan nekapsataj tusar aniasarmiayi "?Shuar ni nuwen itiurchat akui ajapamniakait?" ^4Tutai Jesus Timiayi "?Atumka Yus-Papi A!ujsachukaitrum? YA!mankamtaik Yuska ShuA!ran aishmankan nuwancha najanamiayi tawai. ^5Tuma asamtai aishman ni Aparin ni Nukurin ikiuki ni nuwejai tsanin chikichik ayashtinia ainis ajasartatui, tu aarmaiti, Timiayi. ^6Tuma asa Jimiarcha antsu chikichik ayash ainiawai. Tuma asamtai shuar Yus apatkamia nuna, aents akankashtiniaiti' Timiayi. ^7Takui tiarmiayi "Nuikia ?urukamtai Papi aarar nuwa ajapatniun Muisais tsankatkamia?" ^8Tutai Jesus tiarmiayi "TimiA! A!ntichu asakrumin nuwa ajapatniun tsankatkamiayi. Turasha emkaka Nunischauyayi. ^9Wi TA!jarme, shuar ni nuwen Chikichjai pujuschan ajapeakka tura chikichan nuatkunka tsanirmayi. Chikich aishmansha nuwa ajapamun NuA!tkanka nusha tsanirmayi" Timiayi. ^10Takui ni unuiniamuri tiarmiayi "Nuikia aishman ni nuwe penke ikiukchamniaitkiuinkia NuA!tkachminiaiti." ^11Jesus tiarmiayi "Nu chichamnaka mash antukchamin ainiawai. Antsu Yus nuna umiktin susamua nuke antukmin ainiawai. ^12Chikich Chikich nuatkachmin ainiawai. Chikich NuA!tkachmin akiiniawaru ainiawai. Chikichcha aentsjai NuA!tkachmin najanaru ainiawai. Chikichcha NuA!tainiatsui Yus akupeamu takatan takastinian. Juna antuktinian JeA!ka antukti." ^13 NuyA! Jesusan uchin itiariarmiayi. Niin antin Yusan A!ujtusarat tusar wakeriarmiayi. Turuiniakui ni unuiniamuri chicharkarmiayi. ^14Turuiniakui Jesus Timiayi "Uchi Wini winitin tsankatkatarum. Suritkiairap. Kame ju uchia aintsan peejchach ainian nunak Yus akupkamniaiti." ^15Tinia uchin miniakas NuyA! wemiayi. ^16 Shuar natsa Jesusan tarin aniasmiayi "UuntA!, penkeraitme. Tuma asam turuttia ?warinia Turakna tuke iwiaaku A!tataj?' Timiayi. ^17Tutai Jesus niin EnentA!imtikrataj tusa Timiayi "?Urukamtai penkeraitme Turutam. Shuar penkerka atsatsuk. Aya Yuskechukait? Wats, tuke iwiaaku pujustaj TA!kumka akupkamu UmirkartA!." ^18Tutai shuar "?Tuna nekas umirkatniuitiaj?" Timiayi. Takui Jesus Timiayi "Mankartuawaip, tsanirmawaip, KasA!mkA!ip, Chikich shuar tsanumpruraip, ^19ame apa nukusha UmirkatA!, ame ShuA!rum ame ayashim aneamna Nutiksamek aneeta." ^20Tutai natsa Timiayi "Nunaka uchichik mash umiki tsakaruitjai. Nuyasha ?Wari TA!atrusa?" Timiayi. ^21Takui Jesus Timiayi "Nekas penker A!taj TA!kumka, weme ame Kuitrum Kuitrincha ainia nu SusartA!. Tura nayaimpiniam Kuitrintin ajastatme. NuyA! Winia NemA!rtustA!" Timiayi Jesus. ^22Tura natsa nuna antuk Kuntuts wemiayi ti Kuitrintin asa. ^23 NuyA! Jesus ni unuiniamurin tiarmiayi "Nekasan TA!jarme, Kuitrintin Yus akupeamunam pachiinkiatin ti itiurchataiti. ^24Ataksha TA!jarme, kamiriuka KawA!i nankaamas uunt asa auja jiin wayachminiaiti. Nunisan Kuitrintin Yus akupeamunam pachiinkiatin ti itiurchataiti." ^25Ni unuiniamuri nuna antukar Antuu ajarmiayi. Turawar aniniainiarmiayi "?Nuikia yaki uwempramniait?" ^26Tuiniakui Jesus Ashi iisar Timiayi "Aents uwempratniun nekas tujintiainiawai antsu Yuska Ashi tujintiatsui." ^27NuyA! Pitiur Timiayi "UuntA!, iikia Ashi ikiukchajik Amin nemarsatai tusar. ?Warin WA!inkiattaj~i iisha?" ^28Jesus Timiayi "Nekasan TA!jame, ukunmanka ju nunka yamaram ajastatui. Aents Ajasu asan, Wisha nui, uunt akupin ajastatjai tura atumsha winia nemartusutirmeka Wijiai metek akupin ajastatrume Ashi Israer-shuar akupkatin. ^29Tura shuar ni jeencha, yachincha, umaincha, Aparincha, Nukurincha, Nuarincha, Uchirincha, tura nunkencha Winia anentu asa ikiukin wekaakka, nu shuar nii ikiukmia Nunisan yamaisha ti Untsuri WA!inkiattawai tura ukunmasha tuke shiir pujustatui Yusjai. ^30Untsuri YamA!i penkeri ainiana nu ukunam ukunmaani pujusartatui, tura YapajiA!war YamA!i ukunmaya ainiana nu ukunam emka pujusartatui' Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 20 ^1 `Yus akupeamunam pachiinkiatin Junisaiti. Nunka nerentin ni araamurin Juuktaj tusa KA!shik iniartaj tusa Jiinkimiayi. ^2Chikichik tenariu kuit jean tsawant takamtsuk akiktajrume tusa chichas ni araamun Juuktinian akupkarmiayi. ^3Nantu takuntaisha ataksha jiinki shuar yujan WA!iniak ^4timiai "Atumsha winia arakur Juuktin YA!intkiatarum. Shiir akiktajrume." Tutai wearmai. ^5Ataksha tutupin ai NuyA! Aankusha jiinki, Nunisan tinia akupkarmai. ^6Ataksha nantu patamsai Jiinkimiai. Tura shuaran yujan WA!iniak "?Urukamtai takakmatskesha aani pujarum?" timiai.' ^7"Wari, iincha iniatmainiatsji" tiarmai.' `Tuiniakui timiai "Atumsha winia nunkarui takautarum. Penker akiktajrume." ^8`Kirit AjA!tekiA!i takatrin WA!inniun timiai "Takatan takasaru untsukam akikiarta. Kiarai nankamawaru emka akikiarta. Turam KA!shik nankamawarujai AmuktA!" timiai. ^9Takui nantu patamsa ai nankamawaru wayawarmatai Chikichik tenariu kuit jean Ashi akikiarmai. ^10Mash umintramtai NuyA! emka nankamawaru wayawar "nuna nankaamas achikchatjiash" tu EnentA!imsarmai. Tura Chikichik tenariu kuit jean achikiarmai. ^11Achikiar nerenniun itiurchat EnentA!imturarmai. ^12Tura tiarmai "Iikia Ashi tsawant nantujai WA!itsachjik. Ju shuarsha nantu patamsa ai nankamawaruka penke ishichik takasarai. Turasha iijiai metek akikiarume" tiarmai. ^13Tutai nerentin chikichkiniak iniakmas timiai "UmpA!, penke kasartsujme. KA!shik Chikichik tenariu kuit JeA! chichasar iijiai iwiarachjik, timiai. ^14Pai, ame Kuitrum achikiume. Nantu patamsai takasuncha amijiai metek akiktinian wakerajai. ^15Wari, winia Kuitrujai wi wakeramun Turachminkaitiaj. Antsu wi tsanka asamtai ?yajauch EnentA!imturmek?" timiai.' ^16`Nunisaiti Yus-shuarnum. emkaru ainia nu uku A!rtatui. Tura ukuya ainiana nu, emka A!rtatui. Untsuri ipiaamu ainiawai tura ishichik achikma ainiawai." Tu A!ujmatsamiayi Jesus. ^17 Jesus Jerusarennum JintiA! wesa ni unuiniamurin akankin tiarmiayi ^18"Iistarum, Jerusarennum weaji. Nuisha Israer-patri uuntrin tura ni jintinniurincha Winia surutkartatui. Nuisha, wi Aents Ajasu ain, "mantamnati" Turutiartatui. ^19Tura apachnium surutkartatui. Nui katsekrukar, awattiar Krusnum MA!awarti tusar Turutawartatui. Turasha jakayatan Menaintiu tsawantai nantaktiatjai" Timiayi. ^20 NuyA! Jakupusha Juansha, mai Sepeteu Uchiri, Nukurijiai tariar Jesusan tikishmatrarmiayi. Tura Nukuri Jesusan waitnentrutrarat tusa seamiayi. ^21"?Wari wakeram?" Timiayi Jesus. Tutai nuwa Timiayi "Ame uunt akupin ajastatmena nui winia uchir chikichik untsuurnumaani chikichcha menaanmaani akupkarti tusam apujsarta." ^22Takui Jesus tiarmiayi "Atum seatrumna nu nekatsrume. ?Wi WA!itsattajna nujai metek Turamniakaitrum? Wi WA!itsatniun YapA! umartinia ainis umartiniaitjai. Nunisan WA!itsatniujai imiaitniua aintsan imiantiniaitjai. ?Nu pininnumia umarminkiaitrum. Nunisan imianminkiaitrum?" Tutai "PA!chitskea" tiarmiayi. ^23Tuiniakui Jesus Timiayi "Ayu. Winia pininkruiya umartatrume. Wi imiantiatjana nujai imiantiatrume. Antsu Wijiai tsaninkia pujustinniaka Wikia iischatniuitjai, antsu winia Apar iwiarturu ainia nuna nui apujsattawai" Timiayi. ^24Chikich tias (10) unuiniamuri nuna antukar nu Jimiaran kajerkarmiayi. ^25Tumainiakui Jesus untsukar tiarmiayi "Ju nekarme, apachniumka KapitiA!n ajasar ni shuarin nerenniua ainis ti akupenawai. Ni uuntrisha waantu EnentA!imsar "Wiitjai akupniun" tu EnentA!imtikiainiawai. ^26Antsu atumjainkia Nunis A!chatniuiti. Nankaamaku ajastaj TA!kunka chikicha yaintri A!tiniaiti. ^27Ame KapitiA!ntrum ajastaj TA!kunka Ashi shuara yaintri AjA!sti. ^28Wisha Aents Ajasuitiatan, Winia YA!intkiarat tusan TA!chaitjai antsu ShuA!ran YA!intaj tusan TA!witjai. Untsuri shuaran TunA!a tumashrin akikmatkataj tusan JA!katniuitjai. Nuna tarimjai" Timiayi Jesus. ^29 Jirikiu peprunmaya wenakui Untsuri aents Niin nemariarmiayi. ^30Nui JintiA! yantam Jimiar jii kusuru pujuarmiayi. Jesus weawai taman antukar kakantar untsukarmiayi. "UuntA!, uunt akupin Tawitia Uchirinchukaitiam. Waitnentrurta" tiarmiayi. ^31Tuiniakui "Takamatsatarum" tiarmiayi. Tutaisha Nu nankaamas untsumkarmiayi. "UuntA!, Tawitia UchiriA!, waitnentrurta" tiarmiayi. ^32Tuiniakui Jesus wajas jii kusurun untsukar aniasarmiayi "?Wari itiurtukat tusarum wakerutarum?" ^33"UuntA!, iimtiai tusar wakeraji" tiarmiayi. ^34Tuiniakui Jesus niin waitnentrar ni jiin antinkiarmiayi. Nu chichamaik iimiar niisha Jesusan nemariarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 21 ^1 Jerusarennum nuntumsar PetpajA!i peprunam jeawarmiayi. Nusha Uriwiu NA!innium ayamchiiyayi. Nui jeawar Jesus ni unuiniamurin Jimiaran akupeak Timiayi ^2"Tijiuch peprunam werum umpuuru umpuuruchijiai jinkiamu WA!inkiattarme. Nu atiarum itartitiarum. ^3Tura aents "Urukamtai aitkiarum" Turamkurminkia "Uunt wakerawai, tura WA!rik awainkittiawai" titiarum" Timiayi. ^4Tura nusha yaunchu Yusnan etserin aarmia nu Uminkiati tusa Timiayi. Junis aarmiayi: ^5"Ashi Israer-shuarnum ju etserkatarum: "Iistarum, atumi Akupniuri, peejchach ajas umpuuruchiniam ekeemak winitramprume. Peejchach asa KA!arak aintstai umpuuru uchirin ekeemak WinitrA!mtatrume," titiarum." Tu aarmaiti. ^6Tutai nu Jimiar unuiniamuri wear Jesus timia Nunisan Turawarmiayi. ^7Umpuuruchin nukurtiuk itiarmiayi. Tura ni pushirin aitkiaram Jesus entsamkamiayi. ^8Shuar Untsuri A!sar ni weamunam pushirin aitkiarmiayi. Chikichcha NukA! jurukar ni weamunam aeprurarmiayi. ^9Shuar Untsuri eem wearmia nusha tura uku winiarmia nusha kakantar untsumiarmiayi. "Juna weatri uunt akupin Tawit asamtai nankaamakuiti. Yusa NA!ariin winiana ju ii Uuntrinti. Shiir Ati. Nayaimpinmasha Yus shiir awajsatai." Tu untsumiarmiayi. ^10Jesus Jerusarennum wayamtai Ashi shuar ti EnentA!imainiak "?Jusha yait?" tiarmiayi. ^11Chikichcha "Yusnan etserin Jesusaiti, tiarmiayi. Nasaret pepru Karirea nunkanmayaiti" tiarmiayi. ^12 NuyA! Jesus Yusa Uunt Jeen WayA! Kuitian Suruiniak tura Sumainiak pujan AkuprA!miayi. Kuitian yapajinia misarincha ayanturmiayi tura yampitsa Suruinia kutankrincha Nunisan ayanturmiayi. ^13NuyA! Timiayi "Yus-Papinium aarchamukait, "Yusa Jeenka Yus aujtai jeaiti." Antsu A!tumka kasa matsamtaiya Nutikiarme" Timiayi. ^14Nui Yusa Jeen jii kusurarusha shutuapsha Jesusan tariarmiayi. Turamtai TsuA!rarmiayi. ^15Tura Israer-shuar PA!trisha tura Israer-shuara jintinniurisha aents tujintiamun Jesus Turakui iisar kajerkarmiayi. Nu arantcha uchi Yusa Jeen "Juna weatri uunt akupin Tawit asamtai nankaamakuiti" untsumainiakui Jesusan ti kajerkarmiayi. ^16Tura tiarmiayi "?Ju uchi tuinia nu A!ntamek?" Tutai Jesus "Ee, A!ntajai, Timiayi. Atumka Yus-Papi juna tana juka A!ujsachukaitrum. Junis tawai, "Uchisha Kuirchisha Yusa NA!arin ImiA! shiir awajtusarat tusa Yus tsankatkaiti." Tu aarmaiti. ^17Nuna tinia ikiuiniak Jerusarennumia jiinki Petania peprunam we nui kanarmiayi. ^18 Kashin tsawaar Jerusarennum waketas Jesus tsukaarmiayi. ^19Iikiu numi JintiA! yantam wajan WA!iniak akaktajtsa werimiayi. Tura Weri aya Numiniak WA!inkiamiayi. Tura numin Timiayi "Atakka nerekchattame." Takui nu chichamaik KA!armiayi. ^20Nuna WA!iniak ni unuiniamuri ti EnentA!imprar aniasarmiayi "?Urukaku ImiA! WA!rik jaka?" ^21Tuiniakui Jesus tiarmiayi "Nekasan TA!jarme, Yus nekas EnentA!imtakrumka, "nekaspash Turat" TA!chakrum iikiun Turajna nusha Turamniaitrume. Tura nu arantcha nu naint "ekemtam nayaantsanam inianta" tutai Turunattawai. ^22Ashi Yus A!ujeakum seamna nu, Yus nekas EnentA!imtakum seakmeka, WA!inkiA!ttame" Timiayi. ^23 Yusa Uunt Jeen Jesus WayA! unuiniamiayi. Turai Israer-patri uuntri tura Israer-shuara uuntrisha Jesusan tariar aniasarmiayi "?Yana chichamejai ju Turam. Ya ju Turatniuncha akuptamkait?" tiarmiayi. ^24Tutai Jesus tiarmiayi "Wisha aniastaj tusan wakerajrume. Ju airkakrumninkia Wisha yana chichamejai Turaj nuna ujaktatjarme. ^25Wats, ?ya imiakratin Juankan akupkamia. Yusak, aentsuk, ya akupkamia?" Tutai NuA!mtak tunainiarmiayi. "Yus akupkamiayi" TA!kurninkia "?urukamtai EnentA!imtichuitrum?" Turamtatji. ^26Kame "shuar akupkaiti" TA!kurnisha Ashi aents mantamattaji. Wari, Ashi niisha Juan Yusnan etserniuyi Tuiniatsuk" tiarmiayi. ^27NuyA! Jesusan "Nekatsji" tiarmiayi. Tutai Jesussha Aiiniak "WA!tsek, Wisha Nunisnak akuptukua nuna ujakchattajrume" Timiayi. ^28 Jesus unuiniak tiarmiayi "EnentA!impratarum. Shuar uchin Jimiaran takakuuyi. Nuna chikichkin chicharuk timiai "Uchiru, arakur Juuktin YamA!i WetA!." ^29`Tutai uchi "AtsA!, nakitiajai" timiai. Tayat urum EnentA!imiar takaumai.' ^30`NuyA! Apari chikichnasha Weri Nunisan timiai.' `Tutai uchi "Apawa, PA!chitsuk wetajai" timiai, Turasha wechamai.' ^31`?Tua ni Apari wakeramun umirkama?" Timiayi Jesus. Tutai "Emkaa nu" tiarmiayi. Tuiniakui Jesus Timiayi "Nekasan TA!jarme, yajauch shuar ainia nu tura tsanirma ainia nusha A!tumka pachiintsrumnin nii emka Yus akupeamunam pachiinkiartatui. ^32Iis, imiakratin Juan penker wekasatniun etserkamiayi, Turasha antukchamarme. Antsu yajauch shuar ainia nu tura tsanirma ainia nu umirkarmiayi. Nusha WA!inkiaitiatrum atumi tunaari EnentA!imturchamarme' Timiayi. ^33 `Ju Chikich A!ujmatmasha antuktarum. NunkA! nerentin uwa ajan ajammai. Tura wenuimiai. Uwa neketaincha najanamai. Kumpin jeancha najanamai. Tura mash penker iwiar shuar WA!itrukarti tusa apujkimiai. Tura ninkia YajA! nunkanam wemai. ^34Tura Juuktin tsawant jeamtai juuk nakak Akupturkarti tusa Chikich takarniuri akupkamai. ^35Tura nui pujuinia nu, akupkamun achikiar chikichnaka katsumkar, chikichnasha MA!awar, chikichnasha kayajai tukurar MA!awarmai. ^36Turawarmatai nerentin takarniun nuna nankaamas akupramai. Ataksha nui pujuarmia nu Nunisan Turawarmai. ^37Amuamunam ni Uchirin akupeak "Winia uchir asamtai umirkachartimpiash" timiai. ^38Turasha nu takau nerenniu Uchirin WA!inkiar "Nuna Apari jakamtai juna mashi Jukishtatuak, tiarmai. Maatai, Turar ii nerentin ajastai" tiarmai. ^39Tiar achikiar arant Jukiar nui MA!awarmai." ^40Tinia Jesus aniasarmiayi "NunkA! nerenniuri taa nu takaun ?itiurkatin?" Timiayi. ^41Tutai tiarmiayi "Nu shuar ti yajauch A!sarmatai waitnentsuk MA!awartatui. Tura nu ajan Chikich takaun neren akanak niin susamnia nuna apujsattawai" tiarmiayi. ^42Tuiniakui Jesus Timiayi "Atumka Yus-Papikia ?penkek A!ujchaitrum? Junis aarmaiti: "Jea jeamin utsankarmia Nu kaya Ashi kayajai nankaamas apujsamuiti. Nunaka ii Uuntri Yus Turaiti. Iisha iisar ti EnentA!imtaji." Tu aarmaiti. ^43Tuma asamtai TA!jarme, Yusna irunna nu WA!inkiatA!rum tusa suramsamuitiat Atumiya junas Chikich aents Sunastatui. Niisha awantukiartatui. ^44Tura shuar nu kayan tukumainia nuka kupintrartatui. Tura nu kaya shuarnum iniarka tsai tsai awajsattawai auka" Timiayi Jesus. ^45Israer-patri uuntrisha Pariseusha Jesus A!ujmatman antukar "iin Turamji" tusar achiktaj tiarmiayi. ^46Tura Ashi aents "Jesus Yusnan etserui" tuinia A!sarmatai niin ashamkarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 22 ^1 Jesus ataksha A!ujmatuk juna Timiayi: ^2"Yus akupeamunam pachiinkiartin Junis EnentA!impramniaiti. Uunt akupin ni Uchiri NuA!teakui nampermamai. ^3Turak ni takarniurin ipiaamautarum tusa akupkarmai. Tura ipiaamusha nakitrarmai. ^4Ataksha Chikich takarniuncha ipiaamakrum ju titiarum tusa akupkarmai. ""Mash yurumkan iwiarajai, tawai, titiarum, timiai. "Waakasha MA!atarum tusan akupkarjai, tawai. Ajaermancha MA!atarum tusan akupkajai, tawai. Ashi nuatnaiyamunam winiarti," tawai" titiarum" timiai. ^5TA!maitiat Nu ipiaamusha nakitrarmai. Chikichik ni nunken wemai. Chikichcha Kuitian suruktinian wemai. ^6Chikichcha ipiaakratniun achikiar yajauch awajsarmai, tura chikichnaka MA!awarmai. ^7Turamtai uunt akupin ti kajek, ni suntari mash MA!atarum Turarum ni jee mash EkeemA!ktA!rum tusa akupkarmai. ^8NuyA! ataksha ni takarniurin akupkamai. "Nuatnaikiatin Jisat mash iwiaramuiti, timiai. Tura nu ipiaamu winichmin armai. ^9Tuma asamtai pepru Jinti werum Ashi shuar NA!nkamas WA!intrum nu ipiaatarum" timiai. ^10Takui takarniuri Jiinkiar pepru jintin wajainian, yajauch shuarnasha penker shuarnasha, Ashi ipiaawarmai. Turamtai jea PiA!kmai.' ^11`NuyA! uunt akupin ipiaamun iisartaj tusa wayamai. Nui shuaran penker iwiarmamprachun WA!inkiamai. ^12Tura timiai "UmpA!, ?urukamtai nuatnaiyamunam entsatai Pushi entsatsuk wayam?" Tutai nu aishman TA!kamtak pujusmiayi. ^13NuyA! uunt akupin yurumka ajaaman timiai "Achikrum nawenmasha uwejnumsha jinkiarum aa Jiikrum kiritniunam ajapatarum. Nuisha ti uutin ti WA!itsatin A!tatui" timiai. ^14Kame Untsuri ipiaamu ainiawai antsu ishichik achikma ainiawai." ^15 NuyA! Pariseu chichaman najatawar uyumtikiatai tusar tiarmiayi. ^16Turawar ni shuarincha tura akupin Erutisa nemarniurisha Jesusan akuptukarmiayi. Kame akupin Erutis uunt akupin Sesara kuitri WA!inin asamtai nu apachniasha akupkarmiayi. Niisha jeariar Jesusan tiarmiayi "UuntA!, amesha nekas chicham chichaame. Nu nekaji. Chikich shuar tuinia nu A!ntutsuk nekasam Yus-Chicham Jintiame. Shuar shiir EnentA!imturarat tusam Jintiatsme, tiarmiayi. ^17Tuma asamtai ju nekaatai tusar wakeraji. ?Uunt akupin Sesar akikminkiait?" tiarmiayi. ^18Jesus ni yajauch EnentA!ijiai Aniam NekA!a tiarmiayi "Aya shiir chichamtiniaitrume. ?Urukamtai uyumatkiarkatin wakerutarum? Timiayi. ^19Wats, Sesar akiktinia Nu kuit itiartitiarum." Takui chikichik Kuitian itiariarmiayi. ^20Nuna iis Jesus aniasarmiayi "?Jui yana yapimpiait tura yana naari aarmait?" ^21Tutai "Uunt Sesarna" tiarmiayi. Tuiniakui Jesus chicharuk tiarmiayi "Nuikia uunt Sesarna nu, Sesar susatarum. Tura Yusna nusha Yus susatarum" Timiayi. ^22Tura nuna antukar ti EnentA!imprarmiayi. Tura ikiuiniak wearmiayi. ^23 Nu tsawantaik Satuseusha Jesusan tariarmiayi. Satuseuka jakamunmaya nantakchatniuiti Tuiniawai. Nuna tiniu A!sar juna Jesusjai A!ujmatsarmiayi. ^24"UuntA!, Muisais juna aartampramiaji, "A!ishman uchin yajutmatsuk jakamtainkia ni yachi nu nuwan nuatak ni yachin YajutmA!trati," tu aarmiayi, tiarmiayi. ^25Ayu, ii shuarnum siati (7) YA!chintin A!rmiayi. Iwiairi nuatak uchin yajutmatsuk jakamiayi. Tura wajen ni yachin ikiurkimiayi. ^26Tura niisha nuatak uchin yajutmatsuk jakamiayi. Tura chikichcha Nunisan jakamiayi. Tura chikichcha siati armia nu Ashi nuatkar JA!karmiayi. ^27NuyA! nuwasha jakamiayi. ^28Jakamunmaya nantakiar ?yaki nekas ni aishri ati? Ashi niin nuatkacharmakia" tiarmiayi. ^29Tuiniakui Jesus Timiayi "Yus-Chichamsha nekachkuram tura Yusa kakarmarisha nekachkuram nantaktin atsawai TA!kuram ti awajiarme. ^30Nekaatarum. Jakamunmaya nantakiaruka nuatkachartatui. Antsu Yusa suntari nayaimpiniam pujuinia Nunisar nuartichu pujusartatui. ^31Turasha jakamunmaya nantakiartatna nu nekaatajtsa wakerakrumka ju EnentA!imsatarum. Muisais aarma nu A!ujsachukaitrum. Junisan aarmiayi: ^32"Wiitjai ApraA!ma Yusrintjai, Isaka Yusrintjai, Jakupu Yusrintjai." Tu aarmiayi. Watsek, Yuska JakA! Yusrinchuiti. Antsu iwiaaku ana nuna Yusrinti, Timiayi. Iis, nu shuar ImiA! yaunchu JA!karuitiat Yusjai iwiaaku pujuiniak nantakmin ainiawai" Timiayi. ^33Ashi aents nuna antukar nu jintintiam ti EnentA!imprarmiayi. ^34 Satuseu Jesusan aiktinian tujinkiarmatai Pariseu nuna antukar iruntrarmiayi. ^35Tura chikichik Pariseu jintintin asa Jesusan uyumtikiataj tusa aniasmiayi ^36"UuntA!, ?Tua Yus akupkamu ImiA! nankaamas EnentA!imtustiniait?" ^37Tutai Jesus Timiayi "Juiti: "Ame Yusrum Ashi EnentA!imjai aneeta. Ashi ame wakanmijiaisha tura tuke EnentA!imtusam aneeta." Tu aarmaiti, Timiayi. ^38Nuiti emka Ashi akupkamu nankaamas EnentA!imtustinia nu. ^39Chikichcha jujai metek-taku awai. Nusha tawai: "Ame irutramuram ame ayashim aneamna Nutiksamek aneata." ^40Nu Jimiar akupkamu umirkam Ashi Muisais akupkamia nusha tura Ashi Yusnan etserin unuiniararmia nusha umirkattame" Timiayi. ^41 Tura Pariseu tuke irunar pujuiniakui ^42Jesussha aniasarmiayi "Kristu tutai ?ya WeeA! A!tiniait. Wari EnentA!imtarum atumsha?" Takui "Tawit WeeA! A!tiniaiti" tiarmiayi. ^43Tuiniakui Jesus tiarmiayi "Nuikia ?urukamtai Tawit, Yusa Wakani "titia" tutai, Kristun "winia uuntur" Timia? Iis, Tawit juna Timiayi: ^44"Uunt Yus winia uuntrun juna Timiayi: "Akupin pujutainium, winia untsuuruini, pujusam NA!karsata. Ashi ame nemasrumin nupetkan Amin umirtamkarti tusan amastatjai" Timiayi Yus." Tu Timiayi Tawit. ^45Watsek, Tawit Kristun "winia uuntur" taisha ?itiurak ni pampanmari A!ti?" Timiayi Jesus. ^46Nuna takui penkesha aikcharmiayi. Turawar atakka uyumamtikiatai tusar aniascharmiayi Jesusan. __________________________________________________________________ Chapter 23 ^1 Jesus ni unuiniamurincha tura Ashi ShuA!rnasha tiarmiayi ^2"Israer-shuara jintinniurisha tura Pariseusha Muisais akupkamun paant ujatmainiawai. ^3Tuma asamtai tuinia nu umirkatarum. Turasha ni Turuinia nu jumamkiirap. Nu shuar shiir chichainiayat NushA!a Turin ainiawai. ^4Ti itiurchat ana nuna akupeenak ti emeram entsaktinia aintsan aentsun apujtuiniawai. Turasha chikichik uwejejaisha ishichkisha takuitniun nakitiainiawai. ^5Aya shuar iirsarti tusar Ashi Turuiniawai. Ashi shuar penker EnentA!imturarti tusar Yus-Papin nijiaincha tura kunturincha ti wankaram awajsar anujak yujainiawai. Tura nu arantcha pushiri sasariarman Ashi shuarjai nankaamas esaram awajas wekainiawai. ^6Nampernumsha penker iwiaramunam pujustinian wakeruiniawai. Iruntainmasha nankaamantu ajasa pujustinian wakeruiniawai. ^7JintiA! wekainiaksha Ashi aents A!ujtuiniak "JintinkiartiniA!" turutiarti tusa wakeruiniawai' Timiayi. ^8`Turasha A!tumka Ashi shuar "JintinkiartiniA!" turutiarti tusa EnentA!imsashtiniaitrume. Atumka NuA!mtak YA!chintrume. Atumka chikichik jintinkiartin ni naari Kristu takakrume. Nu asamtai "JintinkiartiniA!" Turamcharmin ainiawai. ^9Ju nunkanmasha shuar "Aparu" tiirap. Chikichik nayaimpiniam pujana nu Atumi Aparinti. ^10Atumi uuntri aya Kristuk asamtai "Uuntru" Turamcharmin ainiawai. ^11Antsu A!tum irutkamunmaya uunta nuka peejchach A!tiniaiti. ^12Shuar nankaamantu ajastaj TA!kuinkia Yus niin peejchach awajsattawai. Antsu peejchach ana nuna Yus niin nankaamaku awajsattawai' Timiayi. ^13 `Maa WA!inkiatA!rum jintinniutirmesha, Pariseutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Yus akupeamunam wayatin waiti epenniuitrume. Atumsha wayatsuk chikichcha wayataj tuinia nusha suritniuitrume.' ^14`Maa WA!inkiatA!rum jintinniutirmesha, Pariseutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Waje jee atankiirum aents EnentA!imturarain tusarum ti esaram Yus A!ujtiniaitrume. Turin asarum A!tum ti AsutniA!tniuitrume.' ^15`Maa WA!inkiatA!rum jintinniutirmesha, Pariseutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Nunkanmasha nayaantsanmasha YajA! wekainiuitrume Chikichik shuar Wini nemartusat tusarum. Tura atumi nemari ajasmatai atumjai nankaamas TunA!a sumamamnia awajearme.' ^16`WA!inkiatA!rum A!tumka. Jintinkiartiniaitiatrum nekachu asarum kusurua ainiuitrume. Ju Jintiarme: "Shuar nekasan tajai tusa Yusa Jeen PA!chiakka nii tana nuna umitsuk ikiukminiaiti. Antsu nekasan tajai tusa Yusa Jeen kuri ana nuna PA!chiakka ti nekas umiktiniaiti" Tiniuitrume. ^17Netsetrume. Yusjainkia Ashi kuri A!ntrachukait. Antsu Yusa Jeen irunna nuka aya nuin ikiusma asa Yusna ajasuiti. Tuma asamtai kurijiai nankaamas Yusa Jee EnentA!imtustiniaiti. EnentA!imcha asarum kusurua ainin WA!akuitrume. ^18Nu arantcha Tiniuitrume: "Shuar nekasan tajai tusa naman-maar-Yus-Sutain PA!chiakka nii tana nuna umitsuk ikiukminiaiti. Antsu Yus-sutainiam naman patasman PA!chiakka ti nekas umiktiniaiti" Tiniuitrume. ^19Netsetrume. Penke naman Yusjai A!ntrachukait. Aya Yus-sutainiam patasma asa nu naman EnentA!imtuschatniukait. EnentA!imcha asarum kusurua ainin WA!akuitrume. ^20EnentA!impratarum. Shuar nekasan tajai tusa Yus-sutain PA!chiakka aya Sutainiak PA!chiatsui antsu sutaincha tura nui patasmancha MA!i-metek PA!chiawai. ^21Nunisan shuar Yusa Jeen PA!chiakka aya nunak PA!chiatsui antsu Yus nu jeanam Puju asamtai nunasha PA!chiawai. ^22Nunisan shuar nayaimpin PA!chiakka Yus pujutaincha tura Yus nui pujana nunasha PA!chiawai.' ^23`Maa WA!inkiatarum jintinniutirmesha, Pariseutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Kumintsu nukesha, anisa nukesha, menta nukesha tias (10) akantram chikichik akankamu Yus Suwitrume. Nuka penkeraiti, ikiukchatniuiti. Turamaitiat nekas penker Turatniua nu Turutsuk ikiuwitrume. Yus nekas EnentA!imtustincha, WaitnentA!imturtincha tura tuke penker Turatniusha EnentA!imtsuk ikiuwitrume. ^24Atumka jintinkiartiniaitiatrum nekachu asarum kusuru ainiuitrume. Kutanam yajasmach enketu WA!inkiurmeka Juwitrume. Turayatrum kamiriu WA!inkiurmeka kawai nankaamas uunt ain takamtsuk Kujawitrume.' ^25`Maa WA!inkiatarum jintinniutirmesha, Pariseutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Atumka tsapasha pininsha initiaani nijiatsuk aya PA!tatek nijiawitrume. Nunisrum PA!tatek shiir awajmamniuitrume tura EnentA!iminkia kasamkatniusha tura Chikichna wakeruktincha nujai PiA!kuitrume. ^26Kusuru ainiuitrume, PariseutirmeA!. Antsu emka initiaani tsapasha pininsha nijiaktarum. Turakrumninkia PA!tatkesha mai penker A!tatui. Nunisrum atumsha atumi EnentA!in ana nu shiir awajsarum PA!tatkesha shiir A!tatrume.' ^27`Maa WA!inkiatarum jintinniutirmesha, Pariseutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Iwiarsamu Pujujai yakarar shiir awajsamua ainiuitrume. Aani shiir ainiawai. Tura initkia JakA! ukunchijiai PiA!kuiti. ^28Nunisaitrume atumsha. Chikich shuar iismaka ti shiira ainiuitrume. Turasha atumi EnentA!inkia Ashi muijmiai PiA!kuiti.' ^29`Maa WA!inkiatarum jintinniutirmesha, Pariseutirmesha. Antrarum shiir chichamtiniaitrume. Yaunchu Yusnan etserin iwiarsamunam A!tumka shiir EnentA!imtakrum jea jeamkaitrume. Tura penker shuar yaunchu JA!karusha shiir EnentA!imturtaj tusarum ni iwiarsamu shiir awajearme. ^30Turakrum ju Tiniuitrume: "Iikia yaunchu ii weatrijiai pujaitkiurkia Yusnan etserin MA!atin YA!imkiachaaji." ^31Nujai ti paant chichaarme atumsha. "Ii weatri Yusnan etserniun MA!awar TunA!a Turin A!rmiayi" TA!rume. Tura "YA!imkiachaaji" TA!yatrum, atumsha metek Turin asarum "Niijiai meteketji" TA!rume. ^32Wats, atumi weatri nankamawarmia nu A!tum amuktatrume' Timiayi Jesus. ^33`Napia ainiuitrume. Shuar aya yajauch awajniuitrume. Tumatirmesha Yus TunA!a shuaran jinium akupkartatna nuya ?itiurak uwempratarum? ^34 Untsuri shuaran akuptuktatjarme. Yusnan etserniuncha, ti nekancha, jintinkiartinniasha akuptuktatjarme. Tura atumsha Chikich MA!attarme, chikichcha Krusnum ajintruarum MA!attarme, chikichcha iruntai jeanam AsutiA!ttarme, tura chikichcha Ashi nunkanam aintrattarme. ^35Nu tura asarum penker shuara numpe puarma nujai A!tum sumamattarme. YA!mankamtaik Apir ti penker ShuA!raitiat MA!amuyayi. Tura ukunam Perekiasa Uchiri Sakarias atumi uuntri Yusa Jee A!manum naman-maar-Yus-sutai ajapen atenkamunam MA!awarmiayi. Wats, Apir MA!amunmaya Sakarias MA!amunam Ashi penker shuar ti Untsuri MA!amujai sumamattarme. ^36Nekasan TA!jarme, YamA!i pujuinia Nu shuar Ashi nujai sumamawartatui' Timiayi Jesus. ^37`JerusarennumiatirmeA!, Yusnan etserin MA!iniaitrume. Yus akatar akupturmakmasha kayajai tukuram MA!iniaitrume. Turin A!rumnin waitnentajrume. Atash ni uchirin weaana aitkiasnak weartinian wakerimjarme, tura nakitramarme. ^38Iistarum. Ame pepruram ajapamuiti. ^39Tura "Yusa NA!ariin winiana nu, shiir Ati" Titiatrumna nu tsawant jeatsain penke WA!itkiashtatrume. Nuna TA!jarme" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 24 ^1 Jesus Yusa Uunt Jeenia jiinki weai ni unuiniamuri niin tariar Jean iniaktusar A!ujmatsarmiayi. ^2Tura Jesus tiarmiayi "Nu mash YamA!i WA!intrume. Tura nekasan TA!jarme ukunmanka mash saanaktiatui. Chikichik kayaksha ekentramuri atsuttawai" Timiayi. ^3NuyA! Uriwiu NA!innium wear ninki nui pujusar ni unuiniamuri Jesusan aniasarmiayi "?Nusha urutaik Turunat~i. Tura ame TA!tincha tura nunka amuukatin tsawant jeakuisha warijiain nekaattaj~i? Nu ujatkata" tiarmiayi. ^4 Tuiniakui Jesus Timiayi "Aneartarum, anankramawairap. ^5Untsuri shuar winia NA!arun pachisar "wi Kristuitjai" tiar Untsuri shuaran anankawartatui. ^6Ti Untsuri meset chicham antuktatrume Turasha sapijmiakairap. Nunisan A!tiniaiti nunka Amuatsain. ^7Apachcha Chikich nunkanmaya apachjai MA!aniawartatui. Tura ti tsukasha A!tatui. Sunkursha ti pampartatui. Uusha ti uurkartatui. Nuka Untsuri nunkanam Ashi Turunawartatui. ^8Nujai ti WA!itsatin aya yama nankamui' Timiayi. ^9`NuyA! atumniasha yajauch awajsarti tusa surutmakartatui. Tura mantamawartatui. Tura winia naar pachia asakrumin Ashi shuar Muijramkartatui. ^10Nu tsawantai Untsuri shuar Yusan iniaisartatui. Turawar nuamtak Muijniainiak surunairartatui. ^11Untsuri shuar WA!itruiniak "wi Yusnan etserniuitjai" tiartatui. Turawar Untsuri ShuA!ran NushA!a EnentA!imtikrartatui. ^12Tura TunA!a ti A!kui nuamtak anenaichartatui. ^13Tura shuar Ashi nuna tuke katsuntra nu uwemprattawai. ^14Ashi aents nekaawarat tusa Yus-Chicham Ashi nunkanam etsernaktatui. Turamtai amuukatin tsawant jeattawai" Timiayi. ^15Shuar juna A!ujea nu EnentA!imprati. Kame Jesus Timiayi "Yusnan etserin Taniar muijmiamtik tuke emesratin ana nuna yaunchu aar etserkamiayi. Nuka Yusa Jeen wantinkiamtai ^16Ashi shuar Jutia nunkanam irunna nu, muranam pisararti. ^17 ^18Ti WA!rik pisartin asamtai shuar jea Yaki pujaksha tura shuar ajanam wekaakusha JeA! waketki wariri jukitiaj Tichati. Antsu nuyan WA!rik pisarti. ^19Nu tsawantai nuwa ajamtincha tura Kuirchin takaku ainia nusha ti WA!itsartatui. ^20Ayampratin tsawantaisha tura MichA! NA!ntutincha nu pisartin tsawant A!chati tusarum Yus seatarum. ^21Maa, nu tsawantai ti WA!itsatin A!tatui. Ti YA!unchusha Nunisan WA!itsatin atsuuyayi. Ukunmasha atsuttawai. ^22Nu WA!itsatin ti esarmaitkiuinkia Chikichkisha uwemprachainti. Tura Yus nu WA!itsatniun WA!rik amumtikiattawai. Shuar Niiniu ajasarat tusa achikma ainia nu uwemprarat tusa WA!rik amumtikiattawai' Timiayi. ^23`Tura atumin "Juiti Kristu," Tuiniakuisha tura "Nui pujawai" Tuiniakuisha anturkairap. ^24Untsuri shuar Kristuitjai tusar wantinkiartatui. Untsurisha "Yusnan etserniuitjai" tiartatui. Tura ShuA!ran anankataj tusar aents tujintiamun iniakmasartatui. Tura ti kakarman Turuiniak Yus-shuarnasha anankamin ainiakuinkia anankawarainti. ^25Turunatsain nuna emka ujaajrume. ^26Tuma asamtai "Iis, Kristu nui aents atsamunam pujawai" Turamainiakuisha nui weerap. "Jui uumak pujawai" Tuiniakuisha anturkairap. ^27Nunisan uumkan TA!chattajai. Peem peetuk ti WA!rik Ashi nunkanam WA!inkiachminkiait. Nunisnak wi Aents Ajasuka winiakun paant wantinkiattajai. ^28Wats, jaka tepaana nui chuan KA!utkachartatuak' Timiayi. ^29`Ti WA!itsatin nankaamasmatai ti WA!rik TsawA!i nantu kajinkiattawai. Tura Kashi nantusha etsantrashtatui. Yaasha Ashi muchitrattawai. Nayaimpiniam kakaram ainia nusha peantrartatui. ^30Nuikia Wi Aents Ajasuka, TA!tiniur paant A!tatui. Tura Ashi nunkanmaya aents Wi WiniA!i WA!itkiar asuttiamattaji tusar uutiartatui. Wisha ti kakaram tura Yusa wincharijiai yuranminiam WiniA!i WA!itkiartatui. ^31Yusa suntarin kachu kakaram umpuartarum tinia akupkamtai nu suntar Ashi nunkanmaya Ashi Yus-shuaran, Yus achikma A!sarmatai, irurartatui' Timiayi. ^32 `Iikiu numiri nakumea nu nekaatarum. Ni nuken eteakui "esat nantu jeatemayi" TA!tsurmek. ^33Nunisan Ashi ju WA!inkiurmeka "amuukatin tsawant nekas jeatemayi" Titiniaitrume. ^34Nekasan TA!jarme, YamA!i aents pujuinia nu Amuatsain Ashi Turunattawai. ^35Nunkasha nayaimpisha amuukartatui antsu winia chichamur amuukashtatui' Timiayi. ^36`Tura nu Turunatin tsawant nekanachminiaiti. Yusa suntarisha nekainiatsui. Wisha Yusa Uchirintiatnak nekatsjai. Antsu aya winia Aparuk nekawai' Timiayi. ^37`Wi TA!tiniur jeamtai yaunchu Nuai pujumia Nu tsawantin Turunamia Nunisan A!tatui. ^38Nu tsawantin, tuke amaartsain, aya Junisan aa asamtai yurumuk umarar pujuarmiayi. Nuatnainiarmiayi. Ni nawantrincha nuatmamtikiarmiayi. Tura TumA! pujuiniai Nuai uunt kanunam enkemamtai ^39nu aents tuke nekainiatsain ama amaarak mash amuukarmiayi. Nunisan A!tatui Wi TA!tin jeamtai. ^40Nu tswantaik JimiarA! shuar ajanam pujuttawai. Chikichik junaktiatui tura Chikichkia ikiunkittiawai. ^41Nunisan JimiarA! nuwa shana nekeak pujuttawai. Chikichik junaktiatui chikichcha ikiunkittiawai' Timiayi. ^42`Nu asamtai atumsha iwiarnarum pujustarum. Nekaachminiaiti uruk aintsuk taritjiarum. ^43 ^44Tuma asamtai aneara pujustarum. Wi nekaachmanum TA!tin Junisan EnentA!impramniaiti. Shuar ju kashi kasa TA!tinian nekaanka KA!nutsuk kasa TA!awai tusa iwiarnar NA!kasainti. Nunisrum aneara pujutarum.' ^45`Shuar penker uminian tura penker EnentA!imniun A!ujmatsattajai. Nuna uuntri YajA! irauweak "YurumA!tin jeamtai winia takartin ayuratarum" Tichanpiash. ^46Nu takamtikniuncha ni uuntri taa takatrin Timiatrusan Turan tarinkia shiir EnentA!imtusainti. ^47Nekasan TA!jame, umin asamtai ni uuntri Ashi ni waririn WA!itrukat tusa takatan susattawai. ^48 ^49Antsu uuntur wau TA!chattawai tusa takamtikin ni uuntri YA!intrin yajauch awajeak tura takatsuk aya YurumA!tniun tura nampektinian wararkunka nu takamtikin yajauchiiti. ^50Turai ni uuntri aya aneachma taa nu takamtikniun, yajauch asamtai, ^51ti kakaram asutiattawai. Yajauch shuar pujuinia nui akupkattawai. Nuisha ti WA!itiak ti uuttiatui' Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 25 ^1 `Yus akupeamunam pachiinkiatin Junis A!tatui. Nuatnaikiatin Jisat akui tias nuwa natsa kantiran akaawar NuA!tkattana nu aishmankan inkiun JeA! itiatai tusar wearmai. ^2Senku nuwa EnentA!imcha armai. Tura Chikich senku nuwa EnentA!imin armai. ^3EnentA!imcha arma Nu nuwa aya akaamunak Juiniak amuukamtai yaraatniun asuitin Jukicharmai. ^4Antsu Chikich senku Nuwaka akaamuncha Juiniak tura ataksha amuukamtai yaraatniun asuitin Jukiarmai. ^5Tura Jiinkiarmatai nuatkatin aishman wari taachkui kari pujakui kanararmai. ^6NuyA! kashi ajapen shuar untsumuk "Pai nuatkatin winiawai. Werirum inkiuntarum" timiai. ^7Tu untsumun antukar nantakiar kantiran akaatai tusar pujursarmai. ^8NuyA! senku nuwa EnentA!imcha arma nu, Chikich nuwa EnentA!imniun tiarmai "Incha atumi asuitiri ishichik ajamprusaitia. Ii kantirisha kajiniawai." ^9`Tutai Chikich senku nuwa tiarmai "AtsA!, Wari incha jeartamchattaji. Tura atumnia penke jeashtatui. Nekaska surutainium werum sumaka utumtarum" tiarmai.' ^10`Tura NuyA! senku nuwa EnentA!imcha arma nu, asuitian sumak utitiai tusar wearai ukunam nuatkatin aishman tamai. Turamtai EnentA!imin nuwa arma nuka nuatnaikiatin NA!mpernam nuatkatniujai wayawarmai. Turamtai WA!itin epeniarmai. ^11Tura epeniarai EnentA!imcha nu TA!armai. Tura tiarmai "UuntA!, waiti uratritia." ^12`Tu untsumainiakui nu uunt kajerak chichak "Cha, ?YA!tsukaitrum? Penke nekatsjarme" tiarmai." ^13Jesus nuna A!ujmatas umik Timiayi "Aents Ajasuitjai tura TA!tin tsawantrusha tura uruk ain TA!taj nusha nekatsrume. Tuma asarum tuke iwiarnarum pujustarum' Timiayi. ^14 `Nunisan Wi TA!tin Junisaiti. Shuar Chikich nunkanam weak~u ni takarniurin untsukar ni Kuitrin akanak Susarmai. ^15Chikichkiniak senku mir (5.000) Kuitian susamai. Chikichnasha JimiarA! mir (2.000) Kuitian susamai. Tura chikichnasha chikichik mir (1.000) Kuitian susamai. Nii takastin jearma nujai metek Susarmai. Tura ikiuak YajA! wemai. ^16Takarin senku mir Kuitian achikmia nujai takakmas ataksha senku mir Kuitian patakmai. ^17Chikichcha Nunisan JimiarA! Miran achikmia nujai takakmas ataksha JimiarA! Miran patakmai. ^18Tura Chikich shuar ni Uuntri Kuitrin chikichik Miran achikmia nuna waa taur uukmai.' ^19`NuyA! ukunam nu shuara uuntri TA!mai. Tura Kuitian Sukiarma nujai itiurkarmakit tusa untsukarmai. ^20Emka senku mir Kuitian achikmia nu tamai. NuyA! ni uuntrin Chikich senku mir patakman suak timiai "UuntA!, senku mir kuit surusmame. Pai, atak senku Miran patasmajai." ^21`Takui ni uuntri timiai "Ti penker takakmauwitme. Nekas uminiaitme. Ishichkijiaisha ti penker takakma asakmin ti Nukap yamaikia amastatjai. Wini wayam wijiai ti shiir warasta" timiai.' ^22`NuyA! Chikich shuar JimiarA! Miran achikmia nu Tari timiai "UuntA!, JimiarA! mir surusmame. Pai, ataksha JimiarA! Miran patasmajai." ^23`Takui ni uuntri timiai "Ti penker takakmauwitme. Nekas uminiaitme. Ishichkijiaisha ti penker takakma asakmin ti Nukap yamaikia amastatjai. Wini wayam wijiai ti shiir warasta" timiai.' ^24`NuyA! Chikich shuar chikichik Miran achikmia nu Tari timiai "UuntA!, ti kajen asakmin tura araachiatam tura atsaamprachiatam Juurtuktarum tiniu asakmin ^25sapijmiakun ame Kuitrumniaka NunkA! TA!utran uukmajai. Pai, Juiiti ame surukmiam nu" timiai.' ^26`Takui ni uuntri timiai "Ameka yajauchiitme. Aya NA!kiitme. Wi araachiatan tura atsaamprachiatan Juurtuktarum Tiniuitme Turutsumek. ^27Tu EnentA!imkiumka ?urukamtai kuit-iruntainiam ikiurtuschamam? Nuikia wi TA!akun patasan AchikiA!ajai" timiai. ^28Nuna tinia nui wajainian tiarmai "Ju shuar Chikichik mir kuit atankirum tias mir Kuitian takaka nu susatarum. ^29Kame Nukap takakna Nu shuar ataksha patatnastatui tura ampiniartatui. Antsu ishichik takakna nusha ishichik takakuitiat jurunkittiawai. ^30Ju umichu shuarsha aa kiritniunam ajapatarum. Nui ti WA!itiak ti uuttiatui" timiai". Tu A!ujmatsamiayi Jesus. ^31 Jesus A!ujmatuk Timiayi `Aents Ajasuitjiana nu Ashi akupin ajasan Yusa suntari enkekma winittiajai. Tura Uunt Akupin asan shiir pujutairui pujustatjai. ^32Turamtai Ashi nunkanmaya aents Winia irunturartatui. Turunawarmatai akantrartatjai. Murikiu WA!inin kachurtinian tura kachurtichujai akanea Nutisanak ShuA!ran akantrattajai. ^33Tura kachurtichunka, penkera nuna, untsuuruini awajsartatjai. Tura kachurtinniaka, yajauchia nuna, menaaruini awajsartatjai. ^34Turan nekas Uunt Akupin asan untsuuruini wajainian Titiatjai "Atumniaka winia Apar shiir awajtamsaitrume. Wi akupeajna nui winitiarum. Yus nunkan najanamia Timianaik A!tum nui warastinian tsankatramkamiarme. ^35Kame Wi TsukamA! wekai ayurtuamiarme. Kitiama wekaisha umartin surusmiarme. Wait AjA! wekaisha itiaararum ajamprusmiarme. ^36Pushir atsaisha A!tumka surusmiarme. Jaa tepaisha IirA!imiarme. Sepunam enketaisha tarum IirA!imiarme" Titiatjai. ^37Tutai untsuuruini wajainia turutiartatui "UuntA!, ?urutia TsukamA! wekaamnisha ayuramaj~i. UrutiA! iisha kitiama WekA!a wainkiarsha umartincha amasmaj~i. ^38Tura urutia wait AjA! wekaamnisha tura pushiram mamurmataisha iisha amasmaj~i. ^39Urutia iisha jaa tepamin tura sepunam enketmin wainkiarsha winitir iimiaj~i?" turutiartatui.' ^40`Turutainiakui Wi Uunt Akupin asan tiartatjai "Nekasan TA!jarme, Ashi ju Wii shuar peejchachisha waitnentramarum nu Winia anentakum Turaitrume" tiartatjai' Timiayi. ^41`Wi Uunt Akupin asan menaaruini wajainian tiartatjai "Atumsha YajA! wetarum. Yajauchijiai yuminkramuitrume. Yus uunt iwianchi ni suntarijiai tuke kajinkiashtin jinium apeatniua nui wetatrume atumsha. ^42Atumka Wi tsukamai ayurtuachmarme. Kitiamaisha umartin suruschamarme. ^43Wait AjA! wekaisha ikiatrachmarme. Pushirun imiampraisha entsartin suruschamarme. Jaa tepaisha tura sepunam enketaisha iiraichmarme" tiartatjai.' ^44`Tutai niisha turutiartatui "?Urutia, UuntA!, tsukamakmesha, kitiamakmesha, wait Ajaknisha, pushiram imiampramsha, JA!akmesha, tura sepunam wait AjA! pujamnisha iisha winitir YA!inchamaj~i?" turutiartatui.' ^45`Wi Uunt Akupin asan tiartatjai "Nekasan TA!jarme, Ashi Wii shuar, peejchachisha waitnentrachmarum nui Winiasha Turutachuitrume" tiartatjai. ^46Nu shuarka tuke WA!itsatniunam weartatui. Tura Yus achikma ainia nusha tuke iwiaaku Yusjai pujustinnium weartatui" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 26 ^1 Jesus Ashi nuna tinia umik ni unuiniamurin tiarmiayi ^2"Atumsha nekarme, Paskua jisat jeatin jimiarchik tsawant ajasai. Nui Wi Aents Ajasu asamtai Krusnum MA!awarti tusar surutkartatui" Timiayi. ^3NuyA! Israer-patri uuntrisha Israer-shuara jintinniurisha Israer-shuara uuntrisha Kaipiasa jeen A!arin iruntrarmiayi. Kaipiassha Israer-patri uuntriyayi. ^4Nui anankatin chichamjai Jesus achikiar maatai tusar chichaman jurusarmiayi. ^5Tura tiarmiayi "Jistatin Turachminiaiti aents teetet ajarain tusar." ^6 Jesus Petania peprunam pujus tunamaru Semunka jeen pujumiayi. ^7Nui pujai nuwa ti kuit JeA! kunkuinian ArapA!stru tutai kaya najanamunam piakun itiamiayi. Tura Jesus misanam YurumA!taj tusa pujan Tari nu kunkuinian ukatramiayi. ^8Turamtai ni unuiniamuri nuna iisar kajerkar tiarmiayi "?Urukamtai au kunkuin ImiA! Kuitniasha aantrasha wasurea? ^9Antsu ti kuitjai suruk shuar Kuitrincha ainia nuna YA!itskesha" tiarmiayi. ^10Jesus tuinian anturak tiarmiayi "?Urukamtai ju nuwa yajauch EnentA!imtarum? Turutana ju ti penkeran Turayi. ^11Kuitrincha tuke atumjai pujushtatuak. Antsu Wikia atumjai tuke pujushtatjai. ^12Ju nuwa kunkuinjai ukatrurai juka, Wi iwiarnastin asamtai aitkiarayi. ^13Nekasan TA!jarme, Ashi nunkanam uwempratin chicham etsernakui tuke ju nuwa pachinias etsernaktatui. Turamtai ni Turamuri kajinmankishtatui" Timiayi. ^14 NuyA! Jesus tuse (12) unuiniamunmaya chikichik ni naari Jutas Iskariuti Jesusan suruktaj tusa Israer-patri uuntriin wemiayi. ^15Tura jeari Timiayi "Jesusan achikia amakui ?UrutmA! akirkaintrum?" Takui trainta (30) Kuitian akikiarmiayi. ^16Nu akikiam Jutas itiurak Jesusan Susaraintiaj tu EnentA!imias wekaimiayi. ^17 Wakapruachu tantan YurumA!inia Nu NA!mper yama nankamkui Jesusa unuiniamuri tariar aniasarmiayi "?Tui paskua NA!mper iwiaarakrin YurumA!ttam?" tiarmiayi. ^18Tuiniakui Jesus Timiayi "Peprunam wetarum. Nui Chikichik shuara jeen jearum titiarum "Uunta chichaak "Winia tsawantur ishichik ajasai. Tuma asan paskua namperan winia unuiniamurjai ame jeemiin YurumA!tjai" tawai" titiarum" Timiayi. ^19Tutai ni unuiniamuri wear Jesus timia nuna umikiar paskua nampertin YurumA!tniun iwiararmiayi. ^20Tura kashi AjasA!i Jesus ni tuse (12) unuiniamurijiai misanam yurumuk pujumiayi. ^21Nui YurumA!iniai Jesus tiarmiayi "Nekasan TA!jarme, A!tum pujarmena JuyA! chikichik Winia surutkattawai." ^22Nuna takui ti Kuntuts EnentA!imprar mai Ani awajiarmiayi "UuntA!, ?WiA!shitiaj?" ^23Mai tu awajenam Jesus tiarmiayi "Wi Nu pininnuman jimiartukan yuajna ju Winia surutkattawai. ^24Wi Aents Ajasu asan Yus Chicham tana nujai metek Turunattajai. Turasha shuar Winia surutkattana nuka ti AsutniA!tin asa akiinmainchu ajakuiti" Timiayi. ^25NuyA! Jutas suruktaj tana nu Niin Timiayi "UuntA! nuikia ?WiA!shitiaj?" Takui Jesus Timiayi "Ee, nekas A!metme." ^26 Tura yurumuk pujuiniai Jesus yurumkan achik Yusan yuminsamiayi. Tura puur ni unuiniamurin suiniak Timiayi "Ju yuatarum. Juka winia ayashruiti." ^27NuyA! pininkian achik Yusan yuminsamiayi. Tura suiniak tiarmiayi "Jusha Ashi umartarum. ^28Juka winia numparuiti. Tura winia numpar PuA!rmatai, yamaram chicham nekas uminkiattawai tawai. Tura PuA!rmatai Untsuri shuara tunaarin tsankurattawai. ^29Tura ataksha A!tum Yus akupea nui jeatsrumnin ju uwa yumirin umarchattajai. Tura tsawant jeamtai atumjai Yus akupeana nui yamarman umartatjai" Timiayi Jesus. ^30Yus-kantan KantamA!war umikiar Uriwiu NA!innium wearmiayi. ^31 Nui Jesus Timiayi "Ju kashi A!tum Winia Ashi natsantrurtatrume. Kame Yus-Papinium aarmaiti "Murikiu WA!inniun mantuattajai Turam murik pisarartatui." Tu aarmaiti. ^32Tura nantakin Karirea nunkanam Wi emkattajai A!tum weatsrumin." ^33Takui Pitiur Timiayi "Chikich natsantramainakuisha wikia Turashtatjai." ^34Tutai Jesus Timiayi "Nekasan TA!jame, ju kashi atash shiniatsain Menaintiu natsantrurtatme." ^35Pitiur Timiayi "Maa, Amijiai metek MA!ntuiniakuisha penkesha natsantrashtatjame." Ashi ni unuiniamuri Nunisan tiarmiayi. ^36 NuyA! Jesus ni unuiniamurijiai Jitsemani NA!artin ajanam JeA! Timiayi "Jui pujusrum NA!karsatarum. Aranta ai wena Yusan A!ujsatjai." ^37Tinia Pitruncha tura mai Sepeteu Uchiri Juki wemiayi. Nuisha ti Kuntuts EnentA!imiuk wake mesekmiayi. ^38NuyA! Jesus Timiayi "Ti Kuntuts jakamnia EnentA!imjai. Atumsha jui pujusrum Wijiai metek IwiA!a pujutarum." ^39Tinia Jesus arantach we nui tikishmar tsuntsuma Yusan A!ujeak Timiayi "Winia Aparu, Wi Turunatniua nu NushA!a iwiaramniaitkiuinkia ju WA!itsatniua nu tsankatrukaip. Tura Wi wakeraj Nuniska A!chati antsu Ame wakeram Nunis Ati" A!ujuk Timiayi. ^40NuyA! ni menaintiu unuiniamuri pujuiniamunam waketki Kanuu pujuinian jeariar Pitrun Timiayi "Atumka chikichik uraksha Wijiai IwiA!a pujutin ?tujinkiarmek? ^41IwiA!a pujusrum Yus A!ujsatarum. TunA!a nupettamkairap. EnentA!imin ti wakeriniaitrume Turasha ayashim pimpiruiti." ^42Tinia ataksha we Yusan A!ujeak Timiayi "Winia Aparu, Wi ImiA! nekasan WA!itsatniuitkiuinkia nuikia Ame wakeramna nu Ati." Tu A!ujsamiayi. ^43NuyA! ataksha taa ni menaintiu unuiniamuri tarimiayi. Tura kari ti nupeteam ataksha Kanuu pujuarmiayi. ^44Tumainiakui niin ikiukin ataksha A!ujmia Nunisan Yusan A!ujsataj tusa waketkimiayi. ^45Aujas umik ni unuiniamuri pujamunman wemiayi. Tura tiarmiayi "Antsu yamaikia kanarum ayampratarum. Ura jeayi. Wi Aents Ajasu ain, tunaarintin shuarnum surunkatin jeayi. ^46Wari nantaktiarum. Weartai. Surutna nu winiawai" Timiayi. ^47 Jesus tu chichai Jutas TA!miayi. Nusha ni unuiniamuriyayi. Nujaisha Untsuri shuar puniajaisha tura numijiaisha winiarmiayi. Nu shuaran Israer-patri uuntrisha Israer-shuara uuntrisha akupka A!rmiayi. ^48Jutas, Jesusan sura, tuke Jesusai jeatsuk nu shuaran tiarmiayi "Wi miniakkan mukunattajna Nuiti. Nu achiktarum." ^49Nu asamtai Jesusan Tari "Winiajai UuntA!" tinia mukunamiayi. ^50Takui Jesus Timiayi "Amikru, ?Wari winitiam?" NuyA! achikiar Jesusan Jukiarmiayi. ^51Nui chikichik Jesusa Tsaniakmari ni puniarin ukuiniak shuara kuishin tsupirkamiayi. Nu shuarsha Israer-patri uuntri takarniuriyayi. ^52Turamtai Jesus Timiayi "Puniarum enkeata. Ashi puniajai MA!anainia nusha puniajai mantamnashtatuak. ^53Wi wakeraknaka winia Aparun TimiA! Untsuri suntarin seakui PA!chitsuk akupturkainti. ?Nu nekatsmek? ^54Tura nuna Turamtainkia Yus-Chichamnum tana nu uminkiachainti" Timiayi. ^55Nuna tinia Jesus nu shuaran tiarmiayi "Atum KasA! achiktaj tawa Nutiksarum puniajaisha numijiaisha tarutniurme. Kame Ashi tsawantai Yusa Jeen atumjai pujusan Yus-Chichaman etsermiajai. Nuisha achirkachmarme. ^56Antsu yamaikia yaunchu Yusnan etserin aararmia nu Uminkiati tusarum Jutikrarme." Tu Timiayi Jesus. NuyA! ni unuiniamuri Jesusan Niniak ikiuiniak pisararmiayi. ^57 Shuar Jesusan achikiarmia nusha Kaipiasai Jukiarmiayi. Nusha Israer-patri Uuntriyayi. Nuisha Israer-shuara jintinniurisha Israer-shuara uuntri armia nusha irunar matsamarmiayi. ^58Tura Pitiur A!rantak Jesusan nemarkin uuntri jeen aari jeamiayi. Tura suntarjai tsanin pujusmiayi Jesusan itiurkartin tusa. ^59Tura Israer-patri uuntrisha Israer-shuara uuntrisha tura Ashi naamka uunt armia nusha Jesusan wait-chichamjai Sumamtikiatai tusar A!ujmatiarmiayi. ^60Untsuri shuar A!ntar tsanumpruiniakuisha MA!atin chichaman nekaracharmiayi. NuyA! JimiarA! shuar tsanumpruiniak ^61tiarmiayi "Ju aishman chichaak "Yusa Uunt Jeen yumpuaran ataksha Menaintiu tsawantin jeamminiaitjai," tu chichamai" tiarmiayi. ^62NuyA! Israer-patri uuntri wajaki Jesusan Timiayi "?Aimtsumek. Turamainia nusha anturmammek?" ^63Turasha Jesus tuke aimchamiayi. Tumakui Israer-patri uuntri chicharuk "Nekas iwiaaku Yusa NA!ariin TA!jame nekasa nu TA!chakminkia Yus iirmastatui. ?Ame Kristukaitiam. Yusa Uchirinkaitiam? Paant EtserkatA!" Timiayi. ^64Tutai Jesus Timiayi "Ee, ame TA!mena Nuitjai. Tura ataksha atumin TA!jarme, wi Aents Ajasu asan ti kakaram Yusa untsuurini pujai WA!itkiA!ttarme. Tura yuranminiam winiaisha WA!itkiA!ttarme" Timiayi. ^65NuyA! Patri uuntri nuna antuk ti kajek ni pushiri jaak Timiayi "Ju aishman ni chichamejai Yusan nekas yajauch chicharniuiti. NuyA!sha ?Wari atsumaj~i? Atumsha Yusan yajauch chicharu antukcharumek. ^66?Waritia EnentA!imprum?" Tutai "Sumamayi. Mantamnati" tiarmiayi. ^67Tiar usukiawarmiayi yapiniam. Tura awattiarmiayi. Chikichcha yapiniam awati wishikiainiak tiarmiayi ^68"Ame Kristuchukaitiam. ?Ya awattama? iitsuk nekaata." Tu chichariarmiayi. ^69 Nu Tumain Pitiur aa pujai nuwa chikichik jeari Timiayi "Amesha ju Karireanmaya Jesus tutaijiai wekaichamkam." ^70Tutai Pitiur Ashi A!ntuiniamunam Timiayi "Nekatsjai. ?Warittsuk chichaam?" ^71Nuna tinia Jiinkitiaj tusa weai Chikich shuar WA!iniak nui pujuinian tiarmiayi "Au aishmansha Nasaretnumia Jesusjai wekainiuiti." ^72Tutai Pitiur ataksha Timiayi "Nekasan TA!jarme, ju aishmankan penke nekatsjai." ^73Arusan nui pujuarmia nu Pitrun tariar tiarmiayi "Nekas amesha aujai wekaimiame. Wari, chichammijiai PA!antaiti." ^74Tutai Pitiur "nekas Yus iirui" taku Timiayi "Nu aishmankan penke nekatsjai." Nuna tai atash shiniukmiayi. ^75Turamtai Pitiur Jesus nuik Timia nuna EnentA!impramiayi. "Atash shiniatsain Menaintiu natsantrurtatme" Timiayi Jesus. Pitiur nuna EnentA!imiar jiinki we ti uutmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 27 ^1 Kashin tsawarmatai Israer-patri uuntrisha Israer-shuara uuntrisha Jesus maatai tiarmiayi. ^2Tiar Jesusan jinkiawar apachi uuntrin Punsiu Piratui Jukiarmiayi. ^3Jutas Jesusan suruk tura MA!atai Tuinian antuk EnentA!imiar trainta Kuitian Israer-patri uuntrincha Israer-shuara uuntrincha awantukiarmiayi. ^4Tura Timiayi "Nu aishman tunaarinchan MA!atarum tusan surukan wi sumamajai." Takui tiarmiayi "Nusha iijiaisha Wari urukatin. Nuka amek iischatniukaitiam." ^5Tinia Jutas nui Yusa Uunt Jee Kuitian utsan ikiuak NuyA! we kajempramiayi. ^6NuyA! Israer-patri uuntri nu Kuitian Juukar tiarmiayi "Ju kuit shuar sumakma asamtai Yusa Kuitrijiai irurchamniaiti." ^7Tura nuamtak A!ujmatsar "nunka sumaktai" tiar Nuwe Najantai nunkan sumakarmiayi yajaya shuar nui iwiarsatniun. ^8Shuar sumakma kuitjai sumakma asamtai yamaisha NumpA! Nunka tuke Tuiniawai. ^9 ^10Nujai yaunchu Yusnan etserin Jeremias timia nu uminkiamiayi: "Uunt Yus turutmia Nunisan Turawarmiayi. Israer-shuar trainta Kuitian seawarmatai nuna akantrar nujai Nuwe Najantai nunkan sumakarmiayi." Tu aarmiayi. ^11 Jesusan apachi uuntriin ejeniarmatai nii aniasmiayi "?Nekasmek Israer-shuara uunt Akupniurintiam?" Tutai Jesus "Ame TA!mena Nuitjai' Timiayi. ^12NuyA! Israer-patri uuntrisha Israer-shuara uuntrisha Sumamtikia Jesus pachischamiayi. ^13NuyA! Piratu Timiayi "Ashi yajauch chichartamainia nu ?anturmammek?" ^14Tutaisha Jesus penke aimkiachmiayi. Tumakui akupin ti EnentA!imiar Titinian nekaachmiayi. ^15Jisat tsawantin apachi uuntri Israer-shuar shiir EnentA!imprarat tusa sepunam enketun shuar wakeramun jiiki ankant akupniuyayi. ^16Nui sepunam TunA!a shuar ParapA!s NA!artin pujumiayi. Ashi shuar nekarmiayi. ^17Tuma asamtai Piratu Israer-shuar iruntrarun aniasmiayi "?Yana ankant akupkat tusarum wakerarum. ParapA!snak akupkattaj; Kristu tutai Jesusnak akupkattaj?" Timiayi. ^18Kame Israer-shuar A!ntar kajerainiak ni itiarmian nekaamiayi. ^19Tura Piratu nuna inintrak pujai ni Nuari chichaman akuptukmiayi. "Ju penker aishman Sumamtikiatniujai pachiinkiaip. Mesekranam nii aitkiatniun nekaan WA!itsan tsawarjai" Timiayi. ^20Turasha Israer-patri uuntrisha Israer-shuara uuntrisha "ParapA!s ankant Weti, tura Jesus mantamnati" titiarum tusar ShuA!ran akatrarmiayi. ^21Apachi akupniuri ataksha aniasarmiayi "Ju JimiarA! aentsun ?yana ankant akupkat tusarum wakerarum?" Tutai "ParapA!s" tiarmiayi. ^22Tutai aniasarmiayi "Jesusnasha. Yusa Anaikiamuri Kristu tuinia nunasha, ?ItiurkA!ttaja?" Tutai Ashi "Krusnum MA!atA!" tiarmiayi. ^23Tuiniakui Piratu tiarmiayi "?Wari yajauchinia Turait?" Tutai kakantar untsumuk "Krusnum MA!atA!" tiarmiayi. ^24Tura Piratu Jesus uwemtikrachminiaitkiui antsu Ashi shuar charaatum ajainiakui entsa uturtitiarum tusa seamiayi. Tura Ashi iimiainiain ikijmiak Timiayi "Ju penker aishman MA!atniunam wikia pachiintsujai. Antsu atumek iistarum." ^25Tutai Ashi shuar tiarmiayi "Iik ii shuarijiai ju aishman MA!atin iistaji." ^26 NuyA! Piratu ParapA!san ankant akupkamiayi. Tura Jesus AsutiA!rum Krusnum MA!atA!rum tusa akupkamiayi. ^27NuyA! akupin pujutai jeanam akupniu suntari Jesusan Jukiar Ashi suntaraim irunturarmiayi. ^28Tura pushiri aitkiar akupin entsatain kapaaku pushin aentsrarmiayi. ^29Muuknumsha tawaspan janki najanamun etsemtikiarmiayi. Tura karisun akupniu numiria aaniun Untsuurini ataksarmiayi. Turawar wishikiainiak tikishmatrar tiarmiayi "Israer-shuara uunt akupniurinme." ^30Tiar usukiarmiayi. Tura karisun jurukiar Muuknum awatiarmiayi. ^31Tura Nukap wishikrar kapaaku pushin aitkiar ni pushirin aentsrarmiayi. NuyA! Krusnum maatai tusar Jukiarmiayi. ^32Jesusan Juki wesar Serini nunkanmaya shuaran, ni naari Semun, Jesusa Krusrin jurukit tusar achikiarmiayi. ^33 NuyA! Kurkutanam ejeniarmiayi. Kurkutaka, shuar chichamjainkia, muuka ukunch Tutainti. ^34Nui Jesusan umutai YapA!jai pachimpra najanamun aartaj tusar Susarmiayi. Tura Jesus apas iis umarchamiayi. ^35Krusnum ajintrurar suntar YA!ki Jesusa pushirin jukit tusar nakurusar awakmakua nuna Susarmiayi. Nujainkia yaunchu Yusnan etserin aarmia nu uminkiamiayi: "Winia entsarmarun akantrarmiayi tura nakurusar awakmakua nuna winia pushirun Susarmiayi." Tu aarmiayi. ^36NuyA! WA!inkiatai tusar pujursarmiayi. ^37Tura urukamtai MA!amuit Ashi aents nekaawarti tusa aarman muuknumaani anujtukarmiayi. JUITI JESUS, ISRAERA UUNT AKUPNIURI Tu aarmauyayi. ^38Nunisan Niijiai metek JimiarA! kasa chikichkin untsuurnumani tura chikichnasha menaanmani Krusnum MA!awarmiayi. ^39Shuar nui nankaamainiak muuke peatar wishikiainiak ^40tiarmiayi "Ame Yusa Uunt Jee SA!akim Menaintiu tsawantin jeamtatjai Tichakaitiam. Nekas Yusa Uchirinkiumka Krusnumia akaikim uwemprata" tiarmiayi. ^41Nunisan Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha, Pariseusha, Israer-shuara uuntrisha, Jesusan wishikiainiak nuamtak tiarmiayi ^42"Chikichnaka uwemtikraiti tura Ninkikia uwemtsui. Israera Uunt Akupniurintkiunka Krusnumia akaikimtai nekas EnentA!imtustatji. ^43"Yusan nekas EnentA!imtiniaitjai" tawai. WA!tsek, Yus nekas Niin aneakka uwemtikrati. "Wi Yusa Uchirintjai" turamchamkaj~i" tiarmiayi. ^44KasA! shuarsha Niijiai ajintruamu armia nusha Niin wishikrarmiayi. ^45NuyA! tutupin ai tee ajasmiayi. Turunayat ataksha aanku TsA!apin ajasmiayi. ^46Nuni ai Jesus kakantar untsumkamiayi. "Eri, Eri, rama sapaktani' Timiayi. Nusha shuar chichamjainkia "Yusru, Yusru, ?urukamtai ajapa ikiurkiniam?" tawai. ^47Shuar nui wajarmia nusha nuna EnentA!imtsuk antukar tiarmiayi "Yaunchu Yusnan etserniun Eriasan untsuawai." ^48Tura chikichik tsekenki we uruchin itiamiayi. Tura churuinian ajamper sapapjai Ijiu mukunati tusa susamiayi. ^49Tura chikichcha Wishikeak tiarmiayi "IniA!isatA!, Erias Tari uwemtikratpiash." ^50 Jesus ataksha kakantar untsumak NuyA! jakamiayi. ^51Nu chichamaik Yusa Uunt Jee tarach ajamu yakiiniya achik nunkaani tseu jaanakmiayi. Nunkasha uurkamiayi. Kayasha jakukarmiayi. ^52Nunisan iwiarsamusha uraniarmatai Untsuri Yus-shuar JA!karusha nantakiarmiayi. ^53Nusha emka Jesus nantakmiatai niisha nantakiar iwiarsamun ikiukiar Yusa peprurin Jerusarennum wayawarmatai Untsuri shuar WA!inkiarmiayi. ^54NuyA! suntar Jesusan WA!inkiarmia nusha tura ni KapitiA!ntrisha nunka uurkamtai NuyA! chikichcha ashammai ajasmatai ti sapijmiakarmiayi. Tura tiarmiayi "Ju aishman nekas Yusa Uchirinti." ^55Nuisha nuwa Jesusan nemariarmia nu, arant wajasar, ii wajaarmiayi. Nusha Karireanmaya pataatukiar Jesusan yainki ejeniarmiayi. ^56Nujai MA!ktaranmaya Marisha, Sepeteu nuwesha, tura Chikich Marisha A!rmiayi. Chikich Marikia Jakupuncha tura Jusencha Nukuriyayi. ^57 Kiarai shuar ti Kuitrintin Arimateu peprunmaya ni naari Juse TA!miayi. Nusha Jesusan EnentA!imtiniuyayi. ^58Nii Piratui we Jesusa ayashin seamiayi. Niin Susarat tusa Piratu akupkamiayi. ^59Turam Juse Jesusa ayashin krusnumia jusa ti penker tarachjai penuarmiayi. ^60Tura kaya waa TA!urmanum yamaram amia nui iwiarsamiayi. Ni iwiarsatin TA!umtikramunam Juse iwiarsamiayi. Iwiaras kaya uuntjai etektuk ikiuak wemiayi. ^61Nuisha MA!ktaranmaya Marisha tura Chikich Marisha iwiarsamunam naka ii pujuarmiayi. ^62Nu Kiarain ayampratin tsawantna mash iwiarnakui Israer-patri uuntrisha Pariseusha Piratui wearmiayi. ^63Tura tiarmiayi "UuntA!, nu WA!itrin aishman iwiaaku pujus "Menaintiu tsawant jakan nantaktiatjai" Tiniuyi. ^64Nu asamtai iwiarsamunam menaintiu tsawant suntar WA!inkiarat tusa akuptukta. Ni unuiniamuri kashi tariar tura ni ayashin kasamkar "Pai, nantakni" ShuA!ran tiarain. Jujainkia nuna nankaamas ShuA!ran anankawarainti" tiarmiayi. ^65Tutai Piratu tiarmiayi "Nui suntar takakrume. Werum iwiarsamu urakchamnia penker WA!inkiatA!rum." ^66Tutai wear iwiarsamun urankashti tusar etektukma inkiunmanum serajai yakarar ni aarmarin anujtukarmiayi. Tura suntarnasha awajtukiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 28 ^1 Ayampratin tsawant nankaamasmatai tumintin yama tsawaana ai MA!ktaranmaya Marisha Chikich Marijiai iwiarsamu iyutai tusar wearmiayi. ^2Tumai Yusa suntari nayaimpinmaya iwiarsamun Tari kaya atutkamun urak nui pujusmiayi. Tumakui nunka ti uurkamiayi. ^3Yusa suntarisha peemia Timiatrus Winchauyayi. Pushirisha ti puju A!uyayi. ^4Tura iwiarsamun WA!iniarmia Nu suntarsha nuna WA!inkiar ashamainiak ti kurankarmiayi. JakA! ainis ajasarmiayi. ^5NuyA! nayaimpinmaya suntar nuwan Timiayi "Ashamkairap. Jesus Krusnum MA!awarmia nu eatsrumek. ^6Juinkia pujatsui. Nii timia Nunisan nantakniuiti. Pai, aepsarma nu iitiarum. ^7WA!rik werum ni unuiniamuri "Jesus jakamunmaya nantakni tura wari Karireanam wetatui. Nui werirum WA!inkiA!ttarme" titiarum. Wats, nunak TA!jai" Timiayi. ^8Tutai nu nuwa iwiarsamunmaya WA!rik Jiinkiar ashamainiayat ti warasar tseke waketkiarmiayi ni unuiniamurin ujaktai tusar. ^9Tumai Jesus wantintiukarmiayi. Tura "pujarmek" takui Jesusan tariar tikishmatrar nawencha miniakrusar shiir awajsarmiayi. ^10Turam Jesus tiarmiayi "Ashamprukairap. Werum winia yatsur ujatruktarum. Karireanam Wearti. Nui wear WA!itkiartatui. Tu ujaktarum" Timiayi. ^11 Nuwa wearmatai iwiarsamu WA!inin suntarsha peprunam wear Israer-patri uuntrin Ashi Turunamun ujakarmiayi. ^12Niisha nuna antukar Israer-shuara uuntrijiai A!ujmatsatai tusar wearmiayi. Aujmatsar suntaran ti Kuit akikiar ^13tiarmiayi "Atumsha etserkuram "Kashi kanararin ni unuiniamuri taar Jesusa ayashin kasamkarmai" titiarum. ^14Tura akupin A!tum kanarman nekamtaisha niijiai ii iwiarattaji atumin yajauch awajtamsain tusar" tiarmiayi. ^15NuyA! suntarsha Kuitian achikiar tiarmia nuna Timiatrusan TitiA!i tusar wearmiayi. Tura tuke yamaisha Israer-shuar tu Turunaiti Tuiniawai. ^16 NuyA! ni auntse (11) unuiniamuri Karireanam wearmiayi. Tura Jesus timia Nu nainnium jeawar ^17nui Jesusan WA!inkiar tikishmatrarmiayi. Kame Chikichka Jesusashit Tuiniayat Niin WA!inkiar tikishmatrarmiayi. ^18NuyA! Jesus Tijiuch TantA! Timiayi "Ashi nayaimpinmasha nunkasha akupkatniun kakarman surusuiti. ^19Tuma asamtai Ashi nunkanam werum Ashi shuar jintintiarum Wii shuar awajsatarum. Turarum Yus Apa NA!arijiai, Yus Uchi NA!arijiai, tura Yus Wakani NA!arijiai imiaitiarum. ^20Ashi atumin Wi akatramajrum nu Nutiksarmek umiktin unuiniartarum. Tura ju nekaatarum: Tuke tsawantai ikiutsuk atumjai pujuttajai" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Mark __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Jui Jesukristunu shiir chicham NA!nkameawai. Jesukristu Yusa Uchirinti. ^2Yuska imiakratin Juankan pachis ni etserniurin Isayasan ti yaunchu ni Papiriin juna aamtikramiayi: "Iisiana, ame weamurmin emka Weti tusan winia akatramurun akupeajai. Niisha ame jintimin iwiarattawai. ^3Niisha aents atsamunam untsumuk juna Titiatui: "Uunta jinti iwiarturtarum; naka awajsatarum." Nuke aarmaiti. ^4Wats, aents atsamunam imiakratin Juan imiaittsa pujus etseruk, ""tunaarun Yus asakatrurat" tusarum, EnentA!im YapajiA!rum imiantiarum" Timiayi. ^5Anturkatai tusar Ashi Jutia nunkanmaya shuar tura Jerusaren peprunmaya shuarsha Niin tariarmiayi. Taar, ni tunaarin ujakarmatai, Juan Jurtan entsanam imiainiarmiayi. ^6Juansha kamiriu ure najantramun entsauyayi. Emenmamkesha nuapeyayi. Tura chinijiai yutai-Titikriatsnasha yuuyayi. ^7Niisha aentsun ujaak Timiayi "Wijiainkia nankaamas ana nu winia ukurui winittiawai. Niisha nekas ii Uuntri asamtai, wikia tsuntsumpruan ni sapatri jinkiamurinkisha atitrachminiaitjai. ^8Wikia entsajain aya ayashmin imiaajrume, antsu Ninkia imiantinia aanis Yusa Wakani atumi EnentA!in enketramprattarme" Timiayi. ^9 Juan aentsun imiak pujurainiai, Jesuska Nasaret pepru Karirea nunkanam ana NuyA! jiinki Juankan tarimiayi. Tura Juan Jurtan entsanam Jesusan imiaimiayi. ^10Nuin, Jesus entsaya jiiniuk, nayaimpin uranniun WA!inkiamiayi. Tura Yusa Wakanin YA!mpitsa Nunin najanar Niin taarun WA!inkiamiayi. ^11Tura nayaimpinmaya chichaamun juna antukmiayi, "Ameka winia aneamu Uchiruitme. Amin shiir EnentA!imtajme." ^12NuyA! WA!rik Yusa Wakani Jesusan atsamunam jukimiayi. ^13Tura nui, yajasma yujamunam, kuarenta tsawant pujumiayi. Nui pujai uunt iwianch SatanA!s naartin Jesusan nekapsataj tusa pujurmiayi. Turamtai Jesusan WA!inkiatai tusar nayaimpinmaya suntar tariarmiayi. ^14 Ukunam, Juankan sepunam enkeawarmatai, Jesuska Karirea nunkanam Yusa akupeamurin pachis shiir chichaman etserki TA!miayi. ^15"Tsawant jeayi. Shuarnum Yusa akupeamuri jeatemai. Tuma asamtai, yaunchu EnentA!imsamuram YapajiA!rum, Uwempratin Chicham umirkatarum" tu etserkamiayi. ^16Jesus Karirea antumianka KA!nmatkariin wekas, namakan achinian Semunnasha ni yachi Antresnasha nekan ajuntuk pujuinian WA!inkiamiayi. ^17WA!iniak "Nemartustarum, Timiayi. Namak achiarmena Nutiksanak aentsun-eau Yusna arti tusan awajsatjarme" Timiayi. ^18Tura nuyanka ni nekarin ajapa ikiuiniak Jesusan nemarsarmiayi. ^19Nuyasha Jesus ishichik arantach wesa, Sepeteu Uchirin Jakupun ni yachin JuA!nnasha kanunam ni nekarin ApA!a pujuinian WA!inkiarmiayi. ^20WA!iniak, nemartusta tusa untsukarmiayi. Tutai ni Aparincha, ni apari takarniurincha kanunam ikiuiniak Jesusan nemarsarmiayi. ^21NuyA! KapernA!um peprunam jeawarmiayi. Nui Israer-shuara ayampratin tsawantri jeakui Jesus Israer-shuar iruntainiam WayA! Yus-Chichaman unuiniamiayi. ^22Tura ni jintinniuri jintintiarmia nuna iniankas uunt chichamjai Jesus Jintiakui ni chichamen anturkar ti EnentA!imprarmiayi. ^23 Nuisha nu iruntainiam aishman iwianchruku A!miayi. Niisha untsumuk ^24"?Wari itiurtamkattsamea incha taum, Nasaretnumia Jesusa? Wikia nekajme. Ametme Tunaartichu Yusaiya winiamna nu. Iin emestamprataj tusam TA!chamek" Timiayi. ^25Tutai, Jesus kakantar chicharuk "TakamA!tsatA!. Ni EnentA!iya Jiinkitia, TA!jame" Timiayi. ^26Tutai iwianch aishmankan ukurak ajakninkiar untsumak kakaar aa Jiinkimiayi. ^27Nuna WA!inkiar, ashamkar NuA!mtak aniniaisarmiayi. "?Ausha warinkit. Yamaram chicham Wari chichamait? Ju Jesuska TimiA! kakaram asa imia iwianchin akupeatsuk. Iisiana umirainiatsuk" tiarmiayi. ^28Tura ti WA!rik nu Turunamu Ashi Karirea nunkanam antunkamiayi. ^29 NuyA! Israer-shuara iruntai jeenia jiinki Jesuska Jakupujai Juanjaisha we, Semun ni yachi Antresjai pujuarmia nui jeawarmiayi. ^30Semunka tsatsari tsuer peaknum jaa tepemiayi. Nunaka WA!rik Jesusan ujakarmiayi. ^31Nuinkia Jesus Weri uwejnum achik iniantkimiayi. Tura nu chichamaik michatramiayi. Michatar, penker ajas, Jesusnasha ni nemarniurincha ayurawarmiayi. ^32Nu tsawantai kiarai, Ashi JA!inian, iwianchrukuncha Jesusan itiariarmiayi. ^33Tura Ashi Nu peprunmaya shuar taar WA!itiniam Jesusan KA!utkarmiayi. ^34Untsuri ShuA!ran Chikich sunkuraim JA!inian Jesus tsuararmiayi. Tura iwianchruku armia nuna EnentA!iyan iwianchin Jiirkiarmiayi. Jesuska iwianch nekamu asa, winia NA!arun A!ntar pachisarain tusa suritkiarmiayi. ^35NuyA! kashin KA!shik tsawaatsain Jesus nantaki Yusan A!ujsataj tusa jiinki atsamunam wemiayi. ^36Tura Semun ni amikrijiai Jesus wemaanum wearmiayi. ^37Niin WA!inkiar "Ashi shuar Amin eatmainiawai" tiarmiayi. ^38Tutai Jesus chichaak "Chikich peprunmasha arantach wetai. Nui Yusa chichame etserkatai; nuna Turattsan TA!witjai" Timiayi. ^39Nuna ti Ashi Karirea nunkanam Israer-shuar iruntai jeanam etseras wekaimiayi; tura Nunisan iwianchniasha jiiki akupkini wekaimiayi. ^40 Turamtai, ti tunamaru shuar Jesusan seatajtsa tarimiayi. Taa tikishmatar Timiayi "Wakerutakmeka tsuaratin tujintratsme." ^41Jesus niin waitnentak uwejejai antinmiayi. Antin "Wakerajme. Penker ajasta" Timiayi. ^42Nu chichamaik, Jesus chichakmatai, ni sunkuri menkakamiayi. Tura penker ajasmiayi. ^43Turunamtai Jesus kakantar chicharuk ^44akupeak "WA!inkiatA!, NA!nkamsam etseraip, Timiayi. Antsu weme, Israer-patrirmin iniakmamsata. Turam Ashi aents ame penker ajasmarumin nekaawarat tusam, Muisais aar akupkamiania nu umikiam Susatin ana nu susata" Timiayi. ^45Tura etserkaip TA!maitiat, jiinki ni Turunamurin mash etseramiayi. Tura nuna etserka asamtai, peprunam, aents irunmanum wetinian Jesus nakitramiayi, antsu aa atsamunam pujumiayi. Tura Ashi nunkanmaya Jesusan tariarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 KapernA!um peprunam Jesus ukunam ataksha wemiayi. Jeamtai, ni jeen pujan nekaawarmiayi. ^2Tuma asamtai shuar WA!rik ti Untsuri KA!utkarmiayi. Ti Untsuri asamtai, jea piakmiayi; WA!itinmasha ankantchauyayi. Jesuska Yus-Chichaman nu aentsun ujaak pujurmiayi. ^3Nuinkia ni amikrin emearun kuatru shuar tampumpruawar Jukiar Jesusan itiariarmiayi. ^4Tura jeawar, Untsuri shuar irunu A!samtai JeA! wayatniun tujinkiarmiayi. Tuma A!sar, yakinini wakar jea urakar, aankawar, tampunam ni amikrin Jesus pujamunam awaintiuawar itiararmiayi. ^5Tura niisha Jesus nekas TsuA!rtatui tu EnentA!immiarin Jesus NekA!a emearun chicharuk, "Uchiru, ame tunaarumka tsankuramuiti" Timiayi. ^6Israer-shuara jintinniurisha nuna Antuu pujuarmiayi. Tura ni EnentA!ijiai EnentA!imsar, ^7"?Jusha urukamtai emearun tu chichara? Yusan ImiA! yajauch chicharui. Wari, yaki tunaan asakarminiait; aya Yusak tunaan asakarchamniakait" tu EnentA!imsarmiayi. ^8Jesuska ni EnentA!immiarin nekarawar "?Urukamtia A!tum tu EnentA!imprum? Timiayi. ^9Emearu, tunaarum tsankuramuiti Titinjai, emearu, wajakim tampuram entsakim wekasata Titinjai ?TuA! ImiA! Yupichuchit? ^10Wats wi, Aents Ajasu asan Yusa kakarmarijiai shuara tunaari tsankuramniaitjiana nuna paant iwiaintiuktajrume" Timiayi. Nuna tinia emearun chicharuk ^11"Wajaktia, TA!jame; Turam tampuram jukim jeemiin WetA!" Timiayi. ^12Nu chichamaik emearu wajaki, tampurin Juki, Ashi iimiainiain Jiinkimiayi. Nuna Turunamtai Ashi ashamkarmiayi. Tura "Jutikiamu penke WA!inchaitji" tiar Yusa NA!arin uunt awajsarmiayi. ^13 NuyA! ukunam Jesus antumiannum waketkimiayi. Tura Ashi shuar KA!unkarmatai jintintiawarmiayi. ^14Tura jintintiawar amuk, akupin akitiai jeanam nankaamak, Arpeu uchirin Riwin pujan WA!inkiamiayi. WA!iniak "Nemartusta" Timiayi. Tutai Riwi wajaki Jesusan nemarsamiayi. ^15Chikich tsawant, Riwisha Jesusan ni jeen itiaamiayi. Tura Untsuri Kuitian-juu shuarsha, yajauch shuarsha Jesusjai ni unuiniamurijiaisha ashi nuim misanam pujuarmiai. ^16Tura Kuitian-juu shuarsha yajauch shuarsha Jesusjai irunar YurumA!inian WA!inkiar, Pariseu jintinniurisha Israer-shuara jintinniurisha Jesusa unuiniamurin aniasarmiayi. "?Urukamtai ame uuntrum Jesus, Kuitian-juu shuarjai tura yajauch shuarjaisha yuruma?" tiarmiayi. ^17Jesus nuna antuk Timiayi "Jaachu shuar TsuA!kratniun atsumainiatsui. Antsu jaa ana nu TsuA!kratniun atsumainiawai. Wats, "penkeraitjai" tuinia Nu shuaran untsuktajtsan TA!chaitjai; antsu "tunaitjai" tuinia Nu shuaran Winia ajasat tusan untsuktajtsan TA!witjai" Timiayi. ^18 Juanka unuiniamurisha Pariseu unuiniamurisha yurumtsuk Yusan A!ujiarmiayi. Tumakui Chikich shuar Jesusan tariar chicharainiak, "Juanka unuiniamurisha, Pariseu unuiniamurisha yurumtsuk Yusan A!ujainiatsuk; ?ame unuiniamurmeka urukamtai yurumtsuk A!ujainiatsu?" tiarmiayi. ^19Tutai Jesus chichaak, "?Nuatma nampernum ipiaamu ainia nu ijiarmawartiniak ainia? Yama nuatu pujakui ni amikri warainiak ijiarmachartin ainiawai. Nunisan winia unuiniamur, Wi pujakui, warainiak yurumtsuk pujuschartin ainiawai. ^20Tura tsawant jeattawai, Winia jurukiartin. Nuinkia winia unuiniamur ijiarmawartatui' Timiayi Jesus. ^21Tura NuyA! juna Timiayi `Mamuru Pushi jaanakmatai yamaram tarach anujtukchatniuiti. Turamka nijiam yamaram tarach sumpeak mamushan ChinkiA! nuna nankaamas JA!aktatui. ^22Nijiamanch YamA!i nawar nuap najanamu arutnum yaraachminiaiti. Turamka wakaprua Kariak nuap najanamu ijiakratniuiti. Tura nijiamanch ukarattawai. Nuap najanamu yajauch ajastatui. Antsu yamaram nijiamanch yamaram nuap najanamunam yaraatniuiti" Timiayi. ^23Chikich ayampratin tsawantai Jesus ajanman ajapen nankaamarmiayi. Tura ni unuiniamuri trikiu neren majukiar wearmiayi. ^24Nuna WA!inkiar Pariseu Jesusan chicharainiak "?Wari, urukamtai ame unuiniamuram ayampratin tsawant takastin surimkiamu aisha takainia?" tiarmiayi. ^25Tutai Jesus Timiayi "Ii uuntri Tawitia Turamuri Yus-Papinium A!ujsachukaitrum. Niisha ni nemarniurisha tsukamainiak, ni yurumkari atsakui, Turawarmia nu A!ujsachukaitrum. ^26ApiatA!r Yusnan pujurniu uuntri pujai Uunt Tawit Yusa Jeen wayamiayi. Tura Tawitkia, patri nankaamas uunt asa, PA!trichuitiat, iniaktusma tantan, aya patri Yutainiak, yuamiayi; tura ni nemarniurincha ajamsamiayi. Nu A!ujsachukaitrum, Timiayi. ^27Ayampratin tsawantai Turashtinian umirkashtimpiash tusa Yuska aentsun najanachmiayi. Antsu aents ayamprarat tusa Yus ayampratin tsawantan tesamiayi. ^28Wisha, Aents Ajasu asan imia ayampratin tsawantan Nerenniurintjai" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Ataksha Chikich tsawantai Israer-shuar iruntainiam Jesus wayamiayi. Nui shuar A!miayi, ni uweje jaka. ^2Tura TunA!an Turayi titiai tusar wakeruiniak "ayampratin tsawantai TsuA!rtimpiash" tusar, Pariseu shuarsha Jesusan ii pujuriarmiayi. ^3Nuinkia Jesus uweje jaka shuaran chicharuk "Ajapen wajasta" Timiayi. ^4Nuinkia mamikmaun chicharuk "?Ayampratin tsawantai penker Turatin yajauch Turatniujai TuA! ImiA! penkerait. Shuar uwemtikratin MA!atniujai TuA! ImiA! penkerait?" Timiayi. Nuna takui niisha pachischarmiayi. ^5Tura Jesus kajek niin iiyarmiayi; tura ni EnentA!in KA!tsuram A!sarmatai Kuntuts EnentA!imsamiayi. Tura ShuA!ran chicharuk "Uwejem iniakmasta" Timiayi. Iniakmasmatai ni uweje jaruku ataksha penker ajatsamiayi. ^6NuyA! Pariseu shuar Jiinkiar, Jesus maami tusar Erutis shuarjai A!ujmatsarmiayi. ^7NuyA! Jesus ni unuiniamurijiai antumiannum wemiayi. Karirea nunkanmaya Untsuri shuarsha Jesusan nemariarmiayi. ^8Untsuri nunkanmayasha KA!unkarmiayi. Jutia nunkanmayasha, Jerusaren peprunmayasha, Itiumia nunkanmayasha, Jurtan entsa amainiasha, Tiru tura Setun pepru pujuinia Nu nunkanmayasha, Untsuri shuar ni Turamurin nekaawar, Jesusan KA!utkarmiayi. ^9Untsuri KA!unkar chanuntawarain tusa Jesus ni unuiniamurin kanuram InianA!astarum tusa seamiayi. ^10Kame Untsuri shuaran Jesus nuik tsuaru asamtai, jaa shuar nui KA!unkarmiania nu Jesusan antintaj tusar shitianainiakui nuna seamiayi. ^11Tura iwianchrukusha Jesusan WA!inkiar tikishmatrarmiayi. Untsumainiak "Ame nekas Yusa Uchirinme" tiarmiayi. ^12Tura nuna etserkairap tusa Jesuska kakantramiayi. ^13 NuyA! Jesus NA!innium wakamiayi. Tura anaikiatniun wakerimia Nu shuaran untsukmiayi. Tura niisha Jesusan weriarmiayi. ^14Tura Niijiai wekasar Yus-Chichaman unuiniartinian tuse ShuA!ran anaikiarmiayi. ^15Tura sunkur TsuA!rtinian, iwianchcha jiiki akupkatniun ni kakarmarin Susarmiayi Nu shuaran. ^16Ju ShuA!ran anaikiamu A!rmiayi: Semun, Jesus Chikich naarin Pitiur apujtusmiania nu; ^17Sepeteu uchiri Jakupu, ni patai JuA!nsha; ipiamtajai metek kakaram A!sarmatai nuna mai "Puanerjis" naari susamiayi. Nusha shuar chichamjainkia "ipiamta nuke" tawai. ^18NuyA! Antressha, Jiripi, Parturumi, Mateu, Tumas, Arpeu Uchiri Jakupu, Tateu, A!sump Semun, ^19Jutas Iskariuti. Jesusan ukunam surukmia Nu Jutasauyayi. Anaik amukmatai JeA! waketrarmiayi. ^20Waketkiarmatai, ti Untsuri shuar taarmatai takatri ti akui, YurumA!tniun jeacharmiayi. ^21Jesusa ShuA!risha nuna nekaawar Jesus ti itiurchat pujus WA!urtsuash tu EnentA!imsar jukitiai tusar nu jeanam jeariarmiayi. ^22 NuyA! Israer-shuara jintinniuri Jerusarennumia TA!armiania nu, Jesusan A!ujmatainiak "Pirsepu enkea asa iwianchrukuiti. Tuma asa uunt iwianchi kakarmarijiai iwianchin jiiki akupeawai" tiarmiayi. ^23Tutai Jesus winitiarum tusa niin untsukmiayi. Tura EnentA!imtikrataj tusa juna Timiayi: "?Iwianch SatanA!skesha itiur ajapmamatin~ki? ^24Chikichik Nu nunkanmaya shuar NuA!mtak kajernaiyakuinkia, nu nunka wari meserchattawak. ^25NuA!mtak shuar ni shuarijiai kajernaiyakuinkia nu shuarsha amunaikchartatuak. ^26Nunisan ?SatanA!skesha ni suntarijiai MA!aniakka itiurak tuke pujusarat? Amunaikiartatui. ^27NA!nkamas shuar kakaram shuara jeen WayA!, nerenniun jinkiatsuk ni Kuitrin kasarkachminiaiti. Antsu nerenniun JinkiA! ni Kuitrin kasarkamniaiti. ^28Nekas TA!jarme, shuar TunA!a Ashi Turuiniana nuka tsankuramniaiti. Winiasha winia Aparnasha yajauch A!ujmatusha tsankuramniaiti. ^29Antsu Yusa Wakanin yajauch A!ujmatna nuka tsankurachminiaiti; antsu nu shuar ninki tuke sumamattawai." ^30"Jesuska iwianchrukuiti" Tuiniakui Jesus Nuni Timiayi. ^31 NuyA! ni yachi ni Nukurijiai taar aa wajasar, Jesusan untsukat tusa akupkarmiayi. ^32Shuar Jesusan tentak pujuarmia nu tiarmiayi "Iis, nukusha, yatsumsha aa wajasar untsurmainiawai." ^33Tutai Jesus chichaak "Ya ainia winia nukursha yatsursha" Timiayi. ^34Niin tentakar pujuarmia nuna iis "Juiti winia nukurka, yatsurka, Timiayi. ^35Shuar Yusa wakeramurin uminiana nu winia yatsuruiti, winia umaruiti, winia nukuruiti" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 NuyA! jiinki antumianka yantamen Jesus ataksha unuiniartinian juarkimiayi. Tura Untsuri shuar iruntrarmatai, kanunam enkempramiayi. Shuarsha antumianka KA!anmatkarin pujuarmiayi. ^2Jesuska metek-taku chichamjai ti JintintiA!rmiayi. Jintintiuk juna Timiayi: ^3"Antuktarum. Atsaamin atsaamprataj tusa Jiinkimiai. ^4Atsaamkui ni arakri JintiA! iniararmai. Chinki yakiya KA!utkar yuawarmai. ^5Chikichcha kaya irunmanum iniararmai, nunka ishichik A!manum. Tura nunka ishichik asamtai WA!rik tsapainiarmai. ^6Tura etsa etsantar SukuA!m kankape AtsA! asamtai KA!ararmai. ^7Chikichcha Janki nupanam iniararmai. Jankisha tsapainiar kankar ajakrarmai; Turam nerekcharmai. ^8Chikichcha penker nunkanam iniararmai. Tura tsapainiar nerekarmai, Chikich trainta, Chikich sesenta, Chikich sian nerekarmai. ^9Kuishim A!kuinkia antuktarum" Timiayi. ^10Untsuri wearmatai, ishichik Niijiai juakarmiania nu, ni tuse unuiniamurijiai aniasarmiayi "?Ame jintintiamna nusha warimpiait?" tiarmiayi. ^11Tutai Jesus chichaak "Yuska ni akupeamurin atumin paant nekamtikramattsa wakerutmarme. Antsu Chikich shuarka aya metek-taku chichamjai JintintiA!wartatui. ^12Iiniayatan WA!inkiacharat tusa, antukarsha nekaacharat tusa, umirtsuk ni tunaari tsankurnacharat tusa Turattawai' Timiayi. ^13Tura Timiayi `Wi jintintiajrumna Nu metek-taku chicham nekaachurmek. Nu nekachkurmeka ?itiurak Chikich metek-taku chichamsha nekaatarum? ^14Atsaamniua nuka Yus-Chichaman etserna nuna nakumui. ^15JinkiA!i JintiA! iniaarua nuna Chikich shuar A!ntuiniamun nakumui. Nu shuar chichaman A!ntuiniawai. Tura antukarmatai SatanA!s WA!rik Tari ni EnentA!in atsaampramun jurawai. ^16Chikich shuar A!ntuiniamu kayanam atsaampramua Nuniskete. Niisha chichaman antukar WA!rik warainiak umiktasa wakeruiniawai. ^17Tura ni kankape atsakui, aya ishichik katsuiniawai. Tura ukunam, Yus-Chichaman wakeruiniakui shuar kajeram tura Chikich itiurchatan WA!inkiar Yusaiya kanainiawai. ^18Chikich A!ntuiniamuka Janki nupanam atsaampramua Nuniskete. Nu shuar Yus-Chichaman A!ntuiniawai. ^19Antuiniayat ju nunkanam ana nuna ti PA!chiniawai. Tuma A!sar Kuitian tura shiirmachin ti takustinian wakeruiniawai. Nu wakeramu ni EnentA!in Yus-Chicham ana nuna kankar emenkatui. Tuma asamtai nerektinian tujintiainiawai. ^20Tura Chikich A!ntuiniamusha penker Nunkanam atsaampramua Nuniskete. Nu shuarsha Yus-Chichaman antukar umiiniawai. Tura nerenawai, Chikich shuar trainta, Chikich shuar sesenta Chikich shuar siansha nerenawai.' ^21 NuyA! Jesus juna Timiayi `?Shuar shiripkin ekeemak ItiA! pitiaknum enkeattawak. Peaknum wakenam ikiustatuak? AtsA!. Antsu misanam ekentsashtinkiait. ^22Nunisan Ashi uukma ana nu ukunam paant nekanattawai. Tura Nunisan YamA!i ishishmasa chichasmasha ukunam paant nekanattawai. ^23Kuishim A!kuinkia antuktarum.' ^24Tura NuyA! Timiayi `Antarmena nu esetrarum EnentA!imsarum antuktarum. UrutA! penkerak EnentA!imsatarum, Nunisan Yuska A!min nekaatniun suramsattarme, tura Nu Nukap patatramsattarme. ^25Tuma asamtai shuar Nukap takakna nu patatnastatui. Antsu Chikich shuar ishichik takakuk jurunkittiawai.' ^26NuyA! Jesus chichaak juna Timiayi `Yusa akupeamuri Junisaiti. Shuar jinkiain atsaampratniua Nuniskete. ^27JinkiA!in atsaamar, Untsuri kanar, tsawar, uruksanpi tusa NA!kawai. Tura itiura tsapainia Nunaka nekatsui. ^28Kame JinkiA!i nunkanam init aku ninki tsapaatsuk; emka nukareawai, NuyA! tuyureawai tura nujamar katsuawai. ^29Turuna KA!akmatai Juuktin tsawant jeayi tusar Juiniawai.' ^30Ataksha Jesus Timiayi `?Yusa akupeamuri warijiaink~i nakumkataj. Warijiaink~i metek-takuit? ^31Mustasa Jinkiai araamua nujai metek-takuiti. Nu jinkiaisha Ashi nankaamas ishitiupchichiti. ^32Tura araam TsapA!i Ashi nankaamas uunt ajawai; tura tsenkeakmarisha KA!mpuram asamtai nui mikintranam chinkisha shiir ayamainiawai." ^33Nunisan Jesus Untsuri metek-taku chichamjai Yus-Chichaman ujaamiayi. Nii nekaatniun jearmia nunak ujaamiayi. ^34Chikich shuaran aya metek-taku chichamjai ujaamiayi; antsu ni unuiniamurijiai Ninki pujus Ashi paant jintintrarmiayi. ^35 Nu tsawantai etsa akaikimtai Jesus ni unuiniamurin chicharainiak "Entsa amain katintai" Timiayi. ^36Tutai kanunam enkemprarmiayi. Chikich shuarnaka KA!anmatkanam ikiukiar Jesusan kanunam pujan Jukiarmiayi. Chikich kanunmayasha atampriarmiayi. ^37Tura nasesha ti nasenkatasa nankammiayi; Chichimi kanunam YarA!nA! PiA!ktasa ajamiayi. ^38Jesuska Kanu senkarin atamprus Kanuu tepemiayi. Tura, ni unuiniamuri Jesusan ishintiak chicharuk "Uunta ii wayajnia juka pachitmatsmek" tiarmiayi. ^39Tutai Jesus nantaki nasen kakantramiayi. Entsancha chicharuk "Takamatsata. Miaku ajasta" Timiayi. Tutai nasesha menkakamiayi, entsasha miaaku ajasmiayi. ^40Turunamtai Jesus ni unuiniamurin chicharainiak "?Urukamtai ashamarum? Itiura Yus nekas EnentA!imtatsrum" Timiayi. ^41Tura ImiA! ashamainiak "?Maa jusha yait? Nasesha entsasha niin umirainiatsuk" tunaiyarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 NuyA! antumian amaini Jatara nunkanam jeawarmiayi. ^2Jesus kanunmaya jiinkimtai aishman iwianchruku, shuar JakA!a iwiartainiumia WA!rik taa Jesusan inkiunmiayi. ^3Nu shuar iwiartainium tuke pujuyayi. Tura jirujainkia niin jinkiaatniun tujinkiarmiayi. ^4Jirujai nawenmasha, uwejnumsha tuke jinkiau A!rmiayi. Turamaitiat jinkiaarman tsuriar tepet-tepet awajmiayi. Tura ti kakaram asamtai niin nupetkachminiuyayi. ^5Tuke tsawaisha KA!shisha, iwiartainiumsha murasha kayajai ijiumak untsumuu wekainiuyayi. ^6Tura yajayan WA!iniak Jesusan tseke tarimiayi; tura tikishmatramiayi. ^7 ^8Turunamtai Jesus chicharuk "IwianchiA!, ni EnentA!iya jiinkitia, TA!jame" Timiayi. Takui iwianch kakantar chichaak "?Winiasha urukamtai tarutnium, Uunt Nankaamaku Yusa Uchiri JesusA!? Yus iirmanum WA!itkiarsaip, TA!jame" Timiayi. ^9Takui Jesus Timiayi "?Ame NA!armesha yait?" Tutai niisha ayak "Untsuri A!sar wikia Untsuri-suntar tu anaikiamuitjai" Timiayi. ^10Nuna ti amik, nu nunkanmaya akuptukain tusa Jesusan ti seamiayi. ^11Nuisha nainnium nuntumas Untsuri kuchi shushunmak matsamarmiayi. ^12Tuma asamtai, kuchiniam EnkemA!tin tsankatrukta tusar Jesusan seawarmiayi. ^13Tuiniakui Jesus "ayu" Timiayi. Takui iwianch aishmankainia Jiinkiar kuchiniam EnkemA!warmiayi. Kuchisha ti Untsuri, JimiarA! mir (2.000) A!chiawash. Ashi mash NA!natanam iniaawar antumiannum iniankarmiayi. Nuisha EntsA! kiakar jakerarmiayi. ^14Turunamtai kuchin WA!inin pisarar peprunmasha shuarnumsha nuna etserarmiayi. Tuma asamtai iyutai tusar ashintiukarmiayi. ^15Turawar Jesusai jeawarmiayi. Jeawar aishman yaunchu iwianchrukun yamaikia penker ajasun pushirin entsar pujan WA!inkiarmiayi. WA!inkiar ashamkarmiayi. ^16Tura waketkiar kuchi Turunamuncha iwianchruku penker ajasmancha mash etserkarmiayi. ^17Tuma asamtai ni nunkeya jiinki WetA! tusa seawarmiayi. Jesus kanunam enkemamtai aishman nuik iwianchruku amia nu Jesusan chicharuk ^18"Wi Amijiai tuke tsaninkian wekasatjai" Timiayi. ^19Tura Nunaka Jesus suritkiamiayi. "Antsu ame jeemiin, A!miniurmiin weme, Ashi Uunt Yus Turutma nu tura waitnentrampra nusha ujakarta" Timiayi. ^20Tutai aishmansha wemiayi. Tura antsu Tekapuris nunkanam Jesus niin penker awajsamia nuna Ashi shuaran ujakmiayi. Nu nunkanmaya shuarka nuna antukar ti EnentA!imprarmiayi. ^21 Ataksha Jesus kanujai katinmatai, aents Untsuri Niin irunturarmiayi. Jesuska antumianka KA!anmatkari wajamiayi. ^22Tura Israer-shuar iruntai jea NA!ampruku, ni naari Jairu, TA!miayi. Taa, Jesusan WA!iniak, piniakum tepersamiayi. ^23Piniakumar ti seak, "Winia nawantur jarutui. WinitiA!, Turam penker ajasat tusam uwejmijiai antintrukta. Nuinkia jarutkashtatui" Timiayi. ^24Tu Timiatai Jesus niijiai wemiayi. Tura Untsuri shuar wena A!sar Niin ChA!nuarmiayi. ^25Nui pachitkia nuwa ti jaa wemiayi. Niisha tuse Uwi numpan ajapeak WA!itias pujuyayi. ^26Ti Untsuri tsuakratin nincha iisu armiayi. Tura iyamsha ti WA!itias pujuyayi. Tura ni Kuitrincha Ashi ajapaitiat TsuA!marchauyayi; antsu tsuamsha nu arant ajauyayi. ^27Nu nuwasha, Jesus Turamun antuku asa, ni ukuurini amainian ni pushirin antinmiayi. ^28"Wi aya ni pushirin antinnaka penkerapi ajasaintjia" tu EnentA!imiar Turamiayi. ^29Tura Jesusa pushirin antin Nu chichamaik numpa A!japman menkakamiayi. Penker ajasman ayashiin nekapramiayi. ^30Tura nuin Jesuska, ni kakarmarijiai tsuarman nekapmampramiayi. Tura nuna NekA!a, ayantar chichaak "?Yaki winia pushirun antintruka?" Timiayi. ^31Tutai ni unuiniamuri tiarmiayi, "Untsuri Amin antinmainiasha ?urukamtai "yaki winia antintkia" tame?" ^32Tura Jesus, yaki Turuta tusa ashi iimpramiayi. ^33Nuinkia nuwasha, ni ayashin Turuna nuna NekA!a, ti ashamak kuraimiayi. Tura Jesusan jeari tikishmatramiayi. Tura ni Turunamurin Ashi paant ujakmiayi. ^34Takui Jesus niin chicharuk "Nawantru, Winia nekas EnentA!imtursa asakmin, penker awajtamsaitme. Shiir WetA!, tura tuke penker pujusta" Timiayi. ^35 Tura Jesus nuna tuke chichas pujai, iruntai jea uuntri jeenia tariarmiayi. Tariar chicharainiak "Ame nawantrum jakayi. ?Urukamtai Unuikiartin tuke itit awajsatam?" tiarmiayi. ^36Tura Jesuska, nii tiarmia nuna A!ntayat, Nunaka pachitsuk, iruntai jea uuntrin chicharuk "Ashamkaip; A!yatik nekas EnentA!imtursata' Timiayi. ^37Tura Niijiai wetinian aya Pitruncha, Jakupuncha ni yachi Juanjai tsankatkarmiayi. ^38Iruntai jea uuntri jeen jeawar, aentsun charaatum ajainian, uutainian untsumuk ajainiancha Jesus WA!inkiamiayi. ^39Tura nuwach penke jakan nekayat, WayA! niin chicharuk "?Urukamtai TimiA! uutrum, tura wa wa ajarum? Nuwach JA!kachai, antsu kanarai" Timiayi. ^40Nuna takui wishikrarmiayi. Tura Jesus Ashi jiir akupkarmiayi. Ayatik nuwachi Aparin, Nukurincha tura Niijiai TA!aruncha nuwachi tepamurin jukimiayi. ^41Tura wayawar Jesuska nuwachi uwejen achik Timiayi "Taritia kumi." Nusha shuar chichamjainkia "Nawantru NantA!ktiA!" tawai. ^42Nuwach tuse Uwi takakuya nu, Nu chichamaik nantaki wekasamiayi. Turamtai nui pujuarmiania nu ti EnentA!imprarmiayi. ^43Jesuska chichaak "Atumsha penke etserkairap" Timiayi. Tura "nuwach ayuratarum" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Jesus NuyA! jiinki ni nunken waketkimiayi. Ni unuiniamurisha nemariarmiayi. ^2Nuisha ayampratin tsawant jeamtai Israer-shuar iruntainiam WayA! unuiniamiayi. Tura Jesusan anturkarmiania nu ti EnentA!imsarmiayi. "?Jusha tui unuimiaruit. Ni nekaatniurincha yaki susait. Tura aentsti tujintiajnia nuna Niisha itiurak tura? ^3Jusha Karpintiruchukait; Marii Uchirinchukait. Ni yachisha Jakupusha, Jusesha, Jutassha, Semunsha nekatsjik. Tura ni umaisha jui iijiai pujuiniatsuk" tiarmiayi. Turawar Niin nekas EnentA!imtustinian tujinkiarmiayi. ^4Turasha Jesus niin chicharuk "Yusnan etserniun Chikich nunkanmayanka shiir anturainiawai. Antsu Ni nunkeyanka, Ni shuarsha anturainiatsui" Timiayi. ^5Tura nuisha, ni nunkenkikia aentsti tujintiamun Turatniun tujinkiamiayi. Antsu jaancha aya ishichik ni uwejejai antin TsuA!rmiayi. ^6Tura nekas EnentA!imtacham "?urukamtai nusha?" tu EnentA!imsamiayi. Nuyasha Chikich peprunam WayA!, Chikich peprunam WayA! Yus-Chichaman Unuiniakni wekaimiayi. ^7 Tuse unuiniamurin untsuk Jimiarchik Jimiarchik werum Yus-Chicham etserkatarum tusa akupkarmiayi. Tura iwianchin nupetkarat tusa ni kakarmarin Susarmiayi. ^8Tura chicharuk "JintiA! YurumA!tniusha jukiirap, uyuntrumiincha kuitcha enkearum jukiirap. Antsu aya aanik mashtun jukiirum wetarum. ^9Sapat uwekatarum, tura entsartincha Jimiar jukiirap, Timiayi. ^10Tura jea wayarmena nuin pujustarum; PujA!-pujakuarum NuyA! Chikich peprunmasha wetarum. ^11Tura NA!nkamas aents atumin awaintiamainiachkuisha, anturtamainiachkuisha, NuyA! Jiinkirum, nu shuar yajauch ainiawai tusarum, Atumi nawe nunka akakekrum ikiuktiarum. Kame Yus aentsun nekapsattana Nu tsawant jeamtai, nu shuarnaka asutiattawai. Sutuma peprunmaya shuarjai tura Kumura peprunmaya shuarjai nankaamas niin asutiattawai" Timiayi Jesus. ^12NuyA! Jesusa unuiniamuri Jiinkiar EnentA!i yapajiar Yusai EnentA!imtumartinian etserkarmiayi. ^13Tura iwianchruku EnentA!iya iwianchin jiirki akupkarmiayi, tura asuitijiai yakarar Untsuri JA!inian tsuararmiayi. ^14 Jesusa NA!arin tura ni Turamurin Ashi aents A!ujmatin A!sarmatai, uunt akupin Erutis nuna antukmiayi. Erutiska "Imiakratin Juan jakamunmaya nantakni. Tuma asa ti kakaram takaawai" Timiayi. ^15Tura Chikich shuar "Eriasaiti" tiarmiayi. Chikichcha "Yusnan etserniuiti, yaunchu etserniuya Nukete" tiarmiayi. ^16Erutis nuna antuk "Nekas JuA!nkaiti. Ni muuken tsupiktinian akupkamiaj nu, jakamunmaya nantakniuiti" Timiayi. ^17 ^18 ^19Kame Uunt akupin Erutis, ni yachi Jiripi nuarin nuatkamiayi. Nu nuwa naari Jirutiasaiti. Juansha uunt akupniun Erutisan chicharuk "Yatsumi Nuari akintrukchatniuitme" Timiayi. Tutai nuwa Jirutias JuA!nkan ti kajerkamiayi. Tura JuA!nkan MA!ataj tusa wakerimiayi. Turasha uunt akupin Erutis nuna surimkiamiayi. Antsu Juan achikrum sepunam enkeatarum tusa akupkamiayi. ^20Juansha tuke EnentA!ijiai Yusa jintin wekainiuyayi. Erutis, ni esetar EnentA!imniun neka asa JuA!nkan ashamak Jirutias wakeramurin Turawain tusa suritkiamiayi. Kame Erutis Juan etserman nekachuitiat antuktinian wakerimiayi. ^21Jirutias, itiurak MA!awaj tu pujai, uunt akupin Erutis, ni akiiniamu tsawantri jeamtai, ni suntarincha, Karirea nunkanmaya uuntrincha, Kuitrintin armia nunasha untsukar, namperan najanamiayi. ^22Nuisha Jirutiasa nawantri WayA! JantsemA!mtai Erutis tura niijiai nampernum matsamarmia nusha shiir EnentA!imsarmiayi. Turamtai uunt akupin nuwachin chicharuk "Ame wakeram nu seattia. Wi amastatjai. ^23Nekas TA!jame, Ashi ame seatmena Nunaka amastatjai. Wats, seatkumninkia takakjana nuna Jimiapetek nakakan, amastatjai" Timiayi. ^24Tutai nuwach jiinki ni Nukurin Jirutiasan chicharuk "?Wariniak seattaj?" Timiayi. Tutai "Imiakratin Juanka muuke seata" Timiayi. ^25Nu chichamaik nuwach wari WayA! Erutisan chicharuk "Yamaikia uunt amamkunam Juanka muuken wakerajai" Timiayi. ^26Nuna takui uunt akupin ti kuntuts EnentA!impramiayi. Tura nii tiniu asa ni amikri matsatainia nu antukaru A!sarmatai surimkiatniun tujinkiamiayi. ^27Tuma asa uunt akupin Juanka muuke itiata tusa ni suntarin WA!rikmas akupkamiayi. ^28Turamtai suntar wari we, sepunam Juanka muuken tsupikmiayi. Tsupik, amamkunam ItiA!, nuwan susamiayi. Turam achik ni Nukurin susamiayi. ^29Juan maamun antukar ni unuiniamuri ni ayashin iwiarsatai tusar Jukiarmiayi. ^30 Tura Jesusa unuiniamuri Nii akupkarma nu, ataksha waketki KA!unak irunturarmiayi. Ashi nii Turawarmia nuna, unuiniararmia nunasha ujakarmiayi. ^31Tura Untsuri shuar TA!iniakui, niisha ankant ajastinniasha YurumA!tniuncha tujinkiarmiayi. Tuma asamtai Jesus chichaak "Iijiai Wemi aents atsuiniamunam; nui ishichik ayamprarmi" Timiayi. ^32NuyA! Jesus ni unuiniamurijiai kanunam enkemprar, aents atsuiniamunam jeatai tusar Jiinkiarmiayi. ^33Turasha shuar ni weenan WA!inkiarmiayi. Tura "Jesusaiti" tiarmiayi. Tuma A!sar Ashi peprunmaya Untsuri shuar tseke ashintiukar, ni jeatniunam NA!kakarmiayi. ^34Jesus kanunmaya jiinki ti Untsuri aents iruntrar matsatun WA!inkiamiayi. Murik penker WA!inchataiya Nunisan matsatu A!sarmatai Jesus niin WA!itnentrarmiayi. Tura Nukap unuiniararmiayi. ^35NuyA! kiakui ni unuiniamuri Jesusan tariar chicharainiak "Atsamunam pujatsjik; tura YamA!i Kiatsuk. ^36Shuar wari akupkarta. Tijiuch peprunmasha, shuarnumsha wearti, ni yurumkari sumarmakarat~i" tiarmiayi. ^37Tutai Jesus chichaak "Atumek ayuratarum" Timiayi. Tutai "Iisha ju shuar ayuratai tusar, ?JimiarA! sian kuitjai yurumak sumaktai tusar wetinkiaitiaj~i?" tiarmiayi. ^38Tura Jesus ni unuiniamurin chicharainiak "Tanta takakrum nu iistarum ?urutmak aa?" Timiayi. Tutai nekapmarar chichainiak "TA!ntaka senkuchikiiti, tura namaksha Jimiarchikiiti" tiarmiayi. ^39Tutai Jesus Timiayi "Ju shuar Chirichriniam pujusarti tusar akupkatarum." ^40Ankant ankant sian siansha, senkuenta senkuenta iruntrar matsamsarmiayi. ^41Jesuska senku tantancha, Jimiar namaknasha jusa, Yaki nayaimpinmaani iimias Yusan yuminsamiayi. Tura yurumkan Puurmiayi. Puur ni unuiniamurin Susarmiayi. Namaknasha puur Susarmiayi, Ashi ShuA!ran ajamsarat tusa. ^42Ashi YurumA!war ejemararmatai, ^43puunaruncha, namak ampirmancha achikiar, tuse chankinian aimkiar Jukiarmiayi. ^44Nu yurumkan ti Untsuri YurumA!warmiayi. Aya aishmankak senku mir (5.000) A!rmiayi. ^45 NuyA! Jesus ni unuiniamurin chicharainiak "Kanunam enkemprarum, katinkrum amain emaa ajatarum, Petsaitia peprunam. Wisha ju shuaran A!ujsan ikiuktiatjai" Timiayi. ^46ShuA!ran A!ujas ikiuki Yusjai chichastaj tusa NA!innium wemiayi. ^47Tura kirit ajasmanum KA!nuka antumiannum ajapen nanammiayi. Jesuska ninki juakmiayi. ^48Jesusa unuiniamurisha wia-wiantainiakua ti pimpikiarmiayi, nase tukumma A!sar. Nuna Jesus WA!iniak tsawartin ishichik ajasmatai EntsA! PA!tatek wekas niin jeariarmiayi. Tura nankaamaktiasa wea Nunisan wemiayi. ^49Jesus EntsA! wekaan ni unuiniamuri WA!inkiar, wakanchashit, tu EnentA!imprarmiayi. Turawar ti untsumkarmiayi. ^50Ashi WA!inkiar ti ashamkarmiayi. Tura Jesus WA!rik niin chicharuk "Kakaram ajastarum, Wiitjai Jesus; ashamprukairap" Timiayi. ^51 ^52Nuinkia entsaya kanunam waka enkempramiayi. Turamtai nasesha majaantmiayi. Ni unuiniamurinkia EnentA!i kiritia aintsan A!sarmatai Jesus yurumkan Nukap awajsamia nuna paant nekaatniun tuke tujinkiarmiayi. Tuma A!sar YamA!i Turunamu itiurak aankia tusar ti EnentA!imprar sapijmiakarmiayi. ^53Nuyanka katinkiar, Jinisarit Nunkanam jeawarmiayi. Jeawar kanun ajuiniarmiayi. ^54Kanunmaya Jiintrarmatai, nu nunkanmaya shuar Jesusan nekaawarmiayi. ^55Tura "Jesus pujawai" TA!man antukar, Ashi jeanmaya jaan ni peakrintiuk Jesus pujamunam itiaarmiayi. ^56Tura Jesus wekaak wemia nuisha, peprunmasha, shuar matsatmanumsha, ishichik matsatkamunmasha jaan itiariar JintiA! aeprusarmiayi. Tumainiak Jesusan pushirmin antintaj tusar seawarmiayi. Tura Ashi antinkiarmia nuka penker ajasarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 Pariseusha, Israer-shuara jintinniurisha Jerusarennumia Jesusan tariarmiayi. ^2Tura Jesusa unuiniamurin ikijmiatsuk yurumun WA!inkiar "Israer-shuara Turutairin Turuiniatsui" tiarmiayi. ^3(Kame Pariseusha, tura Ashi Israer-shuarsha, ni uuntri jintintiamurin umikiar ti Nukap ikijmiarar yurumin A!rmiayi. ^4Peprunmaya tari "ikijmiatsuk YurumA!shtiniaiti" tiniu A!rmiayi. Tura ti Untsuri ni uuntri Turutairi Nunisan A!rmiayi. "Tsapancha, ichinnasha, jiruncha, peaknasha nijiakartiniaiti" tiniu A!rmiayi.) ^5Tuma asamtai Pariseusha, Israer-shuara jintinniurisha Jesusan chicharainiak "?Urukamtai ame unuiniamuram ii uuntri jintintramniuitiaj nuna Turuiniatsu. Urukamtai ikijmiatskesha YurumA!inia?" tiarmiayi. ^6Tutai Jesus Timiayi "Antar chichamtiniaitrume. Isayas yaunchu nekas atumin aartampramiayi juna: Ju aents ni wenejai Winia "ti penkeraiti" turutainiawai, Timiayi Yus, tura ni EnentA!inkia jeachat pujuiniawai. ^7Tura tukeneas Winia shiir awajtuiniawai. Aentsu chichame jintiainiayat, "Yus-Chichamaiti" Tuiniawai." Tu aarmaiti. ^8Tura A!tum Yusa chichame iniaisarum, aentsu jintintiamuri umirkarum, ichinnasha, tsapancha nijiaktin, tura Chikich Turutaisha aintsarmek Untsuri Turarme. ^9TurA!krum Yus-Chichamka tsukintiaani ikiusurme Atumi uuntri chichame umirkatai tusarum. ^10Kame Muisais yaunchu aar juna Tichamka: Ame apa nukusha shiir EnentA!imtustarum. Tura ataksha aarmiayi: Shuarsha ni Aparin, Nukurincha yajauch chichareakka, nu shuar JA!katniuiti. ^11 ^12Turasha A!tumka Pariseutirmeka, antsu ju TA!rume: "Shuar ni Aparin ni Nukurin chicharuk "Wi YA!intinian takakjana nu Kurpanaiti" takuinkia, atumsha penkeraiti, aparincha nukurincha YA!inchati" tarume. (Kurpan tana nuka, Yus susamu, tawai.) ^13Nekaatarum, Pariseutiram. "Ii yaunchu uuntri chichame tuke umiki wetiniaitji" TA!kurum, Yus-Chicham penke A!ntar chichama Nunin awajearme. Nunisrumek chikichcha Untsuri Turarme." Tu timiayi Jesus. ^14NuyA! ataksha Jesus Ashi ShuA!ran untsukar "Mash anturtuktarum, Ashi nekaatarum, Timiayi. ^15Aaya ayashnium wayaana nu, ShuA!ran yajauch awajsachminiaiti; tura antsu ni EnentA!inia jiinia nu, yajauch awajsattawai. ^16Shuar nuna A!ntakka EnentA!imprati" Timiayi. ^17NuyA! aentsun ikuiak, jea wayamtai, ni unuiniamuri aniasarmiayi "?Nu metek-taku chicham warintiua?" tiarmiayi. ^18Tutai Jesus Timiayi "Atumsha nekatsrumek. PA!antchakait; yurumak Yuajnia nu, EnentA!iniam wayachu asa, ShuA!ran yajauch awajsachminiaiti. ^19Antsu wakenam WayA!, nankaamas menkaatsuk" Timiayi. Nuna taku, Ashi yurumak PA!chitsuk yuamniaiti, Timiayi. ^20NuyA! Timiayi "Shuara EnentA!inia jiinia nu, yajauch awajsamniaiti. ^21Shuara EnentA!inia, initia, yajauch EnentA!imsatniusha, tsanirmatniusha, natsa tsanirmatniusha, shuar MA!atniusha, ^22kasamkatniusha, chikichna wakeruktincha, penkercha Turatniusha, anankatniusha, natsantain A!tincha, yajauch EnentA!imtustincha, tsanumpratniusha, waantu EnentA!imtumastincha, netse Turatniusha, Ashi nuka initia wininiatsuk. ^23Ashi nu TunA!a ainia nu, shuara EnentA!inia Jiiniu asa, ShuA!ran yajauch awajainiawai" Timiayi. ^24 Tiru pepru, Setun peprusha Serupinisia nunkanam A!miayi. Nuka Israer-shuara nunkenchauyayi. Nu nunkanam Jesus wemiayi. Tura JeA!, JeA! WayA!a pujusmiayi. Tura nui pujamun nu nunkanmaya shuar nekarawarain tusa nakitmiayi; Turasha uumkatniun tujinkiamiayi. ^25WA!rik nu nunkanmaya nuwa Jesus pujan nekaamiayi. Nu Nuwaka nawantri iwianchrukuyayi. Tuma asa Jesusan Tari ni nawen piniakum tepersamiayi. ^26Nu nuwa Israer-shuarcha, Serupinisianmayauyayi. Tumaitiat, nawantru EnentA!iya iwianchin jiirturkitia tusa Jesusan seamiayi. ^27Tutai Jesus nuwan chicharuk "Uchi emka Ejemararti. Uchi apatkuri atankir yawach Susatin penkerchaiti" Timiayi. ^28Tutai nuwa ayak "Nekas, Uunta, tame. Tura yawachisha misanam wakenam pujuinia nu, uchi apatkun yurumuk juyumak KA!keamun Yuiniatsuk" Timiayi. ^29Tutai Jesus Timiayi "Penker tame. Tuma asam, shiir WetA!; ame nawantrumi EnentA!iya iwianch Jiinkiyi" Timiayi. ^30Takui niisha wemiayi. Tura ni jeen JeA!, ni nawantrin iwianch Jiinkimtai penker ajas peaknum tepan WA!inkiamiayi. ^31 Jesus Tirunmaya jiinki Setun peprunam nankaamarkutak, Tekapuris nunkanmaani nankaamaki, Karirea antumiannum ataksha jeamiayi. ^32Nui chichachu A!miayi, kuishin empeku. Nu ShuA!ran Jesusan itiariar, ni uwejejai antinkiat tusar seawarmiayi. ^33Shuar matsatmanumia Jesus niin akanki Juki kuishin tsara uwejejai tsutsukruamiayi. Tura usukia, nu shuara iniain antintkiamiayi. ^34Tura nayaimpinmaani iimias Sukaska mayati "Epata" Timiayi. Nuka, shuar chichamnumka "Chinkiati" tawai. ^35Nu chichamaik ni kuishisha chinkiamiayi, iniaisha seermiayi. Tura paant chichasmiayi. ^36Tura Jesus chicharainiak "Penke etserkairap" Timiayi. Jesuska Suri-suritiamaitiat, nu nankaamas etseriarmiayi. ^37Tura ti EnentA!imprarmiayi. EnentA!imprar, "Ju Jesus aya penkeran Turawai. Empekuncha A!ntumtikniaiti, tura chichachun chichamtikniaiti" tiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 Nu TsawantA!i shuar TimiA! Untsuri iruntrarmiayi. Yurumkari atsakui Jesus ni unuiniamurin untsukar juna Timiayi: ^2"Ju ShuA!ran waitnentajai. Menaintiu tsawant Wijiai pujuinia A!sarmatai ni yurumkari amuukachaik. ^3Tura ni jeen ayurtsuk akupeamka, tsukariin JintiA! pimpikiartatui, yajaya KA!unkaru A!sar" Timiayi. ^4Tutai ni unuiniamuri chichainiak "Turasha jui atsamunam, ju aents ejemararat tusar ?TuyA! yurumkak WA!inkiattaj~i?" tiarmiayi. ^5Tutai Jesus niin aniasmiayi "?UrutmA! tanta aa?" Tutai "siati awai" tiarmiayi. ^6Nuinkia Ashi aentsun "NunkA! pujustarum" tiarmiayi. Tura tantan achik, Yusan yuminsamiayi. Tura puuk, aentsun ajamsatarum tusa ni unuiniamurin susamiayi. ^7Tura uchich namaksha ishichik aan achik, Yusan yuminkias, ni unuiniamurin chicharuk "Jusha shuar ajamsatarum" Timiayi. ^8Turam Ashi YurumA!war ejemararmiayi. Ampirma Puunaruncha siati chankinnium aimkiarmiayi. ^9Kuatru mir (4.000) shuar YurumA!warmiayi. YurumA!war amikiarmatai, Jesus niin A!ujas akupkarmiayi. ^10 Tura ni unuiniamurijiai kanunam enkemprar Tarmanuta nunkanam wearmiayi. ^11Pariseu Jesusjai A!ujmatsatai tusar tariarmiayi. Nekapsatai tusar wakeruiniak Niin chicharuk "Nayaimpinmaya kakaram iniakmasta" tiarmiayi. ^12Tuiniakui Jesus Kuntuts EnentA!imias, Sukaska mayati "?Urukamtai, yamaiya aentstiram, nayaimpinmaya kakarman iniakmasat tusarum wakerarum? Nuka penke sunaschattarme, paant TA!jarme" Timiayi. ^13NuyA! niin ikiukiar ataksha kanunam enkemar amain katinmiayi. ^14Tura ni unuiniamuri yurumak jukitiai TukamA! kajinmatkiarmiayi. Kanunmanka aya chikichik tantanak takaku A!rmiayi. ^15Jesussha ni unuiniamurin EnentA!imtikiuk Timiayi "WA!inkiatarum; Pariseusha Erutissha wakaprutain takakainia Nujaisha aneartarum" Timiayi. ^16Tutai ni unuiniamurisha tunaiyarmiayi "Tanta kajinmatkin asakrin nuna Turamtsujiash" tiarmiayi. ^17Tura Jesus nuna NekA!a chichaak "?Urukamtai aya yurumkak EnentA!imtarum? Tuke nekatsrumek. Penke EnentA!imtsurmek. Atumi EnentA!i tuke kiritkiait? Timiayi. ^18Jimi aisha itiura WA!intsurmea. Kuishim aisha itiura A!ntatsrum. Ashi kajinmatkintrumek. ^19Nekaatarum, nuik, senku tantan Puuran senku mir aishmankan ayurachmakaj. ?Tura ampirma UrutmA! chankinnium chumpiamarum?" Timiayi. Niisha tiarmiayi "Tuse chankinnium chumpiamji." ^20Ataksha Jesus Timiayi "Tura siati tantajai kuatru mir shuaran ayuramtai, ?ampirmasha UrutmA! chankinnium chumpiamarum?" Niisha "siati" tiarmiayi. ^21Tuma asamtai Jesus Timiayi "?Itiura ImiA! nekatsrum?" ^22 NuyA! Petsaitia peprunam jeawarmiayi. Jeawarmatai, aishman jii kusurun Jesusan itiariarmiayi. Turawar antinta tusar seawarmiayi. ^23Tuma asamtai Jesus uwejnum achik peprunam aani enkeki Juki jiin usukijiai kuermiayi. Tura uwejejai antin "?iimmek?" Timiayi. ^24Tutai kusuru iimi Timiayi "Aentsun iiyajai, Turasha paantcha. Numi wekainian aaniun iiyajai" Timiayi. ^25NuyA! ataksha Jesus ni uwejejai kusuru jiin antinmiayi. Tura kusurusha umamkes iis, penker ajas, Ashi paant iimpramiayi. ^26Jesus chichaak "Jeemiin weakum peprunam wayawaip tura shuar ujakaip" Timiayi. ^27 Jesus ni unuiniamurijiai uunt pepru Sesaria-jiripiunam jeatsuk, Tijiuch uchich peprunam irasarmiayi. JintiA! wesar Jesus ni unuiniamurin chicharainiak, "?Yaiti turutainiawa Winia?" Timiayi. ^28Tutai niisha aimkiarmiayi "Chikich chichainiak, imiakratin Juankaiti, turamainiawai. Chikichcha, Eriasaiti, tura Chikichkia, yaunchu Yusnan etserin nantakniua Nuiti, turamainiawai" tiarmiayi. ^29Tutai Jesus Timiayi "Atumsha, ?waritrume. YA!itiaj?" Timiayi. Tutai Pitiur Timiayi "Ameka Kristuitme; Yusaiya akupkamuitme." ^30Tutai Jesus chichaak "Penke etserkairap" Timiayi. ^31Unuiniak: "Wi Aents Ajasuitjiana ju ti WA!itsatniuitjai. Israer-shuarti ii uuntrisha, Patri uuntrisha, ii jintinniurisha Winia nakitrurar mantuawartatui. Turasha menaintiu tsawant nankaamasmatai nantaktiniaitjai" Timiayi. ^32Nunasha paant ujakmiayi. Tura Pitrusha Jesusan arantach Juki kakantramiayi. "Tu chichasaip" Timiayi. ^33Tutai Jesus ayantmatar, ni Unuiniamurin iis, Pitrun kakantar chicharuk "SatanA!sa, werumta. Ameka Yusna ana nu EnentA!imtatsme, antsu aya aentsnak EnentA!imtame" Timiayi. ^34Nuna tuasua amik tura nui matsamarmia nunasha, ni unuiniamurincha untsuk Timiayi, "Shuar Winia nekas nemartustasa wakerakka ni wakeramurinkia iniaisati; tura ni krusri yanaki Nemartusti. ^35Kame shuar ju nunkanam aya ninki anenmamkunka nu shuar ni iwiaakmarin emenkaktatui. Antsu Winia anentu asa tura winia chichamprun anea asa, shuar aya penker pujustinniak EnentA!imtsuna nu, nekas iwiaakman WA!inkiattawai. ^36Nekaata, shuar Ashi ju nunkanam irunna nuna sumaksha Turasha ni wakani jinium weakuisha, ?itiurak penker pujusaint? ^37Shuarka wakanin uwemtikrataj tusa wakerak ?urutmak akikmakaint? ^38Antuktarum. Yamaiya aents Yusan nakitiar ajapawaru yajauch ainia nu iimiainiamunam shuar Winia natsantrakuinkia tura winia chichampruncha natsantakuinkia, wi, Aents Ajasuitjiana ju, winia Aparu kakarmarijiai tura nayaimpinmaya penker suntarjai atak taakun, Nu shuaran natsantrattajai Wisha.' Tu Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 Ataksha Jesus niin chicharuk, `Nekas TA!jarme, shuar JA!tsuk Yus ni kakarmarijiai aentsu EnentA!in akupkattana Nu tsawantan WA!inkiartatna nu jui iijiai pujuiniawai" Timiayi. ^2NuyA! sais tsawant nankaamasmatai, Jesus Pitruncha, Jakupuncha, JuA!nnasha uunt NA!innium Jukiarmiayi. Nuisha Jesus NushA! iira ajasmiayi. ^3Ni pushirisha ti puju Jiitsumir ajattsarmiayi. Nujai metek puju awajsatin ju nunkanam atsawai. ^4Turuna nui Erias, Muisaisjai wantinkiar Jesusjai chichainian WA!inkiarmiayi. ^5Nuyasha Pitiur Jesusan chicharuk "UuntA!, ii jui pujustin ti penkeraiti. Menaintiu aakmaktai, Aminiu chikichik, Muisaisna chikichik, Eriasnasha chikichik" Timiayi. ^6Jesusa unuiniamuri sapijmainiak, Pitiur wariniak titi nekaachmiayi. Nekachu asa nuna Timiayi. ^7Tura yurankim tara mikintiu awajsamiayi. Yuranminmaya chichaak "Juiti winia aneamu Uchir. Nii anturkatarum" Timiayi. ^8Nuyanka ni unuiniamuri ayantmar iiyaj tukamar aya Jesusnak WA!inkiarmiayi. Chikichkia atsuarmiayi. ^9NuyA! NA!inniumia akainiak Jesus niin chicharuk "WA!inkiarumna nu etserkairap. Wi, Aents Ajasuitjiana ju jakamunmaya nantaatsain nu etserkairap" Timiayi. ^10Tutai ni Timian imiatrusan uukarmiayi. Tura "jakamunmaya nantaatsain tana nu, ?wariniak ta?" nuamtak tunainiarmiayi. ^11Tura Jesusan aniasarmiayi "?Urukamtai Israerti ii jintinniurisha, Erias emka TA!tiniaiti, tuinia?" tiarmiayi. ^12Tutai Jesus Timiayi "Nekas Erias Ashi iwiarattsa emka TA!tiniaiti. ?Tura Aents Ajasunun Yus-Papinium warintiua? "Ti WA!itsattawai; Niin nakitrartatui." Tu aarmaiti. ^13Wi TA!jarme, Erias nekas TA!witi. TA!matai, shuar Ashi ni wakeriarmia nuna niin Turawarmiayi. Yusa Papiriin Eriasa Turunatniuri aarma amia Timiatrusan Turawarmiayi" Timiayi Jesus. ^14 Tura ni unuiniamuri matsatmanum atak WA!ketuk, ti Untsuri aents KA!utkar Israer-shuara jintinniurisha niijiai tunai pujuinian WA!inkiamiayi. ^15Tura aencha, Jesusan WA!inkiar warainiak, tsekenki weriar, A!ujsarmiayi. ^16Turunawarmatai, Jesus chicharainiak, "Wari tunaiyarum?" Timiayi. ^17Tutai chikichik ayak "UuntA!, winia uchirun Amin itiarjame. Iwianchruku asa chichachuiti. ^18Tumakui iwianch enkemtakun paat ajiar aepeawai; Turam uchisha saun kaput apak nain KA!tetete awajeawai. Turam kakaakcha ame unuiniamurmin seamjai, Jiirtukti tusan, Turasha tujintrutkarai" Timiayi. ^19Tutai Jesus Timiayi "Yusan EnentA!imtichutirmea UrutmA! tsawantak pujustaj atumjai. UrutmA! katsuntrataj! Uchi itiatarum" Timiayi. ^20Takui uchin Jesusan itiariarmiayi. Tura iwianch uchin enkemta Jesusan WA!iniak uchin ajakramiayi. Uchisha chichiptur NunkA! iniaan peper-peper ajakin wenunam saun apakmiayi. ^21Turunamtai Jesus ni Aparin aniasmiayi "?UrutA! yaunchu ainkiait?" Tutai ni apari Timiayi "uchichik ainkiaiti. ^22Tuma asa tuke Jutikiu pujurniuiti; jiniumsha apeawai, EntsA! maataj tusa ajuaawai. Yaintrukminiaitkiumka waitneasam yaintrukta" Timiayi. ^23Tutai Jesus chicharuk "?Urukamtai, yaintrukminiaitkiumka, tame? Nekaata, shuar Winia nekas EnentA!imturna nu Ashi Turamniaiti" Timiayi. ^24Tutai uchi apari kakantar chichaak, "UuntA!, nekas EnentA!imtajme. Nekas EnentA!imtustinian TA!asjana nu YA!intkiata" Timiayi. ^25Tura shuar Untsuri KA!unainian Jesus WA!iniak kakantuk "Empeku chichachu awajin iwianchi Jiinkitia, TA!jame. Jiinkim ataksha wayawaipia" Timiayi. ^26Tura iwianch jiiniuk untsumak uchin we-werkasa ajakar chichichiptu aepkimiayi. Turam uchi jaka imianis tepemiayi. Turunamtai Untsuri shuar "jakayi" tiarmiayi. ^27TA!manak Jesus uwejen achik awajkimiayi, tura uchi nantaki wajakmiayi. ^28Tura Jesus JeA! wayamtai, ninki pujusar, ni unuiniamuri aniasar "?Urukamtai iisha Jiiktin tujinkiamaj~i?" tiarmiayi. ^29Tutai Jesus Timiayi "Ju iwianchkia ijiarmar Yus A!ujkur jiikminiaiti" Timiayi. ^30 NuyA! Jiinkiar Karirea nunkanmaani nankaamakarmiayi. Ni unuiniamurin unuinia asa nu nankaamamun nekaawarain tusa Jesus nakitmiayi. ^31Unuiniak juna Timiayi: "Wi Aents Ajasuitiaj juna mantamnati tusar achirkar surutkartatui. Tura MA!amuitiatnak, iwiarsamunmayan Menaintiu tsawantai nantaktiatjai" Timiayi. ^32Tura nu chichaman nekaacharmiayi. Nekainiachiat, anintrustinian arantukarmiayi. ^33NuyA! KapernA!um peprunam jeawarmiayi. Tura Jesus JeA! pujus ni unuiniamurin aniniak, "?Atumsha JintiA! winisrum Wari A!ujmatmiarum?" Timiayi. ^34Tura natsarar pachischarmiayi. Kame JintiA! wesar "iijiai ?yaki ImiA! nankaamantu ajasat?" tunainiarmiayi. ^35Ni unuiniamuri pachischarmatai, Jesus pujus Ashi tuse unuiniamurin irur chichaak "Shuar nekas nankaamantu ajastajtsa wakerakka, peejchachia nuke EnentA!imtumar shuara YA!intri Ati" Timiayi. ^36Tura uchin ItiA!a miniakas chichaak: ^37"Shuar uchin winia naarui shiir awajeakka Winia shiir awajtawai. Tura Winia akuptukua nunasha shiir awajeawai" Timiayi. ^38NuyA! Juan Jesusan chicharuk "UuntA!, shuar ame NA!armin pachis iwianchin akupea wainkiamji. Tura iijiai irutkachu asamtai nu Turatin suritkiamji" Timiayi. ^39Tutai Jesus Timiayi "Antsu suritkiairap. Shuar winia NA!arun pachis tujinkiamun Turakka, nu shuar wari tsanumprutratniun tujinkiattawai. ^40Shuar iin nakitramachkunka, iin PA!chitkiawai, Timiayi. ^41 Winia nemarka asakrumin shuar yumiichinkesha ajampramkuka A!ntar Turatsui; akikma A!tatui' Timiayi. ^42`Tura shuar ju uchin Winia umirtuinia nuna yajauchin Turumtikiamtainkia, ti asutniattawai. Tuma asamtai uchin yajauchin Turumtiktsain kuntujen kayajai jinkiar nayaantsanam ajunmaka maak ainti. ^43Ame uwejmek yajauchin Turumtikkramamniaitkuinkia tsupikta. Mai uwejtuk WA!itsatniunam jeatniujainkia Chikichik uwejjai ju nunkanam pujusar tuke iwiaaku pujustinnium jeatin ti shiiraiti. Wari, WA!itsatniunmanka ji kajinkiashtin awai, ^44JA!karu akarisha JA!iniatsui tura jisha tuke kapaawai. ^45Nawemsha yajauchin Turumtikkramamniaitkuinkia nusha tsupikta. Mai nawentuk WA!itsatniunam jeatniujainkia Chikichik nawejai ju nunkanam pujusar tuke iwiaaku pujustinnium jeatin ti shiiraiti. WA!itsatniunmanka ji kajinkiashtin awai, ^46JA!karu akarisha JA!iniatsui tura jisha tuke kapaawai. ^47Jimisha yajauchin Turumtikkramamniaitkuinkia ukuinkiata. Mai jiintiuk WA!itsatniunam jeatniujainkia Chikichik jiijiai ju nunkanam pujusar Yus akupeana nui jeatin ti shiiraiti; ^48WA!itsatniunmanka JA!karu akarisha JA!iniatsui tura jisha tuke kapaawai. ^49Naman Yus susamu weaktinia aintsan aentstirmesha jijiai nekapnastatrume. ^50Weesha ti penkeraitiat michumarka, ?itiurak jea-jeat A!tin~ki? Wats, wee jeakua aintsarmek atumek shiir EnentA!imtunaistarum" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 Jesus KapernA!umnumia jiinki, Jutia nunkanam nankaamaki, Jurtan entsa amain jeamiayi. Nui pujai, aents ataksha Niin irunturarmiayi. Iruntrarmatai tuke Turin asa ataksha unuiniamiayi. ^2Tura Pariseu Jesusan nekapsatai tusar wakeruiniak, Niin chicharainiak "?Aishman ni Nuari ajapatin tsankamkamukait?" tiarmiayi. ^3Tutai Jesus Timiayi "?Muisais wariniak timia?" ^4Tutai "Papijiai iin ajapatniun tsankatramkamiaji" tiarmiayi. ^5Tutai Jesus Timiayi "Atumi enentai KA!tsuram asamtai nu chichaman atumin tsankatramkamiarme. ^6Tura Yus YA!mankamtaik Ashi najanamia nui, aishmannasha nuwancha najanamiayi. ^7Tuma asamtai aishman ni Aparincha Nukurincha kanaki ikiuki, ni nuarijiain~ki tsanintiniaiti. ^8Wari, aishman nuarijiai Jimiaraitiat chikichik ajasartatui. Tuma asamtai YamA!i Jimiarchaiti, antsu chikichik ajasuiti. ^9Tuma asa, Yus atsankiania nuna, aents akankashtiniaiti" Timiayi. ^10Tura urum JeA! wayawar, Jesusa unuiniamuri nu chichaman ataksha aniasarmiayi. ^11Tuiniakui Jesus Timiayi "Shuar ni nuarin ajapa ikiuak chikichan NuA!tkanka, emka nuarin yajauch awajas, ikiuak, tsanirmayi. ^12Nuwasha ni aishri ajapa ikiuak, chikichjai niiniurtukka, niisha tsanirmayi" Timiayi. ^13 Antinkiarat tusar uchin Jesusan itiariarmiayi. Turuiniakui Jesusa unuiniamuri "itiairap" tiarmiayi. ^14Tura Jesus nuna WA!iniak, kajek juna Timiayi "Uchi Wini winitin tsankatruktarum. Suritkiairap. Iis, shuar ju uchia Nunisan peejchach EnentA!imtumainia nu Yusa akupeamurin pachiinkiamniaiti. ^15Nuni asamtai TA!jarme, uchi umiana Nunisan Yusa akupkamurin shuar Umiachkunka nuna pachiinkiachminiaiti. ^16NuyA! uchin miniakas, "Yus YA!inmakarti" Timiayi. ^17 Ukunam, Jesus NuyA! weai, shuar tseke Niin tarimiayi. Tari tikishmatar chicharuk "?UuntA!, Amesha ti penkeraitme. Tuma asam, turuttia, ?warinia Turakna tuke iwiaaku A!tataj?" Timiayi. ^18Tutai Jesus Timiayi, "?Urukamtai Winia, penkeraitme, Turutam? Shuarka chikichkisha penkerka atsawai. Aya Yusak penkeraiti. ^19Yus akupkamu nekatsmek. Ju ainiawai: tsanirmawairap, mankartuawairap, kasamkairap, Chikich shuar tsanumprurairap, anankartuawairap, apasha nukusha umirkatarum. Nu ainiawai" Timiayi. ^20Tutai Kuitrintin chichaak "Uunta, Nunaka uchichik mash umiki tsakaruitjai" Timiayi. ^21Tutai Jesus iis waitnenmai Timiayi "Chikichik TA!asume. Weme Ashi A!miniu ana nu surukta. Turam nu kuit Kuitrincha susarta. Turakum nayaimpiniam Kuitrum ikiaunkattme. Turam winitia, krus yanaktinia aintsamek itiurchatrum ain nemartusta" Timiayi. ^22Tura Kuitrintin nu chichaman antuk, wake mesek, Kuntuts EnentA!imiar wemiayi, ti kuitrintin asa. ^23Nii wematai, Jesus Ashi ni tentakmarin iis, ni unuiniamurin chicharuk, "Kuitrintin ainia nu Yusa akupeamurin pachiinkiatin ti itiurchataiti" Timiayi. ^24Takui ni unuiniamuri nuna antukar NiishA!a EnentA!imprarmiayi. Turamtai Jesus Timiayi "Uchiru antuktarum. Shuar Kuitriniak EnentA!imtuinia nuka, Yusa akupeamurin pachiinkiatin penke itiurchataiti. ^25Uunt kamiriu auja jiin wayatin ana Nu nankaamas, Kuitrintin Yusa akupeamurin pachiinkiatin itiurchataiti" Timiayi. ^26Nuna antukar Nu arant NiishA!a EnentA!imprarmiayi. "?Nuinkia yaki uwempramniait?" tunaiyarmiayi. ^27Tura Jesus niin iisar chichainiak "Aents ninki Turachminiaiti, antsu Yus Turamniaiti. Yuska Ashi Turamniaiti" Timiayi. ^28NuyA! Pitiur Niin chicharuk "Iis, iikia Ashi ikiukir nemartsujik" Timiayi. ^29Tutai Jesussha Timiayi, "Nekas TA!jarme, shuar Winia nemartak Yus-Chichamnasha ipiampartasa wakerak ni jeencha, yachincha, umaincha, Aparincha, Nukurincha, nuarincha, Uchirincha, nunkencha uyumatsuk ikiuakka, ^30nu shuar ju nunkanam sian patatnas jeencha, yachincha, umaincha, Nukurincha, Uchirincha, nunkencha, ju nunkanam WA!itiayat sunastatui. Tura ukunam, nunka amuukamtai, nu shuarsha JA!chatainium tuke penker pujustatui. ^31Tura Untsuri shuar YamA!i penkeri ainia nu, ukunam ukunmaani pujusartatui, tura iiksan Untsuri shuar YamA!i ukunmaya ainia nu, ukunam eem pujusartatui" Timiayi Jesus. ^32 NuyA! arak Jerusarennum weenak, jintiak wearmiayi. Jesuska emak wemiayi. Ni unuiniamurisha NiishA!a EnentA!imprarmiayi. Ashamainiayatan Jesusan nemarsarmiayi. Tumainiai atak ni nekas unuiniamurin akankiar, ni Turunatniurin ujakmiayi. ^33Ujaak Timiayi "Antuktarum, arak Jerusarennum weaji. Nui Winia, Aents Ajasuitjiana juna, Patri uuntriincha, jintinniunmasha surutkartatui. Niisha apachnium mantamnati tusar surutkartatui. ^34Nusha Winia wishikrurar, katsumprukar, usukruawar mantuawartatui. Turamaitiatnak Menaintiu tsawantai nantaktiatjai" Timiayi. ^35Sepeteu Uchiri Jakupusha Juansha Jesusan taruntarmiayi. Taruntar "UuntA!, ii seattajnia nu Turak tusar wakeraji" tiarmiayi. ^36Tutai Jesus Timiayi "?Wari itiurtukat tusam wakerutam?" ^37Tutai "Ame nupetmaktin tsawantrum jeamtai, iisha Amijiai pujustaitsar wakeraji, wi untsuurumini, winia yatsursha menaarmini. Nu tsankatrukta" Tiarmiayi. ^38Tura Jesus Timiayi "Atum seatrumna nu nekatsrume. Wi umartatjana nu umarminkaitrum. Tura Wi imiantiatjana Nunisrum imianminkaitrum" Timiayi. ^39Niisha tiarmiayi, "Turamniaitji, PA!chitskea." Tuiniakui Jesus Timiayi "Wats, Wi umartatjana nu umartatrume, tura Wi imiantiatjana Nunisrumek imiantiatrume. ^40Turasha winia untsuuruini, menaruinisha A!tum pujustinian Wikia Susashtiniaitjarme, antsu Yus wakerana nu nuin apujsattawai" Timiayi. ^41Tura Chikich tias unuiniamuri nuna anturkar Jakupuncha, JuA!nnasha ti kajerkarmiayi. ^42Tura Jesus ni unuiniamurin irur Timiayi "Ju nekarme; Yus-shuarchanum akupniuitjai tuinia nu, waantu EnentA!imtumas, ni ShuA!rin ti akupeawai; tura uunt ainia nusha Ashi shuar ti takamtikiainiawai. ^43Antsu atumjai Nunisan atsutniuiti. Atumka, wi unuiniamutiram, uunt ajastaj tusarum wakerakrumka, Ashi YA!imin ajastiniaitrume. ^44Shuar Atumi penkeri ajastajtsa wakerakka, takarniua nuke ajas, Umirtamkati. ^45Wisha, Aents Ajasuitjiana ju, shuar takartusarat tusan TA!chamjai, antsu Ashi ShuA!ran YA!intaj tusan TA!witjai. Wisha jarukan ShuA!ran uwemtikratajtsan TA!witjai" Timiayi. ^46 Jesus ni unuiniamurijiai, tura Chikich Untsuri aentsjai Jirikiu peprunam jeawarmiayi. NuyA! Jirikiunmayasha Jiinkiar weenai, Timiasa Uchiri PartimiA!s, kusuru amia nu, JintiA! yantam Kuitian seamu pujumiayi. ^47Niisha, Nasaretnumia Jesusaiti TA!man antuk, untsumuk "Uunt Jesusa, amesha Uunt Akupin Tawit weeachukaitiam, Yus anaikiachmakaitiam. Winiaja waitnentrurta" Timiayi. ^48Tura Untsuri nui matsamarmia nu niin chicharainiak "Takamatsata" tiarmiayi. Niisha Nu nankaamas untsummiayi "Tawit WeeA! JesusA!, winia waitnentrurta." ^49Nuna antuk Jesus wajatas, chichaak "Untsuktarum" Timiayi. Takui shuar kusurun untsuiniak "Kakaram ajasta. Wajaktia; untsurmawai" tiarmiayi. ^50Tuiniakui niisha esekmatairin ajapa ikiuak wajaki Jesusan tseke tarimiayi. ^51Tura Jesus niin chicharuk "?Winia itiurtukat tusamea wakerutam?" Timiayi. Tutai kusuru chicharuk "Uunta, iimtiasan wakerajai" Timiayi. ^52Tutai Jesus chichaak "Shiir WetA!. Winia nekas EnentA!imtursa asam penker ajasume" Timiayi. Tura nu chichamaik iimpramiayi. Tura Jesusan nemarki wemiayi. __________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Wesar Jerusarennum tura PetpajA!i peprusha Petania peprusha Uriwiu naint inkiuasmak A!manum jeawar, Jesus JimiarA! unuiniamurin ujuikimiayi. ^2Ujuiak Timiayi "Aatunini pepruchiniam werum nuin umpuuru uchich jinkiamu WA!inkiattarme. Nu umpuuruka tuke entsamprukchamuiti. Nu atiarum utitiarum. ^3Tura "?Urukamtia aitkiarum?" turamainiakuisha, "ii Uuntri wakerawai" titiarum" Timiayi. ^4Tutai wearmiayi. Tura umpuurun WA!itiniam aani jinkiamun, JintiA! yantamnum wajan WA!inkiar atiawarmiayi. ^5Nui pujuarmia nu "?Wari aitkiarum. Urukamtai umpuuru Atiarum?" tiarmiayi. ^6Takui, niisha Jesus timia nu ujakam suritkiacharmiayi. ^7Tura umpuurun Jesusan itiariar pushirin umpuurunam awantkarmiayi. Turam Jesus entsamkamiayi. ^8Tura Untsuri shuarsha pushirin jintianam ayapar ainkiarmiayi. Chikichcha JintiA! yantamnumian nukan juuk jintianam aintrarmiayi. ^9Eem wearmia nusha, uku winiarmia nusha warainiak "Jusanna" untsumkarmiayi. "Yusa NA!ariin winiana nu ImiA! penkeraiti. ^10Ii uuntri Tawitia akupeamuri TA!tatna nu ImiA! penker Ati. Ii Yusri naari shiir ati." Tu untsumki wearmiayi. ^11Tura Jesus Jerusarennum jeamiayi. JeA!, Yusa Uunt Jeen wayamiayi. Tura Ashi iiyasua amik, kintiampraij tusa ni tuse unuiniamurijiai Tijiuch Petania peprunam wearmiayi. ^12 Kashin tsawar, Petanianmaya jintia wesa, Jesus tsukammiayi. ^13Tura arant wajan iikiu numirin Nukenniun WA!iniak, nereatsuash tusa iyumiayi. Tura nereshtairin asamtai neren penke WA!inkiachmiayi. ^14NuyA! iikiu numin yuminkeak: "Ame nerem penke yunaashti" Timiayi. Ni unuiniamurisha nuna TA!man antukarmiayi. ^15NuyA! atak Jerusarennum jeawarmiayi. Nui Jesus Yusa Uunt Jeen WayA! suruktai tusar pujuarmia nuna jiiki akupkatasa nankammiayi. Kuitian yapajin armia nuna misarin tura yampitsan Surin armia nuna kutankrincha ayanturmiayi. ^16Tura KA!arak entsaki Yusa Uunt Jeen nankaamaktinian suritkiarmiayi. ^17NuyA! "Yus A!ujsatai tusar Ashi shuar Yusa jeen wayamnia A!tatui" Tu aarchamukait Yusa Papiriin. Antsu A!tumka Yusa jee kasa matsamtaiya Nutikiarme" Timiayi. ^18Aents nui matsamarmia nu Jesusa chichamen antukar ti EnentA!imprarmiayi. Tuma asamtai Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha, nuna nekaawar, Jesusan ashamainiak mantamnati tusar chichaman jurusarmiayi. ^19NuyA! kiakui Jesus Jerusarennumia jiinkimiayi. ^20Kashin KA!shik nankaamainiak iikiu numin kankaptuk jaka wajan WA!inkiarmiayi. ^21Tura Pitiur EnentA!imias Jesusan Timiayi "Uunta, iista, iikiu Ame yuminkramam nu kankaptuk KA!archaik." ^22Tutai Jesus Timiayi "Yus nekas EnentA!imtustarum. ^23Iis, nekas TA!tsujrumek, shuar "Yus nekas Turatpiash" Tutsuk, tura "wi TA!jana nuna Yus nekas Turattawai" tu EnentA!imsar, ju NA!intian "jiinki nayaantsanam IniA!nti" TA!kuinkia, PA!chitsuk iniantatui, Timiayi. ^24Tuma asamtai TA!jarme, Ashi Yus A!ujkuram searmena nuna suramsattarme. "Wi seajna nuna YamA!i takakjai" tu EnentA!imkiurmeka, WA!inkiA!ttarme. ^25Tura Yus A!ujkuram pujarmena nu, kajernaiyamuram A!kuinkia TsankurnA!iratarum. Atumi Apari nayaimpiniam pujana nu Atumi tunaarin tsankurturti tusarum Turatarum. ^26Atumsha TsankurnA!iyachkurminkia, Nunisan Atumi Apari nayaimpiniam pujana nu Atumi tunaarin TsankurtA!mprashtatrume" Timiayi Jesus. ^27 Ataksha Jerusarennum waketkiarmiayi. Jesus Yusa Uunt Jeen wekai, Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha, Israer-shuara iruntai-jee uuntrisha Niin KA!utkarmiayi. ^28KA!utkar Jesusan tiarmiayi "?Yana kakarmarijiai ju Turam. Ame Turamna nuna ya tsankatrama?" tiarmiayi. ^29Tuiniakui Jesus Timiayi, "Chikichkiniak aniastatjarme. Airkatarum. Turakrumninkia Wisha winia takastinian tsankatrukmia nuna ujaktatjarme. ^30Wats, turutiarum, ?ya Juan imiaitniun tsankatkama? ?Shuar tsankatkamka? ?Yus tsankatkamka? Airkatarum" Timiayi. ^31Tura niisha EnentA!imprar "Yus akupkaiti" TA!kurninkia, "?urukamtia umirkachuram?" turamchattajik. ^32Antsu "shuar tsankatkaiti" TA!kurkia, Ashi shuar ashamaji" tunainiarmiayi. Ashi aents Juan nekas Yusnan etserniuiti, tu EnentA!imainiakui ashammiarmiayi. ^33NuyA! Jesusan tiarmiayi "Iikia nekatsji." Tutai Jesus Timiayi "Wisha Nunisnak yana kakarmarijiai takaaj nuna ujakchattajrume." __________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 Jesus ju metek-taku chichaman unuiniamiayi: "Shuar uwa ajan ajam wenuimiai. NuyA! uwa nekeetain najanamai. Tura kumpin jean najanamai. Najana takartusti tusa ShuA!ran ikiuak ninkia jeachat wemai. ^2Neretai tsawant jeamtai, ni takarniurin Juukman akankat tusa akupkamai. ^3Tura ajanam takau arma nu, nu takarniun achik, katsumkar, A!yatik awainkiarmai. ^4Ataksha Chikich takarniun akupkamai, tura nunasha kayajai tukurar, Muuknum katsumkar, katsekar awainkiarmai. ^5Tuma ain ataksha Chikichan akupkamai, tura nunasha MA!awarmai. Ti Untsurin akupramai. Chikichnasha katsumkarmai, chikichan MA!awarmai. ^6Tura niijiai chikichik tuke A!miayi, nuka ni aneamu uchiri. Nu uchincha ukunam akupkamai. Akupeak "Winia uchirnaka shiir awajsartatui" Timiai. ^7Tura ni uchiri winian WA!inkiar, takau shuar NuA!mtak chichainiak "Juka AjA! nerenniu Uchirinti. WA!tsek, maatai; Turamka A!jaka iiniu A!tatui" tiarmai. ^8Tusar achikiar MA!awarmai. Ayashincha ajanmaya ajapawarmai" Timiayi. ^9Tura NuyA! aniasmiayi, "?Wats, Wari EnentA!imsarum; AjA! nerenniuri itiurkattawa? JeashtanmayA! taa, AjA! takainia Nu shuaran amuktatui. Ni Ajarincha chikichan ikiastatui. ^10Ju, Yus-Papinium aarma ana nu A!ujsachukaitrum: Kaya penkernak, jeammin "yajauchiiti" tusar ajapawarmia nu Ashi kayajai nankaamas penker apujsamuiti. ^11Nusha Yus Turamuiti. Iisha iisar ti EnentA!imtaji. Nuke aarmaiti" Timiayi. ^12Tura Nu metek-taku chichamjai niin A!ujmatma asa achiktai tusar chichaman jurusarmiayi. Tumainiayat ShuA!ran ashamainiak Jesusan ikiuiniak wearmiayi. ^13 Tura wear, imiaamtikiar YajA! chichakmatai Nujai yajauch Titiai tusar Pariseu shuarnasha, Erutisa nemarin shuarnasha akatar Jesusan akuptukarmiayi. ^14Turam Niin jeariar chicharainiak: "UuntA!, aents nakitiainiain tuke nekas chicham PA!chitsuk chichaame, nu nekaji. Aents PA!tatek iiyatsme, antsu nekas Yusa jinti unuiniame. ?Waritia EnentA!imiam, ii kuitri uunt Sesar Susatin penkerkait. Susattajik. Suritkiattajik? Nu nekaatai tusar wakeraji" tiarmiayi. ^15Tura Jesus ni yajauch EnentA!immiarin nekara "?Urukamtai Winia yajauch titi tusarum wakerutarum? Kuit itiatarum, Wi iistaj" Timiayi. ^16Tutai Kuitian itiariarmiayi. Jesus nuna iis Timiayi, "?Juisha yana yapi tura yana naari aarmait?" Timiayi. Tutai "Uunt Sesarna" tiarmiayi. ^17NuyA! Jesus Timiayi "Uunt Sesarna ana nu susatarum; Turarum Yusnaka Yus susatarum" Timiayi. Tura ni aimkiamurin antukar ti EnentA!imprarmiayi. ^18 Nuisha Satuseu aents, jakamunmaya nantaktin penke atsawai tiniu armia nu, Jesusan tariarmiayi. Taar Jesusan chicharainiak: ^19"UuntA!, Muisais juna aatrampramiaji: "Aishman ni nuari Jureatsain jakamtainkia, yachin yajutmatrattsa, ni yachi nu wajen NuA!tkatniuiti." ^20Wats, siati yachi A!rmiayi. Iwiairi nuwan nuatak yajutmatsuk jakamiayi. ^21Ni yachi wajen akinkiamiayi. Nusha Nunisan yajutmatsuk jakamiayi. Nuna yachisha Nunisan tura nuna yachisha Nunisan Turamiayi. ^22Tura Ashi siati patainman, patainman nu nuwan NuA!tkarmiayi. Yajutmatsuk, yajutmatsuk Jiiniawarmiayi. Tura ukunam nuwasha jakamiayi. ^23Nuinkia nantaktin tsawantai, nantakiarmatai, ?yana nuarin ati? Ashi siati NuA!tkacharmaka" tiarmiayi. ^24Tutai Jesus Timiayi ""Jakamunmaya nantaktin atsawai" TA!tsurmek. Yusa chichame tura Yusa kakarmari nekachu asarum awajiarme, Timiayi. ^25Iimiatarum, aents jakamunmaya nantakiarmatai, nuatnaikiatin atsuttawai, antsu nayaimpinmaya suntara Nunisaran pujusartatui. ^26Tura jakamunmaya nantaktiniapitia tusarum nu nekaatin nekas wakerakrumka Muisais aarmia nu EnentA!imtustarum. Yuska numichinmaya Muisaisan chicharuk "Wikia ApraA!ma Isaaka tura Jakupu Yusrintjai" Yus Timiayi. ^27Yaunchu JA!karu ain, Yus nuna taku, ayashnium jakayat iwiaaku pujuinia nuna Yusrintjai, tawai. Nekas jaka ainia nuna Yusrinchuiti. Nantaktin atsawai tau asarum awajirurme" Timiayi Jesus. ^28 Jesussha Satuseusha A!ujmatnainian Israer-shuara jintinniuri taa anturkamiayi. Anturak, Jesus ti penker aimkiui, niisha Jesusan juna aniasmiayi: "?Yus akupkamu TuA! ImiA! penkerait?" Timiayi. ^29Tutai Jesus Timiayi "Juiti Yus akupkamu ImiA! penker: Antukta Israer ShuarA!. Ii Yusri uuntaiti, tura Ninki nekas Yusaiti. ^30Tuma asamtai, tuke EnentA!imjai ti EnentA!imsam Uunt Yus aneeta. Turam ame iwiaakmarmesha, kakarmarmesha Yus iiktusta. Nuiti nekas penker akupkamu" Timiayi. ^31Nuyasha chikichcha awai, "ame ayashim aneamna Timiatrusmek ame irutramurmesha aneeta." Chikich nu nankaamas penker akupkamu atsawai' Timiayi. ^32Tutai jintintin Timiayi "Ee, penkeraiti, Uunta. Nekasmek tame. Chikichik Yus awai, Chikichkia atsawai. ^33Tura tuke EnentA!ijiai ti EnentA!imsar, ii kakarmarisha Yus iiktusar Niin aneakrikia, ii ayashi aneajnia Nunik ii irutramurisha aneatniuitji. Nusha Ashi Yus sutai ana nujai nankaamas penkeraiti' Timiayi. ^34Nuna tiniu asamtai Jesus ni penker aimkian NekA!a "Ameja Yus akupeamunam pachiinkiatin ishichik TA!asume" Timiayi. Tura NuyA! Chikich shuar Jesusan aniastinian arantukarmiayi. ^35 Jesus Yusa Uunt Jeen unuiniak pujumiayi. Tura chichaak "?Urukamtai ii jintinniuri "Yus anaikiamu Kristun Tawitia shuari" tuinia?" ^36Tawit, antsu, Yusa Wakani aarta tutai, Yus-Papinium juna aarmiayi: Uunt winia uuntrun Timiayi "Ame nemasrumin nupetkatin amuatsain winia untsuuruinini pujusta". ^37Kame Tawitkia, Kristun A!ujmatuk, "winia Uuntru" taisha, ?itiura Ni shuarisha A!tin~ki?" Timiayi Jesus. Tuma asamtai Untsuri shuar nui matsamarmia nu ti shiir antukarmiayi. ^38Jesus unuiniak Timiayi, "Israer-shuara jintinniuri ainia nujai aneartarum. Niisha waantu EnentA!imtumasar, esaram pushin entsarar wekasatajtsar wakeruiniawai. Peprunmasha shuar shiir A!ujtusarat tusa wakeruiniawai. ^39Israer-shuar iruntainiam penkeri pujutainium pujustinian wakeruiniawai. Nampernumsha penkeri pujutainium pujustinniasha wakeruiniawai. ^40Tura waje jeencha atantainiawai. Turawar aents nekaracharat tusar ti esaram chichamjai Yusan A!ujainiawai. Nincha chikichjai nankaamas Yus asutiawartatui" Timiayi. ^41 Jesus Yusa Uunt Jeen kuit enketainiam naka pujus aents Kuitrin chumpian WA!inkiamiayi. Untsuri Kuitrintin Nukap enkeawarmiayi. ^42NuyA! waje Kuitrincha taa JimiarA! uchich Kuitian, reara aantsan, enkeamiayi. ^43Jesuska unuiniamurin untsuk "Nekas TA!jarme, ju waje Kuitrinchaitiat, Ashi enkeena Nu nankaamas Nukap enkeayi. ^44Iis, Kuitrinniusha nii ampirma nuna enkeenawai, tura antsu ju nuwa Kuitrinchaitiat, ampirmatsuk ni yurumatniurin takurmakman Ashi enkeayi" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Yusa Uunt Jeenia Jesus jiinkimtai, unuiniamuri Niin Timiayi "Iisia, Uunta, kayasha ti shiir ainiawai. Jeasha ImiA! uuntchakait." ^2Tutai Jesus Timiayi "Ju ImiA! uunt jea WA!inmek. Kaya ekentramu au Ashi mash yumpuntrartatui" Timiayi. ^3NuyA! Uriwiu NA!innium wakar, Yusa Uunt Jee naka pujusar, Pitrusha, Jakupusha, Juansha, Antressha, Ninkimias Jesusan aniiniak ^4"UuntA!, Timiam nu, ?UrutiA! Turunatta. Nu Turunatin jeakuisha itiura nekaattajia? Paant ujatmakta" tiarmiayi. ^5 Tutai Jesus Timiayi "Aneartarum, anankramawairap. ^6Nekaatarum, Untsuri winia naarun pachisar winiartatui. Chikich Chikich "Wiitjai Kristu" taku, Untsurin anankawartatui. ^7Tura meset chicham A!ntakrumka, yajaya meset chicham A!ntakrumsha sapijmiakairap. Nekas Turunashtinkiait. Nujaisha amuukatin tsawantka tuke jeatsui, Timiayi. ^8Shuar Chikich shuarjai mesetan najanawartatui; apachcha Chikich apachjai Nunisaran mesetan najanawartatui. Untsuri nunkanam uurkattawai. Tsukasha A!rtatui, charaatum ajamusha Nunisan A!tatui. Tura nujai itiurchatka aya yama nankamui.' ^9`Tumaitkui atumsha aneartarum. Akupin iruntainiumsha surutmakartatrume, tura ii shuar iruntainmasha katsumpramkartatrume. Wii shuar asakrumin, KapitiA!nnium, akupniunmasha juramkittiarme. Nui jearum, Winia chichastatrume. ^10Nu Turuntsain Ashi aentsnum Yus-Chicham etsernaktiniaiti. ^11Atumin surutmaktasar juramainiakuisha, warintiajak tusarum ti EnentA!imsairap. Chichastin jeamtai, Yusa Wakani jintintramattarmena nu titiarum. Iis, Atumi EnentA!ijiai Tichattarme, antsu Yusa Wakani jintintiam Titiatrume. ^12Nu tsawantin shuarsha ni yachin mantamnati tusa suruktatui. Apasha ni Uchirin suruktatui. Uchisha Aparincha Nukurincha kajerak, jakati tusa suruktatui. Nunisan Untsuri shuar Turawartatui. ^13Nuinkia Wii shuar asakrumin Ashi nakitramprartatui. Tura shuar yawetsuk katsuntranka uwemprattawai" Timiayi. ^14 NuyA! Jesus Timiayi "Shuar juna A!ujeana nu nekaati. Yusnan etserin, ni naari Taniar, ti yajauch tuke emesin ana nuna yaunchu aar etserkamiayi. Nuka pujushtainiam pujan WA!inkiurmesha, Ashi Jutia nunkanam pujarmena nu, NA!innium pisartarum. ^15Jea yakiini pujana nu akaiki wariri achiktajtsa, jeen wayashti. ^16Ajanam pujana nusha ni pushirin jukitiajtsa waketkishti. ^17Tura ajamtin ainiana nusha, Kuirchin umuntsainia nusha, nu tsawantin TimiA! itiurchatan WA!inkiartatui. ^18Tuma asamtai A!tum pisaarmena nui yumitin achati tusarum Yus seatarum. ^19Nu tsawantinkia ti WA!itsatin A!tatui. Yama nankamtaik Yus nunkan najanama nuisha, yamaisha ukunmasha timiu WA!itsatin penke atsuttawai. ^20Tura Uunt Yus WA!itsatin tsawantan ishichik awajsattajai Tichaitkuinkia, uwempratin penke atsuinti. Tura ni shuarin anaikiamia nuna YA!intajtsa wakerak, nu tsawantan ishichik awajsattawai. ^21Nu tsawantai "Juiti Kristu" Turamkuinkia anturkairap. ^22Kame "Kristuitjai" A!ntar tuinia nu, tura "Yusnan etserniuitjai" A!ntar tuinia nusha wantinkiartatui. Wantinkiar Yus anaikiamu ShuA!rnasha anankatai tusar wakeruiniak, ni kakarmarin iniakmainiak aentsti tujintiamun Turartatui. ^23Tura A!tum aneartarum. Aetak, Turuntsain ujakchajrumek' Timiayi Jesus. ^24 Jesus tuke unuiniak juna Timiayi: `Tura nu WA!itsatin nankaamasmatai, etsaasha nantusha etsantrashtatui. ^25Yaasha nayaimpinmaya kakekartatui, tura nayaimpiniam kakaram ainia nu muchitrartatui. ^26Nuyasha Ashi aents Winia WA!itkiartatui. Wi, Aents Ajasuitjiana ju, ti kakaran, ti wincha ajasan, yuranminiam WiniA!i WA!itkiartatui. ^27Nui nayaimpinmaya suntarun akupkattajai, Wii shuaran Ashi nunkanmayan irurarat tusan. Arakaaniya, nunkaaniya, Ashi nunka NA!nkatkamunmayan Wii shuaran irurartatui.' ^28 `Iikiu numi nakumea nu nekaatarum. Ni chinkimpri punkak nuke jeakui, "ju nunkanam esat jeatemai" TA!tsurmek. ^29Nunisrumek Wi TA!jarmena nu WA!inkiurmeka, ni tatintri jeatemai tu nekaattarme. ^30Nekas TA!jarme, Yamai aents pujuinia nu kajin amuiniatsain, Ashi Wi TA!jana nu Turunatniuiti. ^31Nayaimpisha nunkasha amuukatniuiti. Tura winia chichampruka amuukashtiniaiti. ^32Tura tsawantcha nekanachminiaiti. Nayaimpinmaya suntarsha nekainiatsui; Wisha Yusa Uchirintiatan nekatsjai. Aya winia Aparuk nekawai. ^33Atumsha anearum EnentA!imprarum Yus aujsa pujustarum, tsawant nekachu asarum.' ^34`Tura Wikia ju shuarjai meteketjai. Ju shuarsha jeachat weak, ni jeen ikiuawai. Ikiuak ni shuarin WA!itrukarti tusa apujas ikiuak Ashi shuaran takatrin Suawai. Tura WA!itin WA!inniun, "ameja penker WA!inkiata" Timiai. ^35Wikia nu jea nerenniua Nunisnak, urutai TA!tataj nekachu asarum anearum pujustarum. Kiaraimpiash, tura ajapkeash, atash shiniukaimpiash, KA!shikiash TA!tatjai. ^36Nerentin aya aneachmak taa, Kanuu tepai WA!itkiai tusarum aneartarum. ^37Wi atumin TA!jana nu, Ashi ShuA!ran tajai, anearum pujustarum" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 14 ^1 Jimiarchiki tsawant ajasmiayi paskua tutai NA!mper jeatin. Paskua NA!mpertincha wakapruachu tantan yuatin NA!mpernasha metek najanin A!rmiayi. Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha Jesusan anankar achikiar maatai tusar wakeriarmiayi. ^2Turasha "Jista tsawantin Turachmi, aents charaatum ajarain tusar" tiarmiayi. ^3Jesussha Petania peprunam tunamaru Semunka jeen misanam pujan, nuwa tarimiayi. Nartu kunkuinian ArapA!stru tutai kaya najanamunam piakun itiamiayi. Nu kunkuin ti kuitiaiti. Muti chuchuke kupik Jesusa muuken kunkuinian ukatramiayi. ^4Tura nui pujuarmia nu, kajerar tunaiyarmiayi "?Urukamtai ju kunkuinian A!ntar wasurea? ^5Junasha Surakka, Menaintiu sian Kuitnium surukminiuyi. Nu kuitcha Kuitrinchan Susanka maak" tiarmiayi. Tusa nuwan kajerkarmiayi. ^6Antsu Jesus chicharainiak "Iniaisatarum. ?Urukamtai au kajerarum? Winia shiir Turutayi, Timiayi. ^7Kuitrincha atumjai tuke iruntsuk. Wakerakrumka tuke penker awajsatniuitrume. Antsu Wikia atumjai tuke pujushtatjai. ^8Ju nuwa Ashi nii Turamnia Nunaka umikiai. Wi JA!katin jeatsain, iwiarsatin kunkuinian shiir ukatrurai. ^9Nekas TA!jarme, Ashi nunkanam Yus-Chicham etsernaktatna nui, ju nuwa Turamurisha etsernaktatui, niin kajinmatkiarain tusa" Timiayi. ^10NuyA! Jutas Iskariuti, Jesusa unuiniamurintiat, Israer-patri uuntrin werimiayi, Jesusan suruktaj tusa. ^11Niisha nuna antukar, warasar "Kuit amastatji" tiarmiayi. Jutassha Jesusan itiurak Yupichuch tsankamkattaj tusa EnentA!imias wekaimiayi. ^12 Wakapruachu tantan yuatin Jisat nankama tsawant tsawarmatai, paskua NA!mpertin Yuatin murik MA!atin jeamtai, Jesusa unuiniamuri iniasarmiayi "Paskuatin murikiu Yuatin iwiaratai tusar ?tui wetataj~i. Tui yurumattam?" tiarmiayi. ^13Tutai Niisha JimiarA! unuiniamurin akatar akupeak "Peprunam wetarum. Nui aishman yumin Juki wea WA!inkiattarme. Nu aishman nemarsatarum. ^14Wayana nui JeA! nerenniuri Titiarum "Uunt Turamui, ?wisha, unuiniamurjai tui YurumA!ttaj?" ^15Nu nerentin, Yaki Pisunam uunt tesamunam Ashi iwiaramun iniakturmastatrume. Nui Jisat ii najanatin iwiaratarum" Timiayi. ^16Ni unuiniamuri wear, peprunam jeawar, Jesus timia Nunisan WA!inkiarmiayi. Tuma A!sar paskua NA!mperan iwiararmiayi. ^17NuyA! Kiakui Jesus ni tuse unuiniamurijiai wayawarmiayi. ^18Niisha misanam pekaamak, YurumA!iniak pujusar, Jesus Timiayi. "Nekas TA!jarme, Chikichik shuar Wijiai yurumna nu, surutkattawai." ^19Nujai Kuntuts EnentA!imprarmiayi. Chikich Chikich Jesusan aniasar "Wiashitiaj" tiarmiayi. ^20Jesus Timiayi "Ju misanam tuse irunar yurumprum nu, chikichik surutkattawai. Wijiai pininnum yurumkan ayak yuana Nuiti. ^21Nekas Wi, Aents Ajasuitjiana ju, JA!katniunam weajai, aarturma aintsanak. Tura aishman Surutna nu ti WA!itsattawai. Niisha akiinmainchu ajakuiti" Timiayi. ^22Yurumainiak Jesus Yusan yuminkias, yurumkan achik, puuk, chicharainiak "Achiktarum, jusha winia ayashruiti" Timiayi. ^23Pininnasha achik, Yusan yuminkias, ni unuiniamurin Susarmiayi. Ashi umararmiayi. ^24Umararmatai Jesus Timiayi "Juiti winia numpar, Untsurin YA!intajtsa PuA!rtinia nu. Nujai Yamaram Chichaman Yus najanaiti. ^25Nekas TA!jarme, uwa yumiri ataksha jui umarchattajai. Tura tsawant jeamtai, ukunmasha, Yus akupeana nui yamarman umartatjai" Timiayi. ^26Yus-kantan KantA!mawar, Jiinkiar, Uriwiu NA!innium wearmiayi. ^27Nuinkia Jesus niin Tiarmiayi "Ju kashi A!tum natsantrurtatrume. "Murikiu WA!inniun MA!attajai, Turamtai murik tsakinmakartatui" tu aarchamukait. ^28Tura ukunam Wi nantakin atumin Karireanam emtuktiajrume" Timiayi. ^29Tutai Pitiur chicharuk "Amin Ashi natsantramainiakuisha, wikia natsantrashtatjame" Timiayi. ^30Tutai Jesus Timiayi "Nekas TA!jame, ju kashi atash JimiarA! shiniatsain, natsantrurtatme. "Nunaka nekatsjai" Menaintiu turuttiatme" Timiayi. ^31Tutai Pitiur kakaram chichaak "Amijiai metek MA!antuiniakuisha, Nunaka penke Tichattajai" Timiayi. Ashi ni unuiniamuri Nunisan tiarmiayi. ^32 NuyA! Jitsemani ajanam wearmiayi. Jeawar Jesus ni unuiniamurin Timiayi "Jui pujustarum, Yusan A!ujsatasa pujai". ^33Pitrun, Jakupuncha, JuA!nnasha jukimiayi. Tura Jesuska ti kuntuts EnentA!imiar wake mesek nekapsatasa nankammiayi. ^34Tura niin chicharuk "Wi ti kuntuts EnentA!imjai, tura jakamnia nekapeajai. Jui iimia pujutarum" Timiayi. ^35Jesussha ishichik arantach we, NunkA! piniakumar tepes Yusan aujmiayi. "Ju WA!itsatin A!tatna nu, Turutatniuitkuinkia iniaitiusta" tu seamiayi. ^36Tuke A!ujuk Timiayi "ApawA!, Ashi tujinchaitme. Pininnumia Ashi umartinia aantsan ti nekapsatajna Nu WA!itsatniun, jurutkitia. Antsu Wi wakeraj nucha, ame wakeramuram Turunati." ^37Tura ni unuiniamurin tarin, Kanuu tepenan WA!inkiamiayi. Pitrun Timiayi "?Semunka KA!namek. Kanutsuk ishichkisha iimia pujustin tujinkiamek? ^38Anearum Yus A!ujsatarum, tunaanum iniaaraij tusarum. Atumi wakaniin kakarmaitrume, antsu Atumi ayashiin kakarmachuitrume" Timiayi. ^39Ataksha we, nuik Yusan A!ujsama Nunisan A!ujsamiayi. ^40Ataksha waketruki, ni unuiniamurin Kanuu tepenan tarimiayi. Kari ti PujA! asamtai, Jesusan A!ujsatniun tujinkiarmiayi. ^41Jesus ataksha we, Tari Timiayi "Kanarum ayampratarum. MA!akete. Jeayi. Wi, Aents Ajasuitjiana ju, TunA!a shuarnum surukmaitjai. ^42NantA!ktiA!rum, Wemi. Iis, Winia Surutna nu nuntumsai" Timiayi Jesus. ^43 Jesus nuna ChichA!a PujA! unuiniamuri Jutas tarimiayi. Niijiai Untsuri aents PuniA! takaku, tura numincha takaku KA!utarmiayi. Israer-patri uuntri, Israer-shuara jintinniuri, tura Israer-shuara uuntri akupkarma asa KA!utkarmiayi. ^44KA!untsain Jutas chicharainiak, "Wi mukunattaj A!ujkin Nuiti Jesus. Achiirum, penker emetarum jukitiarum" Timiayi. ^45Tura Jesusan Tari, mukunuk A!ujas "UuntA!, UuntA!" Timiayi. ^46Turamtai aencha Jesusan achikiar emetawarmiayi. ^47Turuiniakui nui wajatusha puniari ukuitsan, patri uuntri takarniurin awati ni kuishin tsupirkamiayi. ^48Turam Jesus aentsun Timiayi "Kasakaitiaj. Puniajai numijiai, KasA! Nutiksarmek achirkatai tusarum tarutniurme. ^49Ashi tsawant atumjai Yusa Uunt Jeen wayan unuiniakun pujuchmakaj. Tumai nui achirkachmarme. Tura Yus timia nu uminkiat tusa ju Turunayi." ^50Nuinkia ni unuiniamuri Niniak ikiuiniak pisararmiayi. ^51Tura aishman NA!tsaach aya tarachin penumas Jesusan atamprimiayi. Tura natsaach suntar achikiam ^52tarachrin ajapa ikiuak Misu tsekenkimiayi. ^53 Patri uuntriin Jesusan ejeniarmiayi. Nui Patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha, Israer-shuara uuntrisha irunturarmiayi. ^54Tura Pitiur iikian nemarki Patri jeen aach JeA!, Patri suntarijiai jinia anamuk pujumiayi. ^55Patri uuntri Ashi naamka uunt armia nujai iruntrar maatai tusar wakeruiniak shuar Jesusan tsanumprurat tusar eatkarmiayi. Nu chichamjai mantamnati, tiarmiayi. Turasha WA!inkiacharmiayi. ^56Turasha Untsuri shuar Jesusan tsanumpruiniayatan YapajiA! YapajiA! chichainia A!sarmatai WA!inkiacharmiayi. ^57NuyA! Chikich wajakiar WA!itruiniak juna tiarmiayi ^58"Yusa Uunt Jeen, aents jeamarmia nuna yumpuntiatjai. Turan Menaintiu tsawantai, chikichan, aents jeamchamun jeamtatjai" tau antukmaji" tiarmiayi. ^59Tura tuke YapajiA!war tiarmiayi. ^60Nuisha Patri uuntri ajapen wajaki Jesusan chicharuk "?Aimsatin penke tujintiamek. Warinia turamainia?" Timiayi. ^61Tura Jesus takamtak aimtsuk pujumiayi. Patri uuntri atak chicharuk "?Ame nekas Yusa Anaikiamurinkaitiam. Ii Yusri Uunt tajinia nuna Uchirinkaitiam?" ^62Tutai Jesus Timiayi "Ee, Nuitjai. Winia, Aents Ajasu tutaintiajna nu Kakaram Yusa untsuurini pujai WA!itkiattarme. Tura nayaimpinmaya yuranminiam winiai WA!itkiattarme" Timiayi. ^63Tutai Patri uuntri kajek, ni pushirin jaak Timiayi "?Chikich Titincha Wari atsumaj~i? ^64Nii tana nujai Yusan KA!tsekeamu antukurme. ?Warintia EnentA!imprum?" Timiayi. Takui "jakamniaiti" Ashi tiarmiayi. ^65Chikich Chikich Jesusan UsukiA!warmiayi. Jiin epetkar awatiar "?Ya aitkiarma? etserkata" tiarmiayi. Patri suntarisha yapiniam awatiarmiayi. ^66 Nunaka Turuiniai Pitru NunkA!, jea aani pujan, nuwa Patri uuntri takarniuriya nu tarimiayi. ^67Niisha Pitrun jinia anamu pujan WA!inkiamiayi. WA!iniak, "Amesha Nasaretnumia Jesusjai wekaichukaitiam" Timiayi. ^68Tutai Pitiur chicharuk, "Nekatsjai. Ame TA!mena nuna nekatsjai" Timiayi. Tura aa WA!itiainiam jiinkimiayi. Tumai atash shiniukmiayi. ^69Nu Nuwasha Pitrun ataksha WA!iniak, ShuA!ran nui pujuinian Timiayi "Juiti ni shuari." ^70Tura Ataksha"atsA!" Timiayi. Ishichik A!rusan, shuar nui pujuarmia nu ataksha Pitrun chicharuk "Nekas ni shuarinme. Karireanmaya ShuA!rchakaitiam. Auya shuara Nuni chichaame" tiarmiayi. ^71Tutai Pitrusha kakantar chichaak, "Ju aishmannaka A!tum TA!rumna Nunaka nekatsjai. WA!itrakuinkia Yus iirsati" Timiayi. ^72Nuya ataksha atash shiniukmiayi. Pitrusha, Jesus nuik timian EnentA!immiayi. Iis, Jesus nuik Tichamka "Atash jimiar shiniatsain, ame, Nunaka nekatsjai, menaintiu turuttiatme" Tichamka. Pitru nuna EnentA!imias ti uutmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 15 ^1 Tura kashin KA!shik Patri uuntri, Israer-shuara uuntrijiai, Israer-shuara jintinniurijiai, Ashi naamka armia nujai irunturar, chichaman jurusarmiayi. Turawar Jesusan jinkiamun apach KapitiA!n Piratuiin ejeniarmiayi. ^2Ejeniarmatai Piratu aniasmiayi "?Amesha Israer-shuara UuntrinkA!itiam?" Tutai Jesussha "Amek tame" Timiayi. ^3NuyA! Patri uuntri ti tsanumprurarmiayi. ^4Ataksha Piratu aniasmiayi "?Aimsatin penke tujintiamek? Ti Untsuri etserturmainiatsuk." ^5Tura Jesus nunasha aikchamiayi. Tumakui Piratu ti EnentA!impramiayi. ^6 ^7Shuar A!miayi, ni naari ParapA!s. Niisha ni shuarijiai meset A!manum, shuaran maa asamtai sepunam enkeamuyayi. Tura NA!mper tsawantai Piratu sepunmaya Chikichik shuarnak Jiiki akupniuyayi, aents seawarmia nuna. ^8Nuisha Untsuri shuar Piratun KA!utkar tiarmiayi "Ame ju NA!mpertin tuke Turamna nu TuratA!. ^9 ^10Patri uuntri Jesusan kajeraru A!sar surukarmiayi. Piratusha, nuna NekA!a chicharainiak "Israer-shuartiram ?Atumi akupniurin jiiki akupkattajak? ?Nu wakerarmek?" Timiayi. ^11Tutai Patri uuntri aentsun chichainiak ""Antsu ParapA!s Jiikim AkupkatA!" titiarum" tiarmiayi. ^12Tutai ParapA!san seawarmatai Piratu ataksha chicharainiak "Jesusnasha, A!tum ii akupniuri tarumna nuna, ?itiurkattaja?" Timiayi. ^13Ataksha ni kakantar tiarmiayi "Krusnum mantamnati." ^14Piratusha niin tiarmiayi "?Wari tunaana Turiniait?" Timiayi. Takui niisha Nu nankaamas kakantar Tiarmiayi "Krusnum mantamnati." ^15 Tuma asamtai, aents shiir EnentA!imprarti tusa, Piratu TunA!a shuaran, ParapA!san jiiki akupkamiayi. Tura Jesusnasha katsumkarum krusnum ajintrurtarum tusa suntaran tsankatkamiayi. ^16Tiniu asamtai suntar Jesusan jukiar, KapitiA!ni jeen awayawarmiayi. Nu jea naari Piritiuriuiti. Turawar Untsuri suntaran untsukarmiayi. ^17Ashi KA!unkar, pushin kapaanniun Jesusan aentsrarmiayi. Tawasap janki najanamun etsenkrumtikiarmiayi. ^18Nuisha Jesusan A!ujsar "Shiiraitme, JesusA!, Israer-shuara akupniuriya" wishikiainiak tiarmiayi. ^19Muuknumsha sapapjai awatiarmiayi; NuyA! usukiawarmiayi, Turawar A!ntar tikishmatrarmiayi. ^20Tura Jesusan wishikrar amukar, kapaantin pushin aitkiar, ni pushirin aentsrarmiayi. Turawar Krusnum ajintrurtai tusar Jiikiarmiayi. ^21Semun Serini Nunkanmaya ShuA!rauyayi. Arijantruncha, Rupuncha Apariyayi. Semunkan takatnumia winian suntar emetawarmiayi, Jesusa krusrin yanaki jukiti tusar. ^22 Jesusnasha Kurkuta NA!innium Jukiarmiayi. Kurkuta, shuar chichamjainkia, muuka ukunch naint, tutainti. ^23Jeawarmatai, Karia, mira kunkuinjai pachimprar aartaj tusa susarmiayi Jesusan. Turasha umarchamiayi. ^24 ^25Nantu Yaki jatemsamtai Krusnum ayapar ajintrurar ikiusarmiayi. Turawar suntar yaki jukit tusar nakurutaijiai nakurusar Jesusa pushirin yaruakarmiayi. ^26Urukamtai MA!amuit, Ashi aents nuna nekaawarat tusa, ni Krusrin ju aarmauyayi: ISRAER SHUARA AKUPNIURI ^27Nu NA!innium JimiarA! kasa shuaran Niijiai MA!awarmiayi. Chikichik Jesusa untsuurini Krusnum, chikichik ni menaarini Krusnum MA!awarmiayi. ^28Yus-Papinium aarma ana nujai uminkiauyayi. Nui "TunA!a shuarjai nekapmarmauyayi" tu aarmaiti. ^29Shuar nankaamainiak, muuke pearar, Jesusan katsekainiak tiarmiayi "Iisia, amesha, "Yusa Uunt Jeen yumpuntiatjai, tura Menaintiu tsawantai ataksha jeamkattajai" Tichakaitiam, tiarmiayi. ^30Amek Krusnumia akaikim uwemprata." ^31Nunisan Patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha Jesusan wishikrar chicharnaisarmiayi "Chikichan uwemtikraitiat, Ninki uwempratniun tujintiawai. ^32Yusa anaikiamuri Kristuashit, ii akupniuriniashit, tiarmiayi. Wats, YamA!i Krusnumia AkA!ikiti, iisha nu iisar Yus-shuar ajastai" wishikiainiak A!ntar nuna tiarmiayi. Jesusjai Krusnum ajintruamusha Niin wishikiarmiayi. ^33 Tutupin jeamtai ti kiritin ajasmiayi Ashi nunkanam. Tura, nantu nunkaach ajasmatai ataksha tsaapnirmiayi. ^34Nuin Jesus kakantar untsumuk Timiayi "Irui, Irui, rama sapaktani." Nuka shuar chichamjainkia, "Yusru, Yusru, ?urukamtai ajapa ikiurkiniam?" tawai. ^35Shuar nui pujuarmia nu, nu chichaman nekachu A!sar, nuna antukar "Eriasan Untsuawai" Tiarmiayi. ^36Chikichik shuar churuinian uruchjai ajamper, sapapjai Ijiu mukunati tusa susamiayi. Tura Timiayi "Wajastarum, Erias Niin jukitiaj tusa winishtimpiash. Iistai" Timiayi. ^37Nuinkia Jesus kakaram untsumak jakamiayi. ^38Turamtai Yusa Uunt Jeen ejamu ninki jaanakmiayi, Yakiya NunkA!. ^39Suntara KapitiA!ntrisha Jesusan ayamtus wajamia nu, Jesus kakaram untsumak jaamun iis Timiayi "Nuka ti nekas Yusa Uchiriyayi." ^40Nuwasha arant ii pujuarmiayi. Nu nuwajai MA!ktara peprunmaya Mari, Chikich Marisha, SarumA!isha pujuarmiayi. Chikich Marisha uchich Jakupuncha Jusencha Nukuriyayi. ^41Nu Nuwaka, Karirea nunkanam Jesus wekaimia nui, Niin nemarsar YA!intaitsar wekasarmiayi. Untsuri Chikich nuwasha Jesusjai Jerusarennum wear, nu nuwajai arant ii pujuarmiayi. ^42 Kiatemamtai, ayampratin tsawant jeatsain, NA!mper iwiaratin tsawant asamtai, ^43Arimiatianmaya Juse arantutsuk, kakaram ajas, Piratui JeA! Jesusa ayashin seatajtsa utuamiayi. Nu Jusencha Ashi irunin ainia nu anturin A!rmiayi. Niisha Yus ju nunkanam akupin ajasat tusa NA!kasmiayi. ^44Tura Jesusa ayashin seam, Piratusha "WA!rik jaka" Timiayi. Tuma asa suntara KapitiA!ntrin untsurak "?Nekas jakayik?" Timiayi. ^45Tutai KapitiA!n "Ee" takui, Jesusa ayashin Jusen tsankatkamiayi. ^46Jusesha puju tarachin penkeran sumarak, Jesusa ayashin itiar aepas penuarmiayi. Tura yamaram kaya TA!urmanum ikiusmiayi. Ikius WA!itiniam kayan A!tutmiayi. ^47Tura MA!ktaranmaya Mari, Juse Nukuri Marijiai ni ikiuamun ii wajarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 16 ^1 Tura ayampratin tsawant nankaamasmatai, MA!ktaranmaya Marisha, Jakupu Nukuri Marisha, SarumA!isha, kunkuinian Jesusa ayashin kuertai tusar sumakarmiayi. ^2Tura kashin Tumintin, ti KA!shik, nantu YA!ma jiiniai, iwiarsamunam jeariarmiayi. ^3Wesar chichainiak "Iwiarsamu WA!itiri kayancha ?yaki akanketramkattaj~i?" tiarmiayi. ^4Jear uunt kaya akankekman WA!inkiarmiayi. ^5Iwiarsamunam wayawar, natsan esaram puju pushin entsar, untsuurnumaani pujan WA!inkiar ti ashamkarmiayi. ^6Tumainiakui natsa Timiayi "Ashamkairap. Nasaretnumia Jesus Krusnum jakama nu earme. Iniantkimiuiti. Jui pujatsui. WA!tsek, ju ikiusmanum iistarum. ^7Turarum werum Pitrusha, Chikich unuiniamurisha ju ujaktarum. Karireanam atumin emkiyi. Turammarumna Nunisan Turuna WA!inkiattarme" Timiayi. ^8Niisha ti ashamainiak purushniarar iwiarsamunmaya tseke wearmiayi. Ti ashamainia A!sar, chikichkinkesha ujakcharmiayi. ^9 emkaka Tumintin ti KA!shik Jesus nantaki, MA!ktaranmaya Marin Wantintiukmiayi. Nu Maria EnentA!iya siati iwianchin Jesus yaunchu ajapruyayi. ^10 ^11Marisha Jesusa nemari Kuntuts uutu matsatainian Weri, "Jesus iwiaakui, imia wi wainkiajai" Timiayi. TA!maitiat anturkacharmiayi. ^12Tura urum jimiara shuar Jerusarennumia tsanin weenan, Jesus NushA!a iira ajas tarimiayi. ^13Niisha Jesusan WA!inkiar waketkiar, unuiniamurin ujakarmiayi, tura ni chichamencha anturkacharmiayi. ^14 Nuyasha Jesusa auntse unuiniamuri misanam pekaamkar pujuinian Jesus tarimiayi. "?Atumi EnentA!i urukamtai KA!tsuram ainia, urukamtai Winia nekas EnentA!imtursachuram?" Timiayi. Ni nantakmiarin WA!inkiaru chichamen anturkacharu A!sarmatai kakantramiayi. ^15NuyA! chichaak "Ashi nunkanam wetarum. Turarum Ashi shuarnum Yusa shiir chichame etserkatarum. ^16Shuar anturak imiani uwemprartatui. Shuar antukcharka, tuke sumamawartatui. ^17Shuar winia NA!arun pachis, Yusan nekas EnentA!imtakka, juna Turawartatui, Yusa kakarmarin iniakmastaj tusa: iwianchin jiiki akupkartatui; Chikich chichamjai chichasartatui; ^18napincha achiksha, tseasnasha umaksha, jaa ajaschartatui. Jaa shuaran ni uwejejai antin, nu shuaran penker awajsartatui." Tu Timiayi. ^19 Jesus chichas amukmatai, Yus nayaimpiniam jukimiayi. Turuna Yusa untsuurini pujusmiayi. ^20Ni unuiniamurisha Jiinkiar, Ashi nunkanam Yus-Chichaman etserkarmiayi. Tura Uunt Yus niin YA!inmiayi. Tura etserainiakui, Ashi aents ni kakarmarin nekaawarat tusa, aentsti tujintiamun Turatniun susamiayi. Nuke Ati. __________________________________________________________________ Luke __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Nekas Iini Turamia nuna "imiatrusan aartajai" Untsuri aents tiarmiayi. ^2YA!mankamtaikniumian iisarmia Nu shuar, tura Yus-Chichaman etserkatniun YA!inkiarmia nusha iin unuitiamprarmia Nutiksaran aartinian wakeriarmiayi. ^3Wisha Nunisnak esetsaran EnentA!imsan, YA!mankamtaikniumia nuna nekaamjai. Tuma asan Turunamia nuna imiatrusnak amincha aatratajtsan wakerimjiame, winia uuntur Tiupiru. ^4Jintintramawarma Nu nankaamas nekaata tusan wakerakun aatjame. ^5 Jutia nunkanam uunt akupin Erutis akupkamia Nu tsawantin Israer-shuar Yusnan pujurin A!miayi, ni naari Sakarias. Niisha Aptias weeauyayi. Ni nuwesha Irisapit Arun weeauyayi. Irisapitia uuntrisha Israer-shuar Yusnan pujurin A!rmiayi. ^6Yusjaisha Sakariassha Irisapitcha MA!i-metek penker A!rmiayi. Yus akupkamia nunasha umirin A!rmiayi. Tuma asamtai penkesha Chikich niin yajauch chicharkatin atsuarmiayi. ^7Yusjai penker wekainiayat Irisapit Jurechuyayi. Turasha mai uuntach A!rmiayi. ^8 ^9Israer-shuar Yusnan pujurin Chikich weeanmaya NuyA! Chikich weeanam, ankant ankant Yusa jeen TakA!u A!rmiayi. Chikich tsawant, Sakarias WeeA! takastin amia nui, Sakariaska kunkuinian ekeemaktaj tusa init wayatniuyayi. ^10Init kunkuinian ekeemai Untsuri aents aani matsamsar Yusan A!ujtak pujuarmiayi. ^11Sakarias init pujai kunkuin ekeematainiam untsuurnumaani aya aneachma nayaimpinmaya suntar wajamiayi. ^12Nuna wajan WA!iniak Sakariaska purushnairmiayi. ^13Turasha nayaimpinmaya suntar chicharuk Timiayi "Sapijmiakaip Sakariasa. Nekaata, Ame seamna nuna Yus Anturtamkayi.tura ame nuwem Irisapit uchin takustatui. Nii akiiniamtai, "Juan" anaikiat. ^14 ^15Ame uchiram akiiniattana nuka Yusjaisha nankaamantu A!tatui. Tuma asamtai akiiniamtai, amesha shiir EnentA!imsam warastatme. Tura Chikich aents Untsuri warasartatui. Ame uchirmesha Karia ainia nuna umarchattawai. Tura aetak akiinchanak Yusa Wakani pimiutkattawai, Timiayi. ^16Tura ni shuarin Israer-shuar ainiana nuna, ii Uuntri Yusjai ataksha nawamtikiartatui. ^17Uunt Yusaiya akatramu A!tatui. Yaunchu Yusnan etserin Erias kakaram etserkamia Nunisan niisha etserkattawai. Nujai shuaran ni Uchirijiai nawamtikiartatui. Tura umichu ainia nuna eseer EnentA!imtikrartatui. Ni Uuntri taakui ni EnentA!i iwiaramu arti tusa etserkattawai" Timiayi nayaimpinmaya suntar. ^18Nuna takui Sakarias nayaimpinmaya suntaran Timiayi "?Nunasha warijiain paant nekaataj? Wisha nuarjai MA!i-metek ti uuntchichukaitiaj" Timiayi. ^19Tutai nayaimpinmaya suntar Timiayi "Wikia Kapriiraitjai, Yusa suntarintjai. Nii akatturmatai ChichastA!jam tusan tura nu shiir chichaman UjaktA!jam tusan tarijme, Timiayi. ^20Turasha wi TA!jamna nu "nekasaiti" tu EnentA!imprachume. Tura asam uchiram akiintsain muut ajastatme. Chichastin penke tujinkiattame. Tura wi tajana nu, tsawant jeamtai Turunattawai." ^21Nuna tumai Yusa jeen aani pujusar, Sakariasan NA!kas pujuarmiayi. "?Urukamtaik init we ImiA! menkaka?" tu EnentA!imprarmiayi. ^22NuyA! Sakarias jiinkimtai, A!ujsartaj TukamA! tujinkiarmiayi. Sakariaska, muut ajasu asa, aya uwijmiasan chichamiayi. Tumakui, Sakarias init pujus Yusai WA!imiakun nekaawarmiayi. ^23Yusa jeen takastin tsawantri amuukamtai Sakariaska ni jeen waketkimiayi. ^24NuyA! ukunam ni nuari Irisapit ajaprukmiayi. Tura senku nantutin aya jean pujusmiayi. ^25JeA! pujus, "Aents wishikruiniakui natsantan jurutkitiaj tusa uchi takustinian Yus tsankatrukai" tu EnentA!impramiayi Irisapit. ^26 Nu senku nantu nankaamasmatai Yus ni suntarin Kapriiran Nasaret peprunam akupkamiayi. Nu pepru Karirea nunkanam pujawai. ^27Nasaretnumia nuwan, naari Mari, Iyuti tusa akuptukmiayi. Nu Nuwaka aishmanjai pujuchuyayi. Niisha Jusejai nuatnaikiatsa anajmanair pujumiayi. Juseka uunt Tawit weeauyayi. ^28Wats, nayaimpinmaya suntar Mari pujamunam WayA! Timiayi "Yus penker EnentA!imturma asamtai, A!min winitjiame, Mariya. Yuska A!min nemartamuk Ashi nuwa nankaamas penker awajtamui" Timiayi. ^29Tura Marisha nayaimpinmaya suntaran WA!iniak, chichaamun nekatsuk "Urukamtaik tu ChichA!a" tu EnentA!impramiayi. ^30NuyA! nayaimpinmaya suntar chicharuk Timiayi "Mariya, sapijmiakaip. Yus shiir EnentA!imturmawai. ^31Antukta. Amesha ajapruktatme. Turam Uchi takustatme. Nusha "Jesus" anaikiata. ^32 ^33Niisha uunt A!tatui. Nincha "Uunt Nankaamaku Yusa Uchiri" tiartatui. Tura Uunt Yuska yaunchu Tawitian uunt akupniuri awajsamia Nunisan ame Uchirmin ame ShuA!rumin Israer tutain Uunt akupin awajsattawai. Ni akupeamurisha Yus susamu asa penke amuukashtiniaiti" Timiayi. ^34Nayaimpinmaya suntar nuna tutai Mari Timiayi "Nusha winia aishur atsaisha, ?itiurak Turunataj?" ^35Tutai nayaimpinmaya suntar Marin Timiayi "Yusa Wakani tarutramtatui. Tura yuranmia Nunisan Uunt Yusa kakarmari ijirmattawai. Nu tuma asamtai Uchi akiiniattana nu Yusaiya asamtai, "Yusa Uchirinti" tiartatui, Timiayi. ^36Tura Irisapit ame KanA! kaimia nusha Nunisan weamtanam ajaprukai. Iis, "Jurechuiti" tiarmia nu, yamaikia sais nantu pujawai ajamtin. ^37Yusjainkia itiurchatka penke atsawai" Timiayi. ^38Tutai Mari Timiayi "Yus wakeramun Turiniaitjai wikia. Ame tame nuna Yus wakerana nuna Turutati, tajai" Timiayi. Nuna Timiatai nayaimpinmaya suntarka wemiayi. ^39 ^40Nu tsawant Mari WA!rikmas muranam Jutia nunkanam ni KanA! kain Irisapitian iyutaj tusa wemiayi. Sakariasai JeA!, ni jeen WayA!, Irisapitian A!ujsamiayi. ^41Mari A!ujeamun antukmatai Irisapitia ampujen uchiri muchitkiamiayi. Tumai Yusa Wakani ni EnentA!in pimiutkamiayi. ^42Nuinkia kakantar chichaak Marin Timiayi "Yus amincha ti shiir awajtamsaiti. Tura Uchiram akiiniattana nusha Yus shiir awajsamuiti. ^43Kairua, ame winia Uuntru Nukuri A!minin, Yus winia ti waitnentra asa, A!ujsata tusa A!min akuptamkachaik, Timiayi. ^44Wari, wisha ame A!ujtamna nuna A!ntakui ampujrui uchi waras muchitrutkayi. ^45Amesha Yus TurA!miania nu umikiu asam shiir pujame. Yus Timia nu Turunattawai auka" Timiayi. ^46Nuna tinia iniaisamtai Mari juna Timiayi: "Wikia tuke enentairjai "Yus TimiA! uuntaiti" tajai. ^47Tura Uunt Yuska winia Uwemtikruru asamtai ti waraajai. ^48 ^49Wisha peejchach ain ni wakeramurin umiktajtsan wakerakui winia EnentA!imturayi. Tuma asamtai Ashi aents, "Marincha Yus shiir awajsaiti" tuke turutiartatui. Yuska ImiA! penker tura ImiA! kakaram ana nu winia ti uuntan Turutaiti. Tuma asamtai Ashi aents "Marincha Yus shiir awajsaiti" turutiartatui. Nunaka YamA!i nankamamunak tuke Turutu ajartatui. ^50Tura Niin umirkatniun wakerana nunasha Yus tuke waitnentrartatui. ^51Ti itiurchatan PA!chitsuk Turaiti Nii. "Nankaamantuitjai" tu EnentA!imtumainia nuna nupetkaiti. ^52Ashi akupin ainia nuna awakkaruiti. Tura iksan peejchach ainia nuna uunt awajsaruiti. ^53Penker ana nuna kitiamainiakui Yus penkeran Susaruiti. Tura antsu "Ashi takakjai" tuinia nuna aya Junik awajsaruiti. ^54Israer-shuar Niiniu A!jinia Nunaka waitnentratniun kajinmattsuk YA!inmA!kuitji. ^55Yaunchu ii Uuntri ApraA!man tura Ni shuarnasha "Turattajai" timia nuna imiatrusan tuke Turaiti." Nuni Timiayi Mari. ^56Marikia Irisapitjai Menaintiu nantu pujus ni jeen waketkimiayi. ^57 Nuyasha ni jurertin tsawantri jeamtai Irisapitcha uchin aishmankan takusmiayi. ^58Tura ni shuarisha, ni irutramurisha "Irisapitian Yus ti shiir YA!inmiayi" Tuiniak, niin iyuwearmiayi. Tura MA!i-metek warasarmiayi. ^59Israer-shuar Turutai Junisaiti: uchi akiiniamuri uchu tsawant jeamtai, shunichiri nuapen tsupiktin awai, Sirkunsisiun tutai. Yus nuna Tu tiniu asamtai tuke Turin A!rmiayi. Wats, Irisapitia uchiri akiiniamurinia uchu tsawant jeamtai tsupirkatai tusar ni jeen jearmiayi. Nuinkia ni apari naari Sakarias anaikiataitsar wakeriarmiayi. ^60Tura ni Nukuri Timiayi "AtsA!. Antsu ni naari Juan A!tatui." ^61Tutai tiarmiayi "?Nusha urukamtia? Amee shuarumsha nu NA!artincha A!wak" tiarmiayi. ^62Nuinkia uchi Aparin "?Wari anaikiatajtsam wakeram?" tusar aya uwejejain iniasarmiayi. ^63Tutai Uchi Aparisha "Nakash surusta; aartaj tusan wakerajai" tusa aya uwejejain iniakmamiayi. Takui nakash susam, ni naari JuA!nkaiti, tu aarmiayi. Nuna WA!inkiar "Ayawa urukakun ta" tu EnentA!imprarmiayi. ^64Nu chichamaik Sakarias chichatsuk pujamun chichakmiayi. Tura nuin Yusa NA!arincha shiir awajsamiayi. ^65Nuinkia ni irutramurisha ashamkarmiayi; tura Ashi Jutia nunka MurA! amia nui nu Turunamun ujakam Ashi nekaawarmiayi. ^66Nu Turunamun antukar ti EnentA!imsarmiayi. Tura "ju uchin Yus nekas pujurtsuk. Tuma asamtai uunt ajas ?urukuk ati?" tu EnentA!imprarmiayi. ^67 Uchi Apari Sakarias, Yusa Wakani pimiutkam tura Yus jintintiam, juna Timiayi: ^68"Israer-Shuarti ii Yusri naari shiir awajsatniuitji. Ii Yusrisha tarutmaitji. Tura uwemtikrampraitji. ^69Yaunchu ii uuntri Tawit Yusa wakeramurijiai uunt akupin A!chamkia. Tura ni ukurin ti kakaram Uwemtikkiartinian suramsaitji. ^70 ^71 ^72Yuska ii nemasriya tura iin nakitramainiajnia NuyA! uwemtikrampratniun EnentA!imsamia nuna, yaunchu ni etserniurin penker armia nuna ujakmiayi. "Winia ti penker chichamprun TA!jana nuna yapajitsuk umirkan tuke WA!itnentratajrume" yaunchu ii uuntrin Timiania nunasha ni etserniurin ujakarmiayi. Yaunchu nu ujakma YamA!i iisha wainji. ^73 ^74 ^75Nu ujakman Yuska YA!mankamtaik ImiA! yaunchu ii uuntri ApraA!man Tichamkia. ApraA!man ujakmia nu Juiti: "Wi wakeraj Nutiksaran, Winia umirtukar penker wekainia nuna ni nemasriya uwemtikrattajai. Sapijmiatsuk winia tuke takartusarat tusan Turattajai" Yus Timiayi ApraA!man. Iisha ni shuari asakrin, nuna taku incha Turamaji. ^76Tura amincha, uchiru, "Uunt Yusna etserniuiti" turamartatui. Amesha ni TA!tintri iwiarataj tusam Uuntai emkim wetatme. ^77Ni shuari, ni tunaari tsankurnar uwemprarat tusam Turattame. ^78 ^79Yuska Ashi shuaran anea asa, incha WA!itnentramak ni pujamunmaya ni TsA!apnintrin suramsaitji. Ni EnentA!in kiritniunam wekainia nuna, mesertinnium JeatemA! A!sarmatai, ni TsA!apnintri jeat~i tusa Turaiti. Tura Ashi incha ii EnentA!in imiatkinchanum Wekasarmi tusa Turaiti." Nuni Timiayi Sakarias. ^80Uchisha tsakarmiayi. Tura Yusan nekaki-nekaki wemiayi. Israer shuarnum etserkatin tsawantri jeatsainkia atsamunam pujuyayi. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Wats, Juan akiiniamia Nu uwitin uunt akupin Akustu Ashi nunkanam aentsun Nekapmararti tu chichakmiayi. ^2Nu nekapmartinian yaunchu Turushtain YamA!i Turiarmiayi. Siria nunkanam Seriniu akupin PujA!i Turawarmiayi. ^3Ni naari aartaj tusa Ashi shuar ni nunkenin wetin A!rmiayi. ^4Tuma asamtai Juse Nasaret peprunmaya Karirea nunkanam amia NuyA! jiinki Pirin peprunam Jutia nunkanam amia nui wemiayi. Juseka Tawit weeanam akiinia asa, ni nekas nunkenka Pirinkauyayi. ^5Nu asamtai, ni NA!arin aartaj tusa Juse wemiayi Marijiai. Marisha Juse Nuweyayi. Tura tsanincharuyayi. Tumaitiat Marisha Yusa Wakani kakarmarijiai ajamtiniuyayi. ^6Tura nui Pirinnum pujuiniai Mari takustintri jeamiayi. ^7Nui iwiairin uchin aishmankan takusmiayi. Tura uchi penutaijiai penuar, waaka yurumtainiam aepsamiayi. Irar kanutainiam pujustin ankant AtsA! asamtai Turawarmiayi. ^8 Tura Pirinnum Tijiuch murikiun WA!inin kashi murikrin WA!iniuk pujuarmiayi. ^9Tumainiai nayaimpinmaya suntar murikiun WA!inin matsatainian wantintiukmiayi. Tura Yusnumia TsA!apnin ni matsatainiamunam etsantramiayi. Turunamtai murikiun WA!inniuka ti ashamkarmiayi. ^10Turasha nayaimpinmaya suntar Timiayi "Ashamprukairap. Ashi aentsnum ti warastin Ati tusan ti penker chichaman itiarjiarme. ^11Juiti: YamA!i tsawantai uunt Tawitia peprurin Pirinnum yaunchu Yus anaikiamu KRISTU tutai, uwemtikramprataj tusa akiintiurmarme. Nu Uchisha Ashi aentsun akupniuiti, Timiayi. ^12Tura jujai nekaattarme: uchi penutaijiai penuarma waaka yurumtainiam TepA! WA!inkiattarme. Nu WA!inkiarum nekas Juiti, tu nekaattarme." ^13Nu chichamaik nayaimpinmaya suntar ti Untsuri, nayaimpinmaya KA!unkarmiayi. Turawar Yusa naarin shiir awajainiak juna tiarmiayi: ^14"Nayaimpinmasha Yus nankaamantuiti tu EnentA!imtusarti. Tura ju nunkanmasha Yusjai nawamnaikiaru ainia nu imiatkinchanum pujusarti." Tu tiarmiayi. ^15Tura Yusa suntari nayaimpiniam waketkiarmatai murikiun WA!inin tiarmiayi "Wats, Pirinnum WA!rik WetA!i. Nu Turunamu Yus turamajnia nu iyumi" tiarmiayi. ^16Nuna tiar WA!rik wearmiayi. Tura Marincha Jusencha WA!inkiarmiayi. Tura uchincha waaka yurumtainiam tepan WA!inkiarmiayi. ^17Wear nuna WA!inkiar, nayaimpinmaya suntar uchi Turunamurin timia nuna etserkarmiayi. ^18Tura murikiun WA!inin tiarmia nuna antukaruka ti EnentA!imtusarmiayi. ^19Turasha Marikia Ashi Turunamia nuna ni EnentA!ijiainkia EnentA!imtu pujumiayi. ^20Tura murikiun WA!inniuka antukarmia nuna EnentA!imtusar, tura iisarmia nunasha EnentA!imtusar "Nayaimpinmaya suntar ujatmakmajnia Timiatrusan Turunayi" tiarmiayi. Tuma A!sar Yusa NA!arin shiir awajsar kantampruawar waketkiarmiayi. ^21 Tura uchi akiiniamu uchu tsawant jeamtai, ni Turutairin Turin A!sar, ni shunichiri nuapen tsupirkarmiayi. Turawar Mari ajapratsain nayaimpinmaya suntar Timia Nutiksan "Jesus" anaikiarmiayi. ^22Tura Muisais akiiniatniunam akupkamia Nunisan, tsawantri jeamtai, Yusa Uunt Jeen Jerusarennum uchin Yus iiktustai tusar Jukiarmiayi. ^23Kame Yus-Papinium ju aarma awai: "Ashi uchi iwiairi aishman akiinkiunka Yusna A!tatui." ^24Tuma asamtai, Mari Yusa Uunt Jeen WA!itsuk pujamu wayatniuri jeamtai, uchin Yus Iisti tusa Yusa Uunt Jeen Jerusarennum pujana nui itiarmiayi. Tura yampitsan Jimiaran Susarmiayi. MuisA!is akupkamun umiiniak nuna Turawarmiayi. ^25 Nu Tumai Semeun naartin aishman Jerusarennum pujumiayi. Semeunsha Yusa Wakani pujurma asa penker aishmankauyayi. Yusan nekas EnentA!imtiniuyayi. Yusa anaikiamurijiai Israer-shuar ankant ajastin jeati tusa NA!kauyayi. ^26"Winia anaikiamur KRISTU tutai WA!intsuk JA!kashtatme" uunt Yusa Wakani tu jintintiamiayi. ^27Nu Semeun Yusa Wakani "WetA!" tutai, Yusa Uunt Jeen wemiayi. Tura Nu tsawantai MuisA!is Timia Nunisan umirkatai tusar Marisha Jusesha uchin Jesusan Yusa Uunt Jeen itiariarmiayi. ^28Itiariarmatai Semeun uchin jusa miniakas Yusan A!ujuk juna Timiayi: ^29"Yamaikia, Uunta, Amiin wi jeatin ankant Ati. Turutmiamna nu imiatrusmek umikiume. ^30 ^31Ju Uchi Ashi aents UwemtikrartA! tusam susamna nuna YamA!i imia winia jiirujai WA!inkiajai. ^32Israer-shuarcha ainia nu TsA!apninium wekasarat tusa akuptukmaiti ju Uchi. Tura Israer-shuar Aminiuram A!jinia nuna Ashi aents shiir EnentA!imtikrarti tusam ju Uchi akuptukmaitji. Nuna WA!inkian shiir EnentA!imsan JA!katniuitjai." ^33Tura Semeun Uchiniun tu chicharkui Jusesha Jesusa Nukurisha ti EnentA!imprarmiayi. ^34Semeunsha chichaak "Yus shiir EnentA!imturmasarti" niin Timiayi. Nuyasha Marin chicharuk Timiayi "Nekaata. Ju Uchin Israer-shuartisha Untsuri nakitrar iniarartatji. Tura Chikich Israer-shuartikia ju Uchin shiir EnentA!imtusar ti wararsartatji. Tura Uchiram Yusa kakarmarin ti paant iniakmastatui. Tuma ain Untsuri Aun yajauch chichariartatui. ^35Nujai shuar ni EnentA!in warinia EnentA!imia nu, paant A!tatui. Maaj, Ashi nu Tumakui, ijiumua Nunismek ame EnentA!imin ti WA!itsattame, Mariya." Tu chichasmiayi Semeun. ^36Nuwasha Ana naartin nui Yusa Uunt Jeen pujumiayi. Niisha Yusnan etserniuyayi. Ni Aparisha Panuiruyayi tura Aser shuarauyayi nu nuwa. Niisha ti uuntchiyayi. Niisha yama nuatnaikiamujai siati uwi ni aishrijiai tsanin pujusarmiayi. ^37Tura wajemamiayi. Tura uchenta kuatru uwi takakuyayi. Tura ninkia Yusa Uunt Jeenia Jiintsuk KA!shisha tsawaisha tuke Yusan A!ujniuyayi. Tura yurumtsuk Yusan A!ujniuyayi. ^38Semeun tuasua amikmatai Anasha taa, Uchin WA!iniak Yusan yuminsamiayi. Tura Jerusarennum Yus uwemtikrampratai tusa NA!karmia nuna A!ujkunka uchin A!ujmat wemiayi. ^39NuyA! Yus Timia nuna Ashi Turawar amikiar Karirea nunkanam, kame nii pujumia Nu peprunam Nasaretnum Jusesha Marisha Uchisha waketkiarmiayi. ^40Uchi Jesus tsakaki, kakaram ajaki tura Nu nankaamas nekaki wemiayi. Tura Yus Niin ti shiir awajsamiayi. ^41 Jusesha, Jesusa Nukurisha tuke uwitin paskua NA!mper jeakui Jerusarennum weu A!rmiayi. ^42Ni Turutairi Turuiniak, Jerusarennum weak Jesusan tuse Uwi jeamtai Jukiarmiayi. ^43NA!mper amuukamtai ni Nukurisha Jusesha nekachmanum Jesuska Jerusarennum JuA!kmiayi. ^44Marisha Jusesha "Wii shuarjai winiawai" tusa, Nunaka eatsuk Chikichik tsawant wekasarmiayi. NuyA! WA!inkiataj TukamA!, ni shuariin tura ni nekamunam eakarsha, ^45WA!inkiacharmiayi. Nuinkia Jerusarennum ataksha waketrukiarmiayi, eaktai tusar. ^46Tura Menaintiu tsawant eakar Yusa Uunt Jeen Yus akupkamun jintinnian anturak Anintru pujan WA!inkiarmiayi. ^47Tura nui Ashi Jesusan anturkarmiania nu, niisha ti nekakui tura aimtanash ti penker aimkiui, ti EnentA!imturarmiayi. ^48Ni Aparisha Nukurisha TumA!a pujan WA!inkiar, ti EnentA!imprarmiayi. Tura ni nukuri chichaak Timiayi "Uchiru, ?ausha urukamtai itiurchat EnentA!imtikrurmam? Ame apasha wisha urukayik tusar ti eakjame" Timiayi. ^49Tutai Jesus Timiayi "?Urukamtai eatrum? Winia Aparnan Turatniuitjiana nuka nekatsrumek" Timiayi. ^50Tura timia Nunaka penke nekaacharmiayi. ^51NuyA! Jesus niijiai Nasaretnum waketkimiayi. Ninkia tuke umiriarmiayi. Ashi nu Turunamun Marikia tuke EnentA!imtu pujumiayi. ^52Jesuska tsakaki, tura nekaki wemiayi. Yussha tura aencha Niin shiir EnentA!imtiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Tipiriu uunt akupin pujamu kinse Uwi jeamtai, Jutia nunkanam Punseu Piratu akupin pujumiayi. Tura Karirea nunkanam Erutis akupin pujumiayi. Itiurea nunkanmasha Trakuniti nunkanmasha ni yachi Jiripi akupin pujumiayi. Tura Apirinia nunkanam Risanias akupin pujumiayi. ^2Tura nu uwitin Anassha KaipiA!ssha Israer-patri uuntri pujuarmiayi. Nu uwitin Sakariasa Uchiri Juan atsamunam pujan Yusaiya chichaman antukmiayi. ^3NuyA! Jurtan entsanam supichik matsamarma nuna Juan wekaatusar juna Timiayi "Winia tunaarun Yus tsankurturat tusarum, enentai YapajiA!rum imiantiarum." Tu ujakmiayi. ^4Nu ujakman Isayas yaunchu juna aarmiayi: Atsamunam wekaana nu untsumun A!ntuiniawai. Nii untsumuk juna tawai: Atumi EnentA!i Uunta jinti iwiarturtarum; naka awajsatarum. ^5JA!paaka ainia nusha aimkiamu arti. Naint ainia nusha paka awajsamu arti. Jintia apijiaru ainia nusha naka jiikmia arti. Tura pujutrin ainia nusha metekrak paka awajsamu arti. ^6Turunamtai Ashi nunkanmaya aents Yusaiya uwempratin aan nekaawartatui. ^7Untsuri aents imiatit tusar tariarmia nuna Juan chicharainiak Timiayi "Napia aaniutirmincha, ti AsutniA!tin JeatemA!ttana NuyA! uwempratarum tusa ?ya ujatmakuram? Timiayi. ^8"Iikia ApraA!m weeaitji, tuma asakrin Yus shiir EnentA!imturmaji" tu EnentA!imtumasairap. Antsu EnentA!im YapajiA!muitkiuinkia penker wekaamurmijiai paant iniakmastarum. Wari, Yus wakerakka, ju kayan ApraA!ma shuarin PA!chitsuk najankainti, Timiayi. ^9Aneartarum. Numi ajaktinian KampuwA!rin jacha atuttsamuiti. Numi penker nereatsna nuka ajakar jinium apeamu A!rtatui" Timiayi. ^10Tutai aentska EnentA!imprar "?Nuinkia itiurkatjik?" tiarmiayi. ^11Tutai Juan Timiayi "JimiarA! pushin takakna nu, takaktsuna nuna chikichan Susatniuiti. Yurumkan takakna nusha takaktsuna nuna ajamsatniuiti" Timiayi. ^12Uunt akupniu Kuitrin juu armia Nu shuar imiantiaj tusar JuA!nkan weriar aniasarmiayi. "Uunta, ?iisha Wari itiurkatjik?" tiarmiayi. ^13Tutai Juan Timiayi "Kuit uunt akupin tana nu iniankasrum achikiairap." ^14Suntarsha aniasarmiayi "Uunta, ?iisha Wari itiurkatjik?" Juansha Timiayi "Ame kakarmarmijiai chikichna jurukip. Tura niin tsanumpruraip. Tura uunt akupin akirmana Nujain warasta" Timiayi. ^15 "Ju Juan Yusa anaikiamurinchuashit" tu EnentA!imsar paant nekaataitsar NA!karmiayi. ^16Tumai Juan Timiayi "Wikia aya ayashmin entsanam imiajrume. Tura wijiai nankaamas ana nu TA!tatui. Ni sapatri jinkiamurinkisha atitrachminiaitjai. Niisha taa, imiantinia aanis tura Jiiya aanis Yusa Wakanin enketramprattarme. ^17Shuar aruusan awajtia Nunisan, nusha yajauch ana nuna ajapa aya penkernak Juuktatui. Neren ikiustatui tura yajauchinkia ji tuke kajinchatainiam apeattawai" Timiayi. ^18Juan nu arant shiir chichaman aentsun ti Nukap ujakarmiayi. ^19Tura nuyasha akupin Erutisan chicharkamiayi. Ni yachi Jiripi nuarin Jirutiasan kasarak nuatkui tura Chikich yajauchincha Turakui chicharkamiayi. ^20Tura Erutis Nunaka A!ntutsuk Chikich yajauchin Turamiayi. JuA!nkan achik sepunam enkeamiayi. ^21 Nu Turuntsain, Juansha Ashi Nu nunkanmaya aentsun imiak pujurainai Jesussha imianmiayi. Niisha Yusan A!ujuk pujai nayaimpisha uranmiayi. ^22Tura Yusa Wakani YA!mpits najanar paant tarurmiayi. Tura Yus nayaimpinmaya chicharuk "Amek winia aneamur Uchiruitme; Amin ti wararjame" Timiayi. ^23Jesus trainta (30) Uwi takaku asa ni takatrin nankamamiayi. "Juse Uchirinti" tiniu armiayi. Jusesha Iria Uchiriyayi. ^24Irisha Matata Uchiriyayi; Matat Riwi Uchiriyayi; Riwi Mirkia Uchiriyayi; Mirki Jana Uchiriyayi. Jana Juse Uchiriyayi; ^25Juse Matatiasa Uchiriyayi; Matatias Amusa Uchiriyayi; Amus Najuma Uchiriyayi; Najum Esri Uchiriyayi; Esri Nakaia Uchiriyayi; ^26Nakai Maata Uchiriyayi; Maat Matatiasa Uchiriyayi; Matatias SemA!i Uchiriyayi; SemA!i Juse Uchiriyayi; Juse JutA!a Uchiriyayi; ^27JutA! Juana Uchiriyayi; Juana Resa Uchiriyayi; Resa Surupapira Uchiriyayi; Surupapir Saratiira Uchiriyayi; Saratiir Neri Uchiriyayi; ^28Neri Mirki Uchiriyayi; Mirki Ati Uchiriyayi; Ati Kusama Uchiriyayi; Kusam Irmutama Uchiriyayi; Irmutam Ira Uchiriyayi; ^29Ir Jusue Uchiriyayi; Jusue Iriesera Uchiriyayi; Irieser Jurema Uchiriyayi; Jurem Matata Uchiriyayi; ^30Matat Riwi uchiriyayi; Riwi Semeunka Uchiriyayi; Semeun JutA!a Uchiriyayi; JutA! Juse Uchiriyayi; Juse Junanka Uchiriyayi; Junan Iriakimia Uchiriyayi; ^31Iriakim Mirea Uchiriyayi; Mirea MainiA!nka Uchiriyayi; MainiA!n Matata Uchiriyayi; Matata Natanka Uchiriyayi; ^32Natan Tawitia Uchiriyayi; Tawit Isai Uchiriyayi; Isai Upitia Uchiriyayi; Upit Puusa Uchiriyayi; Puus Saramunka Uchiriyayi; Saramun Naasunka Uchiriyayi; ^33Naasun Aminiatapa Uchiriyayi; Aminiatap Arama Uchiriyayi; Aram Esruma Uchiriyayi; Esrum Paresa Uchiriyayi; PA!res JutA!a Uchiriyayi; ^34JutA! Jakupa Uchiriyayi; Jakup Isaka Uchiriyayi; Isak ApraA!ma Uchiriyayi; ApraA!m Tarea Uchiriyayi; Tare Nakura Uchiriyayi; ^35Nakur Seruka Uchiriyayi; Seruk Rakaua Uchiriyayi; Rakau Pirikia Uchiriyayi; Pirik Epera Uchiriyayi; Eper SarA! Uchiriyayi; ^36Sara KainiA!nka Uchiriyayi; KainiA!n Arpaksata Uchiriyayi; Arpaksat Sema Uchiriyayi; Sem Nuaia Uchiriyayi; Nuai Ramikia Uchiriyayi; ^37Ramik Matusarinkia Uchiriyayi; Matusarin Enuka Uchiriyayi; Enuk Jaritia Uchiriyayi; Jarit Maarariira Uchiriyayi; Maarariir Kainianka Uchiriyayi; ^38Kainian Enusa Uchiriyayi; Enus Seta Uchiriyayi; Set Atanka Uchiriyayi; tura Atan Yus najanamuyayi. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Jesusa EnentA!in Yusa Wakani pimiutkamiayi. Jesussha Jurtan entsanmaya waketkimtai Yusa Wakani aents atsamunam jukimiayi. ^2Tura nuisha kuarenta tsawant pujusmiayi. Tura iwianch Niin tunaanum ajuaraintiajtai tusa pujurmiayi. Nu kuarenta tsawantin Jesus yurumtsuk PujA! asa ti tsukammiayi. ^3Nuinkia iwianch chicharuk "Amesha nekas Yusa Uchirintkiumka ju kaya apatuk najanata" Timiayi. ^4Tutai Jesus Timiayi "Yus-Papi tawai: "Aya apatkujain shuar iwiaaku pujuschamniaiti. Antsu Ashi Yus-Chicham tana nujai nekas iwiaaku pujusminiaiti," tawai" Timiayi. ^5Tura NuyA! iwianch naint Yaki WA!jakmanum Juki, Ashi nunka ainia nuna ju chichamaik iniaktusmiayi. ^6 ^7Tura chicharuk Timiayi "Ashi ju nunka WA!inmena nu Winiaiti. Tura wi wakerajna Nu shuaran Susatniuitjai. Tuma asamtai tikishmatrurakminkia ju nunkanam Ashi akupkatniun susattajme. Tura nui ni wariri ainia nusha A!miniu A!tatui" Timiayi. ^8Tutai Jesus Timiayi "Yus-Papi tawai: "Aya Ninki Yus ame Uuntrum tikishmatram EnentA!imtustiniaitme." Tau asamtai, werumta, iwianchi" Timiayi. ^9Ataksha iwianch Jesusan Jerusaren peprunam jukimiayi. Tura Yusa Uunt Jee yakiini iwiak Timiayi: ^10"Yus-Papi tatsuk: "Yuska ni suntarin WA!inkiatA! tusa akupturmaktatui. ^11Kayanam ajintrain tusa wenkurmaktatui." Tuma asamtai nekas Yusa Uchirinkiumka JuyA! akaikim iniaata" Timiayi. ^12Tutai Jesus aimiuk Timiayi "Yus-Papi junasha tawai: Yus ame Uuntrum nekapsataj tiip." ^13Tuma asamtai iwianch penke tujintiak ishichik tsawant Jesusan iniaisamiayi. ^14 Jesus ni EnentA!in Yusa Wakani kakarmari pimiutkamu ajas Karirea nunkanam waketkimiayi. Nu nunkanam nankaamantu Turamurin A!ujmatiarmiayi. ^15Nu nunkanam Ashi peprunam Israer-shuar iruntai jea armia nui unuiniarmiayi. Tura anturkarmia nuka ni NA!arin shiir awajsarmiayi. ^16Ni tsakarmariin Nasaretnum Jesus wemiayi. Tura Israer-shuar ayampratin tsawantin iruntai jeanam wayamiayi, tuke turin asa. Tura WayA! Yus-Papin A!ujsataj tusa wajakmiayi. ^17Nuinkia Yusnan etserin Isayasa aarmarin Susarmiayi. Nuna urak, nui juna aarman WA!inkiamiayi: ^18Yusa Wakani Wini pujurtawai. Shuar warainiachun shiir chichaman ujaktinian anaitiukuiti. Kuntuts EnentA!imiar wake mesek pujuinian TsuA!rtinian akuptukuiti. Tura jii kusuruncha iimtiktinian, tura yajauch awajsamu ainia nuna penker awajsatniuncha, ^19tura Uunt Yus, ShuA!ran yaintin tsawantri JeA!n etserkatniuncha akuptukuiti. ^20Nu aarman aujsua amik papin nukukmiayi. Tura iruntai jeanam YA!imin pujan susa iniais Ninkia etserkataj tusa pujusmiayi. Tura Ashi shuar pujuarmia nu emamkes ii pujuarmiayi. ^21Jesussha chicharuk Timiayi "Yus-Chicham YamA!i antukurmena nu YamA!i tsawantin Turunayi." ^22Jesusan Ashi penker A!ujmatiarmiayi. Tura Jesus ti shiir chichaakui ti EnentA!imprar "Juka Juse Uchirinchukait" tiarmiayi. ^23Tu EnentA!imiainiakui, Jesus chicharuk "Atumsha shuar tuke tuinia Nunisrumek, "TsuA!kratniuitkiumka amek TsuA!marta," turuttiatrume. KapernA!um peprunam aentsti Turachmin Turamamna Nunismek juisha Turata tusarum nu turuttiatrume. ^24Turasha nekas TA!jarme, Yusnan etserniun ni nunkenkikia nii tana nuna anturainiatsui. ^25Nuyasha TA!jarme, Irias pujumia Nu tsawantin, Menaintiu Uwi nankaamas yumi yutukcha asamtai Ashi Israer Nunkanam ti tsuka amia nui ti Untsuri waje irunmiayi. ^26Tuma ain nu wajen yainti tusa Yus Iriasan akuptukchamiayi. Antsu Chikich nunkanmaya wajen Sarepta peprunam pujumia nuna yainti tusa akuptukmiayi. Sarepta pepru Sitiun peprunam Tijiuch pujawai. ^27Nunisan ii nunkesha Iriseu pujumia nu tsawantin ti Untsuri tunamaru iruniarmiayi. Tura Nunaka TsuA!rcharmiayi. Antsu Chikich nunka, Sirianmaya Naamankan TsuA!rmiayi" Timiayi Jesus. ^28Israer-shuarsha iruntai jeen pujuarmia nu, nuna antukar ti kajerkarmiayi. ^29Tura wajatkiar Jesusan jiiki peprunmaya akupkarmiayi. Tura pepru amia nui naint Yaki NA!nkatkamunam, NuyA! akaki ajuatai tusar Jukiarmiayi. ^30Turasha Jesuska irunar matsatainiamunman etempraktak jiinki wemiayi. ^31 NuyA! Jesus Karirea nunkanam KapernA!um pepru amia nui wemiayi. Tura Israer-shuara ayampratin tsawantriin tuke etserki wemiayi. ^32Yusa kakarmarin takaku asa nujai etserkamiayi. Tuma asamtai "Yusa kakarmarijiai unuitiamtsujik" tiar ti EnentA!imprarmiayi. ^33Chikich tsawantai aishman iwianchruku Israer-shuar iruntai jeanam pujumia nu untsumuk Timiayi, ^34"Inikiartusta. Iikia Aminkia pachistin nakitiaji. ?Wari, incha amukratkataj tusam TA!chamek? Wikia nekajme. Ameka ti penker Tunaarincha Nuitme" Timiayi. ^35Tutai Jesus iwianchin kakantar chicharuk "Takamatsata. Ju aishman ikiuktia" Timiayi. Tutai nu chichamaik iwianch aishmannumia jiinki weak NunkA! ajuant ikiukmiayi. Turasha nekas yajauch awajtsuk ikiukmiayi. ^36Ashi pujuarmiania nu ti EnentA!imiar mai tunai ajarmiayi. "?Jusha Wari chichamait? Ju aishman Yusa kakarmarijiai iwianchin jiiki awematsuk" tiarmiayi. ^37Tura Ashi Nu nunkanam Jesusa Turamurin A!ujmatiarmiayi. ^38Jesussha Israer-shuara iruntai jeenia jiinki Semunka jeen wemiayi. Semunka tsatsari tsuer ti JA!amiayi. Ti jaakui Jesusan "TsuA!rturtA!" tiarmiayi. ^39Jesussha jaa tepan tsuntsumprua tsuemun "michatrata" Timiayi. Tutai Nu chichamaik nuwasha michatramiayi. Nu chichamaik nantaki nincha ayurawarmiayi. ^40Etsa akaikin ai ni shuari NA!nkamas sunkurjai jaarmia nuna Jesusan ikiaatkarmiayi. Jesussha JA!inian chikichkiniak chikichkiniak uwejejai antinkiar TsuA!rarmiayi. ^41Ti Untsuri iwianchruku armia nunasha iwianchrin Jiirkiarmiayi. Jiinkiar iwianchkia untsumainiak "Ameka Yusa Uchirinme" Jesusan tiarmiayi. Tura niisha "Jesuska Yusa anaikiamurinti" tu nekainiakui Jesus kakantar chicharak itiatmamtikiarmiayi. ^42Kashin KA!shik tsawaak Jesus peprunmaya jiinki atsamunam Ninki wemiayi. Tura shuarsha eakiar ni pujamunam jeariarmiayi. Tura iijiai tuke pujusat tusar emetataitsar wakeriarmiayi. ^43Tumain Jesus Timiayi "Yus ii EnentA!in akupkatajtsa wakera Nu shiir chichaman Chikich peprunam matsatainia nunasha ujaktiniaitjai. Nu Turata tusa akupkamuitjai" Timiayi. ^44Tuma asamtai Karirea nunkanam Israer-shuar iruntai jeanam Jesus tuke etserki wemiayi. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Chikich tsawantai Jesus Jinisarit antumianka tutainium KA!anmatkari pujai ti Untsuri shuar, Yusa chichamen antuktai tusar wakeruiniak Jesusai KA!unkarmiayi. Antuktai tusar wakeruiniak kae ajattsarmiayi. ^2Tura JimiarA! kanun antumiankan KA!anmatkariin tepan WA!inkiarmiayi. Ni nerenniurinkia Jiinkiar ni nekarin NijiA! pujuinia asamtai KA!nuka ankant A!rmiayi. ^3Tuma asamtai Jesus Semunka Kanuriin enkempramiayi. Tura Semunkan chicharuk "Ishichik ajapen Juruktia" Timiayi. Nuinkia kanunam enkemas aentsun KA!anmatkanam pujuinian unuiniamiayi. ^4Unuiniasua amik Semunkan chicharuk "Kanu kunanam jukim neka ai ajunkatarum" Timiayi. ^5Tutai Semun Timiayi "Turasha, UuntA!, KA!shisha tuke aju-junkuar tsawarji. Turasha penke achikchaji. Kame aankisha Ame TA!majai ajunkatjai" Timiayi. ^6Tura ajunkar namakan ti Untsurin achikiarmiayi. Turam nekasha jaanaki wemiayi. ^7Tuma asamtai ni irutkamurin Chikich kanunam pujuinian uwejejai "winitia, YA!intkiamniuram" tusar untsukarmiayi. Niisha TA!armiayi. Turawar JimiarA! kanunam metej awajsarmiayi. Tura kanusha init wayastatuk ajamiayi. ^8Nuna Turamtai Semun Pitiur Jesusan tikishmatar Timiayi "UuntA!, wikia ti tunaitjai. ?Wijiaisha itiurak pujustam?" ^9Semunsha ni irutkamurijiai namakan TimiA! Untsurin WA!inkiar ashamkarmiayi. Tuma asa Semunsha Nuni Timiayi. ^10Tura Sepeteu uchiri Jakupusha Juansha Semunjai pujuarmia nusha ashamkarmiayi. Tura Jesus Semunkan Timiayi "Ashamkaip. Yamaikia namaka-achinia aintsamek aents-eau ajastatme." ^11Nuyasha kanurin kukar Jukiar, Ashi takakmarincha ikiukiar Jesusan nemarki wearmiayi. ^12 Ukunam Jesus Chikich peprunam pujai tunamaru aishman taa Jesusan WA!iniak tikishmatar NunkA! shushuma PankA!i Jesusan Timiayi "UuntA!, wakerutakmeka PA!chitsuk TsuA!ramniaitme." ^13Nuna tutai Jesus antin Timiayi "Wakerajai. Tsuaajme." Tura Nu chichamaik tunamarusha penker ajasmiayi. ^14Turasha Jesus chicharuk "Ameka nu etserkaip, Timiayi. Antsu Israer-shuar Patrii werim ame penker ajasmanum MuisA!is akupkamia Nunismek susata. Nujai Ashi shuar ame penker ajasmarmin nekaawartatui" Timiayi. ^15Tura Jesusa Turamuri ti etsernamiayi. Tumakui Untsuri aents anturkataj tusar KA!utkarmiayi. Tura ni sunkurincha TsuA!martaj tusar KA!utiarmiayi. ^16Nunisan Jesuska aents atsuiniamunam we ni Aparin A!ujmiayi. ^17 Chikich tsawantai Jesus unuiniak pujai Pariseu aents tura Israer-shuara jintinniurisha Karirea peprunmayasha, Jutia peprunmayasha tura Jerusarennumiasha KA!unkarmia nu Antuu pujuarmiayi. Jaa TsuA!rtinian Yusa kakarmarin takakuyayi Jesus. ^18Nuinkia emearun tampumprua kuatru shuar itiariarmiayi. Jesus pujamunam init awayattsar wakeriarmiayi. ^19Tura shuar ti Untsuri piaku asamtai wayamnia atsumiayi. Tumaitkui yakiini wear jean urakar, aents kae ajas matsatmanum Jesus pujamunam emearun tampunam NenA! itiararmiayi. ^20Niin itiarmiania nu, Jesus Yusa kakarmarin takakui, Tu EnentA!imtamun Jesus NekA!a emearun Timiayi "Ame tunaarum tsankuramuitme." ^21Nuinkia Israer-shuara jintinniurisha, Pariseusha ni EnentA!in EnentA!imsar "?Jusha yait Yusa NA!arin yajauch awajtin? Wari, aya Yusak tunaan tsankurachminkiait" tu EnentA!imsarmiayi. ^22Tura Jesus ni EnentA!imsamurin NekA!a Timiayi "?Urukamtai Tu EnentA!imprarum A!tum? ^23Nuinkia ?Wari ImiA! Yupichuchit, TsuA!rtiniak, ni tunaari tsankuratniuk? ^24Wats, Aents Ajasu tutai Wisha tunaan tsankuratniun Yusa kakarmarin takakjai. Jujai nekaatarum tusan wats itiurchat TA!rumna nuna Turattajai." NuyA! emearun chicharuk Timiayi "Amesha wajakim, tampuram achikiam ame jeemiin WetA!." ^25Nu chichamaik emearu niisha iimiainiamunman tampurin achik wajaki ni jeen Yusan wararki wemiayi. ^26Tumakui Ashi shuar ti EnentA!imprar Yusa NA!arin shiir awajsarmiayi. Tura ashamainiak "aentsti tujinkiamu YamA!i WA!inkiaji" tiarmiayi. ^27 Ukunam Jesus wekas akupniu Kuitrin-juu, naari Riwi, ni Chikich naari Mateu, akupin akitiai jeanam pujan WA!inkiamiayi. WA!iniak "nemartusta" Timiayi. ^28Tutai Riwi wajaki takakmarinkia ikiuak Jesusan nemarsamiayi. ^29NuyA! ukunam Riwi namperan Jesusan najatamiayi. Tura Untsuri akupniu Kuitrin-juu tura Chikich shuarsha KA!unkar misanam pujuarmiayi. ^30Tura Pariseusha Israer-shuara jintinniurisha Jesusan tsanumpruiniak Jesusa unuiniamurin tiarmiayi "?Maaj, urukamtai atumsha akupniu Kuitrin-juu ainia Nujaisha tura Chikich yajauch shuarjaisha iruntrarum yurumprum?" ^31Tutai Jesus aimkiamiayi "Shuar jaachu penker ainiana nu ?TsuA!kratniun atsumainiawak? Antsu jaa ainia nu TsuA!kratniun atsumainiawai. ^32"Wikia penkeraitjai" tuinia nuna untsuktajtsan TA!chaitjai. Antsu yajauch shuar ni EnentA!in YapajiA! Winia ajasat tusan untsuajai" Timiayi. ^33NuyA! Jesusan Aniak tiarmiayi "Juanka unuiniamurisha, Pariseu unuiniamurisha yurumtsuk Yusan A!ujainiatsuk. Tura ame unuiniamurmeka ?urukamtai ijiarma Yusan A!ujainiatsu?" tiarmiayi. ^34Tutai Jesus Timiayi "Nuatma nampernum, ?ipiaamu ainia nu ijiarmamniakait, YamA!i-nuatu pujai? ^35AtsA!. Wats Wisha ukunam junaktiatjai; nuinkia ijiarmatin A!tatui" Timiayi. ^36Tura junasha nujai metek-taku unuiniamiayi: "?Yamaram Pushi tsupikiar nujai arut pushiniam anujtukminkiait? Nu Turamka yamaram Pushi yajauch ajasaintiui; Turasha shiir anujkamu arut pushijiai mai metek yamaram WA!inkiachminiaiti. ^37Nunisan nijiamanch YamA!i nawamu nuap najanamu arutnum yaraachminiaiti. Turamka nijiamanch Kariak ijiakratniuiti; Tumak nijiamchisha nuap najanamusha mai metek menkainiawai. ^38Tuma asamtai nijiamanch YamA!i nawamu yamaram nuap najanamunam yaraatniuiti. Nu Turamka mai metek penker A!tiniaiti. ^39Yaunchu nawamu umana nuka yamarman nakitrattui. "Yaunchu nawamu ImiA! penkeraiti" TiA!rtatui" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Ayampratin tsawantai Jesussha unuiniamurijiai araamunam wekasar, unuiniamurisha trikiu neren majurkutak wekainiarmiayi; tura tishisar neren yuawarmiayi. ^2Nuna Turuiniakui Pariseu tiarmiayi "Maaj, atumsha ayampratin tsawantai takaschatniua nui, ?urukamtai takaarum?" ^3Takui Jesus ayak Timiayi "Yaunchu uunt akupin Tawitcha tura nemarniusha tsukamainiak Turawarmia nu A!ntichukaitrum. ^4Tawit Yusa Jeen WayA!, Yus iniaktusma tantan YuA!miayi; tura nemarniuncha ajamsamiayi. Tura nu tantancha aya Israer-shuara PA!triri Yuatin A!rmiayi. Tuma ain Tawitcha yajauchin Turutsuk achikmiayi, Timiayi. ^5Wisha Aents Ajasuitkiun ayampratin tsawantan Nerenniurintjai" Timiayi Jesus. ^6Chikich ayampratin tsawantai Israer-shuar iruntai jeanam Jesus WayA! unuiniartasa nankamamiayi. Nui shuar uweje untsuuria nu jakaa pujumiayi. ^7Tura Israer-shuara jintinniurisha, Pariseusha Jesusan "yajauch Turayi" titiai tusar wakeruiniak, "ju ayampratin tsawantai nu shuaran tsuartimpiash" tusar ii pujuarmiayi. ^8Turasha Jesuska ni EnentA!immiarin nekariarmiayi. Tumayat uweje jakaan chicharuk "Jui ajapen wajasta" Timiayi. Tutai aishman ajapen wajasmiayi. ^9Nuinkia iruniarmiania nuna Jesus Timiayi "EnentA!impratarum. Ayampratin tsawantai yajauch Turatin, penker Turatniujai ?TuA! penkerait? ?Uwemtikratin, MA!atniujaisha TuA! penkerait?" Timiayi. ^10NuyA! tentakarmia nuna iis aishmankan Timiayi "Uwejem takuitia." Aishmansha uwejen takuimtai Nu chichamaik penker ajasmiayi. ^11Tura Chikichkia ti kajerkarmiayi. Turawar "Jesus Wari itiurkamniakit" tusar aniniaisarmiayi. ^12 NuyA! Jesus Yusan A!ujsataj tusa NA!innium wakamiayi. Tura nu kashi Yusan au-aujkua tsawarmiayi. ^13Tsawarmatai unuiniamurin ikiankar tuse anaikiamiayi. "Winia akatramuruitrume" Timiayi. ^14Ju A!rmiayi: Emka, Semun Chikich naari Pitiur apujtusmia nu; tura NuyA! ni yachi Antres, Jakupusha, Juansha, Jiripisha, Parturumisha, ^15Mateusha, Tumassha, Arpeu uchiri Jakupusha, Asump Semunsha, ^16Jakupu yachi Jutassha, tura Jutas Iskariuti Jesusan ukunam surukmia nu. Nu tuse achikma A!rmiayi. ^17Niijiai Jesus NA!inniumia pakanam taawarmiayi. Nui pujusarmiayi. Nuisha Untsuri unuiniamurisha, tura Jutia nunkanmaya, tura Jerusarennumia tura nayaantsanam ayamach Tiru, tura Setun peprunmaya ti Untsuri aents antuktaitsar pujuarmiayi. Jesus tsuarati tusar KA!unkarmiayi. ^18Iwianchrukusha TsuA!mararmiayi. ^19Jesus TsuA!rtinian tujinkiachu asamtai ashi shuar antintaj tusar wakeriarmiayi. ^20 Ni unuiniamurin Jesus iis juna Timiayi: ""Yusan atsumajai" TA!rumna nu, Yus akupeamunam PA!chitkiaitrume; tuma asamtai warasminiaitrume.' ^21`YamA!i tsukamarmena nu ukunam ejemartatrume. Tuma asamtai warasminiaitrume. YamA!i uutrumna nu, ukunmanka wishirtatrume. Tuma asamtai warasminiaitrume.' ^22`Atumin nakitramprarmatai, ajapramawarmataisha, tura Winia Aents Ajasu tutaiya Nu shuar ajasuiti tusar tsanumprutmak katsekkramkarmataisha warasminiaitrume.' ^23`Turamtai nayaimpiniam ti shiir ana nu Nukap sunastin A!tatui tu EnentA!imsarum ti warastarum. Wari, ju shuara uuntri yaunchu Yusnan etserniun Nutiksaran yajauch awajsacharmakia.' ^24`Tura Kuitrinniutiram atumsha Atumi waratairi aya yamaik waintrume. Ukunmanka waraschattarme.' ^25`Atsumatsjai, tu EnentA!imprumna nu, ukunmanka atsumattarme. Nuinkia waraschattarme. YamA!i Wishiarmena nu, ukunmanka WA!itiakrum uuttiatrume. Nuinkia waraschattarme.' ^26`Ashi aents atumin shiir awajtamkurmin aneartarum. Nujai waraschatniuitrume. Wari nuna uuntri A!ntar-yusnan etserin armia nuna Nutiksaran yaunchu shiir awajsarmiayi.' ^27 `Winia anturtarmena nuna juna TA!jarme: Ame nemasrum aneata, nakitramainia nusha shiir awajsata; ^28yajauch chichartamainia nusha shiir EnentA!imtusarta; katsekramainia nusha Yus A!ujtusarta. ^29Ame yapimin ijiutmamtai Aatu yapiruisha ijiuti tusam iniaktusta; ame pushirmin jurutramkitiaj Tuiniakuisha SA!kurmencha jukiti tusam iniaisata. ^30Seatmana nu susata, tura A!miniun jurutramainiakuisha ataksha awanturkitia tiip. ^31Chikich winia Turutati tusam wakeramna Nutiksamek chikichcha Turata.' ^32`Iista, aya atumin anenmainia nuke aneakmesha, ?nusha Wari penkera Turarum? Yajauch shuarsha nuna Turin ainiawai. ^33Tura atumniasha penker awajtamainia nuke penker awajkurmesha ?nusha Wari penkera Turarum? Yajauch shuarsha nuna Turin ainiawai. ^34Awanturkimniaiti tu EnentA!imtarum nuke ikiakrumsha ?nusha Wari penkera Turarum? Yajauch shuar nuamtak yajauch shuarjai awanturkimniaiti tu EnentA!imsar ikianainiawai. ^35Tura atumsha nemasrum aneatniuitrume, tura penker Turatniuitrume, tura awanturkittiawai tu EnentA!imtsuk ikiastiniaitrume. Turakrumninkia Uunt Yus penker akirmaktatrume; tura ni Uchirintjai tu iniakmastatrume. Yuska, "yuminsajme" ticha nunasha tura yajauch shuarnasha shiir awajeawai. ^36Ii Apari waitnentramniua Nutiksarmek atumsha waitnentratarum.' ^37 `Chikicha Turamuri ti EnentA!imtusairap. Nunisan Yuska Atumi tunaarin iirtamsashtatui. Chikicha tunaarin "nuke asutniatniuiti" tiirap. Nunisan Yus atumin sumamtikramashtatrume. Tsankurnairatarum. Nunisan Yus tsankurtamprattawai. ^38Chikichcha susata. Nunisan Yus atumin suramsattarme. Niisha penker nekapma, tura Nukap ati tusa teeka awajas tura patas Nukap enkea emetsai amastatui. Atum Chikich Turarmena Nutiksan atumniasha Turutmattarme." ^39Tura nuyasha juna metek-taku chichaman ujakarmiayi: "Jii kusurusha ?itiurak Chikich kusuruncha jukimniait. Mai metek waanam iniaashtatuak? ^40Unuiniamua nu unuiniana nuna nankaamas A!chatniuiti. Turasha niisha ti unuimiatar unuiniana nujai metek nekaamniaiti.' ^41`?Itiurtsuk atumi jiin numi enketna auk iitskesha Atumi Yachi jiin tsuat enketusha iiyarum? ^42Ame jiimiin numi tuke enketaisha ?itiurtsuk ame yatsumi jiiya TsuA!tan jurustajme tame? !Antraitrume! Emka ame jiimiin numi enketna nu jusata. Nuinkia paant WA!inkiattame yatsumi jiin tsuat enketna nu jurustin.' ^43`Penker numi yajauchin nereatsui; tura yajauch numi penkeran nereatsui. ^44Numisha ni neren nekanui. Tsachikniumiasha kushinkiap Juukchamniaiti. Tura naranmaya shuinia Juukchamniaiti. ^45Nunisan penker shuar ni EnentA!i penker asamtai penkeran chichaawai; tura yajauch shuar, EnentA!i yajauch asamtai yajauchin chichaawai. PA!antchakait. EnentA!in pimiutkamu ana nuyan ni wenejai chichaawai.' ^46`Wi TA!jana nu Turachiatrumsha ?urukamtai Winia, Uunta, Turutrum? ^47Shuar winia chichamprun A!ntuinia nu jea jeammajai metekete. Winia anturtuk Umiana nu jujai metekete: ^48Shuar jean jeamuk emka init taur kayanam ukurmai. Tura yumi ti yutuk, entsa nujankrua tukummaitiat pukukachmai kayanam ukuamu asa. ^49Antsu Winia anturtukiat umiatsna nuka jujai metekete: Shuar jean jeamuk aya naikminiam jeammai. Tura entsa nujankrua tukumpram nu jeaka pukukamai. Tura mash SA!antramai." Tu unuiniamiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 Jesus aentsun unuiniasua amik KapernA!um peprunam wemiayi. ^2Nui Rumanmaya suntara KapitiA!ntri pujumiayi. Nu KapitiA!ni takarniuri, ti aneamuri, jakamnia jaamiayi. ^3Tura Jesusan pachis A!ujmatainian antuk, ame shuarum Jesusan itiartiti tura winia takarniun TsuA!rturti tusa Israer-shuara uuntrin akupkamiayi. ^4Niisha Jesusan weriar, umirtukat tusa ti seainiak tiarmiayi "Ju KapitiA!n nekas YA!intin penkeraiti. ^5Niisha yajaya apachitiat iin shiir EnentA!imturmaji. Tura iruntai jean jeamtinniasha ninki chicharkaiti, tura yayawai." ^6NuyA! Jesus niijiai wemiayi. Tura ni jeen jeastatuk jatemsamtai KapitiA!ncha ni amikrin akatar ju titiarum tusa Jesusan akuptukarmiayi. Niisha Jesusan chicharuk juna tiarmiayi "UuntA!, A!ntram wayataj tu EnentA!imsaip. Ame ti nankaamaku asam winia jearui wayachminiaitme. ^7Tuma asakmin imia wiki Amiin jeatniun arantukjame. Ayatik "penker Ajasti" TA!kumin winia takarniusha penker ajatrustatui. ^8Wi nekajai. Winia uuntur winia akuptuiniawai. Tura wisha suntaran akupenajai. Nunasha wi "WetA!" takui weawai. Tura chikichnasha "WinitiA!" tutai winiawai. Tura winia takartinian "ju TuratA!" tutai Umiawai." Tu Timiayi. ^9Jesus nuna antuk ti EnentA!imias ni nemarainian Timiayi "Nekas TA!jarme Israer-shuar Yusan Timiatrus EnentA!imtinian WA!inchaitjai." ^10Tura kapitiani akatramuri JeA! waketkiar, takarniuri penker ajasun WA!inkiarmiayi. ^11 NuyA! ukunam Chikich pepru Nain tutainium ni unuiniamurijiai tura Chikich Untsuri aentsjai Jesus wemiayi. ^12Tura peprunam nuntumas jakaan iwiarsatai tusar Juinian WA!inkiamiayi. JakA!a nukuri WA!jeyayi, tura uchiri jakamia Nuchikiiyayi. Tura ti Untsuri nu peprunmaya niin nemarsarmiayi. ^13Jesus nu wajen WA!iniak tura waitnentar "uutip" Timiayi. ^14Nuinkia Jesus jakaa enkerman tarunt antinmiayi; nuna Juiniasha wajasarmiayi. Nuinkia Jesus jakaan chicharuk "Umpa nantaktia, TA!jame" Timiayi. ^15Tutai niisha nantaki pujus chichaamiayi. Tura Jesus ni nukurin "Juju uchiram" Timiayi. ^16Tura matsamiarmia nu, nuna WA!inkiar ashamkarmiayi. Tura Yusa NA!arin shiir awajsarmiayi. Tura chichainiak, "Yusnan etserniuchukait Niisha. Ataksha Yusnan etserin uunt ana nu tarutramji" tiarmiayi. Tura "Israer-shuarti Niiniu A!jinia nuna YA!inmaktai tusa Yus tarutramji" tiarmiayi. ^17Tura Ashi Jutia nunkanmayasha tura ni irutkamu nunka A!rmia nuyasha Jesus Turamia nuna nekaawarmiayi. ^18Juan ni irutkamuri ujakam Jesus Turamun nekaamiayi. NekA!a ni irutkamurin Jimiaran untsukmiayi. ^19 Tura Jesusai akupkarmiayi. "Atumsha Jesus aniastarum. ?Amesha nekas Kristu Yus akupkamu TA!tinia Nukaitiam. Kame chikichak NA!kastataj~i? titiarum. Nu NekA!a ikiuutarum' Timiayi. ^20Tutai niisha Jesusan Weri jeariar tiarmiayi "Incha imiakratin Juan akatar akuptamkaji. ?Amesha nekas TA!tinia Nukaitiam. Chikichak NA!kastataj~i? Nu nekaatai tusar wakeraji" tiarmiayi. ^21Wats, nii jeawarmia nui Jesus Untsuri jaan TsuA!rtasa pujurmiayi. Iwianchrukuncha iwianchrin jiirki akupkatasa pujurmiayi. Tura kusuruncha iimtikmiayi. ^22Tuma asa Jesus akatramun juna Timiayi: "Waketkirum Ashi A!tum antukurmena nusha, WA!inkiarumna nusha ujaktarum. Kusurusha WA!inmainiawai; shutuap ainia nu penker wekainiawai; tunamarusha TsuA!mainiawai; empekusha A!ntuiniawai; jakaasha atak iwiaaku ajainiawai; tura Kuitrinchanumsha uwempratin chicham ujakmaiti. Juan nu ujaktarum. ^23Yawetsuk Winia tuke shiir EnentA!imturna Nu shuar shiir A!tatui" Timiayi Jesus. ^24Waketkiarmatai Jesus JuA!nkan pachis A!ujmatman antuk shuar matsamarmia nui juna Timiayi: "Shuar atsamunmasha ?Wari werimiarum. Pintiu nase Umpuam Atuu we Juni we ajana nu iistai tusarmek wemarum? Juan Nunischaiti. ^25Nuikia ?Wari werimiarum. Shuar penker iwiarmampra iistai tusarmek wemarum? Wari, penker iwiarmampraka uunt akupniu jeen pujuiniatsuk. ^26Nuinkia ?Wari werimiarum. Yusnan etserniuk werimiarum? Maa, Nu nankaamas WA!inkiarme. ^27Yaunchu Yus-Chichamnum ju aarmaiti: "Winia akatramurun amiini emka akupeajai ame jintimin iwiarat tusan." Juan nu akatramuiti. ^28Nekasan TA!jarme, Yusnan etserin imiakratin Juanjai nankaamas uunt atsuwiti. Tumaitiat Yus akupeamunam PA!chinia nu shuarka nekas imianchaitiat, Juanjai nankaamas A!tatui" Timiayi. ^29Penke shuarsha, Kuitian-juusha, Juan imiaimiujai imianiarmia nu, Jesus timian antukar Yusa NA!arin shiir awajsarmiayi. ^30Turasha Pariseusha Israer-shuara jintinniurisha Yus YA!intaj TA!maitiat Juan imiaamujai imiancha A!sar nakitrarmiayi. ^31Nuinkia Uunt Jesus Timiayi "Yamaiya aentstiram, warijiain metek A!rum nuna paant Titiatjarme. ^32Uchijiai metek A!rume. Ni aijiai iruntrar nakurustaj TukamA! Tuiniawai "NA!mpera ainis nakurustaitsar peem umpuarji, Turasha JantsemA!churme. NuyA! iwiarsatniua ainis nakurustaitsar iwiareakur kantamtai KantamA!aji, Turasha A!tum uutcharme." Tu Tuiniawai. ^33Atumsha Nunisaitrume. Kame Juan Nukap yurumtsuk umutsuk wekaimiayi. Tumakui A!tumka "iwianchrukuiti" Timiarme. ^34NuyA! Wisha Aents Ajasan TA!majai. Tura YurumA! umakuisha "ti yurumin tura ti nampenaiti; kame Ashi yajauch shuaran tura Kuitian-juu amikrinti" Turutrume. ^35Wats, nekas neka ainia nu, Yusa nekatairin iniakmainiawai." Tu Timiayi. ^36 "Wini YurumA!itia" tusa Pariseu Jesusan ipiaamiayi. Tutai Jesus ni jeen Weri misanam pujusmiayi. ^37Nuinkia nu peprunmaya yajauch nuwa, Jesus Pariseu jeen YurumA!ttsa weyi TA!man antuk, KayA! mutinium kunkuin asuiti aimkiamun Takuki jearmiayi. ^38Tura uutki Jesusa nawen pujuras neajkijiai nijiarmiayi. Tura intiashijiai japirmiayi; NuyA! nawenam mukuta kunkuinian ni nawen ukatramiayi. ^39Pariseu Jesusan ipiaamia nu, nuna WA!iniak juna EnentA!imsamiayi: "Ju nekas Yusnan etserniuitkiunka, ju yajauch nuwa A!ntiana nuna nekaawainti. Wari, niisha netse nuwachukait" tu EnentA!imsamiayi. ^40Nuinkia Jesus Pariseun chicharuk Timiayi "SemunkA!, A!min titiaj tusan wakerajai." Tutai Pariseu chichaak "TuruttiA!, UuntA!" Timiayi. ^41Tutai Jesus Timiayi "Kuitian ikiamniun JimiarA! aishman tumashmakarmiayi. Chikich kiniantus (500) tura Chikichka aya senkuentak tumashmakmiayi. ^42Akiktin tsawant jeamtai MA!i-metek takakcha A!rmiayi. Tuma asamtai Kuitian ikiamin ni tumashrin MA!i-metek AsakA!trarmiayi. Wats, TuruttiA! ?Tu aishmanka ikiamniun nekas aneamia?" Timiayi. ^43Tutai Semun Timiayi "Enta, Nukap tumashrin tsankuramia nu." ^44Tutai Jesus Timiayi "Nekas tame." Nuinkia nu nuwan iis Semunkan Timiayi "Ju nuwa WA!intsumek. Ame jeemiin wayamtai winia nawer nijiartin entsa suruschamame; antsu ju nuwaka nawerun neajkijiai nijiarturai, tura intiashijiai japirturai. ^45Mukutam A!ujtuschamame; antsu ninkia nawerun tuke mukutui. ^46Winia muukaruisha asuiti ikiurtuschamame; antsu ninkia nawerui kunkuin asuitin ukatrurai. ^47Nu tuma asamtai TA!jame, niisha Winia ti anentu asamtai ni tunaari Untsuri ana nu tsankuramuiti. Tura tunaar ishichik awai tau tsankuramu ana nuka ishichik anenkratniuiti." Tu Timiayi Jesus. ^48Nuinkia nuwan Timiayi "Ame tunaarum tsankuramuitme." ^49Tura Chikich ipiaamu Jesusjai misanam pujuarmiania nu "?Jusha ya asan tunaancha tsankurea?" nuamtak tunainiarmiayi. ^50Tura Jesus nuwan chicharuk""Uwemtikiartiniaiti" tu EnentA!imturu asam uwempraitme. Shiir WetA!" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 NuyA! Untsuri peprunam Jesus WekarA!ktak Yus akupeana nuna shiir chichaman etserkini wekaimiayi. Tura ni unuiniamuri tuse A!rmia nu nemarsarmiayi. ^2Yaunchu Untsuri nuwa jaa armia nuna tura iwianchruku armia nunasha Jesus TsuA!rarmiayi. Nu nuwasha Niin nemarsarmiayi. Nusha ju A!rmiayi: Maktaranmaya Mari, siati iwianch Jiirkimiuyania nusha ^3tura uunt akupin Erutisa takarniuri Chusa nuwe Juancha, tura Susancha; tura Chikich Untsuri ni takakmarin Susar Jesusan YA!inkiarmiayi. ^4 Untsuri peprunmaya Jesusan iistai tusar Jiinkiarmiayi. Tura Untsuri KA!unkarmatai ju metek-taku chichaman Jesus unuiniamiayi: ^5"Atsaamin atsaamprataj tusa Jiinkimiayi. Atsaamki wesa JinkiA!i JintiA! iniaararmiayi. Turunamtai weenak najakarmiayi. NuyA! chinki tariar yuawarmiayi. ^6Chikich JinkiA!i kaya irunmanum iniaararmiayi. Nu JinkiA!i tsapainiar, WA!rik nantu sukuam KA!rarmiayi. ^7Chikich JinkiA!i jankiniam iniaararmiayi. Tura jankisha JinkiA!isha MA!i-metek tsapainiar, janki kankar ajakramiayi. ^8Tura Chikich JinkiA!isha penker nunkanam iniaararmiayi. Tura tsapainiar, penker nerekar Chikichkia siansha (100) nerekarmiayi." Tuasua amik kakantar chichaak Jesus Timiayi "Kuishim A!kuinkia antuktarum." ^9NuyA! ni unuiniamuri Jesusan aniak tiarmiayi "Ju metek-taku chicham tamena nu ?warintkumea tame?" ^10Tutai Jesus Timiayi "Atumnia Yus ni akuptairin nekaachma ana nuna nekamtikramprume. Tura chikichnaka, WA!iniainiayat kusurua Nunin A!rti tusan, tura A!ntuiniayat nekaacharat tusan aya metek-taku chichamjai jintintiatjai," Timiayi. ^11`Wats, ju nekaatarum, Timiayi. JinkiA!isha Yusa chichamen nakumui. ^12JintiA! iniaaru tana nuka shuar aya A!ntana nuna nakumui. Yusan nekas EnentA!imtus uwempracharti tusa iwianch WA!rik taa nu chichaman ni EnentA!iyan Juawai. ^13Kayanam iniaaru tana nuka shuar antuk waras umiana nuna nakumui. Tura Nu shuar kankape AtsA! asamtai, ishichik tsawantinin umikiar itiurchatan WA!inkiar WA!rik kanainiawai. ^14Jankiniam iniaaru tana nuka tuke EnentA!ijiai Umiatsna nuna nakumui. Nu shuarsha A!ntuiniawai, Turasha ni wakeramurijiai wekainiawai. Ju nunkanman ana nuna ti PA!chiniakui, tura Kuitian ti wakeruiniakui, warastinniak EnentA!imtuiniakui, Yus-Chicham ni EnentA!in takaatsui. Nujai kankarma A!sar nerektinian tujintiainiawai. ^15Tura JinkiA!i penker nunkanam iniaaru tana nuka shuar antuk umiinia nuna nakumui. Niisha antukarmia nuna penker EnentA!imtusar, yawetsuk umirkar ti penker nerenawai.' ^16`?Shiripkin ekeemak nukuktinkiait? Peaknum waaptak ikiuschatniuiti. Antsu jeanam WA!iniana nu paant WA!inkiarat tusa Yaki ekentsatniuiti. ^17Nunisan Ashi nekaachma ana nu paant A!tatui. Tura uukma ana nu nekanattawai. Tura iwiainiakma A!tatui. ^18Tuma asamtai anearum penker antuktarum. Shuar takakna nu patatsamnia A!tatui. Turasha takaktsuna nu, takakjai tu EnentA!imtumana nuka Jurunkittiawai." Tu timiayi. ^19Jesus pujamunam Nukuri ni yachisha tariarmiayi. ^20Turamtai Jesusan tiarmiayi "Ame nukusha yatsumsha aa wajasar untsurmainiawai." ^21Tutai Jesus Timiayi "Ee, nukuruiti, yatsuruiti, tura Yus tana nuna antuk Umiana nusha winia nukuruiti, winia yatsuruiti." ^22 Chikich tsawantai Jesus ni unuiniamurijiai kanunam enkemprar "Antumian amaini wetai" Timiayi. ^23Entsanam wesar Jesus kanarmiayi. Tura aya aneachma nase ti kakaram NA!sentkui Chichimi TampA! tukumar kanun init awayastatuk awajmiayi. ^24Turam nuinkia Jesusan ishintiainiak "UuntA!, iisha EntsA! wayaaji" tiarmiayi. Nuinkia Jesus nantaki nasencha entsancha chicharkamiayi. Nu chichamaik nasesha menkakamiayi, tura entsasha miaaku ajasmiayi. ^25NuyA! ni unuiniamurin chicharuk "?Urukamtai Winia EnentA!imtursachuram?" Timiayi. Tura niisha ashamainiak, ti EnentA!imprar "?Ausha Wari aishmankait? Nasesha entsasha Nii chicharkam umirainiatsuk" tiarmiayi. ^26Karirea nunka amaini Jatara nunkanam jeawarmiayi. ^27Kanunmaya Jesus jiinkimtai nu peprunmaya aishman Niin taruntamiayi. Nu aishmansha yaunchu iwianchrukuyayi. Misu wekas, JeA! pujutsuk aents iwiarsamunam pujuyayi. ^28 ^29Iwianchkia nu aishmankan ti kakaram nupet wemiayi. Tura emetatai tusar uwejencha nawencha jirujai JinkiA! wearmiayi. Turasha tujinkiarmiayi. Niisha jiruncha Tsuri wemiayi. Tura iwianch aents atsamunam utsuk awemamiayi. Nu aishman Jesusan WA!iniak tikishmatar kakantar chicharuk "?Urukamtai winiisha tarutnium, Uunt Nankaamaku Yusa Uchiri Jesusa? Winia WA!itkiarsaip tusan seajme" Timiayi. Iwianch niin pujurun Jesus jiiki akupeam tu Timiayi. ^30Jesus nu aishmankan anias "?YA!itiam?" Timiayi. Tutai nii chichaak "Wikia Untsurintjai" Timiayi. Untsuri iwianch niin pujurma asa nuna Timiayi. ^31"Iin uunt WA!anam ii jiinkimiaj nuin akuptukam amutkaip" iwianch seawarmiayi Jesusan. ^32Nui ishichik arantach NA!innium Untsuri kuchi shushunmak yujaarmiayi. Tura iwianch chichainiak, "Antsu kuchiniam wayatin tsankatrukta" tiarmiayi. Tutai Jesuska "Ayu, wetarum" Timiayi. ^33Nuna takui iwianch aishmannumia Jiinkiar kuchiniam wayawarmiayi. Turam kuchisha NA!natanam akaiki iniaawar entsanam utsanawarmiayi. Turunawar jakekarmiayi. ^34Kuchin WA!inniusha Turunan WA!inkiar, ashamkar, peprunmasha tura arantcha etserkatai tusar tseke wearmiayi. ^35Etserkarmatai, iyutai tusar Untsuri shuar wearmiayi. Tura Jesus pujamunam jeawar, iwianch Jiintiukiarmia Nu aishmankan penker ajas Pushi entsar Jesusa nawen pujan WA!inkiarmiayi. Tura ashamkarmiayi. ^36Iwianchruku aishman TsuA!rman WA!inkiarmia nu yama taan ujakarmiayi. ^37Tura ti ashamainiak Jatara nunkanmaya aents Ashi Jesusan "WetA!" tiarmiayi. Tutai Jesus kanunam enkemar wemiayi. ^38Iwianch Jiintiukiarmia Nu aishman Jesusan, wisha ame weamunam winitiaj tusa seamiayi. Tutai Jesus nuna suritiak, ^39"Antsu ame jeemiin weme Yus A!min Turutma nu Ashi etserkata" Timiayi. Tutai aishman we Jesus niin Turamia nuna Ashi nu peprunam etserkamiayi. ^40 Tura Jesus katinki Karireanam Tati tusar NA!kas pujuarmiayi. Tuma A!sar Nii waketki katinki TA!matai nu aencha warasar A!ujsarmiayi. ^41Tumai Israer-shuara iruntai JeA! uuntri Jairu naartin TA!miayi. Nii taa, Jesusa nawen tikishmatar "Winia jearui waitneasam WinitritiA!" Timiayi. ^42Ni nawantri chikichik amia nu, tuse Uwi takaku, jakatasa pujakui nuna Timiayi. Jesus "ayu" tinia weakui ti Untsuri aents nemariarmiayi. Tura Untsuri shuar kae ajas weena A!sar chanuawarmiayi. ^43Nui nuwa PA!chitkia wemiayi. Niisha tuse Uwi numpa ajapeak WA!itias pujuyayi. TsuA!kratniua nuisha ni Kuitrin Ashi ajapaitiat TsuA!marchauyayi. ^44Jesusa ukuriini WiniA! weantuk ni Pushiri NA!nkatramurin antinmiayi. Nuna tura Nu chichamaik numpe A!japeamuncha penker ajasmiayi. ^45Nuinkia Jesus chichaak "?Ya Winia antintkia?" Timiayi. Tura "penkesha antinchajme" Tuiniakui Pitiur ni tsaniakmarijiai Jesusan chicharuk "UuntA!, ti Untsuri antinmasha, tura ti Untsuri chanunmainiasha ?itiura "ya Winia antintkia" tame?" Tiarmiayi. ^46Tutaisha Jesus Timiayi "Nekas Winia antintkiayi. Winia kakarmarjai TsuA!rajna nuna nekajai" Timiayi. ^47NuyA! nu nuwasha, nekarayapi tusa kuranki taa Jesusa nawen tikishmatramiayi. Tura Ashi aents A!ntuiniamunam urukaku antinkia tura itiura WA!rik penker ajasmia nuna ujakmiayi. ^48Nuinkia Jesus nuwan Timiayi "Nawantru, shiir WetA!. Winia nekas EnentA!imtursa asam penker ajasume." ^49Jesus tuke chichas pujai uunt Jairu jeenia taa, JA!irun Timiayi "Ame nawantrum jakayi. Unuikiartin tuke itit awajipia" Timiayi. ^50Tura Jesus nuna antuk Timiayi "Ashamkaip. Ayatik Winia nekas EnentA!imtursata. Turakmin nawantrum penker ajastatui" Timiayi. ^51JeA! jeawar Jesussha Niijiai Untsuri wayatniun surimkiamiayi. Antsu aya Pitrun, Jakupun, JuA!nnasha tura nuwachi Aparin Nukurincha wayatniun tsankatkamiayi. ^52Ashi uutainiak atakka WA!inkiashtatjapi tu uutiarmiayi. Tumainiakui Jesus penke jakaan nekayat Timiayi "Uutirpa. Nuwachkia JA!kachai, antsu kanarai" Timiayi. ^53Jakaancha urukaku ta tusar wishikrarmiayi. ^54NuyA! Jesus nuwachi uwejen achik, KA!kantar chicharuk "Nawantru nantaktia" Timiayi. ^55Turam niisha jakayat atak iwiaaku ajasmiayi. Tura Nu chichamaik nantakmiayi; Turunamtai Jesus "ayuratarum" Timiayi. ^56Nuwachi Apari Nukurisha ti EnentA!imprarmiayi. Tura Jesus "Ju Turamu penke etserkairap" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 Ni tuse unuiniamurin ikiaanak ni chichamejai iwianchrukun EnentA!iyan iwianchin jiirki akupkatniun tura sunkurjai jaa TsuA!rtinniasha ni kakarmarin Susarmiayi. ^2"Yus akupin ajastin ujaktarum, tura jaa TsuA!rtarum" tinia akupkarmiayi Jesus. ^3NuyA! Timiayi "Weakrum A!yatik wetarum. Ushukrustincha, uyuncha, yurumkasha, kuitcha penke jukiirap. Aya Chikichik Pushi jukitiarum. ^4NA!nkamas jeanam jearum wayarmeka nuin pujustarum. Nuin pujusrumek Chikich peprunam weakrum Jiinkitiarum, Timiayi. ^5Tura atumin awaintiamatniun nakitiana Nu peprunmaya jiinkirum nawemiya nunka akakekrum ikiuktiarum. Awaintiamachma paant ati tusarum nu Turatarum" Timiayi. ^6NuyA! Jiinkiar Ashi peprunam uwempratin chichaman ujakiar wearmiayi; tura Ashi peprunam JA!iniancha TsuA!kiar wearmiayi. ^7 ^8Uunt akupin Erutis Jesus Turamun antukmiayi. Nu Turamun Chikich shuarka "Juan jakamunmaya nantaki Turawai" tu wearmiayi. Chikichkia, "yaunchu Yusnan etserin Erias wantiniak Turawai" tu wearmiayi. Chikichkia, "Chikich yaunchu etserin nantaki Turawai" tiarmiayi. Tuma asamtai Erutis penke nekaachmiayi. ^9Tura Timiayi "Wiki, Juanka muuke tsupirkatarum, Tichamkaj. Tuma aisha, ?ju shuar, ni Turamuri Ashi shuar chichainia nusha YA!tsukait?" Tu EnentA!imiuk "iistaj" Timiayi. ^10 Atak Jesusa akatramuri waketki taar ni Turamurin Jesusan ujakarmiayi. Nuinkia aents atsamunam Petsaitia peprunam Tijiuch weak nui Jukiarmiayi. ^11Tura penke shuar nuna nekaawar nemariarmiayi. Turam Jesus niin shiir A!ujsamiayi. Tura Yusa akuptairi pachis unuiniamiayi. Tura jaa armia nuna TsuA!rarmiayi. ^12Tura Kiakui, tuse unuiniamu Jesusan weriar tiarmiayi "UuntA!, shuar akupkachminiashit. Tijiuch peprunmasha, Shuarnumkesha wear ni YurumA!tniurin sumarmakarti, tura kanartintrin WA!inkiarti. Jui pujajnia juinkia penke atsawai" tiarmiayi. ^13Tutai Jesus Timiayi "Atumsha ayuratarum." Tutai chichainiak "Iisha aya senku tanta tura namaksha Jimiarchik takakji. Ju shuar ayuratin sumaktai tusar wetiniaitji" tiarmiayi. ^14Aishmansha ti Untsuri senku mir (5000) JeeA! A!miayi. Tura Jesus ni unuiniamurin chicharainak""senkuenta senkuenta kanaarum ankant ankant pujustarum," titiarum" Timiayi. ^15Turawarmatai Ashi pujusarmiayi. ^16NuyA! senku tantan tura JimiarA! namaknasha Jesus achik, yakiini iimias Yusan yuminsamiayi. NuyA! ajamsarat tusa ni unuiniamurin Susarmiayi. ^17Ashi YurumA!war ejemararmiayi. Tura ampirman tuse chankinnium aimkiarmiayi. ^18 Jesus ni unuiniamurijiai aentsnumia kanaki pujuarmiayi. Jesus Yusan aujsua umik ni unuiniamurin tiarmiayi "?YA!iti turutainia Winia?" ^19Niisha aimkiarmiayi, "Chikich "Imiakratin JuA!nkaiti" turamainiawai; chikichcha "Iriasaiti" tura Chikichkia "yaunchu Yusnan etserin nantakniua Nuiti" turamainiawai" tiarmiayi. ^20Tutai "Tura atumsha ?YA!iti Turutrum?" tiarmiayi. Takui Pitiur chichaak "Ameka Yusa Anaikiamuri, Kristu tutai, Nuitme" Timiayi. ^21Tutai Jesus "Penke etserkairap" Timiayi. ^22NuyA! Jesus Timiayi "Wi Aents Ajasuitjiana ju ti waitsatniuitjai. Wii shuara uuntri, tura ni PA!triri uuntrisha tura ni jintinniurisha nakitrurar MaantuA!wartatui. Turasha iwiartusarmatai menaintiu tsawant jeamtai nantaktiatjai." ^23NuyA! Ashi aentsun chicharuk juna Timiayi "Shuar Winia nekas nemartustajtsa wakerakka ni wakeramurinkia iniaisati. Tuke tsawant ni krusri yanaki nemartusti. ^24Kame shuar ju nunkanam aya penker pujustaj TA!kunka nu shuar uwemtsuk jakattawai. Antsu Winia anentu asa penker pujustinniak EnentA!imtsuna Nu shuarka nekas iwiaakman WA!inkiattawai. ^25Iimiata, shuar Ashi ju nunkanam ana nuna Sumakui tura jinium wetin A!kuisha ?itiurak penker pujusat? ^26Wi Aents Ajasuitjiana ju Winiasha tura winia chichampruncha shuar natsantraitkuinkia, winia wincharujai, winia Aparu wincharijiai tura nayaimpinmaya penker suntara wincharijiai atak TA!akun shuar natsantrurmia nuna natsantrattajai Wi. ^27Tura shuar Yusa akuptairin WA!intsuk JA!kachartatna nu jui pujuiniawai. Nuna nekas TA!jarme" Timiayi. ^28 Nuna tuasua amik NuyA! Chikich semanatin Yusan A!ujsataj tusa Jesus NA!innium wakamiayi. Pitiur, Jakupu, Juanjai nemariarmiayi. ^29Jesus auju pujus NushA!a iira ajattsarmiayi. Ni pushirisha ti puju Jiitsumir ajasmiayi. ^30Nuinkia JimiarA! aishman Niijiai ChichA!a wajarmiayi. Nuka MuisA!is Eriasjai A!rmiayi. ^31Niincha wincha Jiitsumir tentakarmiayi. Tura Jesus WA!itias Jerusarennum JA!katniurin amia nuna A!ujmatiarmiayi. ^32Pitiur ni tsaniakmarijiai kari ti pujainiain IwiA!a pujuarmiayi. Tuma A!sar Jesusan tura JimiarA! aishmanjai Jiitsumir ajas wajainian WA!inkiarmiayi. ^33Tura nu aishman Jesusan ikiuki weenai Pitiur Jesusan chicharuk "UuntA!, iisha ti shiir pujatsjik. Menaintiu aakmaktai, Aminiusha, Muisaisnasha, Eriasnasha aakmaktai" Timiayi. Tura Pitrusha EnentA!imtsuk nuna Timiayi. ^34Nuna ChichA!a pujai yurankim Tari kaput amuawarmiayi. Tura yurankim amuam ti ashamkarmiayi. ^35Nuinkia yuranminmaya ju chichaamun antukarmiayi: "Juka winia aneamu Uchiruiti. Nii anturkatarum." ^36Chichaamun antasua amikiar Jesus ninki wajan WA!inkiarmiayi. Nuinkia takamtak pujuarmiayi. Tura WA!inkiarmia nuna penke etserkacharmiayi. ^37 Kashin tsawantai, NA!inniumia TA!armatai, ti Untsuri shuar Jesus inkiuntai tusar wearmiayi. ^38Nu shuarnumia chikichik aishman Jesusan untsuak Timiayi "UuntA!, waitneasam uchir IirtustA!. Uchirsha Juchikiiti. ^39Iwianch achik Nupeteam niisha NA!nkamas untsumui. Tura chichichiptu ajas wenunmasha saun kaput apaawai. Iwianch niin tuke yajauch awajas ankant awajsatniun nakitiawai. ^40Tumakui ame unuiniamurmin iwianchin Jiirtukit tusan seamjai. Turasha tujinkiarmai" Timiayi. ^41Tutai Jesus Timiayi "Yus EnentA!imtichutirmin, tutupnik wekaichatirmin ?UrutmA! tsawanttsuk atumjai pujustaj. UrutmA! katsuntratjatsuk? Uchiram jui itiata" Timiayi. ^42Tura uchi winiai iwianch NunkA! ajuant chichichiptu aepsamiayi. Tura Jesus iwianchin kakantar chicharkamiayi. Tura uchin penker awajas ni aparin awantuki susamiayi. ^43 Tura Ashi pujuarmia nu ti EnentA!imprar "Yuska ImiA! uuntchakait" tiarmiayi. Jesus Turamun ti EnentA!imtu pujuiniai Jesus ni unuiniamurin Timiayi ^44"Wi TA!jarmena ju penker antuktarum. Winia Aents Ajasu Tutain surutkartatui." ^45Tura Nii timia nuna unuiniamuri nekaacharmiayi. Nekaawarain tusa paantcha awajsamuyayi. Tura warinkit tusa anintrustinniasha arantukarmiayi. ^46NuyA! ni unuiniamuri, yaki ImiA! nankaamaku ati tusa, nuamtak mai tunai ajarmiayi. ^47Tura ni EnentA!imsamurin Jesus nekaamiayi. Tuma asa uchin achik ni pujamunam itiamiayi. ^48ItiA! Timiayi "Winia anentuk ju uchin shiir awajeana nuka Winiasha shiir awajtawai. Tura Winia shiir awajtana nuka Winia akuptana nunasha shiir awajeawai. Kame A!tum nankaamantuchu TA!rumna nu ti nekas nankaamantuiti' Timiayi. ^49NuyA! Juan Timiayi "UuntA!, shuar ame NA!armin pachis iwianchin jiiki akupea nu WA!inkiA!mji. Tura iin PA!chitkiachu asamtai nuka suritkiamji." ^50Tutai Jesus Timiayi "Antsu suritkiairap. Shuar iin nakitramachkunka iin PA!chitkiawai." ^51 Jesus, nayaimpiniam waketkitniuri jeatemamtai, EnentA!immia imiatrusan Jerusarennum we-wemiayi. ^52Wesa, kanartinian WA!inkiarat tusa akatar emtikiarmiayi. Tura niisha Samaria peprunam jeawarmiayi. ^53Tura Samarianmaya aentska, Jerusarennum weenan nekaawaru A!sar itiaatniun nakitrarmiayi. ^54Jesusa unuiniamuri Jakupusha Juansha nuna nekaawar, Jesusan tiarmiayi "?UuntA!, Erias yaunchu Turamia Nunisrik iisha Turat tusam wakeramek. Nayaimpinmaya ji tara Samarianmaya aentsun amukarti, Titiatjik?" ^55Tutai Jesus niin iisar kakantar chicharuk Timiayi "Atumsha atumi EnentA!i urukukit nuka nekamatsrume. ^56Wi Aents Ajasu aentsun emesrattsan TA!chaitjai. Antsu uwemtikratajtsan TA!witjai" Timiayi. NuyA! Chikich peprunam wearmiayi. ^57 JintiA! weenai, Chikich aishman Jesusan chicharuk "UuntA!, Tui wetatam nuisha nemarsatjame" Timiayi. ^58Tutai Jesus Timiayi "Kujanchmasha ni WA!arin takaktsuk. Chinkisha pasunken takaktsuk. Tura Wi Yusa Uchirintiatan tepesan ayampratniur atsawai." ^59Chikich aishmankan Jesus "Nemartusta" Timiayi. Tutai nii chichaak "Antsu, UuntA!, winia apar jakamtai, iwiarsa ikiuakun nemarsatjame. Nu TsankA!truktA!" Timiayi. ^60Tutai Jesus Timiayi "Jakaa ainia nu ni shuarin iwiarsatniunka EnentA!imtusarti. Tura A!meka weme Yus-shuar A!tin urukukit nu etserkata" Timiayi. ^61NuyA! Chikich Timiayi "UuntA!, nemarsataj tusan wakerajme. Turasha Wii shuaran emka A!ujsan ikiuweartaj TsankA!truktA!" Timiayi. ^62Tutai Jesus Timiayi "Shuar arayat ukunmaani apajas iimna nu, Yus akupeana nui takaschamniaiti." __________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 NuyA! ukunam Chikich unuiniamurin setenta anaikiarmiayi Jesus. Tura Jimiar Jimiaran apatak emkitiarum tusa Ashi peprunam Ashi nunkanam ni wetin amia nui akupkamiayi. ^2Akupeak Timiayi "Nekas TA!jarme, Yus-Chicham etserkum, Juuktinia Nunisan, aents Yus-shuar awajsatin ti awai. Tura ?yaki Juukat, aya ishichik takainiasha? Tuma asamtai ni takarniuri akupkat tusarum Nerentin seatarum. ^3Wetarum. Atumka murikiua Nuninaitrume. Uunt yawa yujamua Nuninnium tsuumai A!munam akupeajrume. ^4Yurumkasha, kuitcha, sapatcha Jukiirap; shuarjai JintiA! A!ujmamsatai tusarum wajasairap. ^5Jea wayakrum emka ju titiarum: "Ju jeanam pujuinia nuna Yus shiir awajsarti." ^6Nerentin "Ee, nuna wakerajai" TA!kuinkia Turunattawai. Tura "AtsA!, wakeratsjai" TA!kuinkia, "nuinkia Turunashti" titiarum. ^7JeA! wayattarmena Nu jeanman pujustarum. Tura ajampramsattarmena nu yuatarum. Wari, takaana nu akinkiashtinkiait. Chikich jeanam nui werum nui werum ajairap. ^8Awaintiamawartatna Nu peprunam jearmeka ajampramsartatna nu yuatarum. ^9Jaa ainia nu TsuA!rtarum. Turarum "Yus ju nunkanam akupin ajastin ishichik ajatemsai" nu peprunmaya shuar titiarum. ^10Iksarmek itiaarmachartatna Nu peprunam jearum, JintiA! wajasrum ju titiarum, ^11"Yusna nakitra asakrumin, atumi peprurinia nunka ii nawen peema japirar akakekji. Turasha ju paant nekaatarum: Yus ju nunkanam akupkatin ishichik ajatemsai." ^12Yusa nekapsatin tsawantri jeamtai nu peprunmaya shuaran ti AsutiA!ttawai. Yaunchu Sutumanmaya shuaran AsutiA!mia nujai nankaamas AsutiA!ttawai. Nunaka paant TA!jarme Timiayi. ^13`WA!inkiatA!, Kurasin peprunmayatiram. WA!inkiatA! Petsaitia peprunmayatirmesha. Atumi pepruriin aents tujintiamun ti Turaitjai. Wari, yaunchu Tiru peprunmasha, Setun peprunmasha nu tujintiamu Turamuitkuinkia yaunchu ni EnentA!in YapajiA!waraayi. Turawar Kuntuts pujutai pushin entsarar yunkunim ajakiaraayi. ^14Tura atumsha aents tujintiamu Turamu WA!iniatrum yapajiachu asakrumin Tirunmaya tura Setunnumia aentsjai nankaamas AsutniA!ttarme. ^15Tura atumsha KapernA!umnumiatirmesha, "ti nankaamantu ajasar nayaimpiniam jeattaji" tu EnentA!imtsurmek. Maaj, antsu jaka matsamtainium jeattarme, auka" Timiayi. ^16Tura Jesus ni unuiniamurin junasha Timiayi: "Atumin anturtamainiakka Winiasha anturtuiniawai; atumin nakitramainiakka Winiasha nakitruiniawai; tura Nu arant, Winia nakitrakka Winia akuptukua nunasha nakitiawai." Tu A!ujas Jesus niin akupkarmiayi. ^17 Ukunam nu setenta unuiniamu warasar waketki TA!armiayi. Tura chichainiak "UuntA!, ame NA!armiin iwianch jiiki akupeam umirtamkamji" tiarmiayi. ^18Tutai Jesus Timiayi "Ee, Wisha nayaimpinmaya peem peetna Nunisan, uunt iwianch SatanA!san akaiki iniaan WA!inkiamjai. ^19Atumniaka winia kakarmarun susamjarme, napi najarmasha titin najarmasha yajauch awajtamsairum tusan; tura ii nemasri kakarmari nupetkatniuncha susamjarme. ^20Turasha iwianch umirtamkui nu EnentA!imsam warasairap. Antsu Atumi naari nayaimpiniam aarma aa asamtai warastarum" Timiayi Jesus. ^21Nuinkia ni EnentA!in Yusa Wakani waramtiksam Jesus juna Timiayi: "Aparu, Ashi nayaimpijiai nunka Uuntrinme; tuma asam ju Turunamu ti unuimiaru EnentA!imtumainia NuyA! uukuitme; antsu uchichia Nunis nankaamantuchu EnentA!imtumainia Nu shuar paant awajtusuitme. Ee, Aparu, Nunik wakerichmakum. Tuma asamtai shiir EnentA!imtajme, Aparu" Timiayi. ^22"Winia Apar Ashi surusuiti. Wisha ni Uchiri asamtai Winia nekarui. Tura Chikich Winia nekas nekarainiatsui. Yus Apancha Wiki nekajai. Tura Wi wakeraj Nu shuaran winia Aparun paant awajtajai. Nu shuarsha winia Aparun nekainiawai." Tu Timiayi Jesus. ^23 ^24NuyA! ni unuiniamurin iis Timiayi "Wi TA!jarme, Untsuri Yusnan etserniusha tura uunt akupniusha A!tum YamA!i WA!intrum nuna WA!inkiatniun wakeruiniayatan WA!inkiacharmiayi. Tura A!tum YamA!i A!ntarme nuna antuktinian wakeruiniayatan antukcharmiayi. Tura Yus achirmaku asakrumin, WA!intrumna nu ti penkeraiti" Timiayi. ^25 NuyA! akupkamun jintinkiartin Jesus warintiak chichakat tusa wajatki werimiayi. Weri iniimiayi "UuntA!, wi tuke iwiaaku A!taj takun ?warinia Turatniuitiaj?" Timiayi. ^26Tutai Jesus ayak "?Yus-Papinium MuisA!is aarmanum waritia aarmait. Waritia EnentA!imiam?" Timiayi. ^27Akupkamun jintinkiartin ayak Timiayi "Juna tawai: Ti EnentA!imsam, tuke EnentA!imjai Uunt Yus aneeta. Ame kakarmaram, iwiaakmarmesha Yus iiktusta. Tura ame ayashim aneamna Nunismek ame irutramurmesha aneeta. Nuchakait" Timiayi. ^28Tutai Jesus Timiayi "Penker aimsame. Nu Turakmeka tuke iwiaaku A!tatme." ^29Tutai akupkamun jintinkiartin ni anintramun Kiishtumaktajtsa wakerak "Winia irutramursha ?ya ainia?" Timiayi. ^30Takui Jesus Timiayi "Jerusarennumia jintia Jirikiu peprunam jeana Nu jintianam aishman wean, kasa aishman tariar ni waririn, pushirincha kasarkarmiayi. Tura katsumkar MayA!i ashirak ajuantar ikiukiarmiayi. ^31Tura Israer-shuar Patri ukunman winis nu aishmankan WA!iniak aya iikian iis ikiukmiayi. ^32NuyA! ukunam Patri YA!intrisha nu jintianam wesa, nu aishmankan WA!iniak, A!yatik iis ikiuak wemiayi. ^33Tura NuyA! Samaria nunkanmaya aishmansha nu jintianman wesa, nu aishmankan WA!iniak Ni ShuA!rinchunak WA!itnentramiayi. ^34NuyA! nu aishmankan weantuk ni numpamnamurin asuitijiai tura Winiujai tsuar jaanchjiai penuarmiayi. Tura ni kawairiin ekenak jukimiayi. Tura irar kanutainiam Juki eje nu aishmankan penker WA!inkiamiayi. ^35Tura kashin tsawarmatai Samarianmaya aishman weak JimiarA! Kuitian jusa JeA! nerenniurin susamiayi. Susa Timiayi "Ju aishman penker WA!itrukta. Tura wi amaajna ju TA!asmataisha wi WA!ketkun akiktajme" Timiayi. ^36Ayu, A!mijiaisha, nu menaintiu ainiana nu, ?TuA! ImiA! nekas katsumkamun waitnentramia?" Timiayi Jesus. ^37Takui akupkamun jintinkiartin chichaak "EntA!, katsumkamun WA!itnentramia Nua" Timiayi. Tutai Jesus Timiayi "Amesha weme Nunismek Turata." ^38 NuyA! Jesus JintiA! wesa Chikich peprunam jeamiayi. Nu peprunmaya nuwa naari Marta ni jeen itiaamiayi. ^39Marta kai A!miayi ni naari Mari. Marisha unuiniamun anturkataj tusa Jesusa nawen pujursamiayi. ^40Tura MA!rtaka ni takatrin ti EnentA!imtak Jesusan weantuk Timiayi "UuntA! JesusA!, ?winia kair takatan winiak iiktursainia nuka EnentA!imtsumek? Winia YA!intA! turuttia" Timiayi. ^41Tutai Jesus Timiayi "Maaj MartA!, Untsuri Turatin ana nu ti EnentA!imsam itit awajtamui. ^42Tura aya chikichik nekas Turatniuiti. Marikia nekas penker ana nuna achikiai. Nusha penke jurunkishtatui" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Chikich tsawantai Jesus Yusan A!ujsataj tusa atsamunam pujumiayi. Aujsua amikmatai ni unuiniamuri chikichik Niin Timiayi "UuntA!, imiakratin Juan ni unuiniamurin unuiniamia Nunismek Yus A!ujsatin unuitiurta." ^2Tutai Jesus Timiayi "Yus A!ujkuram ju titiarum: Aparu Yus, nayaimpiniam pujamna nu, ii Aparinme. Ame NA!armincha shuar A!ntar pachischarti. Ashi aentsnum ame akupkatin tsawantrum wari jeati. Ame wakeramuram nayaimpiniam umikma ana Nunisan ju nunkanmasha Uminkiati. ^3Aparu, ii yurumkari Ashi tsawant amasta. ^4Tura winia nemasrun tsankurajna Nunismek, Aparu, winia tunaaru tumashrisha tsankurturta. TunA!a wakeruktin tsankatrukaip. Antsu Ashi tunaanumia uwemtikrurta." ^5 ^6NuyA! Jesus juna Timiayi. "Wats, ju TitiA!i. Kashi ajapen amikrum werishtameash. Tura "Winia amikiur yajaya winia jearui yama tayi. Tura ajamsatniun penke takaktsujai. Tuma asamtai amikru, menaintiu apatuk AjamprustA!" Tichatameash. ^7Tura nii init pujusan chichaak "Wari, WA!itisha epenmiaiti, tura winia uchirsha wijiai Ashi tepeenawai. Itiur nantakniak amastaj. Itit awajtipia" turamchanpiash. ^8Wats, paant TA!jarme, niisha amikrum asa, nantaki ikiatmastinian nakitiayat, itit awajtin tusa nantaki Ashi wakeramna nuna suramsattawai. ^9Tuma asamtai TA!jarme: Yus seatarum; Turakrumin suramsattarme. Eakrumka WA!inkiattarme. "Winiajai" TA!kurmin awaintiamattarme. ^10Seana Nunaka Suiniatsuk. Eana nuka WA!intsuk. "Winiajai" tuinia Nunaka awainiatsuk.' ^11`Wats, A!tum uchirtintiram, ame uchiram apatkun seatmakui ?kayaash Susaintiam? Namakan seatmakui ?Napiash Susaintiam? ^12Nujintian seatmakuisha ?titinkiash Susaintiam? ^13Wari, A!tum ImiA! yajauchitirmesha Atumi uchiri penker ana nu tuke Suchakaitrum. Atumi Apari nayaimpiniam pujana nu, seakrumninkia Nu nankaamas ni Wakanin suramsattawai." Tu unuiniamiayi. ^14 Shuar iwianchruku asa chichachu A!miayi. Nuna EnentA!iyan nu iwianchin Jesus jiiki akupkamiayi. Iwianch jiinkimtai chichachu chichasmiayi. Turamtai shuar nui pujuarmia nu ti EnentA!imprarmiayi. ^15Tura Chikich tiarmiayi "Juka iwianchi KapitiA!ntri SatanA!san, ni Chikich naari Pirsepun umirniuiti. Tuma asa nuna kakarmarijiai iwianchin jiiki akupeawai." ^16Tura Chikichkia, nekas Yusnumia taawashit tusar "Nayaimpinmaya kakaram ana nu iniakmasam aents tujintiamu Turata" Jesusan tiarmiayi. ^17Tura Jesus tu EnentA!imiainian neka asa Timiayi "Nuu nunkanmayan shuar nuamtak kajernaiyakuinkia Nu nunka WA!rik meserchattawak; nuamtak shuarsha ni shuarijiai kajernaiyaksha amunaikchartatuak. ^18Winiaka "Pirsepu iwianchi kakarmarijiai iwianchin jiiki akupeawai" Turuttsurmek. Tuma asamtai TA!jarme, uunt iwianch SatanA!s naartin, ni suntarijiai kajernaiyaksha ?itiur tuke kakaram A!tin~ki? ^19Tura Wi Pirsepu kakarmarijiai iwianchin jiiki akupeakuinkia, atumi shuarisha ?yana kakarmarijiain iwianchin jiiki akupena? Niisha "iwianchi kakarmarijiai Turichuitji" tuiniaisha ?itiura Winiasha, "iwianchi kakarmarijiai Turaiti" turutminiaitrum? ^20Wikia Yusa kakarmarijiai iwianchin jiikin akupeajai. Nu nekaarum Yus atumi EnentA!in akupin ajasuana nu nekarme.' ^21`Kakaram aishman Kiishtumaktajtsa iwiarnar wajas jeen WA!inkiui, ni wariri init ana nusha Timiatrusan ainiawai. ^22Antsu niijiai nankaamas kakaram ana nu winiakka nupetkashtatuak. Tura Kiishtumaktinian iwiar takakman jurawai. Tura KasamkA!mun ni amikrin Suawai. Kakaram aishman iwianchin nakumeawai. Tura nujai nankaamas kakaram aishman Winia nakumprawai. ^23Iista. Winia nemartatsna nu winia nemasruiti. Nunisan Winia YA!intsuna nuka aya itiurchat NA!jateawai.' ^24NuyA! Jesus juna Timiayi: `Shuara EnentA!iya iwianch jiinki ayamprataj tusa yumi penke Yutatsna nui weawai. Tura ayampratniun WA!incha asa ataksha waketkitniun EnentA!imui. "Wi Jiinkimiaj nuin waketkitjai" tawai. ^25Tura waketki penker iwiaramun tura ankant aan WA!iniui. ^26Nuna WA!iniak, ni ain siati iwianchin niijiai nankaamas yajaunchin ItiA! EnkemA!wartatui. Turunamtai nu shuar nuiki nuna nankaamas yajauch ajastatui." Tu Timiayi Jesus. ^27 Shuar iruniarmia nui Jesus nuna chichaa pujai, nuwa untsumuk "Ame nukun Yus ti YA!inkiai. Ni ampujen ame pujuschamkam. Amin amuntstamachmakam" Timiayi. ^28Tutai Jesus Timiayi "Antsu ni chichamen antukar umirainia nuna, nukurjai nankaamas Yus ti YA!inkiaru ainiawai, tajai" Timiayi. ^29 Shuar Untsuri Niin KA!unkarmatai Jesus Timiayi "Yamaiya shuarka yajauch ainiawai. Yajauch A!sar, chichartuiniak "Nekas Yusnumiaitkiumka aents tujintiamua nu Turam Yusa kakarmari iniakmasta" turutainiawai. Turasha A!yatik yaunchu Junas Turunamujai iniakmasmia nujain nekaatin ainiawai. ^30Kame Junas Turunamujai Niniwi peprunmaya shuaran yaunchu Yus ni kakarmarin iniakmasmia Nunisan yamaisha Aents Ajasu tutainjiana nu Wi Turunamujai Yuska ni kakarmarin iniakturmastatrume. ^31Yaunchu Sarumun uunt akupin pujai Sepa Nunkanmaya nuwa akupin Sarumunka chichamen nekaataj tusa ti jeashtanmaya TA!miayi. Tura yamaikia Sarumunjai nankaamas pujai A!tumka anturtatsrume. Tuma asamtai Wi TA!jarme, Yus Ashi shuaran nekapsattana nu tsawant jeamtai nu nuwa, akupniun penker anturka asamtai, Yus iimianum penker A!tatui. Antsu atumsha Winia anturtukcha asakrumin Yus iimianum yajauch A!tatrume. ^32Tura Yusnan etserin Junas Niniwi peprunmaya shuarnum Yus Chichaman etserkamtai nu shuar ni tunaarin EnentA!imtusar EnentA!in YapajiA!warmiayi. Tura jui YamA!i Junasjai nankaamas etserin pujajai. !Tuma asamtai nekapsatin tsawant jeamtai Niniwinmaya shuar yamaiya shuar A!rumna nuna sumamtikramattarme!' ^33`?Shirikip ekeemakar uuktinkiait? Pitiaknumsha enkeashtiniaiti. Antsu shuar JeA! wayana nu paant iimsat tusar Yaki ekensatniuiti. ^34Ame Jiimijiai WA!inkiam nujai wekasatin nekaattame. Tuma asamtai ame jiimijiai penker ana nu WA!inkiumka penker wekasattame; antsu ame jiimijiai yajauch ana nu WA!inkiumka, kiritniunam wekasatniua Nunisan yajauchiniam wekasattame. ^35Anearta. EnentA!imin TsA!apin ana nu kiritin ajaschati tusam anearam wekasata. ^36Ame ayashmiin kirit ajatsuk aya TsA!apniniaitkiuinkia, shirikip paant awajea Nunisan Ashi paant WA!inkiattame" Timiayi. ^37 Jesus chichasua amikmatai Pariseu shuar, winia jearui YurumA!itia tusa untsukmiayi. Tutai Jesus WayA! misanam pujusmiayi. ^38Tura Israer-shuar ikijmiartin ana nuna Turutsuk aya pujakui Pariseusha nuna WA!iniak "maa ?urukamtia tura?" tu EnentA!imsamiayi. ^39Tura Uunt Jesus Timiayi "Pariseutirmeka Atumi yurumtairi aya PA!tatek nijiaktin ti wakeriniaitrume. Atumsha nu yurumtaijiai meteketrume. PA!tatek penker Turarme. Tura Atumi EnentA!inkia kasamkatniusha tura yajauchia nusha piakuiti. ^40!EnentA!imcha! Wari, Ashi PA!tatek WA!iniaj~i nuna Yus najanachmakia; tura init paantcha ana nunasha Yusak najanachmakia. ^41 ^42Aneartarum, Pariseutirmesha. Aya nuka mentasha, anissha tura aya apatkusha Yus Susatin ti EnentA!imprume. Nukasha tsuriasrum apatkusha tias ana NuyA! chikichik achikrum, Yusnaiti TA!tsurmek. Tura antsu nu Turatin iniaitsuk penker wekasatniusha, Yus anenmarmena nusha penker EnentA!imsatniuitrume. Wats init, EnentA!imin ana Nutiksarmek jusam susarta. Nuinkia Ashi chamir A!tatui.' ^43`Tura aneartarum Pariseutirmesha. Yus A!ujtai jeanam penkeri pujutainium pujustin wakerarme. Tura JintiA! aents iimiainiamunam ti shiir A!ujtusarat tusarum wakerarme.' ^44`Jintinniutirmesha, Pariseutirmesha MA!i-metek aneartarum. !Antar shiir chichamtinia! Iwiarsamu paantcha Nuniniaitrume. Shuar nu nankaamaksha NA!jamiat nekatsui. Nunisan shuar atumi chichame antukar yajauchia nuna nekartamtsurme." ^45Nuikia Israer-shuara jintinniuri chikichik Jesusan chicharuk Timiayi "UuntA!, nu TA!kum incha yajauch chichareame." ^46Tutai Jesus Timiayi "Atumsha jintinniutiram aneartarum. Atumi akupkamurijiai KA!arak ti kijin entsakchamnia Suarme. Tura A!tumka YA!intaj tusarum Atumi uwejejaisha penke A!ntiatsrume.' ^47`Aneartarum TA!jarme. Yaunchu Atumi uuntri Yusnan etserniun MA!awarmia nuna iwiarsamuri A!tum jeamniuitrume nu etserin ti penker A!sarmatai kajinmatkishtin. ^48Nu Turakrum Atumi uuntri Turawarmia nu, "yajauchichuiti" tarume. Wari, niisha MA!awarmiayi, tura atumsha MA!awarai TA!yatrum niijiai meteketrume. Wari, Yusnan etserniu iwiarsamurin jeamkuram atumek sumamarme.' ^49`Atumi Turamurin NekA!a Yus juna yaunchu Timiayi: "Winia etserturniun tura winia akatramurnasha niin akuptukartatjai. Turamtai chikichnaka MA!awartatui, tura chikichnaka pataatukartatui." ^50Tuma asamtai Ashi ni etserniurin maamu ainia nuna, yamaiya aentstirmin Yus sumamtikramattarme. Nunka najanamunmaya Juki ^51YamA!i imiajai maamu ainia nuna, kame Apir maamunmaya Juki YamA!i Sakarias maamua Timiajai anintrustatui. Naman maar Yus sutai A!manum tura Yus-jea A!manum ajapen atenkamunam MA!awarmia Nu Sakariasan tajai. Nu tuma asamtai TA!jarme, ni etserniuri maantamnawarmia nuna YamA!i matsatrumna Nutirmin aninmasartatui.' ^52`Jintinniutiram aneartarum. Waiti asakatniua Nunisrumek nekas nekaatin surimiarme. Atumkesha nekatsrume. Tura nekaataj tana nusha suritiarme" Timiayi. ^53 ^54Jesus nuna takui Pariseusha, jintinniusha ti kajerkarmiayi. Tura nii tana nujai "yajauch Turame" titiai tusar wakeruiniak Untsuri anintriarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 Nu tumai shuar ti Untsuri KA!unkarmiayi. Ti kaunka A!sar nawen mai-najatnai ajarmiayi. Tura Jesus ni unuiniamurin Tutan juarkimiayi. "Pariseu A!ntar chichamtin ainiawai. Nuka wakaprutaiya Nunisaiti. Wakaprutaikia nijiamanch yumirnium yama enkeam PA!antchaiti. Tura ukunam nekaamniaiti. ^2Nunisan Ashi paantcha ana nu iwiainiakma A!tatui. Uukma ana nusha nekaamu A!tatui. ^3Nu tuma asamtai, kiritniunam Timiarmena nusha TsawA!i TsA!apin ajasmanum antunkattawai. Tura jea init pujusrum ishishmasrum Timiarmena nusha A!a ti paant etsernaktatui.' ^4`Amikrutiram, aya ayashmin main ainia nu ashamkairap, TA!jarme. Ayashmin maa Nu arantka MA!ashtatui. ^5Tura ya nekas ashamkatniuitrum, nuna paant jintintiattajrume. Ame ayashmi maa, NuyA! A!min jinium akuptamkatniun tujintiatsna nu ashamkatarum. Ee, Yus ashamkatarum, TA!jarme.' ^6`JimiarA! chinki Ishitiupchich ishichik kuitjai surukchatniukait. Turasha Yussha nu chinkin penke kajinmatkishtatui. ^7Wats, ashamkairap. Untsuri chinkijiai nankaamas Yuska atumin EnentA!imturmarme. Wari, ame intiashmin mash Yus nekapmaruiti.' ^8`Ashi shuar Ashi iimiainiamunam Winia Aents Ajasu tutain, Winia natsantruiniatsna Nunaka, Wisha Yusa suntari iimiainiamunam natsantrashtatjai; ^9antsu shuar iimiainiamunam Winia natsantrana Nunaka Wisha Yusa suntari iimiainiamunam natsantrattajai.' ^10`Winia, Aents Ajasu tutain, shuar yajauch chichartakuinkia nusha tsankuramniaiti, tura Yusa Wakanincha yajauch chicharkuinkia nuka penke tsankurachminiaiti.' ^11`Wats, Israer-shuar iruntai jeanmasha, tura Israer-shuar KapitiA!nniumsha, uuntnumsha juramainiakui, aninmainiakuisha warintiajak tusam ti EnentA!imsA!ip. ^12Ame aimkiatin jeamtai, Yusa Wakani ame Titiatmena nuna jintintramattawai," tu timiayi. ^13 Chikich aishman Jesusan Timiayi "UuntA!, ii Apari ikiurtamkimiaj nuna yatsur winiasha nakak Surusti, titia" Timiayi. ^14Tutai Jesus Timiayi "Aishmanka, atumin nu Turatin anaikiamukaitiaj." ^15NuyA! Timiayi "Penker EnentA!imsatarum. Nii takakna Nujain shuar iwiaaku A!chatniuiti. Tuma asamtai Kuitrintin ajastin aya nuke EnentA!imsaip." ^16NuyA! juna metek-taku chichaman unuiniak Timiayi: "Kuitrintin aishman ni ajariyan arakan ti nukap juukmai. ^17Tura "?Ti nukap asamtai tuin ikiustaj. Itiurkatjak?" tu EnentA!imsamiai. ^18Wats, wi nekajai. Winia IkiutA!i-jearun ashiran Nu nankaamas uuntan najanatjai. Tura nui Ashi ikiustajai. ^19Nuinkia Untsuri uwitin shiir pujustinian ikiusman takustatjai. Tuma asamtai, ayampran, YurumA!n, umaran shiir pujustatjai" timiai.' ^20`Tura Yus niin chicharuk timiai "Netse. YamA!i kashi jakattame. Nuinkia ImiA! Nukap ikiusumna nusha ?yana A!tata?" timiai" Timiayi. ^21NuyA! Jesus Timiayi "Shuar ninki Kuitrin ikiauntumna nu, Nunisaiti. Turasha Yusjai iismaka Kuitrinchaiti." ^22 NuyA! ni unuiniamurin Jesus juna Timiayi: "Wari yuarik pujustaj~i tura warin entsartaj~i tusarum nuke ti EnentA!imsairap. ^23Yus iwiaaku A!tinian amasu asa yurumkancha amastatui. Tura ju ayashniasha najana asa entsataincha amastatui. ^24Chinkisha EnentA!imsatarum. Niisha arakmainiatsui. Juuk yurumkan ikiuiniatsui. Tuma ain Yuska ni YurumA!tniurin tuke Suawai. Atumsha chinkia Nu nankaamaschakaitrum. ^25Tura ya shuarak, ti EnentA!imtana nujai Nu naya ajasminiait. ^26Kame Yupichuch ana nusha Turachminiaitiatrumsha, ?urukamtai Chikich ainia nusha ti EnentA!imtarum?' ^27`IistA!, kukujsha takaachitiat tura NA!janchitiat ti Shiirmach ainiawai. Yaunchu akupin Sarumun ti shiir iwiarmamniuitiat kukujia Timianchauyayi. ^28Iis, nupa YamA!i tsakaawai tura kashin aents tsupikiar jinium ApeA!nA!wai. Tuma ain Yus ti shiir awajeatsuk. Nuna tura asa atumniasha Nu penker WA!itmakchattawak. ?Urukamtai Yus nekas EnentA!imtatsrum? ^29 ^30Ju nunkanam ana nu ti pachiirap. Chikich shuar, Yusan nekainiatsna nu, warin yuataj~i, warin umartaj~i nuna ti pachiiniawai. Tura atumsha tu EnentA!imsairap. Urukatjak, tiirap. Ame Apa nayaimpiniam pujana nu, Ashi atsumarmena nuna nekawai. ^31Antsu emka Yusna nu EnentA!imtustarum. Turakrumninkia atsumamna nuna Yus suramsattawai.' ^32`Winia murikrutiram ashamkairap. Untsurichuitrume. Turasha Atumi Apari ni akuptairiin pachitmaktasa ti wakerutmarme. ^33 ^34Kuitrum tui aa, nui tuke EnentA!imtittiarme. Tume asamtai takakrumna nu surukrum atsumainia nu susatarum. Nuka enketai arut ajatsna nui enkeatniua Nuniskete. Turakrum nayaimpinmaya kuit amuatsna nu ikiauwearme. Nuisha kasa nu kuitian kasamkataj tusa wayachminiaiti, tura kayaasha nu kuitian Yuatniun tujintiawai.' ^35 ^36`Ju EnentA!imsatarum. Ni uuntri nuatnaikiatin NA!mpernumia taa, "uraitia" takui, takarniuri jinia ekeemakar WA!rik urattiai tusar NakA!a pujuiniawai. Atumsha Nunisrumek Wi atumi Uuntri TA!matai, shiir itiaatai tusarum anearum wekasatarum. ^37Ni uuntri taak IwiA!a pujuinian WA!inkiarai nuka shiir pujuiniawai. Nu uuntak iwiar, "misanam pujustarum" ni takarniurin Titiatui tura yurumkan Susartatui. ^38Kashi ajapen taaksha tura tsawaana ai taaksha ni takarniurin IwiA!a pujuinian WA!inkiuinka, nu takarin shiir pujuiniawai. ^39Tura jusha nekaatarum. Jeenniua nu, kasa TA!tinian nekaitkiunka, IwiA!a pujusaayi. Kasa WayA! kasamkatniun suritkiaayi. ^40Atumsha Nunisrumek, anearum pujustarum. Wi Aents Ajasu tutai aya aneachmanum TA!tatjai" Timiayi. ^41 NuyA! Pitiur aniasmiayi "?Aya inkik unuiniartaj tusam nu metek-taku chicham TA!mek. Kame Ashi nekaawarat tusamek tame?' Timiayi. ^42Tutai Jesus Timiayi "Atumsha penker takatan WA!inniua Nunisketrume. Takatan WA!inin ni uuntri takatrin takainia nuna, YurumA!tin jeamtai, ayurkamna Nuiti ni uuntrin shiir umirna nu, tura penker EnentA!imtana nu. ^43Ni uuntri taa, takatrin Timiatrusan Turan WA!inkiuinkia nu WA!inniusha shiir EnentA!imsamniaiti. ^44Umirin asamtai, ni uuntri Ashi ni waririn WA!itrukat tusa apujsattawai. Nuna paant TA!jarme. ^45Tura nu takatan WA!inniusha "uuntur wau TA!chattawai" tu EnentA!imias, ni uuntri takarniurin yajauch awajeakuinkia tura ninki ti YurumA!, ti umar nampeakuinkia, ^46nuinkia ni uuntri ni NA!kachmanum aya aneachma taa ti AsutiA!ttawai. Umichu pujuinia nui akupkattawai.' ^47`Takarin ni uuntri wakera nuna nekayat, iwiartsuk umitsuk pujakka ti awatramu A!tatui. ^48Turasha takarin nekachu asa, AsutniA!mnia Turakka, ishichik awatnartatui. Nukap susamu ana Nunaka Nukap seawartatui. Nukap ataksamu ana Nunaka Nunisan nankaamas seawartatui.' ^49`Jijiai nekapsatniua Nutiksanak nunkanam jinia ikiapartaj tusan tamajai. Tura Turunat tusan ti wakerajai. ^50Imiantinia Nunisan itiurchat ukatruktatui. Nusha WA!rik amuukat tusan ti wakerajai. ^51"Ashi shuar shiir pujusarat tusa TA!witi" tu EnentA!imturumek. Nuchaiti. Antsu shuar tesanairat tusan TA!witjai. ^52YamA!i jukimiutak Chikichik shuarnum senku ainia nu akannakartatui; menaintiu shuar ni shuarin Jimiaran nakitrartatui. Jimiarsha ni shuarin menaintiun nakitrartatui. ^53Apasha ni Uchirin nakitrattawai. Nunisan uchisha ni Aparin nakitrattawai. Nukusha ni nawantrin nakitrattawai, nawantrisha Nukurin nakitrattawai. Tsatsarisha ni najatin nakitrattawai; najatisha tsatsarin nakitrattawai." ^54 Jesus aentsun chicharuk junasha Timiayi "Atumsha nantu akaatainmaani kiarmatai "yutuktatui" TA!tsurmek. Nusha nekas TA!rume. ^55Tura anaarania nase NA!senkamtai "seejik A!tatui" TA!rume. Tura nekas TA!rume. ^56Yuranminmasha nunkanmasha Turuna nu nekarme. Tumaitiatrumsha ju tsawantai Turunattana nusha ?itiura nekatsrum? !Maaj, A!ntraitrume!" ^57`Turasha penker ana nusha ?urukamtai atumek EnentA!imsarum WA!intsuram? ^58Irutramuram uuntnum Juramkuinkia jintia wesamek "nuamtak iwiarartai" TitiA!. Turachkumninkia akupniunam juramkittiame. Tura niisha suntarnum akuptamkattame. Tura niisha sepunam enketmattawai. ^59Tura nekas tajai, nui enkemamka Ashi rearchisha akikmachkumka Jiinkishtatme" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Nu tsawantin Chicham ujaktai tusar Jesusan tariarmiayi. Karirea nunkanam Israer-shuar ni waakarin MA!awar Yus susatai tusar pujuiniai, Piratu niin maa, nuna numpen waaka numpejai pachimpramun ujakarmiayi. ^2Tura Jesus Timiayi "?Wari EnentA!imsarum? Karireanmaya aishman TA!rumna nu, Chikich Karireanmaya aishmanjai nankaamas yajauch A!sar Turunawarai ?tu EnentA!imprumek? ^3AtsA!; Atumi EnentA!i YapajiA!chkurmeka Nunisrumek atumsha jakattarme. Nuna paant TA!jarme, Timiayi. ^4Tura Tiasiuchu aishman Yaki jea Serui kupiniak iniaak nekenkarmiania nu, ?Wari EnentA!imtarum? Chikich Jerusarennumia shuarjai nankaamas TunA!a A!sar Turunawarai ?tu EnentA!imprumek? ^5AtsA!, TA!jarme. Atumi EnentA!i YapajiA!chkurmeka Nunisrumek atumsha jakattarme." ^6 Junasha Jesus metek-taku chichaman Timiauyi. Juiti: Shuar ni ajariin iikiu numin araamun takakuyi. Nerekchiash tusa iyumai. Turasha nere atsumai. ^7Nuinkia ni ajarin WA!inniun timiai "Antukta, Menaintiu uwitin juna nere A!tai tusan Waketru pujajai; Turasha penke WA!inkiachjai. Ajakta. ?Urukamtai A!ntrash wajastata?" ^8Tutai AjA! WA!inin timiai "AtsA!, UuntA!; ju uwitin Wajasti. Wajamurin takarsatjai tura penker nunkan matsatkatjai. ^9Nujai nerekchampiash. Tura tuke nereachkuinkia nuinkia ajakta" timiai", Timiayi. ^10 Ayampratin tsawantai Israer-shuar iruntai jeanam Jesus unuiniak pujumiayi. ^11Nuisha nuwa pujumiayi. Nu nuwasha Tiasiuchu uwitin tuke jaa pujumiayi. Iwianch niin yajauch awajas apuna tuke ikiaramiayi. Turamu asa PankA!i nakuenkataj TukamA! penke tujinmiayi. ^12Jesus nuna WA!iniak, chicharuk "Nawantru, ame jaamurmiya ankant ajasume" Timiayi. ^13Nuna tinia ni uwejejai antinmiayi. Tura Nu chichamaik nuwasha PankA!i nakuenkamiayi. Tura Yusa NA!arin uunt awajsamiayi. ^14Tura Jesus ayampratin tsawantai tsuaru asamtai, iruntai jea uuntri kajek iruntrarmia nuna Timiayi "Sais tsawantin takaschatniukait; ayampratin tsawantai TsuA!martaj tusarum TA!chatniuitrume. Sais tsawant ana nui TA!tiniaitrume." ^15Tura Jesus Timiayi, "!Antar chichamtinia! ?atumi waakarisha atumi umpuururisha yumi aartai tusarum ayampratin tsawantin Atiarum Juatsrumek? ^16Tura ju nuwasha, atumi shuari ApraA!m shuarnumia akiiniaiti. Nii Tiasiuchu Uwi SatanA!s yajauch awajsamujai jinkiamuyayi. Nincha ayampratin tsawant ain yajauch awajsamunmaya Atiachminkiait" Timiayi. ^17Jesus nuna takui ni nemasrisha natsaararmiayi. Tura penke shuar ni penker Turamurin WA!inkiar warasarmiayi. ^18 NuyA! Jesus Timiayi "?Yusa akupeamuri warijiain metek-takuit? ^19Mustasa JinkiA!ijiai metek-takuiti. Mustasa jinkiaincha shuar ni ajariin araamiayi. TsapA!i, tsakaak, uunt numi ajasmiayi. Ti uunt asamtai chinki ni kanawen pasunmarmiayi." ^20Tura junasha Timiayi: "?Yusa akupeamuri warijiain metek-takuit? ^21Tanta wakaprutaia metek-takuiti. Arinia Nukap ana nui nuwa wakaprutain ishichik EnkeA!miayi. Turam Ashi wakapruamiayi." Tu Timiayi. ^22Jesus Jerusarennum jeattsa weak Untsuri peprunam WayA! unuiniarkutak wemiayi. ^23 Weai Chikich shuar aniasmiayi "UuntA!, ?uwemainia nu ishichkikiait?" ^24Tutai Jesus Timiayi "Yupikiach WA!itiniam wayataj tusam ti wakeritiarum. Kame Untsuri wayataj tusar wakeriartatui, Turasha tujinkiartatui, TA!jarme. ^25JeA! nerenniuri WA!itin epenmiatai, atumsha aa wajarum nu, WA!itiniam wajasrum Untsuakrum "UuntA!, uratritia" Titiatrume. Turasha "Nekatsjarme. ?Tuyantskaitrum?" turamtatrume. ^26NuyA! A!tum Titiatrume "Turasha, UuntA!, iisha A!mijiai YurumA!mji, A!mijiai umarmaji. Tura ii peprurincha unuiniamame." ^27Turasha nii Titiatui "Tuyantskaitrum, nekatsjarme, TA!tsujrumek. Yajauch Turintirmeka winiyanka kanaktiarum." ' ^28`NuyA! ApraA!msha, Isaksha, Jakupsha tura Ashi Yusnan etserin Yus akupeana nui wayawaru WA!inkiarum tura aa ajapam pujusrum ti uutkuram naim TA!sarara ajattarme. ^29Tura Yus akupeana nui, nantu tatainmaaniyasha nantu akaatainmaaniyasha, arakiasha, nunkaaniasha taar, imia Israer-shuarchaitiat YurumA!tai tusar pujusartatui. Tura atumsha, "ApraA!m ShuA!raitjai" TA!yatrum, wayashtatrume. ^30Nuisha YamA!i ukunmaani ainia nusha emka A!rtatui; tura YamA!i emka ainia nusha nuisha ukunmaani A!rtatui." ^31 Nu tsawantai Pariseu aents Jesusan tariar tiarmiayi "Erutis mantamattsa wakerutmawai. Tuma asamtai juyanka WetA!." ^32Tutai Jesus Timiayi "Werum nu kujancham ju titiarum: "IistA!. Yamaisha ishichik tsawant iwianchin Jiikin akupkartajai; Turan jaancha TsuA!rartajai. Tura ukunam amuktatjai." ^33Tura Jerusarennumaani ishichik tsawant tuke wetiniaitjai. Yusnan etserin aya Jerusarennuman JA!katniuiti.' ^34`!Jerusarennumiatiram, Yusnan etserin MA!iniaitrume; tura Yus akatar akupturmakmania nusha kayajai tukurum MA!iniaitrume! Tuma ain atash ni shiamprin etektana Nunisnak Wisha weaktasan wakerimjiarme, Turasha nakitramarme. ^35Iistarum. Atumniasha Yus ajapramaitrume. Tura "Yusa NA!ariin winiana nu, shiir Ati" Titiatrumna Nu tsawant jeatsain penke WA!itkiashtatrume. Nuna TA!jarme" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 14 ^1 Ayampratin tsawantai Pariseu uuntri jeen Jesus YurumA!ttsa wemiayi. Tura Chikich Pariseu wariniak Turat tusar ii pujuarmiayi. ^2Nui aishman eaak-jaa Jesus pujamunam naka pujumiayi. ^3Jintinniuncha Pariseuncha Jesus aniasmiayi "?Wari TA!rum? ?Ayampratin tsawantai jaa TsuA!rminkiait. TsuA!rchamniakait?" Timiayi. ^4Tura niisha aimtsuk pujuarmiayi. Nuinkia jaan antin TsuA!rmiayi. Tura "shiir WetA!" Timiayi. ^5NuyA! Pariseun chicharuk, "Atumi umpuurarisha, waakarisha waa TA!urmanum akaiki iniamtai, ayampratin tsawant ain nu chichamaik Juatsrumek" Timiayi. ^6Takui aimkiatniun penke tujinkiarmiayi. ^7 Ipiaamusha penkeri pujutainium pujustaitsar ti wakeruiniakui, Jesus nuna WA!iniak juna jintintramiayi: ^8"NuA!tnaikiatin nampernum penkeri pujutainium pujusaip. Nui pujakminkia, Chikich A!mijiai nankaamas penkeri TA!chatpiash.' ^9`Tura ipiatmania nu chichartamuk "Chikich iiktusta" turamchatpiash. Nuinkia Chikich NA!nkatkamu pujutainium weakum natsartatme. ^10Antsu ipiatmakmin, NA!nkatkamu pujutainium PujustA!. Nuinkia ipiatmamnia nu chichartamuk "Amikru, A!meka jui penkeri pujutainium PujustA!" turamtatui. Nujai Chikich ipiaamu ainia nu, "nekas penkerinti" turamartatui. ^11Iimiata, "penkerintjai" tu EnentA!imtuma nuka peejchach awajnastatui. Tura imianchach EnentA!imtumana nuka waantu ajastiniaiti." ^12NuyA! Niin ipiaamua nuna chicharuk Timiayi "Amesha YurumA!iti tusam untsuktajtsam wakerakmeka, ame amikrumsha, yatsumsha, ame shuarumsha, irutramuram Kuitrintin ainia nusha ipiaawaip. Nii ipiaamka, ataksha iksan A!min ipiatmashtatuak. Nujai akikma A!tatme. ^13Antsu YurumA!iti tusam untsuktajtsam wakerakmeka, Kuitrincha, wekaicha, shutuapsha, kusurusha ipiaawarta. ^14Niisha akirmaktinian tujintiainiawai. Penker shuar nantakiartatna nui akinkiattame. Nu tuma asamtai warastatme" Timiayi. ^15 Nu misanam pujuarmia nuya, chikichik Jesus chichaamun antuk, Jesusan Timiayi "Yus akupeamunam pachiiniak, yurumkunka ti shiir ainti." ^16Nuna takui Jesus juna jintintiamiayi: "Aishman namperan NA!januk, Untsuri shuaran Taarti tusa akatar akupkamai. ^17YurumA!tin jeamtai "Winitiarum, YurumA!tin jeayi" tu tiarta tusa ni takarniurin akupkamai. ^18Tura winichminiaitji tusar Ashi ujakarmai. Chikich timiai "Nunkan YamA!i sumarmakjai. Iyutaj tusa weakun winishtatjai. Tsankurturti" timiai. ^19Tura Chikich chichaak "Wisha tias waakan sumarmakjai. Nekapsatsan wakerajai. Tuma asan winishtatjai. Tsankurturti" timiai. ^20Tura Chikich chichaak "YamA!i nuatnaikiajai. Tuma asan winishtatjai" timiai. ^21Takarin waketki ni uuntrin Ashi nuna ujakmai. Nuna antuk niisha kajekmiayi. Tura ni takarniurin timiai "Ju peprunam penker jintianmasha tura uchich jintiachinmasha weme, Kuitrincha tura wekaichasha, shutuapsha, kusurusha itiaarta." ^22NuyA! ukunam ni takarniuri taa chicharuk "UuntA!, ame turutmiamna Nutiksanak Turamjai; Turasha tuke ankant awai" timiai.' ^23`Tutai ni uuntri chichaak "Jintianam weme, Chikich jintiachiniam weme, WA!inmena nu Ashi awayawarta. Winia jearui piakat tusan wakerajai. ^24Emka ipiaawarmajnia nuka penke Chikichkiksha wininkia YurumA!chartatui, tajarme' Timiayi." ^25 Untsuri aents Jesusjai irunki wearmiayi. Niisha nuna apajas iis juna Timiayi: ^26"Shuar ni Aparincha, ni Nukurincha, Nuarincha Uchirincha, yachincha, umaincha Wijiai nankaamas EnentA!imtakka, tura shiir pujustinian wakerak Wini winitniun nakitiakka winia unuiniamur ajaschamniaiti. ^27Ni wakeramurin ajakeak ni krusri yanaki nemartatsna nu winia unuiniamur ajaschamniaiti.' ^28`Jea Yaki jeamtaj tusam wakerakmeka, Kuitian urutmak ajapawaintiaj tusam tura urutmajain~ki amukaintiaj tusam emka EnentA!imsashtatmek. ^29Turutsuk aya ukura iniaisam amuktin tujinkiakminkia, nuna WA!iniainia nu, wishikiainiak juna tiartatui: ^30"Iiskua. Nu shuar jeamtinian nankamamiayi. Turasha amuktinian tujinkiamiayi." ' ^31`Tura uunt KapitiA!n Chikich KapitiA!njai mesetan najanatin A!chatpiash. Emka, niisha pujus, tias mir (10.000) suntarjai painti mir (20.000) suntar winiana nuna nupetkaintjash tusa EnentA!imsashtatuak. ^32Tujintiakka, Chikich KapitiA!n jeachat pujaanak, nawamnaikiatai tusa akatar akupkashtatuak. ^33Wats, "Kristu unuiniamuri ajastinjai, wi takakjana juna Wari winia itiurtawa" tu EnentA!imsatniuitrume. Turachkurmeka winia unuiniamur ajastin tujinkiarme.' ^34`Weeka jeaku penkeraiti. Tura michumarka ?itiurak atak penker ati? ^35Wee michumarka araakmatniunmasha yayaatsui. Tura tsuatnum ikiusmasha A!ntraiti. Aya ajapatniukete. Kuishim A!kuinkia antuktarum" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 15 ^1 Akupniu Kuitrin-juu tura yajauch shuarsha Jesusan anturkatai tusar Taru wearmiayi. ^2Tuma asamtai Pariseusha, Israer-shuara jintinniurisha Jesusan A!ujmatainiak "Jusha TunA!a shuaran itiaawai tura niijiai YurumA!iniawai" tiarmiayi. ^3Nuna tuiniakui Jesus ju metek-taku chichaman jintintiawarmiayi: ^4"Shuar sian (100) murikiun takuschampiash. Nu SiA!nnumia chikichik menkakamtai nuwintia Nuiwinkia ni matsatmariin ikiuak, menkaka nuna ti eakchattawak. WA!intsuk iniaisashtatui. ^5Tura WA!iniak yakainium awankek waras jeen WA!ketui. ^6Tura jeen JeA! ni amikrin, irutramurincha ikiaanak "Wijiai warastarum. Murikiur menkaka nuna WA!inkiajai" tawai. ^7Wats, nuwintia nuiwi penker shuar akui nayaimpiniam warastin awai. Tura antsu Chikichik yajauch shuar ni EnentA!in YapajiA!mtainkia, Nu nankaamas warastin A!tatui, TA!jarme' Timiayi. ^8`NuyA! Chikich EnentA!imsatai. Nuwa tias Kuitian takakna nuna chikichik menkakamtai, WA!inkiataj tusa jinia ekeemak, jean japimiak emamkes eakchattawak. ^9Tura WA!iniak ni amikrin, irutramurincha ikiaanak, "Wijiai warastarum. Kuit menkakamia nuna WA!inkiajai" tawai. ^10Nunisan yajauch shuar ni EnentA!in YapajiA!mtai, Yusa suntari matsatmanum ti warastin awai" Timiayi. ^11 NuyA! Jesus juna unuiniamiayi: "Aishman JimiarA! uchin takakuyi. ^12Tura PA!tatka uchi ni Aparin timiai "ApawA!, surustiniaitmena nu YamA!i surusta." '`Tutai ni Apari ni Kuitrin Jimiapetek nakak mai uchin susamai. ^13Ishichik tsawant nankaamasai PA!tatka uchi ni waririn irur Juki jeachat Chikich Nunkanam wemai. Nuisha NA!nkamas yajauchin Turak Kuitrin Ashi ajapamai. ^14Ni kuitri Ashi amuuka ain nu nunkanam ti tsuka A!mai. Niisha Nunisan tsukariin WA!itsamai. ^15Tumak takatan eaktajtsa nu nunkanmaya apachiin werimiai. Nu aishmansha kuchirin WA!itrukta tusa akupkamai. ^16Uchi ti tsukamak kuchi ukatramun niisha YuA!tajtsa ti wakerimiai. Turasha penke Sucharmai. ^17TumA!a pujus nuinkia EnentA!impramai. "Winia Aparui takau shuar penkeran ti YurumA!iniawai. Tura wikia jui tsukarui WA!itiajai. ^18Wats, Aparui waketkitjai. Tura aparun chicharkun "ApawA! Yusjaisha A!mijiaisha tunaan Turajai, titiajai. ^19Ame uchiram A!chamniaitjai yamaikia. Ame takarniurmea aantsanak A!taj tusan wakerajai" titiajai" tu EnentA!imsamai. ^20Tura wajaki ni apariin waketkimiai' Timiayi. `Tura ni Aparisha jeachat winian WA!iniak waitnentramai. Apari tsekenki inkiun miniakak MukunA!mai. ^21Nuinkia Uchirisha timiai "ApawA!, Yusjaisha A!mijiaisha TunA!an Turajai. Ame uchiram A!chamniaitjai." ' ^22`Turasha ni Aparinkia ni takarniurin chicharuk "Ti penker Pushi itiarum aentsratarum, timiai. Tura uwejnum aweetaisha aweemtikiatarum. Tura sapatcha aweemtikiatarum. ^23Turarum waaka nueram ana nu maatarum. NA!mper NA!jankur shiir EnentA!imsar YurumA!mi. ^24Wari, ju winia uchir jakaapitia tu EnentA!imsamjai. Turasha iwiaakui. Menkakama nuna WA!inkiajai." Nuinkia ti warasarmai' Timiayi. ^25`Tumai IwiA!i uchikia takatnum pujumai. Tura WA!ketuk, JeA! nuntumas JantsemA!iniak Tuntuiyamun antukmai. ^26Nuinkia yaintri matsatun chikichkiniak untsuk "?Warimpait?" timiai.' ^27`Tura nii chichaak "Ame YA!tsum tayi. Turamtai ame apa waaka nueram maatai tawai, ame yatsum penker tau asamtai" timiai.' ^28`Tura iwiai uchi kajek wayatniun nakitramai.' `Tuma asamtai ni Apari jiintiuki "wayata" timiai.' ^29`Tura uchisha Aparin chicharuk "Wisha A!min umirkun Untsuri uwitin ame takatrumin Turaitjai. Nu nekame. Turasha winia amikrujai NA!mper najanatin chiipiuksha penke surichuitme. ^30Tura ju ame uchiram nuwajai yajauchin Turak ame Kuitrumin wasurkania nu TA!matai, waaka nueram MA!achumek" timiai.' ^31`Takui Apari chicharuk "Uchiru, A!meka wijiai tuke pujame. Tura wi takakjana nusha Ashi A!minuiti. ^32Tura ame yatsum JA!kaiti tu EnentA!imsamiaj nu iwiaakuiti. Menkaka nu yamaikia WA!inkiaji. Tuma asamtai NA!mper najanar waraschatniukaitiaj~i" timiai" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 16 ^1 Ju metek-taku chichamnasha Jesus ni unuiniamurin unuiniamiayi. "Kuitrintin aishmanka takatrin WA!inniuri A!mai. Tura nerenniun ujainiak "Ame WA!inniuram ame Kuitrumin NA!nkamas ajapeawai" tiarmai.' ^2`Nuna antuk ni WA!inniurin untsuk "?Warinia jusha turamainia? timiai. Yamaikia winia WA!inniur A!chattame. Tuma asamtai winia Kuitrujai itiurkamea nu iniaktursata" timiai.' ^3`Tutai takatan WA!inin EnentA!imsamai. "Maaj, wisha itiurkatjak, timiai. Nunka TA!urtinniasha jeatsjai. "Kuit surusta" Titinniasha natsamajai. ^4Winia takatur atsakui yurumkan ajamprusarat tusan Turatajna nuna nekajai" tu EnentA!imsamai. ^5NuyA! nerenniun tumashmaku armia nuna ankant ankant untsukarmai. Emka tamia nuna chicharuk "?Winia uuntur urutma tumashmakuitiam?" timiai.' ^6`Niisha aimiuk "Asuitin sian taru tumashiitjai" timiai.' `Tutai takata WA!inin chicharuk "Pai. Papinium tumashrum ana nu JuA!: WA!rikmasmek pujusam, nu Papi jaakam, Chikich papinium aya senkuentachik aarta" timiai.' ^7`NuyA! Chikich tumashmaku TA!matai "?Amesha UrutmA! tumashiitiam?" timiai.' `Tutai nii chichaak "Shana sian taru tumashiitjai" timiai.' `Tutai "Pai. Papinium tumashrum ana nu Juiti. Chikich papinium aya uchentak aarta" timiai.' ^8`NuyA! takata WA!inniu uuntri nuna NekA!a "Nii yajauch Turiniaitiat ImiA! EnentA!imniuiti" timiai' Timiayi. NuyA! Jesus Timiayi `Yus-shuarjai nankaamas Yus-shuarcha aijiai ni Turatniuriniak takainiak ImiA! EnentA!imkia ainiawai.' ^9`Ju nunkanam anankatin A!tsuk. Tura kuitsha aya ju nunkanmayankete. Tuma asamtai atumsha kuitrumjai "shuaran yaintaj" tu EnentA!imsatarum. Kuitjai yaintin amuukamtai atumsha amuicha jeanam ipiaamu A!taj tusarum Turatarum." ^10`Shuar ishichik takakna nujai penker Turakka, Nukap takakna nujaisha penker Turattawai. Tura ishichik takakna nujai penker Turachkunka, Nukap takakna nujaisha penker Turashtatui. ^11Tuma asamtai ju nunkanmaya anankartin kuitjai penker Turachkurmeka, tuke A!tin ana nujai takastincha ?itiur takastarumek? ^12Takakme nuna Yus ikiatmasuiti. Nujai penker Turachkurminkia, atumnia A!tinia nuna ?itiurak suramsat~i?' ^13`Takarniuri JimiarA! uuntrintin ajastinian tujintiawai. Wari, chikichnaka aneak chikichnaka nakitrashtatuak. Chikichan umiruk chikichnaka umirkashtatui. Yussha kuitcha MA!i-metek EnentA!imtuschamniaitrume" Timiayi Jesus. ^14Pariseusha Kuitian anen armia nu, Ashi ni TA!man antukar Jesusan wishikrarmiayi. ^15Tumakui Jesus niin Timiayi "Atumsha aents iimmianum penker awajmamprume. Turasha Atumi EnentA!incha Yus penker nekawai. Kame winia "nankaamantuiti" turutit tusa wakera nuna Yuska nakitiawai.' ^16`Juan etsertsain MuisA!is aar akupkamia nunasha tura Yusnan etserin unuiniarmia nunasha antuktin A!rmiayi. Tura yamaisha Timianiai ti shiir chicham awai. Yus akupeana nui urukukit nuka paant etserkamuiti. Tura Ashi shuar nui pachiinkiataj tusar ni kakarmarijiain ti takainiawai.' ^17`Turasha yaunchu akupkamu Ashi chicham uminkiatniuiti. Nu chicham uminkiashtinkia nayaimpisha nunkasha amukatniujai nankaamas itiurchataiti.' ^18`Aishman nuarin ajapa chikichan NuA!tkunka tsanirmawai. Tura nuwa ajapamu niiniurtakka nusha Nunisan tsanirmawai.' ^19 `Aishman Kuitrintin A!mai. Niisha ImiA! shiir pushin ti kuit ainia nujai iwiarmamniuyi. Tura tuke tsawant yurumak ti kuit amia nujai namperan najanniuyi. ^20Tura Kuitrincha A!mai ni naari RA!saru. Niisha kuchapruku tunamaruyi. Tuke tsawant Kuitrinniu WA!itiriin pujuyi. ^21Ti tsukamak Kuitrinniu misarinia kakekan yuattsa wakerimiai. Tura yawasha ni kuchaprin nukatiarmai. ^22Kuitrincha jakamai. Jakamtai jaka shiir pujutainium, ApraA!m pujumia nui nayaimpinmaya suntar Jukiarmai. Kuitrinniusha jakamai. Jakamtai iwiarsarmai. ^23Jaka pujutainium WA!itias pujus, PankA!i iimias, RA!sarun ApraA!mjai pujuinian WA!inkiamai. ^24WA!iniak untsumuk "ApawA! ApraamA! WA!itnentrurta, timiai. RA!saruka tsara uwejejai entsan uchupir winia iniairun imichturat akupturkata. Wisha jui jinium pujusan ti waitiajai" timiai.' ^25`Tutai ApraA!m timiai "Uchiru EnentA!impratA!. Ame NunkA! iwiaaku pujusam ti shiir pujumame. Antsu RA!saruka nui ti yajauch pujumai. Tura niisha yamaikia jui A!yamui tura A!meka WA!itiame. ^26Tura Nu arant NA!nata ti uunt awai. Tuma asamtai JuyA! ai wetinian wakeruiniayat tujintiainiawai. Tura aiya jui TA!tinian wakeruinia nusha tujintiainiawai." ' ^27`Nuinkia Kuitrintin timiai "Nuinkia ApawA! ApraamA!, juna seajme. Winia aparu jeen Rasaru akupturkata. ^28Nuisha winia yatsur senku matsatainiawai. Niisha ju WA!itsatniunam TA!charat tusa UjA!karti, TA!jame" timiai.' ^29`Tutai ApraA!m timiai "MuisA!is aarman tura Yusnan etserin aarman takakainiawai. Nuna umikiarti." ' ^30`Tutai Kuitrintin aimkiamai "Turasha apawa ApraamA!, antsu jakamunmaya nantaki, shuar we ujakam EnentA!in YapajiA!warainti." ' ^31`Tura ApraA!m timiai "MuisA!is aarman tura Yusnan etserin aarman anturainiachkunka jaka nantaki we ujakmasha antukchartatui" timiai." Tu A!ujmatsamiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 17 ^1 Jesus ni unuiniamurin juna Timiayi, "Aentsun yajauchin Turumtikiattana nu tuke A!tatui. Tura shuar ni ain tunaan wakerumtikna nu Anearti. ^2Ju shuar uchich ainia nuna yajauchinium Turumtikna nuna Yus ImiA! AsutiA!ttawai. Tuma asamtai nuna Turatsain uunt kayajai kuntujnum JinkiA! nayaantsanam ajunkam maak ainti. ^3Turasha atumek iimiastarum. Ame yatsum A!min TunA!a Turutmamtainkia chicharkata; tura niisha "tsankurturta" Turamkuinkia tsankurata. ^4Chikichik tsawantinin siati Turutmamtai, tura "tsankurturta, atakka Turashtatjai," siati Turamkuinkia, tuke tsankurata." ^5Jesusa unuiniamuri Niin chicharuk "Yus EnentA!imtajnia Nu nankaamas EnentA!imtustin YA!inmaktA!" tiarmiayi. ^6Tutai Jesus Timiayi "Mustasa JinkiA!i ti Ishitiupchich ana Nunisan ishichkisha Yus EnentA!imtaitkiurmeka, sikiumuru numi wajana nu, "Wajamurmiyanka ukuiniakam nayaantsanam wajasta" TA!kurmin Nu numi umirtamkainti.' ^7`Atumi takarniuri arakmasua amik, waakancha iis TA!matai, ?Nu chichamaik amesha, "WinitiA!, YurumA!itiA!" Tiintmek? ^8AtsA!. Antsu, "yurumak iwiarturata. Wi YurumA!tin tura umartincha surusminiam iwiarnarta. NuyA! ame YurumA!tA!." Nu Tichaintmek. ^9Nii Turatin ana nunak Turatsuk. Tuma asamtai yuminsashtatme. ^10Atumsha Nunisrumek Yus Turamna nu Ashi umikiam "ti penker Turaitjai" Tichatniuitme. Antsu "aya ii Turatniuri ana nuke tura asar iikia A!ntraitji" Titiniaitme." Tu Timiayi Jesus. ^11 Jesus Jerusarennum wesa Karirea nunka ikiuki Samaria nunkanam nankaamakmiayi. ^12Tura peprunam jeamtai, tias aishman ripra sunkurjai tunamaru armia nu, arant wajasarmiayi. ^13Tura untsumainiak "Uunt JesusA!, waitnentrurta" tiarmiayi. ^14Jesus niin WA!iniak, "PA!trii werirum iniaktumastarum" Timiayi. Tura wesar penker ajasarmiayi. ^15NuyA! chikichik ni tsuamarman NekA!a kakantar chichaki Yusa NA!arin uunt awajki waketki Jesusan tarimiayi. ^16Yuminsataj tusa Jesusan tikishmatar piniakumar tepesmiayi. Nu aishmanka Samarianmayauyayi. ^17Nuna WA!iniak Jesus Timiayi "TsuA!maru TiA!schakait. ?Chikich nuiwisha tui pujuinia? ^18?Ju yajaya aishman Ninkik Yusa naari uunt awajsataj tusa waketki tai?" ^19NuyA! aishmankan Timiayi, "Winia nekas EnentA!imtursa asam penker ajasume. Wajakim shiir weta" Timiayi Jesus. ^20 Pariseu aents Jesusan Aniak "?Yusa akupeamuri urutaik ati?" tiarmiayi. Tutai Jesus Timiayi, "Yusa akupeamuri paant WA!inkiachminiaiti. "Yamai nankamnayi" tichamniaiti. ^21"Jui awai, nuisha awai" Tichamniaiti. Wari, Yusa akupeamurinkia atumiin pujawai" Timiayi. ^22NuyA! ni unuiniamurin chicharuk juna Timiayi: "Tsawant jeattawai atumsha Winia Aents Ajasu tutain "aya Chikichik tsawantkesha Nii WA!inkiarkia mak" turuttiatrume. Turasha tujinkiattarme. ^23Aents Ajasu tutai "jui pujawai, nuisha pujawai" Tuiniakui weriirap. Tana nu nemariirap. ^24Wi, Aents Ajasuitjiana nu TA!tinian tsawantur jeamtai paant WA!itkiattarme. Peem peetuk Ashi nayaimpin TsA!apnin awajna Nunisan wi taamu paant A!tatui. ^25Tura nu Turuntsain yamai pujuinia nu Winia nakitruiniakui ti WA!itsatniuitjai. ^26Winia atak TA!tiniur jeamtai, yaunchu NuA!i pujumia Nu tsawantin Turunamia Nunisan Turunattawai. ^27YurumA!warmiayi, umararmiayi, nuatnaikiarmiayi, ni nawantri nuatnakat tusa surukarmiayi. TumA!a pujuiniai NuA!i uunt kanunam enkempramtai, amaarak nu aentsnasha mash amuukarmiayi. ^28Tura Sutuma peprunmasha Rauta irutramurisha Nunisaran Yusa AsutiA!tniuri EnentA!imtutsuk pujuarmiayi. YurumA!warmiayi, umararmiayi, sumakarmiayi, surukarmiayi, ajancha ajamarmiayi, jeancha jeammarmiayi. ^29Tura Raut Sutuma peprunmaya jiinkimtai asupri tutai kaya keek Yutana aintsan nayaimpinmaya kakeetuk nu aentsun mash MA!awarmiayi. ^30Nunisan winia atak TA!tiniur jeamtai EnentA!imtsuk pujusartatui.' ^31`Nu tsawant jeamtai jea yakiini pujana Nu shuar ni waririn achiktaj tusa akaikishti. JeA! wayashti. Tura kampunniunam wekaana Nu shuar ni jeen waketkishti. ^32Rauta Nuari Turunamu EnentA!impratarum. ^33Aya ju nunkanmayan EnentA!imias "iwiaaku A!taj" tana nu ni iwiaakmarin EmenkA!ktatui. Tura ju nunkanam ni iwiaakmarin emenkana nu nekas iwiaakma ana nuna WA!inkiA!ttawai. ^34Paant TA!jarme. Nu KA!shitin JimiarA! aishman nuu peaknuman Kanuu tepeartatui. Chikichik junaktiatui, Chikichkia ikiunkittiawai. ^35JimiarA! nuwa MA!i-metek nekee pujuartatui. Chikichik junaktiatui, Chikichkia ikiunkittiawai. ^36JimiarA! aishman kampuniunam wekainiartatui. Chikichik junaktiatui, Chikichkia ikiunkittiawai." Tu Timiayi. ^37Nuna antukar "Uunta ?tui Turunatta?" tiarmiayi. Tutai ni chichaak "Jaka tepana nui chuan KA!utkartatui." __________________________________________________________________ Chapter 18 ^1 Shuar yawetsuk Yusan tuke A!ujsatniua nuna unuiniartaj tusa Jesus ju metek-taku chichaman Timiayi: ^2"Chikich peprunam shuaran akupin amai. Nu aishman Yusnasha ashamchauyi; ShuA!rnasha penker EnentA!imtichuyi. ^3Tura Nu peprunam waje amai. Niisha ShuA!ran akupniun chicharuk "Aishman winia yajauch awajtusmania nu iirtusta" tusa tuke Waketru pujuyi. ^4YA!mankamtaikkia niin anturkatniun nakitmiai. Tura ukunam EnentA!imias "Wisha Yusan ashamachiatnak ShuA!rnasha penker EnentA!imtichuitiatnak ju waje tana nuna Turattajai. ^5Wari niisha tuke taa itit awajtatsuk. Tuma asamtai niin kajerkaij tusan WA!rik Turattajai" timiai" Timiayi. ^6NuyA! uunt Jesus Timiayi "Shuaran akupin yajauchiitiat nuna timiai. ^7Tura Yus ti penker asa, ni achikmarin tsawaisha, KA!shisha untsuamka Nu nankaamas anturkashtatuak. ?Yaitsuk menkakatuak? ^8AtsA!, WA!rik YA!inkiartatui, TA!jarme. Tura Wi Aents Ajasuitjiana ju atak TA!matai, ?shuaran tuke Winia nekas EnentA!imturainia nuna WA!inkiatjash?" Timiayi Jesus. ^9 "Penkeraitjai" tu EnentA!imtumainiak chikichnaka yajauch EnentA!imtiarmia nuna Jesus NekapmA! chichasmiayi. Juna Timiayi: ^10"JimiarA! aishman Yusa Uunt Jeen Yus A!ujsatai tusar wearmai. Chikichkia Pariseuuyi, Chikichkia Kuitian-juuyi. ^11Pariseusha wajaki Yusan A!ujuk Junis Timiayi: "Yusru, Chikich aishman kasa, yajauch, tsanirmau ainia nujai metekcha asan yuminsajme. Tura ju Kuitian-juu wajana Jujaisha metekchaitjai. ^12Wari, Ame akupkamna nuna iniankasan wisha Chikichik semanatinin JimiarA! tsawant ijiarman A!ujeajai; tura wi achiajna nuna TiA!snumia chikichkiniak Yusnaiti tusan akankan Suajai." Tu Timiai.' ^13`Tura Kuitian-juusha arant wajas, nayaimpinmaani PankA!i iimsatniunkesha natsaamak, tsuntsuma, ni netsepen Awati "YusA!, ti tunaitjai. WaitnentrurtA!" timiai.' ^14`Wats TA!jarme, nu Kuitian-juu shuar Yus iimmianum ni EnentA!i penker awajnas ni jeen waketkimiai. Tura Pariseuka tamia Nunisan waketkimiai. Nekaatarum. Shuar nankaamantu EnentA!imtumana nuka peejchach awajnastatui. Tura antsu peejchach EnentA!imtumana nu, nankaamantu awajnastatui" Timiayi Jesus. ^15 Jesus antinkiarat tusar uchin itiariarmiayi. Tura Jesusa unuiniamurisha nuna WA!inkiar suritkiarmiayi. ^16Tura Jesus niin untsukar Timiayi "Uchi Wini winitin tsankamkatarum, surimkiairap. EnentA!imsatarum. Uchichia aintsan EnentA!imtumana Nu ShuA!rak Yus ni EnentA!in akupin ajasminiaiti. ^17Uchi ni uuntrin umira Nunisan shuar Yusan Umiachkunka Yus ni EnentA!in akupin ajaschamniaiti." Tu Timiayi Jesus. ^18 Shuara uuntri Jesusan Tari A!ujsamiayi. "UuntA!, amesha penkeraitme. Tuma asam, turuttia, ?warinia Turakna tuke iwiaaku A!tataj?" Timiayi. ^19Tutai Jesus, "?Urukamtia Winia, penkeraitme, Turutam? Aents penkerka atsawai. Aya Yusak penkeraiti. ^20Tura Yus akupkamu ana nu penker nekame. Tsanirmawairap, mankartuawairap, kasamkairap, tsanumprurairap, ame apasha, nukusha shiir EnentA!imtustarum. Nusha nekame" Timiayi. ^21Tutai aishman Timiayi "UuntA!, uchichik mash umiki tsakaruitjai." ^22Jesus nuna antuk "Chikichik taatramsai, Timiayi. Ame takakmena nu Ashi surukam Kuitrincha ainia nu susarta. Nuinkia nayaimpiniam Kuitrum A!tatui. Turam nemartustaj tusam winitia." ^23Tura nuna antuk, nu aishman ti Kuitrintin asa ti kuntuts EnentA!impramiayi. ^24Tura Kuntuts EnentA!impramtai Jesus nuna NekA!a "Kuitrintin ainia nu Yus akupeamunam pachiinkiatin ti iturchataiti, Timiayi. ^25Kamiriuka, uunt ana nu, auja jiin wayatin itiurchataiti. Tura shuar Kuitrin ti EnentA!imtana nu Yus akupeamunam pachiinkiatin Nu nankaamas itiurchataiti." Tu Timiayi. ^26Tura nuna antukarmia nu tiarmiayi "?Nuinkia yaki uwempramniait?" ^27Tutai Jesus Timiayi "Aents tujintiainia nuna Yuska PA!chitsuk Turamniaiti." ^28NuyA! Pitiur Niin chicharuk Timiayi "UuntA!, iikia Amin nemarsataj tusar ii takakmaaka ikiukji." ^29 ^30Tutai Jesus Timiayi "Shuar Yus akupeana nuna Turataj tusa ni jeen ikiuakka tura Nunisan ni Aparincha, Nukurincha, yachinkisha, nuwenkesha, Uchirinkisha ikiuakka ju nunkanmasha Nukap WA!inkiattawai nu shuar. Tura tuke iwiaaku pujustinniasha WA!inkiattawai." ^31 Jesus ni tuse unuiniamurin akanki ikiaanak juna Timiayi: "Jerusarennum jeatemaji. Juisha Jerusarennum Winia, Aents Ajasu tutain, Turunatniurun Yusnan etserin yaunchu aatrurarmia nu uminkiattawai. ^32Apachnium surutkartatui. Turawar wishikrurar, katsekrukar usukruawartatui. ^33Awatiar MantuA!wartatui. Turamaitiatnak Menaintiu tsawantai nantaktiatjai" Timiayi. ^34Tura Nii Timiania nuna nekas Turunattawai, Ticharmiayi. Wariniak ta tusar nekaacharmiayi. ^35 Jesus Jirikiu peprunam nuntumsai, nui aishman jii kusuru, Kuitian surusarat tusa JintiA! pujumiayi. ^36Untsuri aents nankaamainian antuk "?warinkit?" Timiayi. ^37Tutai, "Nasaretnumia Jesus nankaamawai" tiarmiayi. ^38Kusurusha nuna antuk untsumuk "JesusA!, Uunt KapitiA!n Tawit weeachukaitiam. TA!tiniuya Nuchakaitiam. Winiaja waitnentrurta" Timiayi. ^39Eemak wearmiania nu chicharainiak "takamatsata" tiarmiayi. Tutaisha Nu arant untsumuk "Tawit weeachukaitiam; winiaja waitnentrurta" Timiayi. ^40Nuinkia Jesus wajas "itiatarum" Timiayi. Tura nii TA!matai, ^41"?Wari itiurtukat tusamea wakerutam?" Timiayi. Tutai kusuru aimiuk "UuntA!, iimtiasan wakerajai" Timiayi. ^42Tutai Jesus chichaak "Iimtia. Winia nekas EnentA!imtursa asam penker ajasume" Timiayi. ^43Nu chichamaik kusuru iimmiayi. Tura Yusa naari uunt awajki Jesusan nemarmiayi. Tura Ashi aents nuna WA!inkiarmia nusha Yusa NA!arin uunt awajsarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 19 ^1 NuyA! Jirikiu peprunam WayA! nui wekaikini ajamiayi. ^2Nui Kuitrintin aishman ni naari Sakiu pujumiayi. Nu Sakiu Kuitian-juu uuntriyayi. ^3Aents ti KA!unkA!mtai, Sakiu ti Sutarach asa, Jesusan iistaj TukamA! tujinkiamiayi. ^4Tuma asa Jesus nuke nankaamaktin asamtai, eemki tsekinki sikiumuru numi wajamunam wakamiayi iistaj tusa. ^5Jesus nui nankaamak PankA!i iimias chicharuk "Sakiu WA!rik AkA!ikitiA!. Ame jeemiin YamA!i kanartiniaitjai" Timiayi. ^6Tutai Sakiusha WA!rik akaiki, shiir EnentA!imias Jesusan itiaamiayi. ^7Ashi aents nuna WA!inkiar "Maaj, Jesus TunA!a aishmanka jeen pujawai" tusa mai tunaim ajarmiayi. ^8NuyA! Sakiu wajaki Jesusan chicharuk "IistA! UuntA!, wi takakjana juna Jimiapetek nakakan Kuitrincha ainia nuna susartatjai. Tura WA!itruan chikichan kasarkaitkiuncha menaintiu patatsan awainkittiajai" Timiayi. ^9Tutai Jesus Timiayi "Ju aishman ApraA!ma ShuA!rintiat YamA!i niisha Niiniujai uwempra asa nekas ApraA!ma shuari ajasuiti. ^10Wisha Aents Ajasu asan menkakaru ainia nuna eakan uwemtikrartaj tusan TA!witjai." Tu Timiayi. ^11 Nu aents Jesusan anturkarmia nu "Jerusarennum jeawakrin Nii, Yus anaikiamu asa, WA!rik akupin ajastatui" tu EnentA!imsarmiayi. Tuma asamtai wesar Jerusarennum nuntumsarai, nuna EnentA!imsarA!in tusa Jesus juna metek-takun chichasmiayi: ^12"Aishman penkeri amai. Nu aishmansha jeachat Chikich Nunkanam KapitiA!n NA!amkan TA!taj tusa wemai. ^13Tura wetsuk ni takarniurin tias armia nuna untsukarmai. Tura ankant ankant kuit kurijiai nankaamas penker armia nuna Suiniak "Ju kuitjai wi TA!atsain TakakmA! ajatarum" timiai.' ^14`Tura ni nunkenia shuarka nakitiarmai. Tumainiak "nu aishman ii KapitiA!ntri ajasain tusar nakitiaji" nu TitiA! tusar aishmankan akatrar akuptukarmai.' ^15`Tuma ain KapitiA!n NA!amak ni nunken waketki tamai. Taa "winia Kuitrujai Wari Turarum" Titiaj tusa ni takarniurin kuitia Susarmia nuna untsukarmai.' ^16`Ni takarniuri emka chikichik taa "ame Kuitrumjai takakmasan tias patasan achikmajai" timiai.' ^17`Tutai KapitiA!n chichaak "Penker Turame. Ishichik susamjamna Nujaink~i wi Timiajna Timiatrusmek Turame. Tuma asakmin tias peprun akupin awajsattajme" timiai.' ^18`Chikich taa "IistA! UuntA!, ame Kuitrumjai takakmasan senku patasan achikjai" timiai.' ^19`Nunasha chicharuk "Amincha senku peprun akupin awajsattajme" timiai.' ^20`NuyA! Chikich taa "UuntA!, ame Kuitrumin paniijiai ijian ikiusmajai. ^21Amesha kakaram chichau asakmin, ikiuschiatam achin asakmin tura arakmachiatam juu asakmin ashamkamjame" timiai.' ^22`Tutai KapitiA!n timiai "Maaj, amesha ti yajauchiitme. Ame TA!mena nuke makurmawai. Wi kakaram chichau aisha, ikiuschiatan achin aisha tura araknasha arakmachiatan juu aisha, ^23nuinkia ?urukamtia kuit-ikiutainiam ikiuschamam? Nuinkia wi atak TA!akun patasan achikiaajna" timiai. ^24Tura nui wajarmia nuna chicharuk "Kuitian takakmari juruktiarum; Turarum tias takakna Nu shuar susatarum" timiai.' ^25`Tura niisha chichainiak "Turasha UuntA!, tias takakja" tiarmai.' ^26`Tutai KapitiA!n chichaak "Takakna nujai takaakuinkia patatnastatui TA!jarme. Tura takakna nujai takaachkuinkia ishichik takakkuisha jurunkittiawai. ^27Tura winia nemasur KapitiA!n ajasain tusar nakitrurarmania nu itiatarum. Tura wisha iimiain MA!atA!rum" timiai." Tu Timiayi Jesus. ^28 Nuna tuasua amik Jesus Jerusarennumaani wemiayi. ^29PetpajA!i pepru tura Petania peprusha Uriwiu NA!innium Tijiuchiyi; nui jeastatuk ajatemas ni unuiniamurin Jimiaran chicharuk, ^30"Tijiuch peprunam wetarum. Turarum nui umpuuruch ekemtukchamu jinkiamu WajA! WA!inkiattarme. Nu Atiarum itiatarum. ^31Tura "?urukamtai Atiarum?" turamainiakuisha, "ii uuntri wakerawai" Titiarum" Timiayi. ^32Tutai unuiniamuri wear, Jesus timia imiatrusan WA!inkiarmiayi ^33Tura umpuuruchin Atiakui nerentin chichainiak "?Urukamtai umpuuruchsha Atiarum?" tiarmiayi. ^34Tutai unuiniamusha "Ii uuntri wakerawai" tiarmiayi. ^35Tura umpuuruchin Jesusan itiariarmiayi. Turawar ni pushirin umpuuruchiniam awantkar Jesusan ekenkarmiayi. ^36Tura Jesus wetinnium ni pushirin jintianam ayaparar aintrarmiayi. ^37Tura Uriwiu naint awankenamunam Tijiuch ajasarmatai Untsuri aents Jesusan nemariarmia nu warainiak kakantar untsumainiak aents tujintiamun Untsuri Turan WA!inkiaru A!sar Yusa NA!arin uunt awajsarmiayi. ^38"Yusa NA!ariin winiana ju ii uunt Akupniuiti. Nincha Yus shiir awajsati. Nayaimpiniam pujuinia nu shiir EnentA!imsar Yusa NA!arin uunt awajsarti" tiarmiayi. ^39Tura Pariseu aents nui PA!chitra pujuarmia nu Jesusan chicharainiak "UuntA!, nemartamainia nu "takamatsata" tiarta" tiarmiayi. ^40Tutai Jesus Timiayi "Nuinkia ju takamatsarmatainkia, kayasha untsumkarainti. Nuna paant TA!jarme" Timiayi. ^41 Jerusarennum Tijiuch ajatemas peprun WA!iniak uutuk Junis Timiayi: ^42"Jerusarennumia ShuA!rtiram, ju tsawantinkesha shiir pujustintrum nekaarmeka maak. Turasha yamaikia nekaatin nankaamasai. ^43Kame ti itiurchat tsawant jeartamtatrume. Atumi nemasri nunkajai aa-tanishan tanishmarar tentatramkattarme. Mesetan najatramattarme, tura aatusha junisha mash A!renmaktatrume. ^44Turutma NunkA! ajunmartatrume. Tura atumiin pujuinia nuna MA!awartatui. Tura Ashi emesrarmatai ishichkisha kaya irumpramusha penke atsuttawai. Wi Yusa anaikiamurin tarijrumna nu nekaachu asakrumin Turutmattarme." Tu Timiayi. ^45NuyA! Jesus Yusa Uunt Jeen WayA! suruktasa pujuarmia nuna sumaktasa pujuarmia nunasha jiiki awemarmiayi. ^46Turak juna Timiayi: "Yus-Papinium yaunchu aarma awai: "Winia jearka Yus A!ujsatin jeaiti" tu aarmaiti. Turasha A!tumka KasA!a matsamtaiya Nutikiarme" Timiayi. ^47Tuke tsawantin Yusa Uunt Jeen Jesus uwempratin chichaman unuiniak pujai Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha, tura pepru uuntrisha, itiur MA!amniakit tusar ti EnentA!imsarmiayi. ^48Turasha Ashi aents emamkes anturainiakui MA!atniun tujinkiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 20 ^1 Yusa Uunt Jeen Jesus uwempratin chichaman unuiniak pujai Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha, Israer-shuara uuntrisha TA!armiayi. ^2Taar Jesusan chicharainiak "?Yana chichamejai ju Turam? ?Ya ju Turatniuncha akuptamkait?" tiarmiayi. ^3Tutai Jesus Timiayi "Wisha aniastajrum tusan wakerajrume. ^4?Ya JuA!nnasha imiakrattia tusa akupkamia? ?Yusak? ?Aentsuk? Turuttiarum" Timiayi. ^5Tutaisha niisha nuamtak warintiajik mai tunai ajarmiayi. ""Yus akupkaiti" TA!kurninkia, "?urukamtai EnentA!imtuscharum?" turamtatji. ^6Turasha "aents akupkaiti" TA!kurnisha Ashi aents kayajai tukurmar mantamattaji. Wari "Juan Yusnan etserniuiti" Tuiniatsuk" tiarmiayi. ^7Nuinkia Jesusan ainiak "Iisha nekatsji, Juan imiakratinniasha YA!tsuk akupkamia" tiarmiayi. ^8Tutai Jesus Timiayi "Wisha Nunisnak winia akuptukua nuna Tichattajrume" Timiayi. ^9 NuyA! Jesus ju metek-taku chichamjai aentsun jintintiamiayi: "Aishman ni ajariin uwa araa amuk, shuaran takartusti tusa ikiukmiai. Tura ninkia wau TA!chataj tusa jeachat wemai. ^10Tura Juuktin tsawant jeamtai juukman akanak jurumkit tusa takarniurin takau shuariin akuptukmai. Tura takarniurincha katsumkar A!yatik awainkiarmai. ^11NuyA! nerentin Chikich takarniurin akupkamai; tura nunasha Nunisan katsekkar, awatiar, Sutsuk akupkarmai. ^12NuyA! ataksha chikichan akupkamai. Tura nunasha takau shuar katsumkar akupkarmai.' ^13`NuyA! ukunam AjA! nerenniuri "Itiurkatjak, timiai. Winia aneamu uchirun akupkattajai. Niin WA!inkiar shiir EnentA!imtuschartimpiash" timiai.' ^14`Turasha takau shuar nuna WA!inkiar, nuamtak chichainiak "Juka AjA! nerenniuri ajastatui. Maatai. Nuikia aja iiniu A!tatui" tiarmai. ^15Nuna Tuiniak ajanmaya jiiki MA!awarmai.' NuyA! Jesus aniasmiayi `Wats ?Wari EnentA!imsarum, AjA! nerenniuri itiurkattawa? ^16Niisha taa, nu takau ShuA!ran MA!awartatui. Tura Nunkanka chikichan susattawai" Timiayi. Nuna anturkar "Yus Nunaka tsankatkashti" tiarmiayi. ^17Tura Jesus niin emamkes iisar Timiayi "?Nuikia Yus-Papinium aarma nu warintiua? Ju aarmaiti: Kayan penkernak jea jeamin "yajauchiiti" tusar ajapawarmia nu Ashi kayajai nankaamas penker apujsamuiti. ^18Nu kayan tukumainia nuka kupintrattawai. Tura nu kaya shuarnum iniarka nu shuaran tsai tsai awajsattawai. Tu aarmaiti. ^19Israer-patri uuntri tura Israer-shuara jintinniurisha "nu metek-taku chichamjai iin Turamji" tu nekaawar nuik~i Jesusan achikiar emetatai tusar wakeriarmiayi. Tura Untsuri shuar Jesusan wakeruiniakui, ashamainiak Turacharmiayi. ^20 Tura KapitiA!nnium suruktai tusar wakeruiniak mamikmau shuaran Jesusan akuptukarmiayi. Nu shuar penker shuara Nunisan jeariar, Jesus nekatsuk yajauch chichakat tusar, aniastaj tusar wearmiayi. Ni chichakmarijiai uuntnum suruktai tusar Turawarmiayi. ^21Tu EnentA!imsar Tiarmiayi "UuntA!, ame tuke nekas chicham chichaame, nu nekaji. Aents PA!tatek iiyatsme, antsu nekas Yusa jinti jintintiame. ^22Wats turuttia, ?Rumanmaya uunt akupin ii kuitri akiktin penkerkait? ?Akiktinkiait? ?Suritkiatniukait? Nu nekaatai tusar wakeraji" tiarmiayi. ^23Tura Jesuska ni yajauch EnentA!imsamurin NekA!a chicharainiak, ^24"Kuit itiatarum. ?Yana yapi tura yana naari jui aarmait?" Timiayi. Tutai nii tiarmiayi "uunt akupniunu." ^25Tutai Jesus Timiayi "uunt akupniunu A!tinia nu uunt akupin susatarum. Tura Yusna A!tinia nu, Yus susatarum." ^26Aents A!ntamunam ni chichakmarijiai achiktinian penke tujinkiarmiayi. Antsu aya iimprarmiayi tura takamtak pujusarmiayi. ^27 NuyA! Satuseu "jakamunmaya penke nantakchamniaiti" tuinia nu, Jesusan aniastai tusar tariarmiayi. ^28Aniiniak tiarmiayi "UuntA!, MuisA!is juna aartampramiaji: "Aishman ni Nuari Jureatsain jakamtainkia ni yachi nu wajen NuA!tkati, yachin yajutmatratsa." Tu aarmaiti, tiarmiayi. ^29Wats, siati yachi A!rmai, tiarmiayi. Iwiairi nuwan nuatak yajutmatsuk jakamai. ^30Ni yachi wajen akintiak, NuA!tak, niisha yajutmatsuk jakamai. ^31Nuna yachisha Nunisan nu wajen NuA!tkamai; tura Nunisan Ashi siati nuna pataink~i NuA!tkarmai. Yajutmatsuk yajutmatsuk kajinkiarmai. ^32Tura ukunam nuwasha jakamai. ^33Nantaktin tsawantai, nantakiarmatai, ?yana nuarin ati? Ashi siati NuA!tkacharmaka" tiarmiayi. ^34Tutai Jesus Timiayi "Ju nunkanman nuatnaikiatin awai. ^35Tura nantakiar atak iwiaaku A!min ainia nuka nuatnaikiachartatui. ^36Wari, JA!kashtin ainiatsuk. Nayaimpinmaya suntara aintsan ajasartatui. Tura nantakiaru A!sar Yusa uchiri ajasartatui. ^37Tura JA!karu nantakiartin ainia nuna imia MuisA!is Jintiamiayi. Wari, numichiniam ji WajA!i keamunan Yus niijiai chichaamun, Yus-Papinium Muisaiska aarmiayi. Nu aarmanum Uunt Yus ApraA!ma, Isaka tura Jakupu Yusrinti, Timiayi. Nu aishman yaunchu JA!karu ain "ni Yusrinti" Timiayi. Nuna taku nantaktin awai tu Jintiamiayi. ^38Kame jaka menkakatniunam pujuinia nuna Yusrinchuiti. Tuma asamtai JakA!a Yusrinti Tichamniaiti. Antsu iwiaaku ainia nuna Yusrinti. Ashi Niiniun iwiaarkainiawai" Timiayi. ^39 Nuna antukar Israer-shuara jintinniuri "penker tame, UuntA!" tiarmiayi. ^40Tura NuyA!nka aniastinian arantukarmiayi. ^41NuyA! Jesus Timiayi "Yus anaikiamu Kristu tutaisha, ?itiura "Aya Tawit weeaiti" TA!rum? ^42Wari, Sarmu papinium Tawit ninki juna TA!tsuk: "Uunt winia Uuntrun "Akupin pujutainium Winia untsuuruini PujustA!, Timiayi. ^43Ame nemasrumin Nupeteatsain nui PujustA!" Timiayi." Tu aarmaiti. ^44Kame Tawitkia, Kristun chicharuk, "winia Uuntur" taisha, ?itiurak Kristu tutai Tawitia Pampanmari A!tin~ki?" Tu Timiayi Jesus. ^45Ashi aents Niin anturkatasa pujuiniai ni unuiniamurin Jesus juna Timiayi: ^46"Israer-shuaran jintintin ainia NuyA! aneartarum. Niisha esaram pushin entsarar wekasataitsar wakeruiniawai. Tura JintiA! ti shiir A!ujtusarat tusar wakeruiniawai; tura iruntai jeanam penkeri pujutainium pujustinian wakeruiniawai. Tura nampernumsha uunt pujutainium pujustaj tusa wakeruiniawai. ^47Turasha waje jeencha atantainiawai. Turawar aents nekaracharat tusar ti esaram chichamjai Yusan A!ujainiawai. Nincha Chikichjai nankaamas Yus AsutiA!wartatui." __________________________________________________________________ Chapter 21 ^1 Yusa Uunt Jeen Kuitrintin kuit enketainiam Kuitian enkeenan Jesus WA!inkiamiayi. ^2Tura waje Kuitrincha JimiarA! uchich Kuitian, reara aaniun, enkean WA!inkiamiayi. ^3WA!iniak Timiayi "Nekas TA!jarme, ju waje Kuitrinchaitiat, Ashi enkeena Nu nankaamas Nukap enkeayi. ^4Wari, chikichcha ampirma nuna enkeenawai. Tura niisha aya Nuchiniak takurmakman ampirmatsuk Ashi enkeayi." ^5 Yusa Uunt Jeen kaya Shiirmach armia nuna tura Chikich Shiirmach susamu armia nunasha Chikich shuar A!ujmatuk pujuarmiayi. NuyA! Jesus Timiayi: ^6"Atum YamA!i shiir WA!intrumna nu Ashi emesnartatui. Kaya ekentramusha mash yumpuuntrartatui" Timiayi. ^7NuyA! Jesusan chicharainiak "UuntA!, nusha ?urutaik Turunat~i? ?Kame ju Turunatin jeatemamtaisha warijiain nekaattaj~i?" tiarmiayi. ^8Tutai Jesus Timiayi "Aneartarum; anannawairap. Nekaatarum. Winia NA!arun pachisar, "wi Kristuitjai" tau ti Untsuri Jiintrartatui. "Nunka amuukatin jeayi" tu etserkartatui. Tuiniakui anturkarum nemariirap. ^9Tura meset chichamsha, KapitiA!n mesetan NA!janmasha antukrum sapijmiakairap. Nusha emka Turunatniuiti. Turasha Nu chichamaik amuukatin tsawant jeashtatui.' ^10NuyA! tuke chicharuk Timiayi `Shuar Chikich nunkanmaya shuarjai mesetnum ti nekas maaniawartatui. ^11Ti uurkattawai; Untsuri nunkanam tsukasha, sunkursha ti A!tatui. Nayaimpinmasha ti ashammai NA!nkamas Turunattawai. Nujai Yus ni kakarmarin iniakmastatui.' ^12`Tura ju Turuntsain atumin pataaturmakar achirmakartatui. Iruntai jeanmasha makurmartai tusar juramkiartatui. Sepunmasha enketmattarme. Tura winia naar PA!chia asakrumin, akupniunmasha, uuntnumsha juramkiartatui. ^13Nuinkia atumin Turutmakrumin wi Turamu etserkatin arutmattarme. ^14 ^15Tura atumi nemasri nakitramainiak "WA!itiaiti" titinian tujinkiarat tusan, winia nekatairjai chichastinian amastatjarme. Tuma asamtai "Jurakuisha warinia tiniak Kiishtumaktaj tusan aetak EnentA!imsashtatjai" titiarum.' ^16`Tura imia Atumi aparisha surutmakartatui. Atumi yachisha, Atumi shuarisha amikrumsha Nunisaran surutmakartatui. Tura MA!amunka MA!awartatui. ^17Tura Winia ajasaru asakrumin Ashi aents nakitramprartatui. ^18Tura penke ishichkisha yajauch awajtamsachartatui. ^19Katsuntrarmeka iwiaaku A!tin WA!inkiattarme.' ^20 `Ju pepru Jerusarenka aa tanishriin suntar tentakar matsatu WA!inkiurmeka, emesratin JeA! nekaattarme. ^21Nuikia jui Jutia nunkanam pujuinia nu, NA!innium pisartin ainiawai; tura jui Jerusarennum pujuinia nusha juyanka jiinki wetin ainiawai. Tura ajanam pujuinia nusha, peprunam waketkishtin ainiawai. ^22Nu tsawantincha Yus AsutiA!mun WA!inkiartatui. Yus-Papinium nu Turunatin yaunchu aarma nu uminkiattawai nu tsawantin. ^23Nunkanam ti WA!itsatin A!tatui. Tura ju aents ti asutniawartatui. Tuma asamtai nuwa ajamtin ainia nusha, tura uchi Kuirchin takakainia nusha ImiA! itiurchatan WA!inkiartatui. ^24Tura JuyA! aents mesetnum JA!kartatui. Tura chikichnaka Ashi nunkanam misaawar Jukiartatui; tura yajaya apach, Yusnan EnentA!imtuiniatsna nu, jui Jerusarennum wayawar najakartatui. Nu Turatniunka Yus tsankatkana nuin Turawartatui.' ^25`Nuinkia etsanmasha, nantunmasha, YA!anmasha Yuska ni kakarmarin iniakmak NushA!a Turattawai. Nunkanmasha Ashi aents PA!chim EnentA!imprartatui. Tura nayaantsanam Chichimi ti aku TantA!a ajakui ti ashamkartatui. ^26Tura Turunatin ana nuna EnentA!imsar MayA!i ashinkiartatui. Wari, nayaimpiniam kakaram ainia nusha peantrartatui. ^27NuyA! Winia, Aents Ajasu tutain, yuranminiam ti shiir ajasan winiai WA!itkiartatui. ^28Nu Turunatin NA!nkamkui uwempratin jeatemayi tusarum kakaarum shiir EnentA!imsatarum.' ^29 Tura ju chichamnasha nekapmamiayi. `Ikiu numi tura NA!nkamas numisha EnentA!imsatarum. ^30Ju nunkanam ni nuke yama punkakmatai "esat jeatemayi" TA!tsurmek. ^31Nunisan Wi TA!jana nu WA!inkiurmeka, Wi ju nunkanam akupin ajastin jeatema nu nekaatarum.' ^32`Tura aents Yamai pujuinia nu JA!atsain nusha Ashi Turunattawai. Nunaka paant TA!jarme. ^33Nayaimpisha nunkasha amuukartatui. Tura winia chichampruka amuukachminiaiti. ^34 ^35Nu tsawant aya aneachma jeattawai. Ashi aents ju nunkanam pujuinia nu, nuna EnentA!imtsuk pujuiniai jeattawai. Tuma asamtai atumsha anearum wekasatarum. Yajauchiniam emetnarum, aya YurumA!tniuk, aya umartiniak EnentA!imtusrum, ju nunkanam ana nu ti wakerakrumninkia penker EnentA!imsatin tujinkiattarme. Nu Atsuti tusarum tura nu tsawant aya A!waktamkaij tusarum penker wekasatarum. ^36Anearum wekasatarum. Turunattana nui katsuntrataj tusarum Yus aujsa pujustarum. Turarum Aents Ajasu tutai iimmianum penker A!taj tusarum Turatarum." ^37Tuke tsawant tsawaisha Yusa Uunt Jeen Jesus unuiniamiayi. Tura KA!shikia Uriwiu NA!innium we-wemiayi. ^38Tura tuke tsawant Yusa Uunt Jeen Jesus chichaamun anturkatai tusar KA!shik tariarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 22 ^1 Wakaprutai enketaachma tanta yuatin NA!mper, paskua tutai, jeatemamiayi. ^2Israer-shuara PA!tririsha Israer-shuara jintinniurisha aentsun ashamainia A!sar, itiurak MA!awaintiaj~i tusar ti EnentA!imsarmiayi. ^3Nuinkia Iskariuti Jutasan EnentA!in iwianch WA!intiamiayi. Nu Jutaska Jesusa unuiniamuriin PA!chitkiauyayi. ^4Israer-patri uuntrin tura Yusa Uunt Jee KapitiA!n pujuarmia nuna werimiayi. Tura Jesusan tu surukminiaiti tusa niijiai chichasarmiayi. ^5Niisha nuna antukar warasar "kuit amastatji" Jutasan tiarmiayi. ^6Niisha "ayu" tinia, aents nekachmanum suruktaj tu EnentA!imsamiayi. ^7 Wats, wakaprutai enketaachma tanta Yuatin NA!mper jeamiayi. Paskua tutainium murikchin MA!atin A!rmiayi. ^8Tura Jesus Pitruncha, JuA!nnasha akupeak "Paskua tutai NA!mper iwiaratarum" Timiayi. ^9Tutai niisha chichainiak "?Tui iwiarat tusamea wakeram?" tiarmiayi. ^10Tutai Jesus juna Timiayi "Peprunam wetarum. Jearum aishman yumin takaku WekA!a WA!inkiattarme. Nu aishman nemarsatarum. Tura JeA! wayaakui, ^11Nu jea nerenniuri chichareakrum "Uunt chichartamuk unuiniamurjai paskua YurumA!tin ?tui aa? turamui" titiarum, Timiayi. ^12TA!kurmin nu nerentin Yaki Pisunam uunt KuA!rtun Ashi iwiaramun iniakturmastatrume. Nui ii YurumA!tin iwiaratarum" Timiayi. ^13Tutai niisha wear Jesus Timiania Timiatrusan WA!inkiarmiayi. Tura paskua namperan nui iwiararmiayi. ^14YurumA!tin jeamtai ni unuiniamurijiai Jesus misanam pujusarmiayi. ^15Pujusarmatai, Jesus chichaak "Wisha JA!tsuk atumjai ju paskua najanatniun ti wakerimjai, ^16atakka ju nunkanam atumjai najanashtin asan. Tura antsu Yus akupeana nui jear atak najanattaji" Timiayi. ^17NuyA! pininkian achik, Yusan yuminkias, ni unuiniamurin Timiayi "Ju pinin achikrum sunaisatarum. ^18Atakka ju nunkanam uwa yumirin atumjai umarchattajai, tajarme. Tura antsu Yus akupin ajastin jeamtai atak iijiai umartatji" Timiayi. ^19Nuyasha yurumkan achik, Yusan yuminkias puuk susarmiayi. Tura chicharainiak "Juka winia ayashruiti. Winia ayashur atum penker pujustinnium surunkattana Nuiti. Winia EnentA!imtursarum yuatarum" Timiayi. ^20Tura yurumsua amikiarmatai pininkian achik, "Ju pinin winia numparun nakumea asa uwempratin yamaram chicham najanamun nakumeawai. Winia numpar atumnian puartamprattawai' Timiayi. ^21 `Turasha winia surutkattana nu Wijiai metek ju misanam pujawai. ^22Kame Wi, Aents Ajasuitjiana ju, Yus iwiaramua Nutiksanak jakattajai. Turasha Winia surutkana nu Nekaati. Ti asutniattawai" Timiayi. ^23Nuna antukar "Wiashitiaj, YA!kit" tunaim ajarmiayi. ^24"?Iijiai yaki ImiA! nankaamantu aint?" tunaim ajarmiayi. ^25Tura Jesus Timiayi "Ju nunkanam akupin ainia nu, waantu EnentA!imtumasar akupenawai. Tura akupenakui "penker Turin ainiawai" Tuiniawai. ^26Tura atumjainkia nuka Atsuti. Antsu nankaamantu ana nu, uchichia Nunik ajastiniaiti; akupeana nusha takarniua Nunik ajastiniaiti. ^27EnentA!imsatarum. Misanam pujus yurumna nu, yurumkan ajamana nujai ?TuA! ImiA! nekas nankaamantuit? ?Yurumna nu nekas nankaamantuchukait? Tura Wisha atumin yurumkan ajamna Nunisnak pujajai.' ^28`Winia itiurchatrun WA!inmiaj nui atumsha Wijiai tuke pujumarme. ^29Tuma asakrumin akupin ajastinian winia Apar surusu asamtai Wisha Nutiksanak akupkatniun Suajrume. Wi akupkatjana nui atumsha Wijiai YurumA!ttarme, tura Wijiai umartatrume, TA!jarme. ^30Tura akupin pujutainium pujusrum, Israer-shuar tuse irutkamu akupkattarme tajai." Tu Timiayi. ^31NuyA! Uunt Jesus Timiayi, "NekaatA!, SemunkA!. Trikiu nere TsatsamA!tniua aintsan SatanA!s atumi EnentA!in PA!chim EnentA!imtikramprataj tusa seayi. ^32Tuma ain Yus EnentA!imtustinian kajinmatkiin tusan Wisha Yusan seamjai. Tura Yusnum waketkim ame yatsum IkiakA!rarta" Timiayi. ^33Tutai Semun Timiayi "UuntA!, sepunam enketmainiakuisha wisha nemarsatajme. Tura mantamainiakuisha metek jakatjai" Timiayi. ^34Tutai Jesus Timiayi "Pitru, nekas TA!jame, yamaik atash shiniatsain ame Menaintiu natsantrurtatme" Timiayi. ^35NuyA! Jesus Timiayi "Wisha yurumkajainchu, Kuitjainchu, sapatjainchu akupkamjarmena nui ?TA!atramsamkarum?" Niisha "AtsA! penke TA!atramsachmaji" tiarmiayi. ^36Tutai Nii Timiayi "Antsu yamaikia yurumkan takakkunka Takusti, Kuitniasha Nunisan; tura puniancha takakchakka ni pushirin suruk punian sumakti. ^37Nekaatarum. Yus-Papinium yaunchu aarma ana nu wi Turunamujai uminkiattawai. Juiti aarma: Yajauch shuarnum pachikiarmiayi. Wari, Yus-Papinium Ashi Winia aarma ana nu uminkiatniuiti." ^38Tutai ni unuiniamuri tiarmiayi "UuntA!, jui JimiarA! PuniA! awai." Tutai Niisha "Asati" Timiayi. ^39 NuyA! Jesus Jiinkimiayi. Tura tuke Turin asa Uriwiu NA!innium wemiayi. Ni unuiniamurisha nemariarmiayi. ^40Ai JeA! niin chicharuk "Itiurchat winiakui iniaraij tusarum Yus A!ujsatarum" Timiayi. ^41Tuasua amik arantach, kaya nankimiam jeana Nunik Jesus wemiayi. Tura Yusan A!ujsataj tusa tikishmarmiayi. ^42Tikishmar juna Timiayi "ApawA!, pininnum YapA! umartinia A!ntsan Wi WA!itsattajna nu wakerakmeka jurutkitia. Tura Wi wakerajna nucha antsu Ame wakeramna nu Ati, tajai" Timiayi. ^43NuyA!, IkiakA!rtaj tusa Yusa suntari nayaimpinmaya tarimiayi. ^44Tura Jesus ImiA! WA!itias pujak Nu kakaram Yusan A!ujsamiayi. Tura ni searmarisha NumpA! A!ntsan NunkA! kitiawarmiayi. ^45Yusan aujsua amik wajaki ni unuiniamurin werimiayi. Tura Kuntuts EnentA!immiarijiai ti pimpiki Kanuu tepenan tarimiayi. ^46Nuinkia chicharainiak "?Urukamtai Kanuu teparum? Itiurchat winiakui iniaraij tusarum nantakrum Yus A!ujsatarum' Timiayi. ^47 Jesus tuke chichaa pujai, Untsuri shuar TA!armiayi. Tura Nuni eemka Jesusa unuiniamuri Jutas naartin winimiayi. Tura Jesusan mukunatajtsa tarunmiayi. ^48TA!matai Jesus chicharuk "JutasA!, ?Aents Ajasu tutai mukunamek surutkattam?" Timiayi. ^49Jesusjai pujuarmia nu, Tumamun WA!inkiar "?Uunt puniajai ijiuartatjik?" tiarmiayi. ^50Tura chikichik Patri uuntri Takarniuri kuishin untsuurin tsupirkamiayi. ^51Tura Jesus Timiayi "Iniaisatarum." Nuna tinia ni kuishin antin TsuA!rmiayi. ^52NuyA! Israer-patri uuntrin, Yus-jea uuntrincha, tura pepru uuntrincha, Niin achiktaj tusa tariarmia nuna chicharuk "?Wisha kasakaitiaj. Urukamtai puniajaisha numijiaisha tarutniuram? ^53Nuik Yusa Uunt Jeen tuke tsawant atumjai pujumaj nui achirkachmarme. Turasha A!tum kiritniumia kakarmajai nupetkatin YamA!i tsawantin tsankatkamuitrume" Timiayi Jesus. ^54 Nuinkia Jesusan achikiar emetawar Israer-patri uuntri jeen Jukiarmiayi. Tura Pitrusha ikian nemarki wemiayi. ^55Tura aach jinia IkiapA!rarmiayi. Turawar anamuk pujuarmiayi. Pitrusha niijiai pujusmiayi. ^56Tura nuwa, Patri takarniuri amia nu, Pitiur jinia anamuk pujan WA!iniak "Ju aishmansha Niijiai pujumiayi" Timiayi. ^57Tutai Pitiur chichaak "NuwA!, Niin nekatsjai" Timiayi. ^58Tura A!rusan Chikich niin WA!iniak "Amesha Niin PA!chitkiaitme" Timiayi. Tutai Pitiur Timiayi "AtsA!. Wikia ainkia PA!chitkiatsjai" Timiayi. ^59Chikichik ura nankaamasmatai Chikich apach chichaak "Nekas ju aishmansha Niijiai pujumiayi. Wari, niisha Karireanmayanchakait" Timiayi. ^60Tutai Pitiur chichaak "Ame TA!mena Nunaka nekatsjai" Timiayi. Nu chichamaik Pitiur ChichA!a pujain~ki atash shiniukmiayi. ^61Tura nuinkia Uunt Jesus Pitrun apajas iismiayi. Tura "atash shiniatsain ame menaintiu natsantrurtatme" Uunt Jesus timia nuna EnentA!impramiayi. ^62NuyA! Pitiur jiinki ti uutmiayi. ^63 Aishman Jesusan WA!iniarmiania nu ti wishikiainiak awattiarmiayi. ^64Jiin epetkar yapiniam awattiar chicharainiak "Nekamata, ya awatama" tiarmiayi. ^65Tura katsekainiak ti Untsuri chikichnasha NA!nkamas tiarmiayi. ^66Tsawarmatai, Israer-shuara uuntrisha, Israer-patri uuntrisha, Israer-shuara jintinniurisha iruntrar ni iruntairiin ejeniarmiayi. Nui chicharainiak ^67"Paant TitiA!. ?Yus anaikiamu Kristu tutaia Nukaitiam?" tiarmiayi. Tutai Jesus Timiayi "Wi "ee" TA!kuisha, "nekasaiti" Tichattarme. ^68Tura Wi Aniamsha airkashtatrume, Turasha akuptukchattarme. ^69Tura WA!rik Wisha Aents Ajasuitjiana nu, Ashi nankaamaku ajasan, Yusa untsuurini pujustatjai" Timiayi. ^70Tutai niisha tiarmiayi "?Nuinkia amesha Yusa Uchirinkaitiam?" Tutai Jesus Timiayi "Ee, Wiitjai, A!tum Winia Turutrum Nunisnak." ^71Tutai niisha tiarmiayi "Wari, ?iisha Chikich ujatkat tusar atsumajik? Imia ninki chichaamu antukchajik" tiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 23 ^1 NuyA! Ashi Uunt iruntrarmia nu wajatkiar Rumanmaya akupin Piratui Jesusan Jukiarmiayi. ^2Nui jeawar, Piratun chicharainiak "Ju aishman ii shuaran awajimtikiar EnentA!imtikiainia nu nekaamji. Rumanmaya uunt akupin Sesaran kuit akiktinian suritramaji. Tura nu arant Ninki, akupin Kristu tutaintjai, tawai" tiarmiayi. ^3Tutai Piratu Jesusan chicharuk "?Ame Israer-shuara AkupniurinkA!itiam?" Timiayi. Tutai Jesus Timiayi "Ee, Nuitjai, ame TA!mena Nunisnak." ^4NuyA! Israer-patri uuntrincha tura aents nui iruntrarmia nunasha Piratu chicharainiak "Ju aishman tunaan Turan penke WA!inkiachuitjai, tajai" Timiayi. ^5Turasha niisha Nu kakantar chicharainiak "Antsu nekas Ashi Jutia nunkanmaya aentsun ni unuiniana nujai akajenawai. Karirea nunkanmaya nankaamas imiajaisha tayi" Timiayi. ^6Piratusha nuna antuk "Nu aishman ?KarireanmayankA!it?" Timiayi. ^7"Ee" tuiniakui, Erutisan akuptukarmiayi. Erutiska Karireanmaya aentsun akupniuyayi. Tumaitiat nu tsawantin Jerusarennum ishichik tsawant pujusmiayi. ^8Erutiska Jesusan iistaj tusa ti wakerimiayi. Jesusa Turamurin A!ujmatman ti antukmiayi. Tuma asa, "Wi iimiai aents tujintiamun Turashtimpiash" tusa Jesusan WA!iniak warasmiayi. ^9Jesusan ti nukap aniasmiayi; Turamsha penke aimkiachmiayi. ^10Nuisha Israer-patri uuntrisha, tura Israer-shuara jintinniurisha yajauchiiti tusar charaatum awajiarmiayi. ^11Tura Erutissha ni suntarijiai Jesusan yajauch EnentA!imtuiniak Niin wishikiainiak ti penker pushin, akupniu entsatairiya A!nniun, aentsrarmiayi. Nuyasha Erutis ataksha Piratuiin akupkamiayi. ^12Turam nu tsawant Piratu Erutisjai nawamnaikiarmiayi. Kame YA!unchuka nemasnaikiau A!rmiayi. ^13 NuyA! Israer-patri uuntrin aentsu uuntrijiai tura penke aentsjai Piratu ikiaanak Timiayi ^14"Ju aishman aentsu awajimtikiui tusarum itiartintrume. Turasha A!tum iimprumnin anintrusan yajauch A!tum TA!rumna nuna penke nekarachjai. ^15Erutissha Nunisan yajauchin nekaachai. Wari, jui awainkichmaka. Nuikia PA!antchakait Ju aishman jakamnia tunaanka Turichuiti" Timiayi. ^16 ^17Turaitiat tuke Turutai asamtai, Jisat jeakui sepunmaya Chikichik aishmankan Piratu ankant akupkatin A!miayi. Tuma asamtai, nii chichaak "juna AsutiA!n awematjai" Timiayi. ^18Tura aencha iruntrar ti untsumainiak "AtsA!; jucha. Ju nakitiaji. Antsu ParapA!s akupkata" tiarmiayi. ^19Nu ParapA!ssha akupniun nakitiak mesetan najana asa tura mankartin asa sepunam enkeamuyayi. ^20Piratuka Jesusan akupkattsa wakerak ataksha aentsun A!ujsarmiayi. ^21Turasha Nu arant untsumainiak "AtsA!. Krusnum mantamnati" tiarmiayi. ^22Tura ataksha Piratu chicharainiak "?Urukamtai. Wari tunaan Turait? Jakamnia tunaan Turachiash tusan, aniasan penke nekarachjai. AsutiA!n akupkatjai" Timiayi. ^23Tura niisha kakaram untsumainiak "Jesus mantamnati" tiarmiayi. Kame aencha tura Patri uuntrisha ti untsumaina A!sarmatai ni wakeramuri tsankatnakarmiayi. ^24Nii wakeriarmia nuna Piratu "Turattajai" Timiayi. ^25Tuma asa ParapA!san, mesetan najanin tura mankartin amia nuna akupkamiayi. Tura Jesusnaka ni wakeramun Turawarti tusa iiktusarmiayi. ^26 Jesusan jukitiasa pujuiniai Serini nunkanmaya Semun ni pepruriya Jerusarennum yama jeamiayi. Niin achikiar, Jesusa krusri ayantkar "ni ukuri WetA!" tiarmiayi. ^27Untsuri aents Jesusan nemariarmiayi. Tura Untsuri nuwasha ti kuntuts EnentA!imiainiak uutkiar tura wa-wa ajakiar wearmiayi. ^28Tumainiakui Jesus niin iis, "Jerusarennumia nuwatiram Winia EnentA!imtursarum uuttiirap. Antsu atumniak tura atumi uchiri EnentA!imtusrum uuttiarum. ^29Wari, ti iturchat tsawant jeawartatui. Tuma asamtai "Uchirtichu ainia nu, ajaprukchana nu tura amuntsachu ainia nu, Chikich aentsjai nankaamas penker pujuiniawai" tiartatui. ^30Nu tsawantai aents chicharainiak "NA!int iin nekentmak yuturmaartai" tiartatui. ^31Wari, numi sameka ainis yajauch aya NA!nkamna ainsha ju itiurchat A!tsuk. Tura numi kukaru ainkiamtai itiurak Nu yajauch Turunachat~i." Tu timiayi Jesus. ^32 Tura Jesusjai Krusnum maatai tusar Jimiar yajauch aishmankan Jukiarmiayi. ^33Karawir nain tutainium jeawar Jesusan Krusnum ajintrurarmiayi. Tura Jesusa untsuurini Chikichik yajauch aishmankan tura ni menaarini Chikich yajauch aishmankan Nunisan Krusnum ajintrurarmiayi. ^34Tura Jesus Krusnum ajintraku pujuram, chichaak "ApawA!, tsankurarta. Nii aitkiainia nuna nekainiatsui" Timiayi. Tura suntar pujuarmiania nu, yaki Jesusa pushiri jukit tusar nakurusarmiayi. ^35Peprunmaya aents ii wajatiarmiayi. Tura uunt armia nusha Niin wishikiainiak "Chikichnaka uwemtikniuiti. Wats, YamA!i nekas Yusa anaikiamuri Kristu Tutainkiunka imia Ninki Uwemprati" tiarmiayi. ^36Suntarsha Niin wishikrarmiayi. Tariar Churuinian aartai tusar awajiarmiayi. ^37Tura chicharainiak "Amesha nekas Israer-shuara uunt akupniurinkiumka amek uwemprata" tiarmiayi. ^38Tura muuknumaani, Kriaku chichamjai, Rumanmaya apach chichamjaisha tura Israer chichamjaisha ju aarar anujkamu A!miayi: JUITI ISRAER-SHUARA UUNT AKUPIN ^39Chikichik yajauch aishman nui ajintruamu amia nu KA!tsekeak chicharuk "Amesha nekas Yusa anaikiamurintkiumka amek uwemprata tura incha uwemtikramprata" Timiayi. ^40Tura Chikich ni tsaniakmarin kakantar chicharuk "?Amesha Niijiai metek AsutniA!tasa pujayatam, Yus ashamatsmek? Timiayi. ^41Iikia yajauch asar WA!itsatniuitji; ii tunaari akikmakur WA!itiaji. Antsu ju aishmanka yajauchin Turichuiti" Timiayi. ^42NuyA! Jesusan chicharuk "Amesha akupin ajasam winiasha EnentA!imtursata" Timiayi. ^43Tutai Jesus chicharuk "Nekas TA!jame, jakar shiir pujutainium YamA!i tsawant Wijiai pujustatme" Timiayi. ^44 Tutupin ai Ashi nunkanam ti kirit ajasmiayi. Tura Menaintiu ura nankaamasu ain, nantu nunkaach ajassha tuke kirit A!miayi. ^45TsawA!i nantusha mushatmarmiayi. Tura Jerusarennum Yusa Uunt Jeencha tarach ajamu aa Jimiapetek nakaakamiayi. ^46NuyA! Jesus untsumuk "ApawA!, winia wakantrun Amiin ikiuajai" Timiayi. Nuna tinia jakamiayi. ^47Suntara KapitiA!ntri nu Turunamun WA!iniak, Yusa NA!arin shiir awajeak "Jusha ImiA! nekas penker aishmankuyi" Timiayi. ^48Tura Untsuri aents pujuarmia nu, nu Turunamun WA!inkiar ti kuntuts EnentA!imiainiak ni netsepen paat awatiar waketkiarmiayi. ^49Tura Jesusa amikrisha tura nuwa Karireanmaya Niin nemariarmia nusha ikian wajasar ii wajarmiayi. ^50 Naka EnentA!imin penker aishman A!miayi ni naari Juse. Arimatea pepru Jutia Nunkanam ana nuyauyayi. Israer-shuara Uunt Iruntairin PA!chitkiauyayi. ^51Yus ju nunkanam akupin ajasat tusa Juse nakas pujumiayi. Tuma asa Uunt Iruntainium Jesusan Turawarmia nuna nakitmiayi. ^52Tuma asamtai Piratui we Jesusa ayashin seamiayi. ^53Piratu "ayu" takui, Jesusa ayashin Krusnumia jusa tarachjai penuar kaya TA!urmanum iwiarsamiayi. Nu TA!urmanum Chikich iwiarsachmauyayi. ^54Iwiaratin tsawantai, ayampratin tsawant tsawastatuk ajasmatai Turunamiayi. ^55Tura nuwa Karireanmaya jukiniutak Jesusan nemarsarmia nusha iwiarsamunam weriar, Jesusa ayashi itiur ikiusmait nuna iisarmiayi. ^56Iisar ikiuak ni jeen waketkiarmiayi. Tura Jesusa ayashi mejeenin tusar kunkuinian iwiararmiayi. Tura ayampratin tsawantai, Israer-shuar akupkamun umikiar ayamprarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 24 ^1 Tumintin KA!shik kunkuinian iwiaramun Jukiar nu nuwa Jesus iwiarsamunam weriarmiayi. Tura Chikich nuwasha atampriarmiayi. ^2Tura iwiarsamu kaya atutkamu urani aan WA!inkiarmiayi. ^3Tura wayawar uunt Jesusa ayashin WA!inkiacharmiayi. ^4WA!inkiachu A!sar ashamkarmiayi. Tura "itiurkatjik" tiarmiayi. Tumai JimiarA! aishmankan pushin wincharpatniun entsaru niin ayaamach wajainian WA!inkiarmiayi. ^5Nuna WA!inkiar ti sapijmiainiak tsuntsumawarmiayi. Tumakui nu aishman chicharainiak "?Iwiaakusha urukamtai jakaanumsha earum? tiarmiayi. ^6Jui pujatsui. Antsu nantakni. Nekatsrumek. Niisha Karireanam tuke pujus ^7"Wi, Aents Ajasuitjiana nu, yajauch aentsnum surunkattajai. Turan Krusnum mantamnattajai. Tura Menaintiu tsawantai nantaktiatjai" turamchamkarum" Timiayi. ^8Nuna takui Jesus timian EnentA!imprarmiayi. ^9Tura iwiarsamunmaya waketki taar, Jesusa unuiniamurin auntse armia nuna tura chikichnasha Ashi nu Turunamun ujakarmiayi. ^10Jesusa unuiniamurin ujakarmia nu ju ainiawai: Maktaranmaya Mari, JuA!nasha, Jakupu Nukuri Marisha, tura Chikich nuwajai. ^11Tura Jesusa unuiniamurisha nuwa Tuiniakuisha nekasaiti tu EnentA!imtsuk "WA!uruk Tuiniawai" tiarmiayi. ^12Turasha Pitrusha jiinki Jesus iwiarsamunam tsekenki werimiayi. JeA!, init iis, aya TA!rachik tepenan WA!inkiamiayi. Tura Turunamia nuna ti EnentA!imiar ni jeen waketkimiayi. ^13 Nu tsawantaik Jesusa nemarniuri Jimiar Emaus peprunam wearmiayi. Emauska Jerusarennumia auntse kirumitru JeA! pujawai. ^14Turunamia nuna chichaki wearmiayi. ^15"Itiurkit" tu aujmatki weenai imia Jesus taa nui PA!chiniak niijiai wearmiayi. ^16Tura WA!inkiariat nekaashtin asamtai yait nekaacharmiayi. ^17We-wenakua Jesus chicharainiak "Jintiasha ?Wari A!ujmatkirum wearum? ?Urukamtai Kuntuts EnentA!imprum?" Timiayi. ^18Chikichik, Kreupas NA!artin chicharuk "Jerusarennum Turuna nuna Ashi nekainiawai. ?Ameka amekek Turunamia nu nekachu PA!chitkiam?" Timiayi. ^19Tutai Jesus Timiayi "?Wari urukait?" Tutai tiarmiayi "EntA!, Nasaretnumia Jesusa Turunamuri taji. Niisha Yusnan etserin asa Yusa kakarmarijiai chichasmiayi tura nuna kakarmarijiai takasmiayi. Nunaka Ashi aents nekainiawai. ^20Tura ii PA!triri uuntri tura ii pepruri uuntri "TunA!a jakamnia Turayi" tusar "Krusnum mantamnati" tiarmiayi. ^21Tura ii Israer-aentstin uwemtikrampratin tu EnentA!imsamji. Tura ni maamusha Menaintiu tsawant nankaamasai. ^22 ^23Turasha ii nuwa ni iwiarsamunam Yamai KA!shik weriar ni ayashin WA!inkiacharmai. Tura "Yusa suntari WA!inkiaji tura "Jesus iwiaakuiti" Turamji" tiarmai. Nuna tu ujatmakakrin ti EnentA!impraji. ^24NuyA! ii shuar iwiarsamun weriar, nuwa tiarmia Timiatrusan WA!inkiarmiayi. Tura Jesusnaka WA!inkiacharmai." Tu ujakarmai Jesusan. ^25NuyA! Jesus niin chicharainiak "EnentA!imchaitrume. Ashi Yusnan etserin tiarmia nu wau EnentA!imtatsrume. ^26?Yusa anaikiamuri, Kristu tutai, shiir awajnatsuk ti WA!itsashtinkiait?" Timiayi. ^27Tura NuyA! Yus-Papinium MuisA!is aarmia NuyA! jukin Ashi Yusnan etserin ni Turunatniurin aararmia nuna jintintiatasa nankamamiayi. ^28Ayu, nii wearmia Nu peprunam jeawarmiayi. Tura Jesuska nui nankaamaki wetaj tau ajamiayi. ^29Tura niisha chicharainiak "Weep. Iijiai PujustA!. Wari, nantu akaikiyi, kirit ajatemsai" tiarmiayi. Tutai Jesus niijiai pujustaj tusa wayamiayi. ^30Tura niijiai irunar misanam pujus, yurumkan achik, Yusan yuminkias nincha puuk Susarmiayi. ^31Nu chichamaik, ni jii uranniua Nunikiarmatai Jesusan nekaawarmiayi. Tura Niisha Nu chichamaik menkakamiayi. ^32Tura nu shuarsha mai tunai ajainiak "Jintia winis Niisha Yus-Papin jintintramuk nekas ii EnentA!in shiir EnentA!imtikramprachmakaj~i" tiarmiayi. ^33NuyA!, Emausnumia WA!rik Jiinkiar Jerusarennum waketkiarmiayi. Nui Jesusa unuiniamurin auntse armia nuna tura Chikich shuar Jesusan nemariarmia nunasha iruntrar pujuinian WA!inkiarmiayi. ^34Auntse armia nusha tiarmiayi "Uunt Jesus nekas nantakni. Semun Niin WA!inkiaiti." ^35Tutai niisha JintiA! Turunamun ujakarmiayi. "Jesus yurumkan ajaamakui nui nekaamji" tiarmiayi. ^36 Nuna A!ujmatuk pujuiniai Jesus aya aneachma ajapen wajas "Shiir EnentA!imsatarum" Timiayi. ^37Nuna antukar, ti sapijmiakar, wakanchashit, EnentA!imsarmiayi. ^38Tura Jesus chicharainiak "?Urukamtai sapijmiakrum wakanchashit, tu EnentA!imsarum? ^39Winia uwejrusha, nawersha iirtustarum. Wikiitjai. Takarsa iirsatarum. Wari, wakancha ayashtinkiait, ukunchtinkiait" Timiayi. ^40Nuna tinia ni uwejencha nawencha iniaktusarmiayi. ^41Warainiayat sapijmiainia A!sar, Niimpiashit tu EnentA!imtusarmiayi. Tuma asamtai, niin chicharainiak "?yurumak takakrumek?" Timiayi. ^42Takui, namaknasha, Mishkincha Susarmiayi. ^43Tura Jesus nuna achik niisha iimiainiamunman yuamiayi. ^44Tura niin tiarmiayi "Winia Turutawarma nuna, Wi atumjai nuik pujusan Timiajrume. Nekas uminkiatniuyayi. Iis, wi Turunatniurun MuisA!is aarmia nusha, Yusnan etserin aarmia nusha, tura Sarmu papinium aarma ana nusha Ashi uminkiatniuyayi" Timiayi. ^45NuyA! Yus-Papinium aarman jintintiawarmiayi. ^46Jintintiuk juna Timiayi: "Yusa anaikiamuri Kristu tutai jaka Menaintiu tsawantai jakamunmaya nantaktinia nu YA!unchuk A!armauyayi. Tura Wi Nu Kristuchukaitiaj. ^47Winia NA!arun pachisar, Jerusarennumia nankama Ashi nunkanam nu chicham etsernaktinia nu aarmauyayi. Shuar ni tunaari tsankurnarat tusar EnentA!in YapajiA!tniuiti. Tura tu etserkatniua nusha yaunchu aarmauyayi. ^48Tura wi Turunamu neka asarum etserkatniuitrume, Timiayi. ^49Tura winia Apar, winia Wakantrun susartatjai, turammarumna nuna akuptuktatjarme. Tura nayaimpinmaya TA!atsain jui Jerusaren peprunam PujustA!rum. Taa ni kakarmarin suramsattarme." Tu Timiayi. ^50 NuyA! Jesus Jerusaren peprunmaya Jukiar Petania peprunam ejeniarmiayi. Tura nui ni uweje Takui, "Yus YA!inmakarti" Timiayi. ^51Nuna tu pujus, niiya kanakmiayi. Tura nayaimpiniam junakmiayi. ^52Ni unuiniamurisha Niin ImiA! shiir EnentA!imtusarmiayi. Tura NuyA! ti warasar Jerusarennum waketkiarmiayi. ^53Tura Yusa Uunt Jeen pujusar Yusa NA!arin shiir Awaju pujuarmiayi. Aukete. __________________________________________________________________ John __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Ashi nankamamia Nu yaunchu Yusa Uchiri tuke pujuyayi. Niisha Yusan ti paant awajeakui, Chicham Timiniaiti. Chichamsha Yusjai pujuyayi. Chichamsha Yusauyayi. ^2YA!mankamtaik Niisha pujuyayi Yusjai. ^3Ashi najanamu ainia nu Niijiai najanamuiti. Nii najanachmaka penke atsawai. ^4Niisha iwiaaku A!tinia nerenniuti. Nu iwiaaku atincha TsA!apninia ainis Yusna ana nuna Ashi shuaran paant nekamtikiamniaiti. ^5 Nu TsA!apnin kiritniunam TsA!apniawai. Tura kiritniusha TsA!apninian ikiajniaktinian tujinkiaiti. ^6Aishman A!miayi, Yus akupkamu, ni naari Juan. ^7Niisha TsA!apnin chichaman etserkatajtsa TA!miayi. Nuna etseruk Ashi umirkarat tusa TA!miayi. ^8Juansha nu TsA!apninchauyayi. Ayatik akupkamuyayi TsA!apnin chichaman etserkat tusa. ^9Nu TsA!apninkia nekas tsaapniniaiti. Ju nunkanam taa Ashi shuaran EnentA!in TsA!apniartiniaiti. ^10Chichamsha taramiayi ju nunkanam. Tura nunkasha ni najanamu ain, nunkaya aents Niin nekaacharmiayi. ^11TA!miayi ni nunken tura ni shuarsha ni EnentA!in itiaacharmiayi. ^12Tuma ain Chikich shuar Niin EnentA!imtuiniak ni EnentA!in itiaawarua nuna Yusa Uchiri ajastinian Yus tsankatkamiayi. ^13Niisha Yusa Uchiri ajasar ataksha Numpentin Ayashimkiacharmai. Aentsnumia akiiniachu ainiawai niisha. Aishman wakeramujaisha akiiniacharmai. Antsu Yusnumia akiiniawaru A!sar Yusa Uchiri ainiawai. ^14Nu Chichamsha ayashtin ajas iijiai Nukap tsawant pujumiayi. Yusa anenkratairijiai piakuyi. Aya nekasa nunak chichaamiayi. Nunisan ni penkerin, aya Yusa Uchiri chikichkia nu takusminia nuna iniakmamiayi. Nusha iisha paant WA!inkiaitji. ^15 Juansha Niin neka asa, etseruk Timiayi "Juiti wi Timiaj nu: "Winia ukuruini winittiana nu Wijiainkia emkaiti. Maa, wi atsaisha tuke pujuyayi" tiniujai." Tu etserkamiayi. ^16Chichamsha ti anenkartin asa Ashi penker ana nuna iniaitsuk Suramji. ^17Yusa akupeamurin Muisais yaunchu jintintraiti, antsu aneatniuncha tura Ashi nekas ana nunasha Jesukristu jintintraiti. ^18Chikichkisha Yusan penke WA!inkiachuiti. Tura ni Uchiri chikichkia nu tuke Niijiai Tsaniaku asa Yusan paant awajturmasuitji. ^19 Jerusarennumia Israer-shuar ni PA!tririncha Riwi-shuarjai Juankai akupkarmiayi YA!kit tusar. ^20Inintruiniakui paant ujakmiayi. "Wikia Kristuchuitjai" Timiayi. ^21Takui ataksha aniasarmiayi "?Nuikia YA!itiam. Yusnan etserin yaunchu amia Nu Eriaskaitiam?" tiarmiayi. Juansha "AtsA!, Nuchaitjai" Timiayi. NuyA! ataksha aniasarmiayi "Nuikia ?Yusnan etserin TA!tinia NukA!itiam?" tiarmiayi. Niisha "AtsA!" Timiayi. ^22Takui "?Nu arantcha YA!itiam. Iin akuptamkajnia nusha Wari Titiataj~i. Warintia EnentA!imiam?" tiarmiayi. ^23Juansha Timiayi "Yusnan etserin Isayas yaunchu timia Nuitjai. Niisha aarmiayi "Aents atsamu nunkanam shuar untsumui "Ii uuntri Jinti naka awajsatarum," tu untsumui." Nunaka Isayas aaruiti. Tura wikia untsumna Nu shuaraitjai" Timiayi. ^24Juanjai chichainiakka Pariseu akupkarma A!rmiayi. ^25Niisha tiarmiayi "Nuikia Kristuchuitiatmesha, Eriaschaitiatmesha, Yusnan etserin TA!tinia Nuchaitiatmesha ?urukamtai imiakratam?" tiarmiayi. ^26Juansha Timiayi "Wikia entsajain imiakratjai. Tura A!tum irutramunam shuar A!tum nekatsrumna nu wajaawai. ^27Niisha winia ukuruini winiayat Wijiainkia ti nankaamantuiti. Nii ti penker asamtai wisha ni sapatri jinkiamurincha atitrachminiaitjai" Timiayi. ^28Nuka Petapara peprunam Turunamiayi. Petaparasha Juan imiakratmia nui Jurtan entsa amain amai. ^29 NuyA! kashin Juan Jesusan winian WA!iniak Timiayi "Iistarum. Nuiti Yusa Murikri Ashi aentsu tunaarin Juana nu. ^30Nuiti wi timiaj nu, "Winia ukurui winiana nu Wijiainkia nankaamantuiti. Tura wi atsaisha tuke pujuyayi" Timiajai. ^31Wisha Niin nekaachmajai. Tura Ashi Israer-shuar Niin nekaawarat tusan imiakin TA!majai" Timiayi. ^32NuyA! Timiayi "Yusa Wakanin YA!mpitsa Nunin nayaimpinmayan TA!arun WA!inkiA!mjai. Tura ekemsamai. ^33Nu Turuntsain tuke Niin nekaachmajai. Tura Yuska winia imiakrattinian akuptak turutmiai "Chikichik shuarnum Yusa Wakani tara ekemsa WA!inkiam, nujai nekaattame. Yusa Penker Wakanijiai imiakratniua Nuiti" Turutmiayi. Tura nujai Niin nekaamjai. ^34Yamaikia wainkia asan ti paant nekajai Ti nekas Yusa Uchirinti" Timiayi Juan. ^35Kashincha ataksha Juan nui wajasmiayi ni unuiniamuri Jimiarjai. ^36Jesussha nui nankaamakui Juan Timiayi "Iistarum, Yusa Murikri A!uwiti." ^37 Juanka unuiniamuri nuna antukar mai Jesusan pataatukarmiayi. ^38Jesussha ukumur iimias nu Jimiaran wininian WA!inkiA!miayi. Tura Timiayi "?Ya earum?" Niisha "UuntA!, ?tui pujam?" tiarmiayi. ^39Jesussha Timiayi "Wats, iitiarum." Niisha wear ni pujutairin WA!inkiarmiayi. Tura Aanku ajasmatai nu tsawantai nui kintiamprarmiayi. ^40Juanka chichamen antukar Jesusan pataatukaruka Jimiar A!rmiayi. Chikichik Antresauyayi. Niisha Semun Pitru yachiiyayi. ^41Antressha WA!rik ni yachi Semunkan eaktajtsa wemiayi. Tura WA!iniak "Misias WA!inkiaji" Timiayi. Misiaska ni chichamen "Kristu" tawai. Kristuka Israer-shuaran yainkiarat tusa Yus anaikiamuiti. ^42NuyA! Antres ni yachi Semunkan Jesus pujamunam jukimiayi. Jesussha WA!iniak Timiayi "Ametme Semun, Junasa Uchiri. Turasha Sepas A!tatme." Sepaska Israer-shuar chichamnum kaya tawai. Tura Kriaku chichamnum nuka Pitruiti. ^43 Kashincha Jesus Karirea nunkanam wetajtsa pujumiayi. Tura Jiripin WA!iniak "Nemartusta" Timiayi. ^44Jiripisha Petsaitia peprunmayauyayi. Antressha Pitrusha nu peprunmayauyayi. ^45NuyA! Jiripi Natanaeran eakmiayi. Tura WA!iniak Timiayi "Muisais Yus akupkamu papinium "Anaikiamu TA!tatui" tu aarchamkia. Yaunchu Yusnan etserniusha ujakcharmakia. Nu shuar WA!inkiaji. Jesusaiti, Juse Uchiri. Nasaret peprunmayaiti." ^46Natanaersha Timiayi "?Nasaretnumia penker shuar A!minkiait?" Jiripisha "Winim IitiA!" Timiayi. ^47Jesussha Natanaeran Tijiuch winian WA!iniak Timiayi "Ju shuar iistarum. Ti penker Israer-shuaraiti. Penke anankartichuiti." ^48Natanaersha Timiayi "?Itiur nekaram?" Jesussha Timiayi "Jiripi tuke untsurmatsain WA!inkiA!jme ikiu numirin ejamkam wajamin." ^49Natanaer nuikia Timiayi, "Uunta, nekas Yusa Uchirinme. Israer-shuar akupniuitme" Timiayi. ^50Tura Jesus Timiayi "?Aya wi "Ikiu numirin ajamkam wajamin WA!inkiA!jme" takui Winia EnentA!imturamek? Antsu nuna nankaamas nekaachmin ana nusha WA!inkiA!ttame" Timiayi. ^51Nuyasha Jesus Timiayi "Wi nekas TA!jarme, Aents Ajasu asan atumsha nayaim uranmianum Yusa suntari Winin tara waka ajainia WA!inkiA!ttarme." Tu Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Menaintiu tsawant nankaamasmatai nuatnaikiatin Jisat KanA! peprunam A!miayi. KanA! peprusha Karirea nunkanmauyayi. Jesusa Nukurisha nui pujumiayi. ^2Jesussha ni unuiniamurisha nu nuatnaiyamunam ipiaamu A!rmiayi. ^3Umutai amuukamtai Jesusa Nukuri Timiayi "Umutai amuukai. Penke takakainiatsui." ^4Tura Jesus Timiayi "NukuA!, ?urukamtai Winia Turutam? IniA!itiustA!. Winia kakarmar iniakmastin jeaatsui." ^5NuyA! umutain WA!inmainia nuna ni Nukuri Timiayi "Ashi ni tana nu UmiktA!rum." ^6Nui kayajai najanamu yumi-yaraatai sais (6) A!miayi. Nu yaraatainmaya Israer-shuar ni ewejencha ni nawencha nijiamau A!rmiayi Yus shiir EnentA!imtursati tusar. Chikich Chikich yaraatainium uchenta (80) Ritrusha, sian (100) Ritrusha yumi wayamniauyayi. ^7NuyA! Jesus umutain WA!inmaun "Ju yaraatai aimpratarum" Timiayi. Takui mete aimprarmiayi. ^8Aimprarmatai Jesus Timiayi "Pai, ishichik shikikrum NA!mper chicharu suutarum." Tutai Nutiksan Turawarmiayi. ^9Jista chicharusha nu umutai ajasun NekA!prA!miayi. Yaraatainmaya yumi jusamun nekaachmai niisha tura umutai ajamau jusaru A!sar nekarmai. Jista chicharusha nuwatun untsuk ^10Timiayi "Jistanmanka penker umutain emka Suiniatsuk. Tura jemararmatainkia Timianchan suiniatsuk. Turasha A!meka penker umutai ikiusam YamA!i Jiikchamek" Timiayi. ^11Jesus Turamu Kananum Karirea nunkanam Turunamiayi. Nujainkia Jesus emka ni kakarmarin paant iniaktusmiayi. Nuna iisar ni unuiniamurisha Niin EnentA!imtusarmiayi. ^12 NuyA! KapernA!um peprunam wemiayi. Ni Nukurisha ni yachisha ni unuiniamurisha nemariarmiayi. Nuisha Untsuri tsawant pujusarmiayi. ^13Israer-shuara namperi, paskua tutai, ishichik ajasmatai Jesus Jerusarennum wemiayi. ^14Nui JeA! Yusa Uunt Jeen Suruinian WA!inkiA!miayi. Turuncha murikniasha yampitsnasha Surin A!rmiayi. Chikichcha ni misarin pujusar Kuitian Yapajiniancha WA!inkiA!miayi. ^15Nuna WA!iniak yaranken chapikmar asutkiartutain najana nujai Ashi waakartiuk murikrintiuk aa Jiirmiayi. Kuitian yapajniu misarincha ayantar ni Kuitrin NunkA! utsankarmiayi. ^16Yampitsan Surinniasha Timiayi "Nuka JuyA! Jiitiarum. Winia Aparu Jeen surutai jea najanawairap" Timiayi. ^17Nuna iisar ni unuiniamuri yaunchu Yus-Papinium aarman EnentA!imprarmiayi. Ju aarmaiti: "Ame Jeem shiir Ati tusan ti wakerukuitjai." ^18Nuikia Israer-shuara uuntri Jesusan aniasarmiayi "Juna Turamniaitjai tusam ?Wari kakarmak iniakmastatam?" ^19Jesussha Timiayi "Ju Jea SA!akiakrumin Menaintiu Tsawantai iniantaittiajai Wikia." ^20Israer-shuarsha tiarmiayi "KuarentisA!is (46) uwitin juna jeamtinian pujursarmiayi. Amesha Menaintiu tsawantai JeamtA!meash." ^21Kame Jesus "Jea" chichayat ni ayashin Timiayi. ^22Tuma asamtai Jesus ukunam jakamunmaya nantakmiatai ni unuiniamuri ni timian EnentA!imprar ni chichamencha tura yaunchu Yus-Papinium aarmancha "Nekasaiti" tu EnentA!imtusarmiayi. ^23 Paskua NA!mpertin ti Untsuri Jerusarennum pujuarmia nu, Jesus aents tujintiamun Turamtai, nuna WA!inkiar Niin nekas EnentA!imtusarmiayi. ^24Tuma ain Jesus Ashi neka asa ninkia EnentA!imtuscharmiayi. ^25Ninki Ashi shuara EnentA!in neka asa Chikich ujatkat tusa atsumchamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Shuar A!miayi ni naari Nikiutemu. Niisha Pariseu asa nii tuinia aintsan Yusnan takauyayi. Niisha Israer-shuara uuntriyayi. ^2Niisha kashi Jesusai irastajtsa we Timiayi "UuntA!, ShuA!ran unuiniarat tusa Yus AkuptA!mkaiti. Nu paant nekaji. Yusaiyanchuitkiumka aentsti tujintiamu Turamna nu tujinkiaintme' Timiayi. ^3Jesussha Timiayi "Ti nekas TA!jame. Atak yamaram akiiniachuka Yus akupeamunam pachiinkiashtatui." ^4Tutai Nikiutemu aniasmiayi "?Itiurak shuar uunta nu ataksha akiiniat. Ataksha ni Nukuri ampujen enkempramniakait atak akiiniatniuna?" ^5Ataksha Jesus Timiayi "Ti nekas TA!jame. Shuar entsayasha tura Wakanniumiasha akiiniachuka Yus akupeamunam penke pachiinkiashtatui. ^6Ayashniumia akiinia nuka ayashchakait. Nunisan Wakanniumia akiinia nuka wakanchakait. ^7Wi "atak yamaram akiiniatniuiti" takui itiurchat EnentA!impraip. ^8Nase EnentA!impratA!. Nase NA!nkamsan Umpuawai. Amesha A!ntame tura tuyan WiniA! Turasha tuin weti nekatsme. Nuniskete Ashi Wakanniumia akiinia nu." ^9Tuma asamtai Nikiutemusha atak anias "?Jusha itiurak A!miniait?" Timiayi. ^10Jesus aikmiayi "Ame Israer-shuara jintinniurintiatmesha ?itiura nekatsmea? ^11Ti nekasan TA!jame. Nekas nekakur chichaaji. Iismajnia nusha ujaaji. Tuma ain ii chichame A!ntatsrume. ^12Aya ju nunkanmaya Turamu ujaam A!ntachkurmeka ?itiurak nayaimpinmaya Turamusha antuktarum?' ^13`Shuar chikichkisha nayaimpiniam waka atsawai. Aya Wiki, nayaimpinmaya taran Aents Ajasu asan, Turaitjai. Tura Wikia nayaimpinmayaitjai. ^14Tura Winiasha, Aents Ajasu ain, mantuawartatui. Iis, yaunchu Israer-shuar atsamunam wekainiak napijiai ti JA!iniakui tuke tsuamarti tusa Muisais napin Jiru najana Yaki numiniam awajaimiayi. Nunisnak Wisha awajnitniuitjai. ^15Nujainkia Ashi Winia EnentA!imturna nuka jinium wetsuk Yusai tuke iwiaaku pujustatui." ^16Yuska Ashi shuaran ti anea asa, ni Uchirin chikichik ana nuna ShuA!ran uwemtikrarat tusa tsankatkamiayi. Ashi shuar Niin EnentA!imtana nu, jinium wecharat tusa, antsu Yusnum tuke iwiaaku pujusarat tusa ni Uchirin Akupturmakmiaji. ^17Yus aentsun kajerak jinium surukat tusa ni Uchirin akupkachmiayi. Antsu uwemtikrarat tusa akupkamiayi. ^18Yusa Uchirin EnentA!imtana nuka jinium penke surunkashtiniaiti. Tura Niin EnentA!imtatsna nuka, Yusa Uchirin chikichik ana nuna EnentA!imtachu asa, PA!chitsuk jinium surukmaiti. ^19Yusa Uchiri TsA!apninia aintsan ii tunaari paant awajturmaji. Nu TsA!apnisha ju nunkanam TA!raiti. Shuar TunA!a ti tura A!sar TsA!apninian nakitrar kiritniun wakeriarmai. Nuna tura A!sar jinium surunkaruiti. ^20Ashi tunaan Turuinia nuka TsA!apninian Muijiainiawai. Turawar yupitiainiawai ni TunA!a Turamu paant ajasai tusa. ^21Antsu Ashi nekas Turatniun umiiniana nuka TsA!apninian weantainiawai. Yus ni EnentA!i pujuram TsA!apninium takainiawai. Nuka ti paantaiti. ^22 NuyA! Jesussha ni unuiniamurijiaisha Jutia nunkanam wear nui pujusar imiakratiarmiayi. ^23Juansha Enun nunkanam, Sarim Tijiuchia nui, imiakratuk pujumiayi entsa nui Nukap aa asamtai. Tura aents TA!armatai imiainiarmiayi. ^24Nusha JuA!nkan sepunam enkenatsain Turunamiayi. ^25Tura Juanka unuiniamuri Israer-shuarjai jianaiktinian nankamawarmiayi. "?Ya imiakratma ImiA! penkerait?" tusar A!ujmatiarmiayi. ^26JuA!nkai inintrustai tusar wearmiayi. "Uunta, ame nuik Jurtan entsa amain pujakum shuar nui PujA! "Nuiti Yusa Murikri" Tichamkum. Yamaikia imiakratui tura Ashi shuar Niin nemarainiawai" tiarmiayi. ^27Tutai Juan Timiayi "Ashi kakarmaka aya Yusaiyanchakait. ^28Wisha paant Timiajai "Wikia Kristuchuitjai antsu ni jintin iwiarat tusan emka akupkamuitjai." Nusha antukmarme. ^29Kame shuar nuwan nuatna nuna aishrinti. Nuatnaiyak aishman nuwejai A!ujnainiakui, ni amikrisha nuna antuk ti waraatsuk. Wisha Nunisnak aents Jesusai wenakui ti waraajai. ^30Niisha tuke nankaamaku uunt ajastiniaiti antsu wikia tuke Timiancha ajastiniaitjai." Juan tu chichasmiayi. ^31Nayaimpinmaya tara nuka Ashi nankaamakuiti. Nunkaya nuka, nunkaya asa Ju nunkanmayanak A!ujmatui. Nayaimpinmaya tara nuka Ashi nankaamakuiti ^32tura nui antukmancha iismancha A!ujmatui. Turasha ni chichamen A!ntuiniatsui. ^33Antsu ni chichamen A!ntana nuka "Yusa chichame ImiA! nekasaiti" tawai. ^34Yus akupkamuka Yusa chichamen etserui. Yuska ni Wakanin ementutsuk susa asamtai tu etserui. ^35Yus Apa ni Uchirin anea asa Ashi ana nuna Iisti tusa ataksaiti. ^36Shuar Yusa Uchirin EnentA!imta nuka yamaram iwiaakmanum akiinia asa tuke Yusai shiir pujustiniaiti. Antsu Yusa Uchirin EnentA!imtatsna nuka nu iwiaakmanum akiiniachuiti antsu Yus tuke niin kajerkaiti. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 "Jesus Untsuri shuaran ni nemarin awajeawai; kame Juanjai nankaamas Untsuri imiaawai" taman Pariseu shuar antukarmiayi. ^2Nekaska Jesus imiakratchamiayi, antsu ni unuiniamuri Turawarmiayi. ^3Pariseu nu chichaman antukarman Jesussha NekA!a Jutia nunkanmaya jiinki Karirea nunkanam waketkimiayi. ^4 WA!ketuk Samaria nunkanmaani nankaamaktiniuyayi. ^5Samaria nunkanam weak Sekar peprunam jeamiayi. Nu pepru jeastatuk Jakupa nunke A!miayi. Jakupsha nu nunkan ni Uchirin Jusen Ti yaunchu susamiayi. ^6Nuisha yumirmat A!miayi. Jakup taurma asamtai "Jakupa yumirmatri" tiarmiayi. Tutupin jeamtai Jesussha pimpiki winis yumirmat ayamach pujusmiayi. ^7Nui pujai Samarianmaya nuwa Yumi shikiktajtsa TA!miayi. Tura Jesus "Entsa surusta" Timiayi. ^8Jesusa unuiniamurisha yurumkan peprunam sumaktajtsa wearu asamtai aya Jesusak pujumiayi. ^9Samarianmaya nuwa Jesusan Timiayi "?Itiura Israer-shuaraitiatmesha Samarianmaya nuwa aisha entsa seatam?" Kame Israer-shuar Samarianmaya shuarjainkia penke chichachu A!sar nuna Timiayi. ^10Jesussha Timiayi "Yus Suamu nekakmeka tura entsa surusta TA!jam nusha nekakmeka ame antsu Seattinme tura Wikia iwiaaku entsan amasaintjai." ^11Nuwasha Timiayi "Uunta, entsasha ti initiaiti tura shikiktincha takaktsume. ?Tuyan iwiaaku entsasha surustam? ^12Ii uuntri Jakup ju yumirmatan taur juyanak niisha ni Uchirisha ni Waakarisha umararmiayi. NuyA! ikiurtamkimiaji. ?Amesha Jakupjai nankaamas kakarmakaitiam?" ^13Jesussha Timiayi "Ashi shuar ju entsan umarka ataksha kitiamtiatui. ^14Antsu Wi Suajna Nu entsan umarka penke kitiamchattawai. Antsu nu entsa Wi susamuka ni EnentA!in Pukunia aintsan tuke pajamtiatui nujai tuke iwaaku Pujusti tusa. ^15Tutai nuwa Timiayi "UuntA!, winiasha nu entsa surusta. Wisha kitiamcha A!taj. Tura ju entsancha shikiktinian TA!chataj" Timiayi. ^16Nuyasha Jesus Timiayi "Aishrum untsukam utitia, turam jui TatA!." ^17Nuwasha "Winia aishur atsawai" Timiayi. Tutai Jesus Timiayi "Maa, nekas tame. Aishrum atsawai. ^18Kame ame aishrum senku (5) takusuitme. YamA!i takakmena nusha ame aishrumchaiti. Nekas tame." ^19Nuna antuk nuwasha Timiayi "Uunta, ame Yusnan etserniuchukaitiam. ^20Ii uuntrinkia tuke Samarianam pujuarmia nu Ju nainnium Yusan tikishmatrarmiayi. Antsu A!tum Israer-shuar A!rumna nu aya Jerusarennum Yus TikishmA!tratniuiti TA!rume." ^21Jesus Timiayi "NuwA!, EnentA!imsata. Tsawant jeattawai A!tum Ju NA!inniumsha TA!tsuk tura Jerusarennumsha wetsuk Yus Apa tikishmatratin. ^22Atum tikishmatrum nuka nekatsrume. Iikia tikishmatrajnia nu nekaji. Israer-shuarnumia Uwemtikkiartin winiakui nekaji. ^23Tsawant winittiana nu YamA!i jeayi. Ashi shuar Yus Apan nekas tikishmatainiakka tuke wakanjai tuke EnentA!ijiaisha awajitsuk tikishmatrartatui. Nunisan tikishmatrurat tusa wakerawai Yus Apa. ^24Yuska Wakaniiti tura Ashi Niin tikishmatainia nuka tuke Wakanijiai tura tuke EnentA!ijiai awajitsuk tikishmatratin ainiawai." ^25Nuwasha Timiayi "Anaikiamua nu TA!tiniaiti. Nusha Kristuiti. Niisha taa Ashi jintintramattaji." ^26Jesus Timiayi "Wiitjai. Amin chichaajmena Nu Kristuitjai." ^27 Nuin ni unuiniamuri TA!armiayi tura nuwajai chichaa pujan WA!inkiar ti EnentA!imprurarmiayi. Tumaitiat "?Wari wakerakmea nuwajai chichaam?" Titinian arantukarmiayi. ^28Nuyanka nuwa ni yumirin ikiuki peprunam we Ashi aentsun Timiayi ^29"Winiirum iitiarum, shuar Ashi wi Turamun Turuta nu. ?Juka Kristuittiya?" ^30Tutai peprunmaya Jiinkiar Jesus pujamunam wearmiayi. ^31Jeainiatsain ni unuiniamuri seak tiarmiayi "Uunta, YurumA!ta." ^32Tura Jesus Timiayi "Wi Yuatniunka takakjai A!tum nekachman." ^33Ni uniuniamurisha NuA!mtak anniasarmiayi "?Chikich shuar yurumak Itiarim TA!tsuash?" tiarmiayi. ^34Tura Jesus Timiayi "Winia akuptukua nuna wakeramuri Turakun tura ni takatrin takaakun Wijiainkia YurumA!tniua aintsan IkiakA!atui. ^35Atumka "Tuke kuatru nantu A!rak Juuktin taasai" TA!tsurmek. Turasha Wi TA!jarme, shuar wininia nu iistarum. Yus-Chicham ni EnentA!in araamuiti. Tura Juuktin tsawant jeayi. ^36Arakan Juaka akinkiatniuiti. Juukmataisha nu shuar uwemprar tuke iwiaaku pujusartatui. Nunisan arakan araana nusha Juana nusha mai metek warasartatui. ^37Tiniu armia nuka nekasaiti: "Chikichik araawai Chikichcha Juawai." ^38Iis, Chikich araakmamu Juuktinian akupkaitjarme. Atum araachiatrumek Chikich takasmanum atumsha pachiintiukuitrume" Timiayi. ^39Tura Nuwaka peprunam JeA! "Ashi wi Turamun ujatkayi" takui Untsuri shuar Jesusan ti shiir EnentA!imtusarmiayi. Niisha Samarianmaya shuar A!rmiayi. ^40Nu asamtai Ashi Jesusai taar niijiai PujusA!t tusa seawarmiayi. Tutai Jesus JimiarA! tsawant nui pujusmiayi. ^41Nu shuar Untsuri ni chichamen antukar Jesusan ti shiir EnentA!imturarmiayi. ^42NuyA! nuwan tiarmiayi "Yamaikia aya ame chichammijiain Jesus EnentA!imtatsji antsu imia iisha ni chichamen anturkaji. Tura nekaji nekas Kristuiti, Ashi shuaran Uwemtikin." ^43 JimiarA! tsawant nankaamasmatai Jesus Samaria nunkanmaya jiinki Karirea nunkanam wemiayi. ^44Karireasha Jesusa nunke asamtai, ainsha Jesus timia aintsan A!miayi: "Yusnan etserniun Ashi shuar penker anturainiawai antsu nuna nunkeyanka niin anturainiatsui." ^45Tuma ain Karirea nunkanam jeamtai auya shuarsha Jerusarennum paskua NA!mpernum wearu A!sar tura Ashi ni Turamun nui wainkia A!sar ti shiir awajsarmiayi. ^46NuyA! Jesus KanA! peprunam atak TA!miayi. Nu peprunmasha nuik Jesus yumin umutai awajsamiayi. Jesussha nui pujai YajA! peprunam KapernA!umnum akupniu takarin A!miayi. Ni Uchirisha jaa tepemiayi. ^47Niisha Jesus Jutianmaya Karirea nunkanam taman antuk Jesusai wemiayi. Tura ni Uchiri JA!katin tepakui ni jeen we ni Uchirin tsuarat tusa Jesusan seamiayi. ^48Jesussha Timiayi "Aya aents Turachminian Turakui iisrum aya Nujain Winia EnentA!imtarme." ^49Tura takarin Timiayi "Uunta, winia uchir JA!atsain wari winitia." ^50Nuinkia Jesus Timiayi "Jeemiin waketkitia. Yamaikia ame uchiram penker ajasai." Tutai Nu aishman Jesus TA!man antuk wemiayi. ^51Ni jeen JeA!temA!mtai ni takarniuri inkiun tiarmiayi "Yamaikia uchiram penker ajasai." ^52Apasha inintrusmiayi nantu urukaim penker ajasma. Niisha tiarmiayi "Yau, nantu pukuntamtai, tsuemun michatramai" tiarmiayi. Nuna antuk Uchi Aparisha EnentA!imsamai. ^53Nantu pukunta ai Jesus "Ame uchiram penker ajasai" timia Nuni ain michatraiti. Tuma asamtai niisha Ashi ni shuarisha Jesusan nekas EnentA!imturarmiayi. ^54Jesus nu Turamujai ni kakarmarin JimiarA! iniakmasmiayi. Nunasha Jutianmaya jiinki Karirea nunkanam JeA! Turamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Nu nankaamasmatai, Israer-shuar namperan najanainiakui Jesus ataksha Jerusarennum waketkimiayi. ^2Jerusaren yama wayamunam murik wayatin waiti Tijiuch amia nui entsa pajamtai jeammauyayi. Nu pajamtain Petesta tiarmiayi. Nuna WA!itirisha senku (5) A!rmiayi. ^3Nui Untsuri JA!iniak nunkanam tepearmiayi. Kusurusha shutuapsha tampemakusha tepesar entsa miartukat tusa NA!kasarmiayi. ^4Kame ni TA!taj taku Yusa suntari TA!uyayi entsan umuchkiattsa. Nuyanka emka shuar EntsA! WayA! nu ni JA!amuriya TsuA!marmiayi. ^5Aishman Traintiuchu (38) uwi jaa TepA! nui A!miayi. ^6Jesussha nu shuaran nui tepan WA!inkiA!miayi. Tura Untsuri uwitin jaa tepan NekA!a aniasmiayi "?Shiir ajastiniak wakeram?" ^7Tutai jaasha Timiayi "Uunta, entsa muchitkiui ?winia yaki EnketA!t? Kame wi EnkemA!taj tai Chikich emka EnkemA!iniawai." ^8NuyA! Jesus Timiayi "Nantaktia. Ame peakrum jukim WetA!." ^9Nu chichamtaik aishman shiir ajasmiayi. Tura ni peakrin Juki wemiayi. Nusha ayampratin tsawantai Turunamiayi. ^10Tuma asamtai Israer-shuar shiir ajasun tiarmiayi "YamA!i ayampratin tsawantaiti. Peakrum Jukishtiniaitme" tiarmiayi. ^11Aishmansha Timiayi "Winia tsuara nu "Peakrum jukim WetA!" turutni" Timiayi. ^12Nuinkia aniasarmiayi "?Ya "Peakrum jukim WetA!" Turamam?" tiarmiayi. ^13Tura aishmansha Niin TsuA!run nekachmiayi. Untsuri shuar nui aa asamtai tura Jesus weu asamtai niin nekaachmiayi. ^14Atak Jesus Yusa Uunt Jeen aishmankan WA!iniak Timiayi "Antukta. Yamaikia shiir ajasume. Atak TunA!a Turawaip; nu arant AjasA!im" Timiayi. ^15Nuinkia aishman Jesus niin TsuA!rman NekA!a Israer-shuaran ujakmiayi. ^16Tuma asamtai ayampratin tsawantai Turamtai Israer-shuar Jesusan maatai tusar aintrarmiayi. ^17 Tura Jesus Timiayi "Wina Apar tuke yamaisha takawiti. Nunisnak Wisha takaajai." ^18Tutai Israer-shuar nuna nankaamas maatai tusa wakeriarmiayi. Ayampratin tsawantai takaakui kajerkarmiayi. Tura nu arantcha "Yus winia Aparuiti" takui Yusjai metek EnentA!imtumawai tusar nu arant kajerkarmiayi. ^19NuyA! Jesus Timiayi "Ti nekas TA!jarme, Yusa Uchirinkia ni EnentA!ijiain takaatsui. Antsu aya winia Apar takaana nuna iisan metek takaajai. Ashi winia Apar Turamun Wisha ni Uchiri asan metek takaajai. ^20Ni Uchiri asamtai winia Apar anentui tura Ashi tura nuna iniakturui. Tura nuna nankaamas tujinkiamnian iniaktursattawai Wisha Turatniun. Tura nuna Turakui ashamkattarme. ^21Winia Apar jakamunmayan iwiaaku ajasat tusa Ni wakerana nuna inianteatsuk. Nunisnak, ni Uchiri asan, Wi wakeraj nuna iwiaaku AwA!jsA!mniaitjai. ^22Winia Aparka Sumamtiktsui antsu shuar Sumamtikiatniun ni Uchirin Susaiti. ^23Tuma asamtai Ashi shuar Yus Apan shiir awajainia aintsan ni Uchirincha metek shiir awajsatin ainiawai. Yus Apa ni Uchirin akupka asamtai, Uchin shiir awajeatsna nuka Yus Apancha shiir awajeatsui' Timiayi. ^24`Ti nekasaiti. Winia chichamprun A!ntana Nu shuarka Winia Akuptukun EnentA!imtak ni iwiaakmarin tuke amuukashtinian takakui. Nu shuarsha Ayashi iwiaakuitiat JA!kauyi antsu YamA!i nekas iwiaakuiti. Tuma asa sumamashtatui. ^25Ti nekasaiti. Tsawant winittiana nu jeayi. Nu tsawant jaka ainia nu Wi untsumman antukar umirkarka iwiaaku ajasartatui. ^26Iis, winia Apar iwiaaku awajsatniun takakui. Tura Winiasha, ni Uchiri asamtai, iwiaaku awajsatniun surusuiti. ^27Nu arantcha wi Aents Ajasu asamtai, shuaran Sumamtikiatniun surusuiti. ^28"Ju chicham itiurchataiti" EnentA!imprairap. Atak tsawantai wi untsumman Ashi JA!karu ainia nu antukartatui. ^29Tura Ashi iwiarsamunmaya Jiinkiartatui. Penker Turawarusha nantakiar tuke iwiaaku pujusartatui. Antsu TunA!a Turawarusha nantakiar jinium surunkartatui' Timiayi. ^30`Imia Wiki takaatsjai. Antsu Yus tana Nunisnak Sumamtikeajai. Wi wakeraj nuna EnentA!imtsuk antsu winia Apar wakera nuna wakerukan, Nii akupta asamtai, awajitsuk Sumamtikjai. ^31 Aya Wiki "Yusaiyaitjai" TA!kunka winia chichamur A!ntar ainti. ^32Chikichcha awai. Niisha "Yusaiyaiti" Turutui. Ni chichamesha ImiA! nekasaiti. ^33Atumsha Juankai wi Turamu inintrusmarme tura nii timia nu nekasaiti. ^34Tuma ain aents TA!man atsumatsjai. Antsu Juanka chichame EnentA!imkiuram uwempratarum tusan TA!jarme. ^35Juansha jiya Nunis keemai. Atumsha ishichik tsawantin Nu TsA!apninnium warastin EnentA!impramarme. ^36Tura Winia "Yusaiyaiti" Turutna nu, Juanjai nankaamas penkeran takakjai. Wi takasma Nuiti. Winia Apar takastinian surusma nuna takaakun nujai PA!antaiti Yus Apa akupkamuitjai. ^37Winia Aparsha, akuptuku asa, ayamprutui. Turasha A!tumka ni chichamesha antukchaitrume tura WA!intiash WA!inkiachuitrume. ^38Yus Apa akuptukuiti. Tuma asamtai Winia EnentA!imturchakrum winia Aparu chichamesha atumi EnentA!in wayachuiti. ^39Atumka Yus-Chicham yaunchu aarma nui iwiaaku A!tinian WA!inkiataj tusarum ti unuimiaruitrume. Nu chichamsha Winian A!ujmatui. ^40Tuma ain nekas iwiaaku A!taj tusarum Wini TA!tin nakitiarme" Timiayi. ^41"Shuar Winia "Shiiraiti" Turutainiakuisha nuna PA!chiatsjai. ^42Maa, Wi nekajrume. Atumka Yus aneatsrume. ^43Winia Apar akuptukmatai TA!witjai Turasha nakitrarme. Antsu Chikichka Ni EnentA!ijiain jeartamkuinkia nuka A!tum wakerarme. ^44Atumka NuA!mtak "Shiir EnentA!imtursati" tu EnentA!imtunaiyarme. Tura Yus EnentA!imturma nuka PA!chiatsrume. Nujainkia ?itiurak Yus EnentA!imtustam? ^45"Ii tunaarin Yusai etserturmaktatji" turutiirap. "Muisais akupkamun umirkan uwemprattajai" TA!tsurmek. Antsu Muisais aarma nujai Atumi tunaari etsernaktatui. ^46Iis, Muisais Winia aatrurmiayi. Atumsha ni timia EnentA!imtakrumka Winiasha EnentA!imturaintrume. ^47Tura ni aarma EnentA!imtachkurmeka ?itiurak wi tama EnentA!imtustarum?" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Nu nankaamasmatai Jesus Karirea antumiannum amain katinmiayi. Nu antumiansha Tipirias antumian tuiniawai. JimiarA! NA!artiniaiti. ^2Untsuri shuar Jesus ti JA!inian TimiA! WA!rik tsuan WA!inkiaru A!sar Niin nemariarmiayi. ^3 ^4Israer-shuara paskuanamperi ishichik ajasmatai Jesussha ni unuiniamurijiai NA!innium waka nui pujusmiayi. ^5Jesussha Untsuri aents wininian WA!iniak Jiripin Timiayi "TimiA! Untsuri shuar ayuratniusha ?tuyan yurumak sumaktaj~i?' Timiayi. ^6Kame Jesuska Nii Turattana nuna neka asa Jiripi warittin tusa Timiayi. ^7Jiripisha NuyA! Timiayi "TimiA! nukap kuitjai tanta sumakmesha Ashi ishichik susamsha jeachaintjia" Timiayi. ^8NuyA! Chikich unuiniamuri Antres, Pitru yachi, Timiayi ^9"Uchi jui senku (5) tantan JimiarA! namakjai takakui. Ausha TimiA! Untsurinmasha jeatpiash" Timiayi. ^10Nuyanka ""Ashi pujustarum" titiarum" Timiayi Jesus. Aishmansha nuwasha uchisha irunmiayi. Tura Chirichri Nukap aa asamtai nuisha senku mir (5.000) aishman pujusarmiayi. ^11Jesussha nu tantan achik Yusan yuminkias ni unuiniamurin susamiayi. Niisha Ashi nui pujuinian Susarmiayi. Namaknasha Nunisan Ashi ni wakeriarmiania nuna Susarmiayi. ^12Jemararmataisha Jesus ni unuiniamurin Timiayi "Ampirma Juukrum chankinnium chumpiatarum. WasurnA!kain." ^13Niisha senku (5) tantanmaya ampirman Juukar tuse (12) chankinnium aimkiarmiayi. ^14Nu shuarsha Jesus Turamun iisar tiarmiayi "Ju nekas Yusnan etserin TA!tinia Nuchakait." ^15 Shuar Jesusan uunt akupin awajsataj tutai Jesus NekA!a Ninki NA!innium wemiayi. ^16Kiakui Jesusa unuiniamuri antumiannum wearmiayi. ^17KA!shisha Jesus tuke TA!chamtai uunt kanunam EnkemA!war KapernA!um peprunam weenak Jiinkiarmiayi. ^18Tura nase ti Umpuakui Chichimi ti wajaimiayi. ^19Ajapen ajasar Jesus EntsA! PA!tatek nanamas Tijiuch winian WA!inkiar ashamkarmiayi. ^20Tura Jesus "Wiitjai. Ashamprukairap" Timiayi. ^21Nujainkia ti shiir warasar kanunam itiaawarmiayi. Tura nu chichamtaik ni weamunam jeawarmiayi. ^22 Kashincha Chikich shuar amain ayuramunam kanararu nekaawarmai. Jesusa unuiniamuri Jesusjainchu chikichik kanu amia nujai wearun nekaawarmai. ^23Nui chichak matsatai Tipirias peprunmaya Chikich kanu TA!armiayi. Yau Jesus Yusan yuminkias tantan ayuramunam Tijiuch TA!armatai ^24nu shuar, Jesussha ni unuiniamurisha nui atsuiniakui, nu kanunam EnkemA!war KapernA!um peprunam Jesusan EA!ktajtsa wearmiayi. ^25Entsa amain Jesusan WA!inkiar aniasarmiayi "Uunta, ?Urutia juisha TA!mam?" ^26Jesussha Timiayi "Ti nekas TA!jarme. Aents tujintiamu NekA!a asarum eatsurme. Antsu tanta yuarum jemaru asarum eatrume. ^27JuyA! yurumak amuukatin asamtai ti pachisairap. Antsu amuukashtin yurumak tuke iwiaaku pujustinian amaana nu takarsatniuiti. Nu yurumkanka Wi, Aents Ajasu asan, susattajrume. Yus Apa nuna Turatniun surus "Juka ShuA!ran YA!inkiartiniaiti" Turutui" Timiayi. ^28 Tutai inintrusarmiayi "?Wari Turatniuitiaj~i Yus wakerana nu umiktin?" ^29Jesussha Timiayi "Yus akupta asa Winia EnentA!imtursarat tusa wakerawai." ^30Tutai aniasarmiayi "?Aentsti tujintiamuka Wari Turattam ii iisar Amin nekas EnentA!imtustin? Chikichcha TuratA!. ^31Yaunchu ii uuntri aents atsamunam ManA! yurumkan nayaimpinmaya susamun YurumA!warmiayi. Yus-Chichamnum Nunik aarmaiti: "Nayaimpinmaya yurumkan Yus susamiayi." Tu aarmaiti" tiarmiayi. ^32Jesussha Timiayi "Wi TA!jana nu nekasaiti. Muisais Atumi uuntrin nayaimpinmaya yurumkan Susachmiayi. Antsu winia Apar YamA!i nekas apatkun nayaimpinmaya Suramui. ^33Iis, Yusaiya apatkunka, nayaimpinmaya TA!ra nu Suramui tura nekas apatuk asa Ashi shuaran nekas iwiaakman Suawai." ^34Tutai "Uunta, nu apatuk tuke amasta" tiarmiayi. ^35Tura Jesussha Timiayi "Wiitjai nu apatuk nekas iwiaakman Suana nu. Wini winiana Nu shuar penke tsukamashtatui, tura Winia EnentA!imturna nusha tuke kitiaarchattawai. ^36Turasha wi Turamu WA!inkiurmesha winia chichamur EnentA!imtatsrume. ^37Ashi shuaran winia Apar tsankatrukarmiania nu, Wii shuar ajasartatui. Winin winiana Nunaka penke nakitrashtatjai. ^38Wi wakeraj nuna Turatniun TA!chaitjai antsu Winia akuptukmia nuna umirkatniun TA!witjai. ^39Winia Apar akuptukuiti tura juna wakerawai. Ashi winia tsankatrukman EmenkA!tsuk amuukatin tsawantai iniantkiarat tusa wakerawai. ^40Yus Apa wakerana nu Juiti. Ashi shuar Winia "Yusa Uchirinti" tu EnentA!imturkui yamaram iwiaakman tuke takusat tusa wakerawai. Nu shuarnaka amuukatin tsawantai iniantkittiajai" Timiayi Jesus. ^41Tura Jesus "Wiitjai, nayaimpinmaya apatuk akupkamu" takui Israer-shuar Jesusan A!ujmatiarmiayi. ^42Tura tiarmiayi "Ju Jesuschakait, Juse Uchiriya nu. Iikia ni Aparisha Nukurisha nekatsjik. ?Itiurak "Nayaimpinmaya TA!raitjai" ta?" tiarmiayi. ^43Jesussha Timiayi "Tu A!ujmatrukairap. ^44ShuA!ran winia Apar Akupturkachuitkiuinkia penke weanturkachainti. Tura Winia akupturna nuna amuukatin tsawantai IniA!ntkittiajai. ^45Yusnan etserniu aarmarin tawai "Ashi Yus jintintiamu A!rtatui". Nunisan Ashi Yusa chichamen antukar unuimiatainiakka Wini TA!iniawai' Timiayi. ^46`Aya Wiki Yusaiya tau asan Yusan WA!inkiaitjai. Chikichka penke WA!inkiachuiti. ^47Ti nekas TA!jarme. Winia EnentA!imturna Nu shuarka yamaram iwiaakman amuukashtinian takakui. ^48Wikia iwiaakman Suana Nu apatkuitjai. ^49Iis, Atumi uuntri aents atsamunam ManA! yurumkan Yuawariatcha Ashi JA!karmiayi. ^50Antsu Wi TA!jana Nu apatkun shuar Yuakka JA!kachartatui. ^51Wikia nayaimpinmaya iwiaaku apatkuitjai. Nu apatkun shuar yuakka tuke iwiaaku A!tiniaiti. Nu apatkun Wi susattaj nusha winia ayashruiti. Ashi shuar Yusai iwiaaku pujusarti tusan winia ayashrun susattajai" Timiayi Jesus. ^52NuyA! NuA!mtak A!ujmattsar tiarmiayi "?Itiurak ni ayashinkesha ayurtamattaj~i?" tiarmiayi. ^53Jesussha Timiayi "Ti nekas TA!jarme, Wi Aents Ajasu asamtai winia ayashur Yuatniuitrume. Winia ayashur Yuachmeka tura winia numpar umarchamka nekas iwiaaku pujatsrume. ^54Winia ayashrun Yuana nuka tura winia numparun umakka yamaram iwiaakman amuukashtinian takakui. Tura nu shuaran amuukatin tsawantai IniA!ntkittiajai. ^55Winia ayashruka nekas yurumkaiti tura winia numparsha nekas umutainti. ^56Winia ayashruncha Yuaka tura winia numparnasha umaka Wijiai tsanin pujawai tura Wisha nu shuarjai tsaninkian pujajai. ^57Yus Apa, Winia akuptukuka, nu iwiaakma nerenniuiti. Tuma asamtai ni iwiaakmariin iwiaaku pujajai. Nunisan Winia yurakka winia iwiaakmarui iwiaaku pujustatui. ^58Nayaimpinmaya apatkun tajai. Ju apatuk ManA! yurumka aintsachuiti. Atumi uuntri ManA! yurumkan yuawarsha Ashi JA!karmiayi. Antsu ju apatkun shuar Yuakka tuke iwiaaku pujustatui" Timiayi Jesus. ^59Nunaka Jesus Israer-shuar iruntainiam unuiniarmiayi. ^60 Nu chichaman antukar Jesusa unuiniamuri chicharainiak "Nii tana nu ti itiurchat asamtai ?yaki antukminiait?" tiarmiayi. ^61Jesussha ni A!ujmatman NekA!a Timiayi "Atum "ju chicham itiurchataiti" TA!rumek. ^62WA!tsek, Wi nayaimpiniam pujumiaj nui waketkimtaisha ?urukawaintrumek? ^63Wari, aya wakanik iwiaakman Suwaiti. Ayashkia penke aantraiti nekas iwiaaku awajsatniun. Wi TA!jana nujai ImiA! nekas wakankia iwiaaku awajsamniaiti" Timiayi Jesus. ^64Tura Jesus Niin EnentA!imtachun tura Niin suruktatna nunasha yaunchu neka asa ni unuiniamurin Timiayi "Atumiincha winia chichamprun EnentA!imtachu tuke awai. ^65Nu asamtai Timiajrume "ShuA!ran winia Apar akupturkachmaitkiuinkia penke weanturkachainti" Timiajai" Timiayi Jesus. ^66Nuyasha ni nemarniuri Untsuri armia nu Jesusan ikiukiar atakka Niijiai wekasacharmiayi. ^67NuyA! Jesus ni tuse (12) unuiniamurin chicharainiak "?Atumsha wetin wakerarmek?" Timiayi. ^68Semun Pitrusha A!ikmiayi "Uunta, ?YA!inin wetaj~i? Ame chichammijiain nekas iwiaaku A!miniaiti. ^69Ame Kristu asam nekas iwiaaku Yusa Uchirinme. Nuka EnentA!imtusar ti paant nekaji" Timiayi. ^70Jesussha Timiayi "Ashi tuse (12) A!rumna nu achikiuitjiarme nekas Wii shuar ajastin. Tuma ain Atumiin chikichik iwianchiiti" Timiayi. ^71Nuna taku Jutas Iskariutin, Semunka Uchirin, EnentA!imtus Timiayi. Jutassha ni unuiniamurintiat Jesusan ukunam surukmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 Nu nankaamasmatai Jesus Karirea nunkanam wekaimiayi. Jutia nunkanam wechamiayi Israer-shuara uuntri nui MA!ataj tutai. ^2Tura Israer-shuar aak aakmatai namperi jeatemamtai ^3Jesusa yachi wishikiainiak tiarmiayi "?Urukamtai juisha pujam? Jutia nunkanam WetA!, aisha ame unuiniamuram Turam nuna iisarat. ^4Ashi shuar nekaawarat TA!kumka uukam Turawaip. Ti tujintiamu Turiniaitkiumka Ashi shuar iimmianum TuratA!" tiarmiayi. ^5Ni yachisha ishichkisha Niin EnentA!imtachu A!sar tiarmiayi. ^6Tura Jesus Timiayi "Winia tsawantur nampernum wetin jeatsui. Atumjainkia NA!nkamas tsawant wetin penkeraiti. ^7Ju nunkanmaya aents atumniaka kajertamatsrume. Antsu ni tunaarin etsertin asamtai Winiaka kajertuiniawai. ^8Atumka nampernum wetarum. Wikia tsawantur jeachkui weatsjai." ^9Juna tinia Jesuska Karirea nunkanam JuA!kmiayi. ^10Ni yachi wearmatai Jesussha nampernum wemiayi. Tura nekarawarain tusa uumak wemiayi. ^11Israer-shuara uuntrisha NA!mper irunturmanum eakar "Nu aishmansha ?tuin PujA!?" tiarmiayi. ^12Ashi shuarsha Niin A!ujmatiarmiayi. Chikich "penkeraiti" tiarmiayi. Tura chikichcha "Penkerchaiti. Aya anankartawai" tiarmiayi. ^13Tura Israer-shuara uuntrin ashamainiak uuk A!ujmatiarmiayi. ^14 Nampersha ajapen ajasmatai Jesus Yusa Uunt Jeen WayA! ShuA!ran unuiniamiayi. ^15Israer-shuara uuntrisha nuna iisar ti EnentA!imsar chichaak "Jusha UnuimiA!trachiatcha ?itiurak ImiA! neka?" tiarmiayi. ^16Jesussha Timiayi "Wi unuiniajna nu winia chichampruchuiti antsu Winia akuptukua Nunan unuiniajai. ^17Yus wakerana nuna shuar nekas umiktinian wakerakka winia chichamprun nekaattawai. Nekas Yusnaitkiuinkia, nuna nekaattawai. Aya wi EnentA!immiajain chichaakuisha, nuna nekaattawai. ^18Ni EnentA!immiajai chichaana nuka Ashi shiir EnentA!imtursarti tusa chichaawai. Antsu niin akupka nuna shiir awajsarti tusa wakerak, nekas WA!itratsuk tawai. ^19Muisais Yusa akupkamurin Atumi uuntrin amaschamka. Tuma ain nu umitsuk mantuatin wakerutarme" Timiayi Jesus. ^20Nu shuarsha tiarmiayi "WA!urtsumek. ?Ya mantamataj tusa wakera?" ^21Jesussha Timiayi "Ayampratin tsawantai Chikichki Turamtai ti EnentA!imtsurmek. ^22Muisais Ashi tsupirnaktinian akupkachmiayi. Antsu ni uuntrinkia nuna akupka ainiawai. Tuma ain A!tumka Muisais akupkamu umiktai tusarum ayampratin tsawantaisha uchi aishman Tsupirnaitrume. ^23WA!tsek, Muisais akupkamu uminkiati tusarum ayampratin tsawantaisha uchi aishman Tsupirkurmekaka ?urukamtai Wi ayampratin tsawantai aishmanka Ayashi takamtsuk TsuA!rmatai kajertarum? ^24Shuar Turana nu iisam WA!rik Sumamtikiawaip. Antsu Inintrusam paant nekaam, nekasa nu EnentA!imtusta" Timiayi Jesus. ^25NuyA! Jerusarennumia shuar tiarmiayi "Maatai tuinia Nuchakait. ^26Tura nui Ashi A!ntamunam etserui tura suntar PA!chiniatsui. ?Ii uuntrisha "Nekas Kristuiti" tu EnentA!imtuiniawash? ^27Antsu nekas Kristu taa tuyan WiniA! nekanashtatui tura ju pujamuka Ashi nekaji" tiarmiayi. ^28Jesus nuna antuk, Yusa Uunt Jeen WajA! kakaram chichaak Timiayi "Winia nekararum TuyA! winiaj nu nekarme. Kame Nunisrum EnentA!imprume. Tura winia EnentA!irjai TA!chaitjai antsu winia Apar akuptukuiti. Niisha ti nekas akupniusha A!tumka nekatsrume. ^29Antsu Winia akuptukuitkiui aiya tau asan Wikia nekajai" Timiayi. ^30NuyA! sepunam enkeataj TA!yat achikcharmiayi ni tsawantri jeachu asamtai. ^31Tura Untsuri shuar Niin EnentA!imtusar "Kristu ta ?nuna nankaamas aentsti tujintiamun Turatpiash?" tiarmiayi. ^32Pariseusha Israer-patri uuntrisha Jesusnan timian antukar suntaran akupkarmiayi Jesusan achikiar sepunam enkeawarat tusar. ^33NuyA! Jesussha Timiayi "Aya ishichik tsawant atumjai pujustatjai. NuyA! ataksha Winia akuptuku pujana nui waketkittiajai. ^34Atumka EA!tkA!ttarme tura Wi weajna nui wechamniaitkiuram WA!itkiashtatrume." ^35Israer-shuarsha nuamtak aniniaisarmiayi "?Jusha tui weakuin iisha WA!inkiashtataj~i. Israer-shuar apachnium pujuinia nui we apachin unuiniartatuak. ^36Nii timia nu itiurkit. "Atumka EA!tkA!ttarme tura Wi weajna nui wechamniaitkiuram WA!itkiashtatrume" tana nu itiurkit?" tiarmiayi. ^37 Jista Amuamunam ti shiir najanawarmia nu tsawantai Jesus wajaki kakaram chichaak Timiayi "Shuar ni EnentA!in kitiamakka Winin taa umar kitiaken ImikrA!ti. ^38Winia EnentA!imturna nuka ni EnentA!iya entsa wa aintsan yamaram iwiaakman Suana Nu entsa jiinkittiawai." ^39Nuna taku Jesus "Ashi Yusan EnentA!imtusarun Yusa Shiir Wakani Susatniuiti" Timiayi. Tura Nunisan Yus-Papiniumsha aarmaiti. Antsu Jesus tuke nayaimpiniam weatsain Yusa Wakani shuar Susachmauyayi. ^40Chikich shuarsha nuna antukar "Ju nekas Yusnan etserin TA!tinia Nuiti" tiarmiayi. ^41Chikichcha "Juka nekas Kristuiti" tiarmiayi. Tura Chikichkia Jesus Karireanmayaiti tu EnentA!imiainiak tiarmiayi "Wari, ?Karirea nunkanmaya Kristu A!minkiait? ^42Yus-Papinium paant tawai "Kristuka yaunchu uunt akupin Tawit weeanmaya akiiniatniuiti, tawai. Tura Tawitia pepruriya Pirinnumia A!tiniaiti" tawai" tiarmiayi. ^43Tuma asamtai shuar NiishA!a NiishA!a EnentA!imprar kanakiarmiayi. ^44Chikich aiya nuka "sepunam enkeatai" tiarmiayi Turasha Turacharmiayi. ^45 Suntarsha waketkiarmiayi. Tura Pariseusha Israer-patri uuntrisha "?Urukamtai itiachuram?" tiarmiayi. ^46Suntarsha tiarmiayi "Chikichkisha ju aishman chichaa aanis chichaschaiti" tiarmiayi. ^47NuyA! Pariseu tiarmiayi "Atumsha anannarume. ^48Pariseutisha uuntcha nuna EnentA!imtuiniawash. ^49Penke shuarka yaunchu akupkamun nekachua nuka yajauchiniam yuminkramu ainiawai" tiarmiayi. ^50Nikiutemusha, kashi Jesusan tarimia nu, Pariseuitiat Timiayi ^51"Ii shuartikia, shuar ni Turamun etserkamu A!ntutsuk Sumamtikiachminiaiti" Timiayi. ^52Nuinkia niisha tiarmiayi "Wats, amesha Karireanmayanchuashitiam. Yus-Chicham A!ujsam nekaattame. Karireanmaya Yusnan etserin penke TA!iniatsui" tiarmiayi. ^53NuyA! Ashi ni jeen waketkiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 Tura Jesuska Uriwiu NA!innium wemiayi. ^2Tura kashin tsawar Yusa Uunt Jeen atak TA!matai Ashi shuar Niin KA!utkarmiayi. Turawarmatai Jesus pujus unuiniarmiayi. ^3NuyA! Israer-shuara jintinniurisha Pariseusha nuwan WA!inmakman Jesusan itiariarmiayi. Tura Ashi iruntramunam ajapen awajsarmiayi. ^4Tura Jesusan tiarmiayi "Uunta, ju nuwa tsanirma PujA! achinkiayi. ^5Muisais akupkamunmasha nuna Turaka "kayajai tukurar MA!atniuiti" tawai. ?Amesha warintmea?" tiarmiayi. ^6Aya mamikmar nekapsatai tusar tiarmiayi. Niin sumamtikiatniun wakeriarmiayi. NuyA! Jesus TsuntsumA! ni uwejejai NunkA! aarmiayi. ^7Tura tuke Iniam wajaki Timiayi "Ayu, atumiiya TunA!a Turichu A!kunka kayan achik niin emka tukuti" Timiayi. ^8Tura nuna ti, ataksha TsuntsumA! NunkA! aimiayi. ^9Tura ni chichamen antukar ni EnentA!in sumamawar uuntnumia Juki chikichik chikichik jiinki wearmiayi. Ashi wearmatai Jesus Ninki NuwA!jai JuA!kmiayi. ^10Jesussha wajaki aya nuwanak WA!iniak Timiayi "?Amin Sumamtikramainia nusha tuin pujuinia. Chikichkisha A!wak?" Timiayi. ^11Niisha "AtsA!, Uunta. Chikichkisha atsawai" Timiayi. NuyA! Jesus Timiayi. "Ayu. Wisha Sumamtikiatsjame. Yamaikia weme atakka TunA!a Turawaip" Timiayi. ^12 Ataksha Jesus Yusa Uunt Jeen iruntrarun Timiayi "Ju nunkanam Wi TsA!apninia aintsan shuara EnentA!in TsA!apniajai. Ashi Wijiai tsanin wekaana Nu shuar ni EnentA!in kiritniunam wekasashtatui antsu TsA!apnin yamaram iwiaakman Suana nujai wekasattawai." ^13Pariseu nuikia tiarmiayi "Ame penkerum tau asam TA!mena nu aantraiti." ^14Jesus Timiayi "TuyA! winiaj tura tui weaj nu nekatsrume, tura Wikia nekajai. Tuma asan winia penkerun TA!yatnak TA!jana nu penkeraiti. ^15Ju nunkanmaya aents EnentA!immiajai EnentA!imtakrum ti Sumamtikrume. Tura Wikia chikichkinkesha Sumamtiktsujai. ^16Tura Sumamtikkiunka awajitsuk Turajai. Iis, Wiki shuar Turamun penkerashit tusan EnentA!imtsujai antsu winia Apar Winia akuptukua nusha Wijiai metek shuar Turamun nekawai. ^17Atumi akupkamuriin aarmaiti: "JimiarA! shuar mai Nu chichamnak TA!kuinkia nu chicham nekasaiti." ^18WA!tsek Wisha winia Aparsha mai metek taji. Winia Aparsha akuptukuiti" Timiayi. ^19Tutai "?Ame apasha tui PujA!?" tiarmiayi. Jesussha Timiayi "Atumka Winiasha winia Aparsha nekatsrume. Winia nekarkurmeka winia Aparsha nekaawaintrume." ^20Nuna Yusa Uunt Jeen Yusa Kuitrin suinia nui Timiayi. Tuma ain sepunam enkeatniun achikcharmiayi ni tsawantri jeachu asamtai. ^21 Jesus ataksha Timiayi "Wikia weajai. Atumsha EA!tkA!ttarme tura wi weamunam wechamniaitkiuram Atumi tunaarijiain jakattarme." ^22Israer-shuarsha tiarmiayi "Wi weamunam wechamniaitrume" tutai, nuinkia MA!amatpiash" tiarmiayi. ^23Nuinkia Jesus Timiayi "Atumka nunkayaitrume antsu Wikia nayaimpinmayaitjai. Ju nunkayaitrume tura Wikia juyanchuitjai. ^24Tuma asamtai TA!jarme "Atumi tunaarijiai jakattarme." Nekas Wi TA!jana Nuitjai. Tura nu EnentA!imtachkurmeka atumi tunaarijiai jakattarme" Timiayi. ^25Niisha aniasarmiayi "?Amesha YA!itiam?" Jesussha Timiayi "Yaunchu TA!jarme. ^26Nu arantcha atumin Sumamtikiatjarum tusan ti Timiniaitjai. Winia Apar akuptukua nuka tuke nekasa nuna tawai. Tura aya ni taman antukan Ashi shuaran nunak tajai" Timiayi. ^27Tuma ain ni Aparin A!ujmatman penke nekaacharmiayi. ^28Tuma asamtai Timiayi "Aents Ajasuitjiana ju, numiniam ajintruarum Yaki takuriakrumin Nujainkia nekarattarme. Wi TA!jana Nuitjai tura winia EnentA!irjain takatsuk aya winia Apar unuitiurmanak TA!jai. ^29Winia akuptukua nuka tuke Wijiain pujawai. Winia Apar wakeramun tuke shiir Turakui ikiurkichuiti" Timiayi. ^30Tutai Untsuri shuar Niin nekas EnentA!imtusarmiayi. ^31 Israer-shuaran Niin shiir EnentA!imtusarmia nuna Jesus Timiayi "Wi TA!jarmena nu yawetsuk Turakrumka nekas winia unuiniamur A!tatrume. ^32Nujaisha TimiA! nekas ana nu nekaattarme tura nekas ankant ajastatrume" Timiayi. ^33Niisha tiarmiayi "Iisha ApraA!m weeaitji. Chikicha takarniur A!tai tusar penke emetachmaitji. ?Urukamtai "Ankant ajastatrume" tame?" tiarmiayi. ^34Jesus Timiayi "TimiA! nekasaiti, Ashi shuar tunaan Turuinia nuka nu tunaajai emetamuiti. Tuma asa takarniua Nunisan ajasuiti. ^35Takarniusha ajapnamnia asamtai Yus atumin ajapramamniaitrume. Tura Akupniu Uchirinkia ni Aparijiai tuke pujawai. ^36Tuma asamtai Akupniu Uchiri ankant awajtamsamtainkia ImiA! nekas ankant pujustatrume. ^37Atum ApraA!m weeaitrume nekajai. Tumaitiatrum winia chichamur A!ntachu asarum mantuataj TA!rume. ^38 Winia Apar iniaktursamun A!ujmatjai. Atumka Atumi uuntri timia Turarme" Timiayi. ^39Tutai niisha tiarmiayi "Iikia Israer-shuar asakrin ii uuntrinkia ApraA!maiti" tiarmiayi. Tura Jesus Timiayi "Nekas EnentA!imin ApraA!m weeaitkiurmeka Niiya Nunis Turawaintrume. ^40Nekas ana nuna Yus iniaktursamtai nuna ujakjarme, tuma ain mantuataj tarume. ApraA!mka Nuni Turachmiayi. ^41Antsu Atumi uuntri Turana aintsarum Turarme" Timiayi. Tutai niisha tiarmiayi "Wari, tsanirnumia akiiniachuitji. Ii uuntri Yuskete. Niisha ii Aparinti." ^42Tura Jesus Timiayi "Yus nekas atumi Aparintkiuinkia Winiasha Anentintrume Yusnumia tau asamtai. Wisha winia EnentA!immiarjai jui TA!chaitjai antsu Yus akuptukuiti. ^43?Urukamtai Wi TA!jana nu ImiA! nekatsrum? Wi TA!jana nu nakitia asarum winia chichamur A!ntatsrume. ^44Atumi Aparinkia uunt iwianchiiti. Tura niiniu asarum nii wakera nu Turarme. YA!mankamtaiksha uunt iwianchkia tuke mankartiniaiti. Nekas ana nunasha nakitiawai tuke WA!itrin asa. WA!itraksha Niiniunak chichaawai. Iis, waitia uuntri asa tuke WA!itriniaiti. ^45Tura Wikia nekas takui A!tum EnentA!imturtsurme. ^46 ?Yaki Chikichki tunaajai Sumamtikruamniait? Nuikia Wi nekasa nuna tau aisha ?urukamtai EnentA!imturtsuram? ^47Yus-shuarka Yus timian A!ntawai tura A!tum Yusnachu asarum Wi TA!jana nu nakitiarme" Timiayi. ^48Nuikia Israer-shuar tiarmiayi "Maa, ti nekas TA!tsujik "Ame Samarianmaya ShuA!raitme. Tuke yajauch ainiawai nusha. Nu arantcha iwianchrukuitme amesha" nekas taji" tiarmiayi. ^49Jesussha Timiayi "Iwianchrukchaitjai. Ayatik winia Aparun shiir EnentA!imtikiajai. Tura A!tumka yajauch chichartarme. ^50Wikia "shiir EnentA!imturarti" TA!tsujai Turasha Yuska Ashi shuar Winia shiir EnentA!imturat tusa wakerawai. Niisha Yus asa Ashi shuar Turamun penkerashit tusa nekaattawai. ^51 Ti nekasaiti. Wi TA!jana nuna EnentA!imta Nu shuarka penke JA!kashtiniaiti" Timiayi. ^52Nuinkia Israer-shuar tiarmiayi "Pai, yamaikia ti paant iwianch takakme. ApraA!msha Ashi Yusnan etserniusha JA!karuiti tura Ame "Wi TA!jana nuna EnentA!imtaka penke JA!kashtiniaiti" TA!tsumek tiarmiayi. ^53?Nuinkia ii uuntri ApraA!m nankaamaskaitiam. Niisha tura Yusnan etserniusha JA!kacharuk ainia. Itiurak ImiA! nankaamantu EnentA!imtumam?" tiarmiayi. ^54Jesussha Timiayi "Wiki shiir EnentA!imtumaknaka penke aantraiti. Antsu Winia shiir EnentA!imturna nu winia Aparuiti. Nusha A!tumka "winia Yusruiti" TA!rumna Nuiti. ^55Nusha TA!yatrum Niin nekatsrume. Wikia Niin nekajai. "Niin nekatsjai" TA!kunka atumjai metek WA!itrin aintjai. Tura Niin neka asan Nii tana nuna tuke Turiniaitjai. ^56ApraA!mka, Atumi uuntri, ImiA! yaunchu JA!kaitiat Wi ju nunkanam TA!tinian wararas NA!kasmiayi. Tura WA!itiak ti shiir warartusmiayi" Timiayi. ^57NuyA! Israer-shuar Jesusan tiarmiayi "Wari, senkuenta (50) Uwi takaktsume Tumaitiatam ApraA!man WA!inkiA!mjai tame." ^58Jesussha Timiayi "Ti nekas TA!jarme, ApraA!mka pujatsain Wikia pujajai" Timiayi Jesus. ^59Nuna takui kayan achikiar "Jesusan tukutai" tiarmiayi. Tura Jesus uumak ni matsatmanum ajapenin weak Yusa Uunt Jeenia jiinki wemiayi. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 Jesus ni unuiniamurijiai wesa aishmankan kusuru akiinian WA!inkiamiayi. ^2Ni unuiniamurisha aniasarmiayi "Uunta, jusha ?urukamtai kusuru akiiniawit. Yana tunaarijiain kusuru akiiniait. Niiniujaimpiash, Apariniujaimpiash Turunawit?" tiarmiayi. ^3Jesus Timiayi "Ni tunaarijiainchusha ni Apariniujainchusha Turunaiti. Antsu Yus ni Ayashin Turatniua nu paant Ati tusa Turunaiti. ^4Tsawaikia takastiniaiti. Yamaikia Winia akuptukua nuna Takatrin Turatniuitjai. Kashi ajasmatai takastin atsuttawai. ^5Ju nunkanam pujakun shuara EnentA!in TsA!apnimtikratniuitjai" Timiayi. ^6Nuna chichas NunkA! usukmi nunkajai pachimiar kusuru jiin yakarmiayi. ^7NuyA! chichaak "Sirui pajamtai entsanam nijiamauta" Timiayi. Siruisha nu chichamnum "akupkamu" tawai. Kusurusha we nijiamar penker iimiar TA!miayi. ^8 NuyA! ni irutkamurisha nuik WA!inin A!rmia nusha tiarmiayi "Juka pujus tuke Kuitian seamniuya Nuchakait." ^9Chikich "Ee, Nukete" tiarmiayi. Chikichcha "AtsA!, Nuchaiti; kame nuash tumainti" tiarmiayi. Tura ninki "Ee, wiitjai" Timiayi. ^10Tutai aniiniak "?Itiurak yamaikia iimiam?" tiarmiayi. ^11Niisha Timiayi "Aishman Jesusa nu tsakusan Jiirun yakartur "Sirui pajamtai entsanam nijiamauta" turutmiai. Takui wena nijiamaran paant iimpramjai" Timiayi. ^12Tutai "Nu aishmansha tuin PujA!" tiarmiayi. Niisha "Cha, nekatsjai" Timiayi. ^13 NuyA! kusuru TsuA!rman Pariseunam Jukiarmiayi. ^14Kame Jesus kusurun tsuarmia nui ayampratin tsawantauyayi. ^15Tuma asamtai Pariseusha itiurak iimnium tusar aniasarmiayi. Niisha Timiayi "Jiiruin tsakusan YakaarA!mtai, nijiamaran paant iimjiai." ^16NuyA! Chikich Pariseu shuarnumia nuamtak tunaiyar "Juna TsuA!ruka Yusaiyanchuiti. Kame ayampratin tsawantai Turaiti" tiarmiayi. Tura chikichcha "TunA!a shuaraitkiuinkia Junisan Turatniun tujinkiaayi" tiarmiayi. Nujai akannaikiarmiayi. ^17TsuA!rmancha ataksha aniasarmiayi "Amin TsuA!rmarua nu ?Wari EnentA!imtam?" tiarmiayi. Tutai "Wikia "Yusnan etserniuiti" tajai" Timiayi. ^18Tura Israer-shuar nekas kusuruitiat YamA!i iimiui tu EnentA!imtuscharmiayi Pariseu. Tuma A!sar ni Aparincha untsukar ^19inintrusarmiayi "?Ame uchiram kusuru akiinia TA!rumna nukait. Itiurak yamaikia iimia?" tiarmiayi. ^20Ni Aparisha tiarmiayi "Ii Uchirinkia kusuru akiiniama nu nekaji. ^21Tura iisha nekatsji itiurak yamaikia iimia. ?YA!tsuk penker TsuA!ruit? Niisha uuntchakait, nii aniastarum. Ninki ujatmakarti" tiarmiayi. ^22Sapijmiak tiarmiayi. Israer-shuara uuntrinkia "Jesus Yus akupkamu asa nekas Kristuiti" tuinia Nunaka Israer-shuara iruntainmaya jiiki akupnakti tiniu A!sarmatai tsuarma Apari ashamkarmiayi. ^23Nu asamtai ni Apari "Niisha uuntchakait, nii aniastarum" tiarmiayi. ^24Nuinkia Israer-shuara uuntri kusuru TsuA!rman ataksha untsuk tiarmiayi "Yus iimmianum nekasa nu TitiA!, ju aishmankka tunaarinniuiti nekaji" tiarmiayi. ^25Tutai Timiayi "Kame tunaarinchashit. Nekatsjai. Antsu junak nekajai. Yaunchu kusuruitiatan yamaikia iimjiai." ^26Ataksha aniiniak "?ItiurtA!mkama. Itiur iimtikrammia?" tiarmiayi. ^27Niisha Timiayi "Yaunchu TA!jarme tura anturtatsrume. ?Urukamtai ataksha titi tusa wakerarum. Niiniu ajastin EnentA!imprurmek?" Timiayi. ^28Nuinkia katsekkar "Ameka Ni shuarinme. Tura iikia Muisaisa ShuA!rintji, tiarmiayi. ^29Yus Muisaisan akupkaiti iikia nekaji antsu nu aishman nekatsji. ?Tuyantskait?" tiarmiayi. ^30Aishman tsuarma Timiayi "?Ausha itiurtsuk A!miniait? Winia iimtikrurma nu A!tumka nekatsrume tuyankit. ^31Paant nekaji tunaarinniun Yus anturtsui. Tikishmatar ni wakeramun Turuinia nunak anturui. ^32YA!unchusha kusuru akiinian TsuA!ruka tuke atsuwaiti. ^33Ju aishman Yusaiyanchuitkiunka penke Turachaayi" Timiayi. ^34Nuinkia tiarmiayi "Ameka tunaarintin akiiniaitiatmesha ?in jintintin A!taj tamek?" Nuna tiar jiiki awemarmiayi. ^35 Kusuru TsuA!rman jiiki awemarma nuna Jesus nekaamiayi. Tura WA!iniak "Yusa Uchiria nu EnentA!imtamek" Timiayi. ^36Tsuarma Timiayi "Uunta, turuttia wisha nekaan EnentA!imtustaj." ^37Jesussha Timiayi "Wainme. Wiitjai A!mijiai chichaajna nu." ^38Tutai, tikishmatar "Uunta, EnentA!imtajme" Jesusan Timiayi. ^39 NuyA! Jesus Timiayi "Shuara EnentA!in nekaan, akantratajtsan TA!witjai. Ni EnentA!in kusuru ain iimtiktinian tura ananmamuk "Yusnan nekaan paant iimjiai" tana nuna ukusturtinian TA!witjai" Timiayi. ^40Tutai Pariseu shuar nui pujuarmia nu nuna antukar "?Nuinkia iikia kusurukaitiaj~i?" tiarmiayi. ^41Jesussha Timiayi "Atum kusuruitkiurmeka Atumi tunaari WA!inchakrum sumamachu aintrume. Tura "paant iimjiai" tau asarum sumamaitrume" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 Jesus Timiayi "Wi TA!jana nu ti nekasaiti. Shuar murikiun takakna nu ni murikrin wenuimiunam kashi ikiuawai. Tura murik wenuimiunam pujuiniakui yajauch shuar murikiun kasamkatniun wakerakka WA!itiniam wayachmin asa tanishnum waruk YajA! wayawainti. ^2Antsu murikiu WA!inniuka WA!itiniam wayaawai. ^3Waiti WA!inniuka nekas murikiun WA!inniun WA!itin uratui. Muriksha ni WA!inniuri chichamen nekainiawai. Niisha Ashi ni murikrin chikichik chikichik NA!arin anaitius Untsuawai. Tura tsawaikia ni murikrin jiiki ayurtainiam yarumui. ^4Tura Ashi ni murikrin jiir emtuki weawai. Muriksha ni chichamen A!ntuiniak untsuam nemarainiawai. ^5Chikich ShuA!rnaka nekachu A!sar nemarainiatsui. Antsu ni chichamen nekainiachu A!sar pisainiawai." ^6Nu metek-taku chichamnaka Jesus A!ujmatsamiayi tura shuar antukar nekaacharmiayi. ^7NuyA! Jesus Timiayi "Ti nekasan TA!jarme. Wenuimiu WA!itiri murik wainia nuka Wiitjai. Shuarsha murikiu aintsar Wini wayamin ainiawai. ^8Wi TA!atsain Ashi TA!aruka kasa ainiak winia shuarun kasamkatai tusa wakeriarmiayi. Tura winia murikiur Wii shuar ainiak nu shuaran anturkacharmiayi. ^9Wikia WA!ititjai. Ashi Winin wayaaka uwemprattawai. Tura murikiua aintsan wenuimiunmaya jiinki penker YurumA!ttawai tura atak WayA! ayamprattawai' Timiayi. ^10`KA!saka aya kasamkatniuncha MA!atniuncha emesratniuncha wakerawai. Antsu Wikia yamaram iwiaakman tuke shiir atsumtsuk takusarti tusan TA!witjai. ^11Wikia penker WA!inniuitjai. Penker WA!inniuka ni murikrin uwemtikrartaj tusa jakattawai. ^12Antsu aya kuitjai takauka ni murikrichu ainiakui tura nekas WA!inniuchu asa penker WA!intsui. Kame uunt YawA! winiakui murikiun ikiuki pisaawai. Uunt yawasha murikiun achik tsakinmawai. ^13Nu shuarsha akikiam TakA!a asa murikiun EnentA!imtatsui. Nu asamtai aya pisaawai' Timiayi. ^14 ^15`Wikia penker WA!inniuitjai. Winia Aparsha nekarui. Wisha Aparun nekajai. Nunisnak murikrun nekajai tura winia murikrusha nekarui. Wisha murikiun uwemtikrataj tusan jakattajai. ^16Chikich muriknasha takakjai. Nusha ju wenuimiunmayanchu ainiawai. Nunasha itiattajai. Nu muriksha Winia umirtukar Ashi metek matsamsar Chikichik wenuimiunmaya ajasartatui tura chikichik WA!inin A!tatui' Timiayi. ^17`Winia murikrun uwemtikrataj tusan jakattajai turan atak nantaktiatjai. Nu asamtai winia Apar anentui. ^18Wi wakerakun jakattajai. Wi wakerachkuinkia Chikichkia mantuachminiaiti. JA!katniuncha tura nantaktinniasha winia Apar surusuiti" Timiayi Jesus. ^19 Israer-shuarsha nuna antukar NiishA!a EnentA!imprar kanakiarmiayi. ^20Untsuri tiarmiayi "?Urukamtai A!ntarum WA!uruk tausha. Yajauch wakanin takaktsuk?" ^21Tura chikichcha tiarmiayi "?Yajauch wakantrinniusha Nunisan chichasminkiait. Yajauch wakantrinniusha kusurun iimtikramniashit?" tiarmiayi. ^22 Micha nantutin Israer-shuar Jerusarennum namperan najanainiawai. Nu nampernumsha Yusa Uunt Jee atak jeamman EnentA!imtuiniawai. ^23Jesussha Yusa Uunt Jee A!achiniam wekasamiayi Sarumunka WA!itiria nui. ^24Israer-shuarsha Niin tentakar tiarmiayi "?Ame nekas Kristukaitiam? Ju chichamaik etserkata. ?Urukamtia nekas paant TA!tsum?" tiarmiayi. ^25Tutai Jesus Timiayi "Yaunchu tiniu ain EnentA!imturachmarme. Winia Apar akupkamun takaajna nu ti paant awajtawai. ^26Tura A!tumka winia murikruchu asarum EnentA!imturtsurme. ^27Wisha winia murikrun untsuam anturtuiniak nemartuiniawai. Wisha Winianak mash nekajai. ^28Tura yamaram iwiaakman tuke JA!kashtinian Suajai. Nu asamtai niisha menkakachartatui antsu Wi wainkia asamtai ?yaki jurutkit? ^29Winia Apar murikiun surusuiti. Niisha Ashi nankaamas kakaram asamtai ?yaki uwejeyan atankit? ^30Wisha winia Aparjai iisha aya chikichkiitji" Timiayi Jesus. ^31Tutai Israer-shuarsha atak kayan achikiar tukutaj tiarmiayi. ^32Jesussha Timiayi "Winia Aparu kakarmarijiai ti untsuri penkera nuna takasuitjai. ?Tujaimpia mantuattarum?" ^33Israer-shuarsha Niin tiarmiayi "Penker Tura asakmin MA!ataj TA!tsuji antsu Yus yajauch chicharkumin Turattaji. Ameka ShuA!raitiatam Yusa nuke EnentA!imtumame" tiarmiayi. ^34NuyA! Jesussha Timiayi "Atumi akupeamuriin Yus timia nu aarmaiti: "Atum Yusaitrume" tawai. ^35Kame Yus-Papinium aarma nu tuke nekaschakait. Tuma asamtai ni chichamen antukarun Yuska "Yusaitrume" takui nuikia ti nekaschakait. ^36Niisha Yusaitkiuinkia nuikia Yus Apa anaikia ju nunkanam akupkamu asan ti nekas Yuschakaitiaj. Nujainkia wi "Yusa Uchirintjai" takui ?itiurak "Yusan yajauch chicharui" Turutrum? ^37Winia Apar Turamu Turachkuinkia EnentA!imtursairap. ^38Tura nekas Turakuinkia EnentA!imtursatarum. Tura Winia nakitrakrumsha nuikia wi Turamu EnentA!imtustarum. Nujainkia winia Apar Winin pujamu Ashi nekaattarme. Nunisnak Wisha Niin pujajai. Iisha chikichkiitji." ^39 Tutai ataksha sepunam enkeatai tiarmiayi. Turasha Jesus uwempramiayi. ^40NuyA! Jesus Jurtan entsa amain we yaunchu Juan imiakrattainium pujusmiayi. ^41Ti Untsuri shuar iyuwar tiarmiayi "Nekas Juanka aentsti tujintiamun Turachiat Ashi Jesusnan Timia nu nekasaiti" tu tiarmiayi. ^42Nuisha Untsuri Jesusan EnentA!imtusarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Petania peprunam aishman, ni naari RA!saru, jaa pujumiayi. Nu peprunam Mari ni kaijiai MA!rtajai pujumiayi. ^2Niisha RA!saru umai A!rmiayi. Nu Marisha ukunmanka kunkuinian sumak Jesusan kuer ni Intiashijiai japirmiayi. ^3Tura RA!saru jaakui ni umai Jesusan chichaman akuptuiniak tiarmiayi "Uunta, ame amikrum jaawai." ^4Jesussha nuna antuk Timiayi "Tuke jakataj tusa jaatsui. Antsu Yusa kakarmarisha tura ni Uchiri kakarmarisha Ju sunkur TsuA!rmanum paant Ati tusa jaawai." ^5Jesus MA!rtancha ni kaincha tura ni umai RA!saruncha nekas aneemiayi. ^6Tumaitiat RA!saru jaawai taman antukiat ni pujamunam JimiarA! tsawant pujusmiayi. ^7NuyA! ni unuiniamurin "Ataksha Jutia nunkanam WetA!i" Timiayi. ^8Tura ni unuiniamurisha tiarmiayi "Uunta, nuiksha Israer-shuar kayajai tukurmar mantamatai Ticharmaka. ?Nui ataksha wetai TA!mek?" ^9Jesussha ju metek-taku chichaman Timiayi "Tsawaikia PA!antchakait. Tsawai wekaana nu paant asamtai tukumkashtatui. ^10Tura kashi wekaana nusha kirit asamtai TukumkA!ttawai. Nunisan Wii tuke pujakun winia takatrun takastiniaitjai. Turaknasha itiurchatan WA!inkiashtatjai." ^11NuyA!sha Jesus atak Timiayi "Ii amikri RA!saru kanarai. Wi ishintiartatjai." ^12Tutai ni unuiniamuri tiarmiayi "Uunta, aya kanarka nuinkia penker ajastatui." ^13Jesuska RA!saru jakamu nekayat "kanarai" Timiayi. Tura ni unuiniamuri RA!saru kajinmakua aintsan kanarai EnentA!imprarmiayi. ^14Jesus nuikia ti paant Timiayi "RA!saru yamaikia jakayi. ^15Tura nui pujuscha asan Kuntuts pujatsjai. Jean Turattajna nu iisrum ti nekas EnentA!imtursattarme. Nuna nekaan shiir EnentA!imjai. WA!tsek, iyutai." ^16NuyA! Jimiampramu Tumas Chikich unuiniamuri nui armia nuna "Iisha weri Niijiai metek jakatai" Timiayi. ^17 Nui taa, RA!sarun kuatru tsawant ikiusman WA!inkiamiayi. ^18Petania pepruka Jerusarennumia Menaintiu kirumitru ainis Tijiuchiiti. ^19Tuma asamtai untsuri Israer-shuar MA!rtasha Marisha, ni umai jakamtai uutkui atsankrataj tusa weriarmiayi. ^20MA!rtasha Jesus Tijiuch ajasun NekA!a inkiuntajtsa wemiayi. Antsu Marikia JeA! pujumiayi. ^21Tura Marta Jesusan inkiun Timiayi "Uunta, Ame pujakminkia winia umar JA!kachaayi. ^22Tura tuke nekajai Ashi Yus seamna nuna Suramui." ^23Jesussha Timiayi "Ame umaimisha nantaktiatui." ^24MA!rtasha Timiayi "Nekas, Ashi amuamunam JA!karu nantaktin tsawantai nantaktiatui. Nuna nekajai." ^25NuyA! Jesus Timiayi "Iwiaaku A!tinia nerentin asan Wikia iniantkartiniaitjai. Winia EnentA!imturna nuka jakasha nantaktiatui. ^26Tura Ashi iwiaaku pujana nusha Winia EnentA!imturaka penke JA!kashtatui. ?Nu nekasaiti tu EnentA!imtamek?" ^27Niisha "Ee, Uunta, ame Yusa Uchirinme. Kristuitme, uwemtikkiartin Ju nunkanam TA!tinia nu" Timiayi. ^28MA!rtasha nuna ti, ni kai Marin untsuk uukan Timiayi "Uunt jui taa untsurmawai." ^29Marisha nuna antuk WA!rik wajaki Jesusa iyuttsa wemiayi. ^30Jesussha peprunam jeatsuk Marta inkiunmanum pujumiayi. ^31Mari wari wajaki wematai Israer-shuar nu jeanam atsankrattsa pujuiniasha nuna iisar weriarmiayi. Iwiarsamunam uuttiasa weatsuash tusa weriarmiayi. ^32Marisha Jesus pujamunam JeA! tikishmatar Timiayi "Uunta, Ame pujakminkia winia umar JA!kachaayi." ^33 Jesussha Marincha tura niijiai uutuncha WA!iniak WA!itnentaimta asa ti Kuntuts pujusmiayi. ^34Tura "Tui iwiarsamarum" Timiayi. Niisha "Uunta, iitia" tiarmiayi. ^35Jesussha uutmiayi. ^36Israer-shuarsha "Ti aneatsuk" tiarmiayi. ^37Tura Chikich "Kusuru TsuA!ruchukait. Nii pujakuisha RA!saru JA!kaampiash" tiarmiayi. ^38Jesussha ti kuntuts EnentA!imiar iwiarsamunam WeankA!miayi. NA!innium asa paka taurma A!uyayi. Tura kaya atutkamuyayi. ^39Tura Jesus "Kaya jurustarum" Timiayi. RA!saru umai Marta Timiayi "Uunta, kuatru tsawant JA!kaiti. Mejeatsuk' Timiayi. ^40Tura Jesus Timiayi "Yus EnentA!imtakmeka Yusa kakarmari WA!inkiattame Tichamkajam." ^41Nuikia kayarin uratiarmatai Jesus nayaimpin iis Timiayi "Aparu, Winia anturtakmin yuminsajme. ^42Winiasha tuke anturtame tura ju shuaran penker EnentA!imtikrataj tusan tajai. Ame akuptukuitmena nuna nekarmawarti." ^43Nuna tinia kakaram untsuak "RA!saru Jiinkitia" Timiayi. ^44Nujainkia penuarmartiuk jiinkimiayi. Yapinmasha jaanchjiai ijiamuyayi. Tura Jesus "Atirtarum. Weti" Timiayi. ^45 Untsuri Israer-shuar Marin nemariaru Jesus Turamun iisar EnentA!imtusarmiayi. ^46Tura Chikichkia Pariseunam wear Jesus Turamun ujakarmiayi. ^47Nuna antukar Pariseusha Israer-patri uuntrisha Ashi naamka uunt armia nujai iruntrar tiarmiayi "?Wari itiurkamniait? Nu shuarka aentsti tujintiamun ti Turatsuk. ^48Aya Junik iniaiyakrinkia Ashi shuar Niin EnentA!imtuschartatuak. NuyA! Rumanmaya apach taar mesetan najanawartatui tura iin amutmakar Yusa Uunt Jeencha emesrartatui." ^49Nu uwitin Kaipias Israer-patri uuntriyayi. Niisha Timiayi "Atumka nekatsrume. ^50?Ashi Israer-shuar mesertin penkerkait. Antsu aya chikichik shuar JA!katin penkerchakait?" Timiayi. ^51Kaipiaska aya ni EnentA!immiajain Tichamiayi. Antsu nu uwitin Israer-patri uuntri asamtai Yus nuna EnentA!imtikramiayi. Nujainkia Israer-shuar Jesus jaruktinian ujakmiayi. ^52Tura aya Israer-shuarnakcha antsu niijiaisha Ashi nunkanam Yus-shuar ajasarun irurtajtsa JA!katniuyi. ^53Tuma asamtai nu tsawantinin Israer-shuara uuntri Jesus MA!atai tusar A!ujmatsarmiayi. ^54Nu asamtai Jesus paant wantiniak Israer-shuarnum wekaichmiayi. Antsu Jutia nunkanmaya jiinki atsamu nunkanam Eprain pepru Tijiuch wemiayi. Tura nui pujusmiayi ni unuiniamurijiai. ^55Israer-shuara namperi paskua ishichik jatemsamtai Untsuri shuar YajA! peprunmaya Jerusarennum KA!unkarmiayi. Kame paskua jeatsain Muisais timia Nunisan ni Ayashisha EnentA!isha iwiarnarat tusa wakeriarmiayi. ^56Jesusnasha eak yujarmiayi. Tura Yusa Uunt Jeen pujusar nuamtak aniniaisar "?Wari EnentA!imiam. Jistanam tatimpiash?" tiarmiayi. ^57Pariseusha Israer-patri uuntrisha akupainiak "Jesus PujA! nekaamka ujatkata" tiarmiayi. Jesusan sepunam enkeatai tusar tiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 Paskua Jisat jeatin sais tsawant ajasmatai Jesus Petania peprunam wemiayi. Jesus jakamunmaya iniantkimia Nu RA!saru nuin pujumiayi. ^2Jesus jeamtai ayurawarmiayi. RA!sarusha niijiai YurumA!miayi. MA!rtasha yurumkan iwiasmakmiayi. ^3Tura Marikia kunkuinian ti kuitjai ritru ajapen sumak itiamiayi. Tura Jesusa nawen kuer ni intiashijiai japirmiayi. Jeasha nu kunkuinjai ti shiir kunkunmiayi. ^4Jutas Iskariuti, Semunka Uchiri, nui pujumiayi. Niisha Jesusa unuiniamurintiat ukunam Jesusan surukmiayi MA!awarat tusa. Niisha Timiayi ^5"?Urukamtai nu kunkuinian ti kuitjai surukchama Kuitrinchan Susatniun?" ^6Kame Kuitrinchan EnentA!imtak Tichamiayi. Antsu unuiniamu Kuitrin wainkia asa Yupichuch kasamkamniuyayi. Tuma asa nuna Timiayi. ^7Tura Jesus Timiayi "Iniaisata. Wi iwiarnakui kueratniun sumak ikiurtusuiti. ^8Kuitrincha tuke atumjai iruntsuk. Antsu Wikia atumjai tuke pujuschattajai" Timiayi. ^9Israer-shuarsha Jesus Petania peprunam pujan antukar Jesus iistaitsar weriarmiayi. RA!saruncha Jesus jakamunmaya iniantkimiua nusha iyutai tusar wearmiayi. ^10Turamtai Israer-patri uuntrinkia chichaman jurusarmiayi RA!saru maatai tusar. ^11Untsuri Israer-shuar RA!saru iniantkimiun nekaawar Israer-patrin ikiukiar Jesusan EnentA!imtusarmiayi. Turawarmatai RA!saruncha MA!atniun wakerukarmiayi. ^12 Paskua namperan pachiintiuktajtsa ti Untsuri shuar Jerusarennum wearmiayi. Kashin tsawar Jesus Nu peprunam TA!tinian nekaawarmiayi. ^13Niisha tintiuki nuke ainis nukan Juurar Jesusan inkiuntai tusar Jiinkiarmiayi. Turawar untsumainiak "Shiir tati, tiarmiayi. Yusa kakarmarijiai winiana nu Ti penkeraiti. Israer-shuara uuntri asa shiir Ati" tu untsumiarmiayi. ^14Jesussha umpuurun WA!iniak entsamkamai. Nunisan aarmaiti Yus-Chichamnum: ^15"Seun peprunmaya shuara, ashamkairap. Atumi Akupniuri umpuurunam entsamak winiawai." ^16Nu chichamaik Jesusa unuiniamuri nu Turunamun nekaacharmiayi. Tura ukunam Jesus nayaimpiniam shiir waketkimtai EnentA!imprarmiayi. Ashi Jesusna aarma Nunisan Turunamiayi. ^17Jesus RA!sarun iwiarsamunmaya iniantkimiun WA!inkiarua Nu shuar nuna A!ujmatiarmiayi. ^18Tuma asamtai shuar Jesus nu tujintiamun Turamtai nekaawar Jesusan inkiunktaj tusar Jiinkiarmiayi. ^19Tura Pariseusha nuamtak tiarmiayi "Iis, penke tujinkiaji. Maa iista, Ashi shuar Niin nemarainiatsuk." ^20 Paskua nampernum Yus shiir awajsatniun Jerusarennum weriaruka Untsuri nunkanmaya shuar A!rmiayi. Kriaku apachcha A!rmiayi. ^21Niisha Jiripin weantukarmiayi. Kame nu Jiripi Petsaitia peprunmayauyayi. Petsaitia peprusha Karirea nunkanam awai. Nincha Kriaku apach seainiak "Uunta, Jesusjai chichastaitsar wakeraji" tiarmiayi. ^22Jiripisha Antresan Weri ujakmiayi. NuyA! niijiai metek tsaninkiar Jesusan weriar ujakarmiayi. ^23Jesussha Timiayi "Wi Aents Ajasuitjiana ju tsawantur jeayi. Turamtai shiir AwA!jnA!statjai. ^24Wi TA!jana nu ti nekasaiti. Jinkiaia A!ntsanketjai. Araachmaka ninki pujatsuk. Antsu araamka tsapain jinkiaichiri kaushmariat nerek ti Untsuri ajatsuk. Nunisnak Wi jakamtai ti Untsuri shuar yamaram iwiaakman takusartatui. ^25Shuarsha jinkiaia nuke aya ju nunkanam penker pujustinian EnentA!imkiunka A!ntar pujak nekas iwiaakmarin emenkaktatui. Tura ju nunkanam penker pujustinian EnentA!imtsuk JA!katniuncha ashamchaa Nu shuarka nekas iwiaakman WA!iniak tuke iwiaaku A!tatui. ^26Shuar winia A!taj takunka nemartusti. Turanka Wi pujajna nui Wii shuar tuke A!tatui. Nunisan Wii shuar winia takatrun TakA!a nuna winia Aparsha shiir EnentA!imtustatui' Timiayi. ^27 `Yamaikia EnentA!irui ti itiurchat pujajai. ?Warittiajak. "Aparu, ju Turunatniunmaya uwemtikrurta" titiajash? Antsu Ju Turunatniun TA!witjai. ^28Aparu, wi Turamujai Ashi shuar ame NA!armin shiir EnentA!imturarti" Timiayi Jesus. Tutai nayaimpinmaya chichaman antukarmiayi. "Winia NA!arun shiir awajsaitjai tura ataksha shiir awajsattajai" Timiayi. ^29Shuarsha nui pujuinia "ipiamtachuashit" tiarmiayi. Tura chikichcha "Nayaimpinmaya suntar Niin chichasai" tiarmiayi. ^30Jesussha Timiayi "Wi antuktinian chichaschayi antsu A!tum nekaatarum tusa chichasai. ^31Yamaikia nunkanam makumatin jeayi. Tura iwianch ju nunkanam akupniua nu nupetnak ajapnattawai. ^32Tura numiniam awajnaintai Ashi nunkanmayanka shuar EnentA!imturartatui" Timiayi. ^33Juna taku Krusnum JA!katniun ujakmiayi. ^34Shuarsha awajirar tiarmiayi "Yaunchu Yus akupkamu papiniumia A!ujsar nekaji. Kristu tutai tuke JA!atsuk iwiaaku pujustiniaiti. ?Itiurak nuikia "Aents Ajasu numiniam awajnaitniuiti" tame? Aents Ajasuka Kristuchukait, Yus anaikiamu. Nuchaitkiuinkia Aents Ajasuka yait?" tiarmiayi. ^35Nuinkia Jesus Timiayi "Wi TsA!apninia aintsanketjai. TsA!apnisha Atumiin aya ishichik tsawantin TsA!apniartatui. TsA!apin ana juik wekasatarum kirit ajatsain. Kame kiritniunam wekaana nusha nekatsui itiuranimpia wea. ^36TsA!apnin WA!inkiuram niin EnentA!imtustarum. Turakrum winia TsA!apnintrui wekasattarme." Jesussha nuna ti wemiayi uumak pujustaj tusa. ^37 Jesus aentsti tujintiamun ti Untsuri Turamtaisha Niin EnentA!imtuscharmiayi. ^38Yusnan etserin Isayas yaunchu aarma uminkiatniuyi: "Uunta, ?ya ii ujam antukuit. Yusa kakarmarisha yana iniaktusuit?" tu aarmaiti. ^39Nuna uminiak Jesusan EnentA!imtuscharmiayi. Tura nu arantcha Isayas aarmiayi: ^40"Yus niin kusuru awajsaiti tura ni EnentA!incha KA!tsuram awajsaiti. Ni jiijiai iimsain tusa tura ni EnentA!ijiai nekaawain tusa Turaiti. Kame ni tunaari iisar EnentA!imtuiniakui Yus niin TsuA!rainti" tu aarmaiti. ^41Isayas yaunchu Jesusan nayaimpiniam ti shiir pujan WA!iniak nuna Timiayi. ^42 Tuma ain Untsuri Israer-shuarsha tura ni uuntrinmayasha Jesusan nekas EnentA!imtusarmiayi. Tura niisha Pariseun ashamainiak paant Ticharmiayi. Israer-shuara iruntairiya jiiki awetamaij tusa ashammiarmiayi. ^43Yus shiir EnentA!imtursati tutsuk antsu shuar shiir EnentA!imtursati tusar Turawarmiayi. ^44 Jesus kakantar untsumuk Timiayi "Winia EnentA!imturuk aya Winiak EnentA!imturtsui antsu winia Aparun Winia akuptukua nunasha EnentA!imtawai. ^45Winia WA!itkiusha Winia Aparnasha WA!inui. ^46Wikia TsA!apnin asan Winia EnentA!imturainia nuka kiritniunam wekasain tusan ju nunkanam TA!witjai. ^47ShuA!ran sumamtikiatniun TA!chaitjai antsu uwemtikratniun TA!witjai. Tuma asamtai shuar winia chichamprun antuk Umiachkunka sumamaiti. Tura Wikia sumamtikiachuitjai. ^48Winia nakitrur chichampruncha EnentA!imtachuka sumamtikiamuiti. Wi timiaj nuka amuukatin tsawantai niin sumamtikiattawai. ^49Wi EnentA!immiajain chichaatsjai. Winia Apar akattur akuptukuiti. Tura chichastinia nuna surusuiti. ^50Wisha nekajai, Ashi winia Apar akupeamuka yamaram iwiaakman tuke amuukashtinian Suawai. Tuma asamtai winia Apar Turutmia Nunisnak tajai" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Paskua Jisat jeatin Chikichik tsawant ajasmatai Jesusa tsawantri jeatemayi. Turamtai ju nunkan ikiuki ni Apariin wetiniuyi. Jesussha nuna nekaamiayi. Ashi Niiniun ju nunkanam pujuinian tuke anea asa Amuamunmasha yapajitsuk tuke aneemiayi. ^2Nu tsawantaisha murikiun Yuatin A!rmiayi. Tura YurumA!tin jeatsain, uunt iwianch Semunka Uchiri Jutas Iskariuti EnentA!in Jesusan surukat tusa EnentA!imtikramiayi. ^3Tura Jesus Yusaiya tau asa waketkitniuyi. Tura Yus Apa Ashi mash susamiayi akupin Ati tusa. Jesussha nuna NekA!a ^4Chikich yurumuk pujuiniai wajakmiayi. Tura pushirin aimiak awankeman emenmamamiayi. ^5NuyA! nijiaamatainium entsan YarA! ni unuiniamuri nawen nijiatramiayi. Tura awankemjai japirmiayi. ^6Semun Pitrunam jeamtai Pitiur Timiayi "Uunta, ?Winia nawer nijiartaj tamek?" ^7Jesussha Timiayi "Wi Turajna nu YamA!i nekatsme tura ukunam nekaattame." ^8Tura Pitiur Timiayi "Penke winia nawer nijiarchattame." Jesussha Timiayi "Wi nijiaachkuinkia Wijiai tsaninkia pujuschamniaitme." ^9Tutai Semun Pitiur Timiayi "Nuinkia, Uunta, aya nawerkechu antsu uwejrusha tura muukarsha nijiatrurta." ^10Tura Jesus Timiayi "YamA!i mainkia Ayashi shiir asamtai aya nawenin NijiamA!rtiniaiti. Atumi EnentA!in Ashi penkeraitrume. Turasha Ashi shuarcha" Timiayi. ^11Kame Jutas Niin suruktinian NekA!a "Ashi shuarcha" Timiayi. ^12Jesussha nijiar umik ni pushirin entsarmiayi. Tura atak pujus Timiayi "?Atumsha Wi Turajna nu nekaarmek? ^13Wi Atumi Uuntri asamtai nekas "Uunta" Turutrume. Nusha penkeraiti. ^14Tura Jintinniuitiatan tura Uuntaitiatan Atumi nawen nijiarchajak. Atumsha Nunisrumek nuamtak NA!wem nijiatnairatarum. ^15Atumin nekapruatsan Turamjai. Atumsha Nunisrumek Turatarum. ^16Ti nekasan tajai. Takarniuka ni uuntri nankaamaschaiti. Akupkamusha akupea nuna nankaamaschaiti. ^17Nu nekaarum Turakrumka shiir A!tatrume.' ^18 `Tura TA!jana nuna Ashi TA!tsujrume. Anaikiaitiaj Nunaka Wi nekajai. Tura Yus-Chicham uminkiatniuiti, nekajai. Ju aarmaiti: "Wijiai yurumna nu winia nemasur ajasai." ^19Nuka Tumatsain ujaajrume. NuyA! Turunamtai Yusa Uchirintjai nusha paant nekaattarme. ^20Wi TA!jana nu nekasaiti. Shuar Wi akupeaj nuna shiir itiaakka Winiasha shiir itiaarui. Tura Winia shiir itiaarna nusha Winia Akuptukuncha itiaawai" Timiayi. ^21Nuna ti, Jesus ni EnentA!in ti itiurchat EnentA!impramiayi. Tura paant Timiayi "Nekas tajai, chikichik jui atumjai pujana nu Winia surutkattawai." ^22Tutai ni unuiniamuri nuamtak iiniaisar "?Yanak ta?" tiarmiayi. ^23Chikichik unuiniamuri, Jesus ti aneamu, Niijiai tsanin yurumuk pujumiayi. ^24Tuma asamtai Semun Pitiur ni uwejejai iniakmas "Aniasta, ?yanak A!ujmata?" Timiayi. ^25Tutai Jesusan A!yanmatsan aniasmiayi. "?Yait, Uunta?" Timiayi. ^26Jesussha ayak "Tantan Tuumnium ajunkan susattaj Nuiti" Timiayi. Nujain tantan Tuumnium ajun Semunka Uchirin Jutas Iskariutin susamiayi. ^27Tura WA!rik Jutas tantan achikmatai iwianch ni EnentA!in wayamiayi. NuyA! Jesus Timiayi "Turattamna nu WA!rik Turata." ^28Tura Ashi nui yurumainiak pujuarmia nusha wariniak ta tusa nekaacharmiayi. ^29"Kuitrincha kuit Susarta" TA!tsuash tu EnentA!imprarmiayi. Tura chikichcha "nampernum YurumA!tin atsumajnia nu sumakta" TA!tsuash, tu EnentA!imprarmiayi. Jutas Kuitian WA!inin asamtai tu EnentA!imprarmiayi. ^30Jutas tantan yua kashi ajasmanum Jiinkimiayi. ^31 Jutas Jiinkimtai Jesus Timiayi "Wi Aents Ajasu asamtai winia kakarmar yamaikia paant A!tatui. Tura wi Turamujai Yusa kakarmarisha ti paant A!tatui. ^32Wi Yusa kakarmarin paant awajeakui Wisha ni Uchiri asamtai winia kakarmarnasha Yuska WA!rik paant awajsattawai. ^33Uchichiru, atumjai ti Untsuri tsawant pujuschattajai yamaikia. Wi Israer-shuaran Timiaj Nutiksanak atumin TA!jarme. Atumsha Winia EA!tkA!ttarme tura wi weamunam winishtatrume. ^34Ju yamaram akupeamun amaajai nuamtak mai anenai ajatarum tusan. Wi atumin aneajrumna Nunisrumek atumsha nuamtak mai anenai ajatniuitrume. ^35Anenaiyakrumninkia nujai Ashi shuar "Kristu unuiniamuri ainiawai" Turamartatui. ^36 Semun Pitiur Jesusan aniasmiayi "Uunta, ?tua weam?" Jesussha Timiayi "Wi weajna nui yamaikia winichminiaitrume. Tura ukunam winittiarme." ^37NuyA! Pitiur Timiayi "Uunta, ?urukamtai yamaikia winichminiaitiaj? Amin YA!intajtsan jakataj tajai." ^38Jesussha Timiayi "?Nekasmek TA!me? Ti nekas TA!jame, atash shiniatsain Winia MenA!intiu natsantrurtatme" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 14 ^1 "Kuntuts pujusairap. Yus EnentA!imtustarum, Winiasha EnentA!imtursatarum. ^2Winia Aparui A!tum pujustin ti ankant awai. Tura nuna iwiarataj tusan Aparui weajai, nekasaiti. Nekaschaitkiuinkia ?itiurak ujakaajrum? ^3Tura iwiaaran amukan ataksha TA!tatjai. Tura tana yaruaktatjarme, wi pujamunam atumsha Pujusuk tusan. ^4 Wi weaj nu nekarme tura jintiasha nekarme" Timiayi Jesus. ^5Tumas Timiayi "Uunta, Ame weam nu nekatsji. ?Jintiasha itiurak nekaattaj~i?" ^6Jesussha Timiayi "Wi nekas Jintiaitjai. Wijiainchu wekaana nuka winia Aparui jeatniun penke tujintiawai. Tura Wisha tuke nekas tiniu asan nekas ana nuna ShuA!ran nekamtikiajai. Wisha ShuA!ran yamaram iwiaakman tuke amuukashtinian Suwitjai. ^7Winia nekarkurmeka winia Aparsha nekaawaintrume. Yamaisha Nii WA!inkia asarum nekarme" Timiayi. ^8Nuinkia Jiripisha Timiayi "Uunta, Apasha WA!inkiarka maak." ^9Jesussha Timiayi "Jiripi, atumjai ti pujusu aisha ?tuke nekartsumek? Winia WA!itkia nuka Winia Aparnasha WA!inkiaiti. ?Itiurak, nuikia, "Apasha WA!inkiarka maak" tame? ^10Winia Aparjai tsaninkian pujakun tura winia Aparsha Wijiai pujakui tuke chikichkiitji. ?Nu nekatsrumek? Wi TA!jarmena nu Winia chichampruchuiti. Yus Apa Wini pujak ni wakeramun takaawai. ^11Nekaatarum. Wisha winia Aparjai tsaninkia pujakur nekas chikichkiitji. "Nu chicham itiurchataiti" EnentA!imkiurmeka wi Turamu nuikia EnentA!impratarum. Wi Turamujai chikichik A!jinia nu PA!antchakait. ^12 Wi TA!jarmena nu ti nekasaiti. Winia EnentA!imturna nu Wi Turajna nuna Turattawai. Tura winia Aparui weakui nuna nankaamas tujintiamun Turattawai. ^13Ashi Winia EnentA!imtursarum seatrumna nuna amastatjai. Nujainkia winia Apar shiir awajnastatui. ^14Winia EnentA!imtursarum seakrumninkia Ashi Turattajai' Timiayi. ^15 `Atumsha anentkurmeka winia chichamur umiktarum. ^16Tura weakun winia Aparun chikichan akupturmakti tusan seattajai. Niisha atumjai tuke pujak atsantamprartatui. ^17Nusha Yusa Wakaniinti. Yus-shuarcha Niin nekaachmin ainiawai. Tuma asamtai ni EnentA!in wayachminiaiti. Antsu A!tumka atumi EnentA!in pujakui Nii nekarme. Niisha Atumi EnentA!in tuke pujustatui. ^18 Mitiaikia aitkiasnak ikiukchattajrume. Atumiin atak TA!tatjai. ^19Ishichik tsawant nankaamasmatai Chikich shuar irunna nu WA!itkiachartatui. Tura Wi iwiaaku asamtai A!tumka nu iwiaakmajai pujustatrume. Tuma asarum WA!itkiattarme. ^20Tura nu tsawantai ju nekaattarme. Wisha winia Aparjai tsaninkia pujakur chikichkiitji. Nunisnak Wisha atumjai tsaninkian pujajai. Tura atumsha Wijiai tsaninkia pujarme. ^21Shuar Winia anentuka wi akupkamun NekA!a Umiawai. Nu shuarnaka winia Aparsha aneawai. Wisha niin aneajai tura nekarati tusan iniaktustatjai." Jesus nuna Timiayi. ^22Chikich Jutas, Iskariutichu, Timiayi "Uunta, ?urukamtai Ashi shuarnum iniaktutskesha aya iin iniaktustatam?" ^23Jesus Timiayi "Winia anentuka TA!jana nuna EnentA!imtawai. Winia Aparsha nu shuaran aneattawai. Tura Wisha winia Aparnum nu shuarjai tsaninkia pujustatji. ^24Antsu Winia anentchaka TA!jana nuna EnentA!imtatsui. Atum A!ntarmena Nu chichamka Winiachuiti, antsu Yus Apa Winia akuptukua Nunaiti' Timiayi. ^25 `Atumjai tuke pujakun nuna TA!jarme. ^26Yus Apa ni Shiir Wakanin atumin YA!inmak atsantamprarat tusa akupturmaktatrume. Wi seam Turattawai. Nu Wakancha Ashi Wi ujakjarmena nuna atak EnentA!imtikramprar Ashi unuitiamprartatui' Timiayi. ^27`Imiatkinchanum pujustarum. Imiatkinchanum pujajna Nunisrumek pujustarum tusan amaajai. Ju nunkanmanka warastin WA!inkiashtatrume. Antsu itiurchatnum pujayatrumkesha Wijiai imiatkinchanum pujustatrume. Ashamtsuk pujustarum. Itiurchat EnentA!imprairap. ^28 Nuik timiaj nu antukmarme. Aparui wena atak Atumiin TA!tatjai. Winia Aparka Wijiai nankaamas uuntaiti. Tuma asamtai ti nekas anentkurmeka "Aparui weajai" takui Ashi warasaarme. ^29Nuka Tumatsain ujaajrume. Turunamtai NuyA! Winia EnentA!imtursattarme" Timiayi. ^30`Ju nunkanmayan akupin winiakui atumjai Nukap chichaschattajai yamaikia. Winiaka nupettukchamniaiti. ^31Tura Wikia winia Aparun aneajai tura Nii akupturkama nuna tuke Turajai. Ashi shuar nuna nekaawarti tusa Ashi Turunatniuiti. Wajaktiarum. JuyA! WetA!i' Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 15 ^1 `Winia iwiaakmarun amaakun numi arakma aintsanketjai. Wikia kampuintjai atumsha kanawentrume. Winia Aparsha arakan WA!iniua Nunisaiti. ^2Winia kanawernasha nereatsna Nunaka tsupik A!japeawai. Tura nereana Nunaka Puruawai Nu nukap nerekat tusa. ^3Wi ujakjarmena nujai puruarmaitrume. ^4Numi kanawesha kampuin A!chitkiachkunka ninki nerekchamniaiti. Nunisrumek atumsha Wini A!chitkiachkurmeka nerekchamniaitrume. Wi atumjai A!chitkiaj Nunisrumek atumsha Wini tuke A!chitkia atarum' Timiayi. ^5`Wikia kampuintjai atumsha kanawentrume. Kampuinkia kanawen A!chitkia Nunisnak achiakjarme. Tura kanawe ni kampuinin A!chitkia Nunisrum Wini A!chitkia atarum. Turakrumka Nukap nerektatrume. Antsu Wijiainchuka penker Turatin penke tujintiarme. ^6Wini A!chitkiachuka ajapam kukartatui. Kanawesha kukarmatai shuar irumkar aesawartatui' Timiayi. ^7`Tuke Wini A!chitkiaitkiurmeka tura winia chichamprusha kajinmattsuk emetarmeka A!tum wakerarmena nu seakrumin amastatjai. ^8Atum Nukap nereakrumninkia Ashi shuar "Nekas Jesusa unuiniamurinti" Turamartatui tura winia Aparnasha shiir awajsartatui. ^9 Winia Apar anenna Nutiksanak Wisha atumin aneajrume. Winia aneamur tuke atarum. ^10Winia Aparu akupkamurin umiakun tuke ni aneamurintjai. Nunisrumek winia akupkamur umiakrumka tuke winia aneamur A!tatrume' Timiayi. ^11`Wi waraajna aintsarmek warastarum tusan nuna TA!jarme. Tura ti shiir warastatrume. ^12Wi akupkamu Juiti: "Wi aneajrumna Nutiksarmek Ashi anenaitiarum." ^13Shuar ni amikrin YA!intaj tusa jakanka ti anenkartichukait. ^14Wi akupeamu takaakrumka atumsha winia amikruitrume. ^15Takarniuka ni uuntri takaana nuna nekatsui. Tuma asamtai "winia takarniuruitrume" TA!tsujrume. Antsu Ashi winia Apar TA!man ujaku asan "winia amikruitrume" TA!jarme. ^16Aya Atumi EnentA!imsamurijiain Wii shuar ajaschamarme. Antsu akatramur ajastarum tusan atumniaka achikjarme Wi. Winia takatur takastiniaitrume. Turarum penker Turatniuitrume nerektinia aintsarmek. Tura nu nere amuutsuk tuke A!tiniaiti. Tuma asamtai winia Apar searmena nuna amastatui. ^17Junaka akupeajrume: Nuamtak mai anenai ajatarum' Timiayi. ^18 `Ju nunkanmaya shuar Winia emka nakitrurar atumniasha nakitramarme. ^19Atumsha ju nunkanmaya shuaraitkiurminkia niiniua Nutiksan anenmaintrume. Antsu Wii shuar ajastarum tusan ju nunkanmaya achikmajrume. Turamtai nekas ju nunkanmayanchuitrume yamaikia. Nu asamtai nu shuar nakitramainiawai. ^20"Takarniuka ni uuntri nankaamaschaiti" Tichamkajrum. Shuar Winia yajauch awajtusaru A!sar atumniasha yajauch awajtamsartatui. Chikichcha umirtukaru A!sar atumniasha umirtamkartatui. ^21Winia Akuptukun nekachu A!sar Winia EnentA!imturkurmin yajauch awajtamsartatui' Timiayi. ^22`Wi tana Yus-Chichaman niin ujakchamtainkia tunaanum sumamacharaayi. Antsu ujakma A!sar "Nekachkun Turaitjai" Tichamin ainiawai. ^23Winia nakitruinia nuka winia Aparnasha nakitiainiawai. ^24Aents penke Turachman Turachuitkiuinkia tunaanum sumamacharainti. Antsu wi Turamun WA!inkiaru ainiayat Winiasha tura winia Aparnasha nakitiainiawai. ^25Yaunchu Yus akupkamunam aarmaiti: "Penke A!ntar nakitrurarmai." Nu chicham uminkiati tusa Turunaiti' Timiayi. ^26 `Tura atsantamprattsa YA!inmana nuna winia Aparuiya akuptuktatjarme. Niisha tuke nekas tiniu Wakaniiti. Niisha Yusaiya taa atumin nekamtikramprattarme. ^27Atumsha yaunchu Wijiai pujusu asarum nekamtikiattarme' Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 16 ^1 `Atum kanartukairum tusan Junaka TA!jarme. ^2Israer-shuar iruntainiumia jiiki akuptamkattarme. Nu arantcha mantamainiaksha "Yusan shiir awajsattsan Turajai" TiA!rtatui. ^3Nu shuar Winiasha tura winia Aparnasha nekachu A!sar Turutmawartatui. ^4Nunaka YamA!i TA!jame. Tura Turunamtai "Nunisan A!tiniaiti" timiaj nu nekaarum itiurchat EnentA!imprairap' Timiayi. `Atumjai tuke PujA! asan Nunaka yaunchu ujakchamajrume. ^5Antsu yamaikia WA!ketjai winia Akuptukmia nujai pujustaj tusan. Tuma ain weajna nu inintratsrume. ^6Antsu nuna takui ti kuntuts EnentA!imprarme. ^7 Tura Wi wematai atumjainkia nuna nankaamas penker A!tatui. Iis, Wi weaknaka atumin yainmaktinia nuna akupkattajai tura weachkuinkia TA!chattawai. Nuka ti nekasaiti. ^8Yusa Wakani taa Ashi Ju nunkanmaya aentsun ju menaintiun nekamtikiattawai. Ni tunaari aan nekamtikiattawai. Penker tunaajainchu wekasamniana nunasha nekamtikiattawai. Tura Yus tunaanum Sumamtikiamniana nunasha nekamtikiattawai. ^9Winia EnentA!imturainiachu TunA!arintin ainiawai. ^10Winia Aparui WA!ketkui WA!itkiashtatrume. Tuma asamtai Ashi shuar wi penker tunaajainchu wekaamun nekaawartatui. ^11Tura ju nunkanam akupniunka Yus tunaanum Sumamtikia asa shuarnasha Sumamtikiamniaiti. Nuna paant nekaawartatui' Timiayi. ^12`Nu arantcha Nukap Tiintjiarme Turasha A!tumka nekaachaintrume. ^13Yusa Wakani Ashi nekas tiniu asa Ashi nekasa nuna unuitiamprattarme. Ni EnentA!immiajai Tichattawai antsu winia Aparui antukma nuna ujatmaktatui. Ukunam A!tatna nunasha ujatmaktatui. ^14Ashi Winian ujatmak Winia shiir awajtustatui. ^15Ashi winia Apar takakna nusha Winiaiti. Nu asamtai "Ashi Winian ujatmaktatui" tajai' Timiayi. ^16 `Ishichik pujusrum Winia WA!itkiashtatrume. NuyA! ataksha ishichik pujusrum ataksha WA!itkiattarme. Wisha winia Aparui weajai" Timiayi. ^17NuyA! ni unuiniamuri nuamtak aniniaisarmiayi "?Ju chichamsha warimpait? "Ishichik pujusrum WA!itkiashtatrume tura ataksha ishichik pujusrum WA!itkiattarme tura Aparui weajai" TA!tsuk. ^18"Ishichik pujusrum" tana nusha ?warimpait? Nii tana nu A!ntatsji" tiarmiayi. ^19Jesussha niin aniastai TA!man NekA!a Timiayi "Ishichik pujusrum WA!itkiashtatrume NuyA! ataksha ishichik pujusrum WA!itkiattarme" Timiajai. ?Nuchakait A!tum inintrustin wakerarmena nu? ^20Ti nekas TA!jarme: Atumka Kuntuts pujusrum uuttiatrume tura Yus-shuarcha WarA!sA!rtatui. Tuma ain~ki A!tum Kuntuts pujayatrumek ukunam warastatrume. ^21Iis, nuwasha jurertin tsawant jeamtai najaimiak WA!itiatsuk. Tura uchin jurerka ti waraak WA!itsamunka EnentA!imtsui. ^22Atumsha Nunisrumek yamaik Kuntuts pujarme. Tura atak iitjiarum tusan winiakui ti shiir Atumi EnentA!in warastatrume. Nu warastinian jurutramkichminia ainiawai.' ^23 `Nu tsawantinkia penke ininsashtatrume. Ti nekas TA!jarme Winia EnentA!imtursarum winia Apar searum nuna Ashi amastatui. ^24Yamaisha Winia EnentA!imtursarum winia Apar seachurme. Seakrumninkia amastatui ti shiir warasaruk tusa' Timiayi. ^25`Metek-taku chichamjai nakumkan nuna Timiajai. Tura ukunmanka nujai chichatsuk winia Aparnan paant ujaktatjarme. ^26 ^27Nu tsawantai A!tumka Winia EnentA!imtursarum winia Apar seattarme. Winia Aparsha atumin anea asamtai Wi Niin A!ujsatin atsumashtatrume. Winia anentu asarum tura winia Aparuiya taman EnentA!imtakrumin Niisha anenmawai. ^28 Winia Aparuiya Jiinkin Ju nunkanam TA!witjai. Yamaikia Ju nunkanmaya Jiinkin ataksha Aparui WA!ketjai" Timiayi. ^29NuyA! ni unuiniamuri tiarmiayi "Yamaikia metek-taku chichamjainchu chichaame. ^30Mash nekaitme. Shuar Amin ininmatsain penker aimkiatin nekame. Nu nekaar Ame nekas Yusnumiaitme tu EnentA!imtaji" tiarmiayi. ^31Tura Jesus Timiayi "?Nekasash EnentA!imtarum? ^32Ti warik A!tumka ashamkarum NiishA!a tsakinmaktatrume tura Winiak ikiurkittiarme. Antsu winia Apar pujakui Wiki pujatsjai. ^33Winia EnentA!imturkuram imiatkinchanum pujusarat tusan TA!jarme. Ju nunkanam ti WA!itsattarme. Tura Wi Ju nunkanmayan nupetka asamtai warastarum" Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 17 ^1 Nuna ti Jesus nayaimpinmaani iimias Timiayi "Aparu, YamA!i jeayi ame Uchiram shiir awajsatin. Nunisan ame Uchirmisha penker awajtamsattawai. ^2Ashi shuara Akupniuri najataitme. Nujainkia Winia surusumna Nu shuaran yamaram iwiaakman tuke amuukashtinian Susaitjai. ^3Aparu, Chikich atsawai. Amek nekas Yusaitme. Wisha Jesuskristuitjai Ame akuptukmamna nu. Nu asamtai Ashi shuar nuna EnentA!imtak yamaram iwiaakman tuke amuukashtinian takakui.' ^4`Ashi Turatniun akuptukmamna nuna amukuitjai. Turan ju nunkanam shiir awajsaitjame. ^5Nuna Turamtai, Aparu, ti yaunchu Ju nunka atsaisha Amijiai pujakui shiir awajtusmamna Nunismek yamaisha shiir awajtusta.' ^6 `Ashi Ju nunkanmaya surusmamna Nu shuaran Amin nekamtikiamjai. Aminiu ainiakui surusmame. Niisha ame chichammin UmirtA!mkaruiti. ^7Ashi Wi takaajna nu Amek surusuitme. Niisha nuna nekainiawai. ^8Ame chichamem surusmam nuna ujakam niisha UmirtA!mkaruiti. Ame akuptukakmin Amiiniya TA!witjai. Nu nekasaiti tu EnentA!imtuiniawai.' ^9`Niin yainkiarta tusan seajme. Ju nunkanmaya shuaran Amin EnentA!imturmainiatsna nuna seattsujai. Antsu Ame surusmam nuna, Aminiu ajasarmatai, YA!inkiarta tusan seajme. ^10Ashi Winia ainia nuka Aminiuiti. Tura Ashi Aminiu ainia nuka Winia ainiawai. Winia penkerusha ni Turamunam paant awajsaiti.' ^11 `Wikia yamaikia Ju nunkanam pujuschattajai. Tura nu shuarka jui pujuartatui. Antsu Amijiai pujustajtsan winiakui Ashi surusumna nuka, Aparu, ti shiir asam ame kakarmarmijiai WA!inkiata. Wisha Amijiai chikichik A!jinia Nunisan niisha Ashi iruntrar chikichik ajasarti. ^12Jui niijiai pujakun ame kakarmarmijiai ti penker WA!inkiamjai. Antsu Yus-Chichamnum aarma uminkiati tusa aya chikichik menkakaiti. Niisha tuke emesnartinia Nuiti.' ^13`Yamaikia Amiini winiajai. Tura jui tuke pujakun juna TA!jame. Niisha Wi waraajna Nunisar ti shiir warasarat tusan tajai. ^14Wi Ju nunkanmayanchuitjai. Niisha Nunisan Ju nunkanmayanchu ainiawai. Tuma asamtai ame chichammin Wi susamtai Ju nunkanmaya shuarka niin nakitiainiawai. ^15Ju nunkanmaya Jiiki tusan seatsjame. Antsu iwianch niin nupetkain tusan seajme. ^16Wi juyanchuitiaj aintsan niisha juyanchu ainiawai. ^17 Ame chichammin ti nekasa nuna A!ntuiniakui penker awajsata. ^18Juya shuarnum akuptukmam aintsan Wisha niin Chikich shuarnum akupeajai. ^19Aya Aminiunak takastaj tusan EnentA!imtimjai. Tura asamtai niisha aya Aminiunak takastinian EnentA!impratin ainiawai' A!ujtak Timiayi. ^20 `Aya Niiniunkeka seatsjame antsu Ashi ni chichamen antukar Winia EnentA!imtursartatna nusha ame YA!inkiarta tusan seajme. ^21Ashi niisha chikichkiniak EnentA!imtusarti tusan seajme. Wisha Amesha, Aparu, chikichik A!jinia Nunisan niisha Iijiai iruntrar chikichik ajastai tusar seajme. Wii shuar chikichik najanata tusan seajme. NuyA! ju nunkanmaya shuar akuptukuitmena nuna nekaawartatui. ^22Ame shiir awajtursamna Nunisnak Wisha niin shiir awajsaitjai. Iikia chikichik A!jinia Nunisan niisha chikichik ajasarti tusan Turaitjai. ^23Wi ni EnentA!in pujakui Amesha Winin pujakmin penke chikichik ajasarti. Turamtai Ashi shuar juna nekaawartatui: Ame akuptukuitme, tura Winia anenmena aintsam nu shuarsha aneame. Wii shuar chikichik ajasmajai Ashi shuar nuna nekaawartatui.' ^24 `Aparu, shuar surusmam nu, Wi pujustatjana nui pujusarti tusan seajme. Tura ti shiir awajtusmamna nuna iisarti tusan nuna seajme. Ju nunka najanchamunman tuke anentin asam ti shiir awajtusuitme. ^25Aparu, ti penker A!minin ju nunkanmaya shuar nekarmainiatsui. Antsu Wi nekajme. Ju shuarsha ame akuptukman nekainiawai. ^26Nu shuaran Amin nekarmawarti tusan jintintiaitjai. Tura nu arantcha jintintiattajai. Nujainkia Wisha ni EnentA!in pujurkui Winia anenmena aintsan niisha anenkratin ajasartatui" A!ujtak Timiayi Jesus. __________________________________________________________________ Chapter 18 ^1 Jesussha nuna tinia amuk ni unuiniamurijiai Setrun EntsA! katin numi arakmanum wemiayi. ^2Jutassha Niin suruktajtsa pujumia nuka nu ajan nekaamiayi. Untsuri tsawant Jesus ni unuiniamurijiai nui iruntramtai Jutas Jesusan nui WA!inkiatniun EnentA!impramiayi. ^3Tura Untsuri suntarjaisha Jesusan tariarmiayi. Pariseusha Israer-shuar Patri uuntrisha suntarnasha Yusa Jeen WA!iniuncha Jesusan achikiarat tusa akupkarmiayi. Niisha machitniasha nankincha RA!mparancha jiniasha Jukiar weriarmiayi. ^4Jesussha Ashi A!tinia nuna neka asa jiintiuki "?Ya eaarum?" Timiayi. ^5Niisha "Nasaretnumia Jesus" tiarmiayi. Jesussha "Wiitjai" Timiayi. Jutassha Jesusan surukua nu niijiai pujuarmiayi. ^6Tura Jesus "Wiitjai" takui ti ashamkar ukumur waketainiak iniaararmiayi. ^7Ataksha Jesus "?Ya eaarum?" Timiayi. Niisha "Nasaretnumia Jesus" tiarmiayi. ^8Nuinkia Jesus Timiayi "Wiitjai, TA!jarme. Winia eatkurmeka Wii shuar ainia juka waketkiarti" Timiayi. ^9Jesus nuik aujuk "Winia Apar surusma nu menkakacharai" timia nu uminkiati tusa Jesus "waketkiarti" Timiayi. ^10NuyA! Semun Pitiur machitian jusa Marku Kuishin untsuurnumaani tsupirkamiayi. Markusha Israer-patri Uuntri takarniuriyayi. ^11Turamtai Jesus Pitrun Timiayi "Machitrumka awainki ikiusta. Winia Apar WA!itsatniun surakuinkia ?WA!itsashtinkaitiaj?" ^12Nuinkia apach suntarsha ni KapitiA!ntrisha Yusa Jeen wainniusha Jesusan achikiar jinkiawarmiayi. ^13 NuyA! Anasa jeen Jukiarmiayi. Anassha Kaipiasa Weariyayi. Tura Kaipias nu uwitin Israer-patri uuntriyayi. ^14Kaipiaska nuik "?Ashi Israer-shuar mesertin penkerkait. Antsu aya chikichik shuar JA!katin penkerchakait?" timia Nuiti. ^15Semun Pitiur Chikich unuiniamujai Jesusa uku weriarmiayi. Israer-patri uuntri Nu unuiniamunka nekauyayi. Tuma asamtai ni jeen jeawar, suntar Jesusjai aa tanishnum WA!iniakui niisha wayamiayi. ^16Tura Pitiur aa WA!itiniam wajaamiayi. Turamtai Chikich unuiniamu jiinki WA!itin WA!inia Nu nuwajai chichas Pitrun AwayA!miayi. Nui nekanu asa Yupichuch AwayA!miayi. ^17Waiti WA!inniusha Pitrun aniasmiayi "?Amesha nuna unuiniamurinchukaitiam?" Pitrusha "AtsA!, Nuchaitjai" Timiayi. ^18Tsetsek asamtai suntarsha tura nui takarniusha jinia IkiapA!rar ni nawen anaak pujuarmiayi. Pitrusha nui pachiiniak anamuk pujumiayi. ^19Israer-patri uuntri Jesusan aniasmiayi "Ame unuiniamurmesha ?ya ainia. Tura Wari niin jintintiaitiam?" ^20Jesussha Timiayi "Ashi iimiainiain tuke etserniuitjai. Israer-shuar iruntainmasha Yusa Uunt Jeencha Israer-shuar irunainia nui arantutsuk tuke etserkaitjai. ^21?Urukamtai Winia inintiam? Winia chichamprun antukua nu aniastarum. Wi timian nii ujatmakarti. Wi timiancha niisha nekainiatsuk." ^22Jesus nuna takui Yusa Jeen WA!iniua nu nui PujA! Jesusan yapiniam awati Timiayi "?Nunisan nekas uuntnum chichastinkait?" ^23Jesussha Timiayi "?Warinmampa yajauch aa? Turuttia. Tura TA!jana nu penkeraitkiuinkia ?urukamtai awattiniam?" ^24NuyA! Anas Jesusan JinkiA! Kaipias takaamunam akupkamiayi Kaipias Patri uuntri asamtai. ^25Tuke Anasa jeen chichainiai Pitiur jinia anamuk PujA!n shuar aniak "?Amesha Jesusa unuiniamurinchukaitiam?" tiarmiayi. Pitrusha "AtsA!, Wichaitjai" Timiayi. ^26Chikich takarin, Marku shuari, nui pujumiayi. Pitiur Marku Kuishin tsupirkamia nuna shuari asa Timiayi "?Ajanam Jesusjai wekaamin WA!inkiachmakajam?" ^27Pitrusha ataksha "AtsA!" tain atash shiniukmiayi. ^28 NuyA! Kaipiasaiya Jesusan Jukiar tsawant tsawaamunam apach KapitiA!n Piratu takatai jeanam ejeniarmiayi. Israer-shuarsha ni uuntri akupkamia nunisar wapik ajasaij tusar nu jeanam wayacharmiayi. Wayawarka paskua nampernum YurumA!chmin A!rmiayi. ^29Nu asamtai Piratu niijiai chichastaj tusa Jiinki Timiayi "?Ju aishmansha Wari TunA!a Turait?" ^30Niisha "Tunaarinchaitkiuinkia amiini itiachaaji" tiarmiayi. ^31Tutai Piratu Timiayi "Atumek Jukirum Atumi akuptammarijiai ni tunaari nekaatarum." Israer-shuarsha tiarmiayi "Antsu iikia Israer-shuartikia TunA!a shuarsha MA!achminiaitji." ^32Yaunchu Jesus ni JA!katniurin EnentA!imtus "Wi awajnaitniuitjai" Timiayi. Niisha Krusnum awajnain asamtai apach MA!ataijiai Nii timia nu uminkiammiayi. ^33Piratusha atak JeA! WayA! Jesusan untsuk "?Ameka Israera Uunt Akupniurinkaitiam?" Timiayi. ^34Jesussha Timiayi "?Amekek nu inintram. Kame Chikich Turamainiatsuash?" ^35Piratusha Timiayi "?Wi Israer-shuarkaitiaj? Amee shuarak Israer-patri uuntrijiai winin itiarmarai. ?Wari TunA!a Turaitiam?" ^36Nuinkia Jesus Timiayi "Wi Ju nunkanam akupniuchuitjai. Juyaitkiuinkia Winia nemartuiniana nu MA!anaikiaraayi. Turawarmatai Israer-shuarnum surutkacharaayi. Antsu juyan akupniuchuitjai." ^37Piratusha "?Nuikia ame nekas uunt akupniukaitiam?" Timiayi. Jesussha Timiayi "Ee, ame TA!mena nu nekasaiti. Ju nunkanam akiinian Ashi shuaran nekas ana nuna ujaktinian TA!witjai. Ashi shuar nekas ana nuna umirniuka Wi TA!man A!ntawai." ^38Tura Piratu "?Nekasa nusha warimpiait?" Timiayi. Piratusha nuna ti, atak Israer-shuarjai chichastajtsa jiinki Timiayi "Ju aishmanka tunaarin penke WA!ittsujai. ^39Tura Ashi uwitin paskua nampernum sepunmaya shuar ankant akupkatniuiti. Nunisrum tuke searme. Tuma asamtai, ?yamaikia Israera Uunt Akupniurin ankant akupkattajak?" Timiayi. ^40Nuinkia Ashi kakantar untsumainiak "Ju akupkaip; antsu ParapA!s AkupkatA!" tiarmiayi. Nu ParapA!ssha KA!sauyayi. __________________________________________________________________ Chapter 19 ^1 NuyA! Piratu suntaran akupkamiayi Jesusan AsutiA!warat tusa. ^2Suntarsha Jesusan wishikrar tawasap janki najanamun etsenkrumtikiarmiayi. Yamakai pushincha uunt akupniua aintsan aentsrarmiayi. ^3NuyA! "Israera Uuntria, kakaram ajasta" tiar yapiniam awatiarmiayi. ^4NuyA! Piratu atak jiinki Timiayi "Atum WA!inkiarum nekaatarum tusan Jesusan Jiiktiatjai. Wikia tunaarinkia penke WA!ittsujai." ^5Timiatai Jesussha jankin etsenkruku tura pushin yamakairman entsaru Jiinkimiayi. Tura Piratu nui KA!unkarun tiarmiayi "Pai juiti, iistarum." ^6Israer-patri uuntrisha suntarsha Jesusan iisar ataksha ataksha kakantar untsumainiak "Krusnum jakati" tiarmiayi. Piratusha "Atum Jukiirum MA!atarum. Ni tunaarin penke WA!ittsujai" Timiayi. ^7Tura Israer-shuar tiarmiayi "Nu shuar "Yusa Uchirintjai" takui JA!katniuiti. Iiniu akupeamu aarma nui Nuniskete" tiarmiayi. ^8Nuna antuk Piratusha nu nankaamas ashamkamiayi. ^9Ataksha init WayA! Jesusan aniasmiayi "?Tuyampaitiam?" Tura Jesussha penke A!ikchamiayi. ^10NuyA! Piratu Timiayi "?Urukamtia winia airtsum. Wi jeajna nu nekatsmek? Wakeraknaka Krusnum MA!atniuncha tura ankant akupkatniuncha jeajai." ^11Tutai Jesussha Timiayi "Yus nuna amaschaitkiuinkia penke tujinkiaintme. Nu asamtai amiin surutka nu A!min nankaamas tunaarinniuiti." ^12Piratusha Nu chichamtaik Jesusan ankant akupkattsa wakerimiayi. Antsu Israer-shuar untsumainiak tiarmiayi "Ju ankant Iniakmeka ame uunt akupniu amikrinchuitme. Juka "uunt akupniuitjai" taku Atumi uunt Akupniuri nemasrinti" tu untsumkarmiayi. ^13Piratusha taman antuk akupin pujutainium pujus Jesusan untsukmiayi. Nui kaya ukatkamu asamtai Israer-shuara chichamen Kapata anaikiarmiayi. ^14Paskua jisat jeatsain nantu tutupin ajatsain Piratu Israer-shuaran Timiayi "Uunt akupniuram iistarum." ^15Tura Ashi "Jakati, jakati, Krusnum MA!atA!" tu untsumkarmiayi. Tura Piratu "?Atumi uunt akupniurin Krusnum MA!attajak?" Timiayi. Tura Israer-patri uuntri tiarmiayi "Atumi uunt KapitiA!ntrumek iin akuptamji. Chikichka atsawai." ^16 Tutai Piratu Jesusan krusnum mantamnati tusa tsankatkarmiayi. Tutai niisha Jesusan Jukiar wearmiayi. ^17Jesussha ni krusri yanaki Kurkuta NA!innium wemiayi. Kurkuta naarisha Israer-shuara chichamen "muuka ukunch" tawai. ^18Nui Krusnum ajintrurar awajainiarmiayi. Tura mai pae JimiarA! shuaran chikichik chikichik awajainiarmiayi. Tura Jesus ajapen A!miayi. ^19 Piratusha Jesusa Krusrin uunt aarman anujkamiayi. NASARETNUMIA JESUS, ISRAERA UUNT AKUPNIURI Tu aarmauyayi. ^20Israer chichamjaisha Kriaku chichamjaisha Rumanmaya chichamjaisha aarmauyayi. Menaintiu chichamnum aarma asamtai tura Jesusaren pepru Tijiuch asamtai Israer-shuar ti Untsuri A!ujiarmiayi. ^21Nu asamtai Israer-patri uuntri Piratun jeariar "Israera Uunt Akupniuri" aaraip. Antsu "Israera Uunt Akupniurintjai tawai" tu aarta" tiarmiayi. ^22Tura Piratu nincha A!ikiar "Wi aaraj nuke A!tatui" Timiayi. ^23Suntarsha Jesusan Krusnum awajainiar ni entsarmarin KuA!tru akankar ankant ankant Jukiarmiayi. Tura ni pushirin apatsuk najanamu asamtai JA!aktinian nakitrarmiayi. Kame Yakiya nunkaani apaiyiachma takamtsukuyi. ^24Tuma asamtai suntar tiarmiayi "Juka JA!akchatai. Antsu nakurakrin YA!nak ati nu jukiti." Nujainkia yaunchu Yus-Chichamnum aarma nu uminkiamiayi: "Winia entsarmarun akantrarmiayi tura nakurusar awakmakua nuna winia pushirun Susarmiayi" aarmaiti. ^25Krusnumsha Jesusa Nukurisha Kriupasa Nuari Marisha tura MA!ktaranmaya Marisha wajaarmiayi. ^26Jesus ni Nukurincha tura ni ti aneamu unuiniamurincha nui wajan WA!iniak ni Nukurin Timiayi "Nukuru, ju ame uchirmea aintsan Ati." ^27NuyA! ni unuiniamurincha Timiayi "Ju ame nukua aintsan Ati." Nu tsawantaik nu unuiniamuri ni jeen Juki AwayA!miayi. ^28NuyA! Ashi uminkiamtai Jesus nuna NekA!a yaunchu Yus-Papinium aarma uminkiati tusa "kitiamajai" Timiayi. ^29Nuisha pininnum Churuin A!miayi. Tura shuar nuna uruchjai ejampar sapapjai ijiu mukunaati tusa susamiayi. ^30Jesussha Churuinian najekaa "Ashi Turunatniua nu mash uminkiai" Timiayi. Nuna ti, muuken NenA! jakamiayi. ^31 Nu tsawantai, kashinkia paskua NA!mper uunt tsawantri asamtai tura ayampratin tsawant aa asamtai, Israer-shuar jaka Ayashi nui paant ain tusa nakitrarmiayi. Nu asamtai Piratun seainiak "Krusnum ajintrurma ainia nuna kankajin suntar kupirkarti. NuyA! wari JA!karmatai Krusnumia Jukiarti" tiarmiayi. ^32NuyA! suntarsha weriar emka Krusnum amia nuna kankajin kupirkarmiayi. NuyA! chikichnasha Jesusjai atsankiar ajintrurma nuna kankajincha kupirkarmiayi. ^33Tura Jesusan weantuk yaunchu JA!kaiti tusa kankajin kupirtsuk ^34suntar aya paenam ijiumiayi. Ijiumtaisha nu chichamtaik numpa yumijiai puarmiayi. ^35Wi, Juan, nuna wainkia asan nekas tajai. Atumsha Yus EnentA!imtustarum tusan Ti nekas tajai. Wi aarajna nu nekasaiti nekajai. ^36Yaunchu Yus-Chichamnum aarma uminkiati tusa Turunaiti: "Ni ukunchin kupirkachartatui" tu aarmaiti. ^37Tura chikichcha: "Ijiuarmiania nuna WA!inkiartatui" tu aarmaiti. ^38 NuyA! Arimateanmaya Juse Jesusa Ayashin jukitiaj tusa Piratun seamiayi. Nu Juse Jesusan EnentA!imtaitiat Israer-shuara uuntrin ashamak paant nemarsachmiayi. Niisha seamtai Piratu "Jukitia" Timiayi. Tutai Juse Jesusa Ayashin jukimiayi. ^39Nikiutemusha Jesusjai chichastaj tusa kashi tarimia nu JimiarA! kunkuin pachimpramun ti nukap sumak itiamiayi. Mira kunkuinniasha Arui kunkuinniasha sumakmiayi. ^40NuyA! Juse Nikiutemujai Jesusa Ayashin Jukiar kunkuinian kuerar jaanch esarmajai penuararmiayi. Israer-shuar tuke nunisar Ikiuu A!rmiayi. ^41Jesus Krusnum maamua nui aja Tijiuch A!miayi. Nu ajanmasha waa NA!innium paka taurma A!miayi. Nusha yama taurma asamtai jaka nui ikiuschamuyayi. ^42Nu waasha Tijiuch asamtai tura Israer-shuara ayampratin tsawantri jeatemamtai Jesusa Ayashin nui iwiarsarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 20 ^1 Tumintincha KA!shik kirit ain MA!ktaranmaya Mari Jesus iwiarsamunam iistajtsa wemiayi. Jesusan iwiarsar kaya uuntjai waan atutkarmiayi. Tura Mari nui JeA! nu kaya uraimiun WA!inkiamiayi. ^2Nuna WA!iniak Semun Pitiur pujamunam tsekenki wemiayi. Chikich unuiniamuri Jesus ti anemia nusha nuisha pujumiayi. Tura Mari Timiayi "Iwiarsamunmaya ii Uuntrin Jukiarai. Tura ?Tuintsuk ikiusara?" ^3Pitrusha Chikich unuiniamurijiai Jiinkiar iwiarsamunam iyuwarmiayi. ^4Mai metek tsekenkiar Pitiur jeatsain Chikich unuiniamuri iwiarsamunam emka jeamiayi. ^5Niisha wayatsuk TsuntsumA! iis penuarmarinkia nui tepan WA!inkiamiayi. ^6NuyA! Semun Pitiur ukunam JeA! iwiarsamunam WayA! penuarmari nui tepan WA!inkiamiayi. ^7Chikich jaanchcha Jesusa muuken penuarma nusha nanerma NiishA!a tepan WA!inkiamiayi. ^8NuyA! Chikich unuiniamuri emka tamia nusha iwiarsamunam wayamiayi. Niisha Turuna WA!iniak "Jesus nekas nantakni" tu EnentA!impramiayi. ^9Nuna WA!intsuk Yus-Chichamnum "Jesus jakamunmaya nantaktiniaiti" aarman A!ujsariat nekaacharmiayi. ^10NuyA! mai ni jeen waketkiarmiayi. ^11 Tura Marikia iwiarsamunam juak uutu pujumiayi. Niisha uutiatan TsuntsumA! iwiarsamunam iimsamiayi. ^12Tura Jesusa Ayashi nuik tepesmanum nayaimpinmaya suntar puju entsaru Jimiar pujan WA!inkiamiayi. Chikichik Muuknumaani tura Chikichka nawenmaani pujumiayi. ^13Nayaimpinmaya suntarsha "?Urukamtai uutam?" tiarmiayi. Marisha Timiayi "Winia Uuntrun jurutkiarai tura ?tuintsuk ikiusara?" ^14Nuna ti ayanmar Jesusan WA!iniak Niin nekaachmiayi. ^15Jesus aniak "?Urukamtai uutam. Ya eaam?" Timiayi. Marisha ajan WA!inniua nuiti tusa Timiayi "Uunta, ame ni ayashi jukimkia, tui ikiusmam ujatkata wi jurumkitiaj" Timiayi. ^16NuyA! Jesus "Mariya" Timiayi. Tutai niisha ayanmar "Rapuni" Timiayi. Nusha Israer-chichamnum "UuntA!" tawai. ^17Jesussha Timiayi "Emetruawaip. Winia Aparui WA!atsjai. Antsu weme Wii shuar TitiA! "Winia Aparui nayaimpiniam weajai. Niisha Atumi Aparinti. Winia Yusruiti tura Atumi Yusrinti" tawai TitiA!" Timiayi. ^18NuyA! MA!ktaranmaya Marisha Jesusa unuiniamurin WA!iniak "Wi Uuntan WA!inkiajai, Timiayi. Niisha juna mash Turutui" tu ujakarmiayi. ^19 Nu tsawantai, tumintin, ni unuiniamuri Israer-shuara uuntrin ashamainiak kashi iruntrar waiti epeni pujuarmiayi. Turasha Jesus A!yatik wayamiayi. Tura ajapen wajas "shiir pujustarum" Timiayi. ^20Nuna ti, NuyA! ni uwejen ajintruamuncha ni paen ijiumuncha iniakmasmiayi. Ni unuiniamurisha Uuntrin WA!inkiar shiir warasarmiayi. ^21Ataksha Jesus "Shiir pujustarum, Timiayi. Winia Apar akatar akuptukma Nunisnak Wisha akatran akupeajrume" Timiayi. ^22NuyA! ni matsatmanumaani Umpui Timiayi "Yusa Shiir Wakani Atumi EnentA!in wayati. ^23Shuara tunaarinkia A!tum "AsakA!rti" TA!kurminkia tsankurnartatui. Tura nu shuar "sumamati" TA!kurminkia tuke sumama pujawai" Timiayi Jesus. ^24Tura chikichik unuiniamu, Jimiampramu Tumas, Jesus tamia nui pujuchmiayi. ^25Tura ukunam chikich unuiniamuri ujainiak "Ii Uuntri WA!inkiaji" tiarmiayi. Tura Tumas Timiayi "Ajintruamuri WA!inkian uwejrun awaintiuatniuitjai. Tura paenumsha awaintiuatniuitjai. Penke jaka asamtai aya nujai iniantkimiun EnentA!imtustatjai" Timiayi. ^26 Chikich tumintin ataksha Jesusa unuiniamuri iruntrarmiayi. Nuinkia Tumassha niijiai pujuarmiayi. Tura waiti epenmianuman Jesus WayA! ajapen wajas "Shiir pujustarum" Timiayi. ^27NuyA! Tumasan Timiayi "Winia uwejur iisam ame uwejem awaintiuata. Nunismek winia paerui uwejem awaintiuam IistA!. Tura arantutsuk nekas EnentA!imtursata." ^28NuyA! Tumas "Winia Uuntrua, nekas winia Yusruitme" Timiayi. ^29Jesussha Timiayi "Winia WA!itkiam nuin EnentA!imtursame. Antsu Winia WA!ittsuk EnentA!imturaru nekas shiir ainiawai" Timiayi. ^30Aentsti tujintiamuncha Jesus Turamu ti Untsuri ju papinium aarchamu ainiawai. Tura ni unuiniamuri mash WA!inkiarmai. ^31Antsu Jesuska Kristu asa Yusa Uchirinti tu EnentA!imtustarum tusan Junaka aarmajai. Tura EnentA!imtakmin Jesus ni iwiaakmarin yamarma nuna amastatui. __________________________________________________________________ Chapter 21 ^1 Tipirias antumianka KA!anmatkariin Jesus ni Unuiniamurin wantintiukmiayi. Junisan A!miayi. ^2Semun Pitrusha Jimiampramu Tumassha Kananmaya Natanaersha Sepeteu Uchirisha tura Chikich Jimiar unuiniamurisha metek iruntrar pujuarmiayi. ^3Semun Pitrusha "Namakan nekajai nankiattsan weajai" Timiayi. Chikich mash "Iisha winittiaji" tiarmiayi. Wear uunt kanunam enkemprar nu kashi achitsuk tsawararmiayi. ^4KA!shik ain Jesus EntsA! KA!anmatkariin wantinkiamiayi tura ni unuiniamurisha Jesusan nekaacharmiayi. ^5Jesussha Timiayi "Uchiru, ?namak achikiurmek?" Niisha "AtsA!" tiarmiayi. ^6Tutai Jesus Timiayi "Neka untsuurnumaani ajunkatarum. Nui achiktatrume." Nii timia Nunisan Turawar namakan ti achikiar nekan Jusatniun tujinkiarmiayi. ^7Nujainkia Jesusa unuiniamuri Jesus ti aneemia nu Pitrun Timiayi "Ii Uuntrinti." Takui Pitrusha aimiaku asa ni pushirin entsar EntsA! inianmiayi yukuak jeataj tusa. ^8Chikich unuiniamurisha jeachat pujuiniachuk nekan japiki kanujai KA!anmatkanam jeawarmiayi. ^9KA!anmatkanam jeawar ji kaiir A!manum namakan JiA!mun WA!inkiarmiayi. Tantancha WA!inkiarmiayi. ^10Jesussha "Atum achikiurmena NuyA! JiA!tin itiatarum" Timiayi. ^11Tutai Semun Pitiur kanunam we nekan nekartiuk KA!anmatak japiki itiamiayi. Itiar namaknasha siantu senkuenta NuyA! tres (153) nekapmararmiayi. Ti Untsuri A!yat nekasha JA!ankachmiayi. ^12NuyA! Jesussha "YurumA!itiarum" Timiayi. Ni unuiniamurisha "aya ii Uuntri A!miniaiti" tusar inintrustinian natsantiarmiayi. ^13NuyA! Jesus wajaki tantan Juki Susarmiayi. Nunisan namaknasha Susarmiayi. ^14Jesus jakamunmaya nantaki jujai menaintiu ni unuiniamurin wantintiukarmiayi. ^15 NuyA! YurumA!war Jesus Semun Pitrun aniasmiayi "Junasa Uchiri Semunka, ?ju shuar nankaamas anentmek?" Pitrusha Timiayi "Ee, Uunta, wi wakerajam nu Ame nekame." Jesussha "Nuinkia winia murikiur ayuratniua aintsam Winia EnentA!imturainia nu YaintA!" Timiayi. ^16Ataksha aniasmiayi "Junasa Uchiri Semunka, ?Winia anentmek?" Pitrusha "Ee, Uunta, wi wakerajam nu Ame nekame" Timiayi. Jesussha "Winia murikiur WA!inkiatA!" Timiayi. ^17Nu ataksha aniasmiayi "Junasa Uchiri Semunka, ?winia wakerutamek?" Pitrusha menaintiu Iniam Kuntuts EnentA!imiar Timiayi "Uunta, Ashi nekame. Wi wakerajam nu Ame nekame." Jesussha Timiayi "Winia murikiur ayurata. ^18Maa, nekas TA!jame. Natsa asamka iwiarmampram ame wakeramunam weuyame. Tura uuntach ajasmeka ame kunturam ayaparakmin Chikich aentstamprattawai tura ame wetin nakitiam nui juramkiartatui." ^19Jesus Nujainkia Pitiur MA!atniun ujakmiayi. Tura Nunisan jakamtai shuar Yusan shiir awajsatniun ujakmiayi. NuyA! Pitrun "Nemartusta" Timiayi. ^20 Pitrusha ayanmar Chikich unuiniamurin Jesus ti anea nuna nemarun WA!inkiamiayi. Kame nu unuiniamuka nuik Jesus JA!atsain YurumA!iniakui "Uunta, ?ya surutmaktata?" timia Nuiti. ^21Nincha Pitiur WA!iniak Jesusan aniasmiayi "Uunta, ?jusha Wari urukatniuit?" ^22Jesussha ayak "Wi wakeraknaka iwiaaku pujain TA!tatjai Timiniaitjai. Nuna TA!kuisha ?Wari itiurtama? Ameka nemartusta" Timiayi. ^23Nujainkia "Nu Unuiniamuri JA!kashtatui' tusa Yus-shuarnum A!ujmatiarmiayi. Turasha Jesus "JA!kashtatui' Tichamiayi antsu A!yatik "Wi wakeraknaka iwiaaku pujain TA!tatjai takuisha ?Wari itiurtama?" Timiayi. ^24Wikia Nu unuiniamurintjai. Ju papincha aaru asan "mash nekasaiti' tajai. Ashi shuarsha Nunisaran Tuiniawai. ^25Nu arantcha jui aarchamusha ti awai. Kame Ashi aamka ti Untsuri Papi asa Ashi nunkanam ikiuschamnia ainti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ Acts __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Amikiur Tiupiru: Nuik akupkamiaj Nu papinium Ashi Jesus Turamia nuna aatramiajme. Tura unuitiampramiaj nunasha aatramiajme. YA!mankamtaiknumia, ^2nayaimpiniam wetsuk, Ashi Nii Turamia nuna Timiajme. Jesuska, nayaimpiniam wakettsuk Yusa Wakani kakarmarijiai Turatniua nuna ni akatramurin jintintiawarmiayi. ^3Tura jaka nantaki, Jesus Timiajaik wantintiukmiayi ni akatramurin. Tura kuarenta (40) tsawant niin wantintiukarmiayi. Nuna tura nekas iwiaakjai tusa iniakmasmiayi, nekaawarat tusa. Tura Yusa akupeamuri urukukit nuna mash ujakmiayi. ^4Jesuska ni akatramurijiai tuke pujus, niin chicharuk "Jerusarennumia weerap, Timiayi. Winia Apar "amastatjai" Timia nuna, paant ujakchamkajrum. Nu Turunat tusarum Jerusarennum NA!kastarum, Timiayi. ^5Tuke EnentA!imsatarum. Juan entsajai Atumi ayashin imiatmimiarme. Turasha WA!rik Yusa Wakanisha atumniasha tarutmar, Atumi EnentA!in enkemprutmattarme. Nusha EnentA!i imiantin aintsankete" Timiayi. ^6 Tura Jesusjai irunar matsamas anintriarmiayi "Uunta, Israer-shuar A!jinia nu, ankant ajasakrin iiniuk Akupin atak naamkatin Yamai jeayash" tiarmiayi. ^7Jesus aimiuk Timiayi "Winia Apar Turattana nu Wari tsawantinik Turunati nu nekaatniusha atumniachuiti. Apar Ninki neka asa ni kakarmarijiain Turattawai. ^8Tura atumsha Yusa Wakani kakarmarin sunastatrume. Nii taa enkemprutmamtai kakaram ajasrum, Wii Turamu etserkattarme. Emka jui Jerusaren peprunam etserkattarme. NuyA! Ashi Jutia Nunkanam, tura arant Samaria nunkanmasha, tura Nu arant Ashi Nunkanam werum, Wii Turamu etserkattarme" Timiayi Jesus. ^9NuyA! chichas amir, Ashi ni akatramuri ii wajainiai, Jesus nayaimpinmaani junakmiayi. Wea-weakui yurankim mash Niin AmuA!miayi. Tuma asamtai ni akatramuri Niin WA!inkiacharmiayi. ^10Tura Jesus waakkui ni akatramurisha Yaki ii wajainiai, JimiarA! aishman puju entsaru nui wantintiukarmiayi. Tura ayamach wajattsarmiayi. ^11Nu aishmansha Jesusa akatramurin tiarmiayi "Karireanmaya aishmanka, ?urukamtai nayaimpinmaani ImiA! iimprum? Ju Jesusak Atumiya nayaimpiniam wea WA!inkiarumna Nunisan ataksha winittiawai" tiarmiayi. ^12 Tuasua amikmatai Jesusa akatramuri Uriwiu NA!inniumia akaikiar Jerusarennum waketkiarmiayi. Uriwiu naincha Jerusarennumsha Tijiuchiiti, Chikichik kirumitrua Nunisan. ^13Tura Jerusarennum jeawarmiayi. Nui jeawar, JeA! wayawar Yaki WA!kararmiayi. Nui Pitrusha, Jakupusha, Juansha, Antressha, Jiripisha, Tumassha, Parturumisha, Mateusha, tura Arpeu Uchiri Jakupusha, NuyA! A!sump Semunsha, Jakupu yachi Jutassha, Timian wayawarmiayi. ^14Jusha mash tuke iruniarmiayi Jesusa yachijiai. Tura Jesusa Nukuri Marijiai, NuyA! Chikich nuwajaisha tuke iruniarmiayi, Yus A!ujsatai tusar. ^15 Nui SiA!ntu painti (120) aents iruntrarmia nui Pitiur chichastaj tusa wajakmiayi. ^16Pitiur juna Timiayi "Yatsurtirmesha, Umarutirmesha antuktarum. Yuska yaunchu ni Papiriin Jutasnan aamtikramiayi. Jutas akiintsain Tawitkia, Yusa Wakani jintintiam Jutasnan aarmiayi. Jesusan achik surukarmia Nu shuaran nekapruamia Nuiti. Kame Tawitia aarmari Yus-Chicham asa Timianak uminkiatniuyi. ^17Nu Jutaska ii irutramuitiat, ii takaamurin PA!chitkiaitiat, ^18TunA!a tura nujai Kuitian achik nunkan sumakmiayi. Tura piniakum iniaan tantane PA!ttimiayi. ^19Tuma asamtai Ashi Jerusarennum pujuarmia nu, nuna nekaawar Nu nunkan "Numpa Nunka" anaikiarmiayi. ^20Kame Sarmu papinium Tawitkia juna aarchamkia: "Ni jeesha itiarak Ati. Nu jeanmanka penke Pujuscharti." Tura "Ni takatri Chikich atankiti." Tu aarmaiti' Timiayi. ^21`Tuma asamtai yamaikia Chikich anaikiatniuitji. Tura NA!nkamas achikchatniuitji. Antsu ii nemartamkau Ati. Uunt Jesus iijiai pujumia nui tuke Niin nemarsamia nu Ati. ^22Juan Jesusan imiaimiania Nu tsawantnumia Juki, Jesus nayaimpiniam wemiania Nu tsawantan Timianu eje tuke Niijiai wekaimia nu Ati. Nu shuar EnentA!imtusar, chikichik achiktai. Iisha iruntrar Jesusa nantakmiari Etserkami tusar Turami" Timiayi Pitiur. ^23Tura NuyA! JimiarA! shuaran anaikiarmiayi. Matiasan anaikiarmiayi. Tura chikichnasha Jusen, ni Chikich naari Parsapas, tura apach NA!arinkia Justu, nunasha anaikiarmiayi. ^24 ^25Tura NuyA! Yus-shuar Yusan A!ujainiak juna tiarmiayi "Ii Uuntri, Amesha Ashi shuara EnentA!i nekame. Jui awai JimiarA! aishman. Jutas TunA!a Turak JA!katniunam weak akatramu takatan ikiukmiayi. Yamaikia Jutasa takatri achikiat tusam, ?TuA! achikium, Uunta? Paant iniakmasta." Tu aujsarmiayi. ^26Tura Israer-shuara Turutairi Nunisan, wats yaki nupetmakat tusar Turawarmiayi. Tura Matias nupetmakmiayi. Turunamtai Matiasnak pachikiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Pintikiustis NA!artin Jisat jeamtai, Chikichik jeanman nuin Yus-shuar tuakarmiayi. ^2Tumai aya aneachma nayaimpinmaya nasea aintsan teter ajaki winian antukarmiayi. Ashi mash JeA! pujuarmia nuka antukarmiayi. ^3Tura nui pujuiniai ji wajai kea aaniun WA!inkiarmiayi. Turuna ankant ankant puunak tarurarmiayi. ^4Tuma asamtai Yusa Wakani Ashi ni EnentA!in pimiutkarmiayi. Turam chichasarat tusa Yusa Wakani ni nekatairi Susarmiayi. Tuma asamtai nujai niisha Chikich chichaman chichasarmiayi. ^5 Nui Jerusarennum Yus TA!man umirin Israer-aents A!rmiayi. Ashi nunkanmaya Jerusarennum taar matsamarmiayi. ^6Tura Turunamia nuna antukar KA!unkarmiayi. Tura Ashi shuar ni chichamejain chichaamun antukarmiayi. Tuma A!sar, warinkit, tu EnentA!imsarmiayi. ^7Nekaachar ashamkarmiayi. "Warinkit, tunaim ajarmiayi. Ju aents Chikich Chikich chichaman chichainia nu, Ashi Karireanmayanchukait, tiarmiayi. ^8Tura iisha ankant ankant ii chichamenka A!ntatsjik. Ausha urukainiakua, nunak chichainiawa, tiarmiayi. ^9Jui Ashi nunkanmaya aents pujuiniatsjik. Partianmaya, Eramnumiasha, MisiuputA!mianmayasha, Puntanmayasha, tura Asia nunkanmayasha, ^10Prijianmayasha, Pampirianmayasha, Ejiptunmaya tura Aprikianmaya Serinia Nu nankaamasnumiasha pujuiniatsjik, tiarmiayi. Nuyasha ii shuarsha Ruma peprunmaya yaunchu taar jui matsatainiawai. Chikichcha tuke Israer-shuar ainiawai. Tura chikichcha Israer-shuar ajastaj tusa Israer Turutairin mash Turuiniawai. ^11Kritianmayasha Arapianmaya pujuiniaji. Tura Ashi mash ii chichamejaisha Yusa penker Turamuri A!ntaji" tiarmiayi. ^12Ashi aents nuna nekachu A!sar ashamkarmiayi. Tura NuA!mtak aniniaisarmiayi "?Warinminiait ju?" ^13Tura chikichcha wishikiarmiayi. "Nampeku ainiatsuash" tiarmiayi. ^14 Nuinkia Pitiur, Chikich A!untse Jesusa akatramurijiai wajaki, kakantar chichasmiayi. Chichaak Timiayi "Jutianmaya shuartiram, Jerusarennumiatirmesha antuktarum. Wi Titiatjana nu antukrum penker EnentA!impratarum. ^15Ju aishman, nampekarai, TA!rumna nu, nampekcharai. Wari, nantu ImiA! ishichik takuni. ?Aisha itiurak? ^16Antsu Yusnan etserin, ni naari Juer, yaunchu aarmia nu, YamA!i Turunayi, Timiayi. ^17Juna aarmiayi: "Yus tawai "Ju nunka amuukatin jeatemamtai, winia Wakantrun Ashi aentsnum akupkattajai, yumi yaraanua aintsan. Atumi uchiri, Atumi nawantrisha Yusa chichamen A!ujmatiartatui. Tura NA!tsaka iimiarartatui. Tura uuntka mesekramiartatui. ^18Tura aishmansha nuwasha winia takartin ainia Nunaka winia Wakantrun akuptukartatjai. Turam niisha Wii Turamun A!ujmatiartatui. ^19Yaki nayaimpiniam, aents Turachminian iniakmastatjai. Tura nunkanmasha winia kakarmarun iniakmastaj tusan numpancha, jiniasha, mukuintiuncha yuranmia aintsan akupkattajai. ^20Tura TsawA!i nantusha kajinkiattawai. Tura nantusha mushatmar numpa Nuniktatui. Uunt tsawant achikmiajna nu jeatsain, Turunattawai. Nu tsawantcha ImiA! nekas uunt A!tatui. ^21Nuinkia Ashi shuar nekas winia kakarmarun seana nuka uwemprartatui" Timiayi Yus." Nunis Juer aarmiayi' Timiayi Pitiur. ^22Tuke chichaak: `Israernumia shuartiram, wi Titiatjana nu antuktarum. Nasaretnumia Jesusnan tajai. Nu Jesusan Yus shiir EnentA!imtawai. Yuska, A!tum ti EnentA!imprarum ni kakarmarin paant nekaatarum tusa, Nu Jesusan ti IkiakA!rmiayi. Tura Jesusjai aentsti Turachminian Yuska Turamiayi, A!tum iimmianum. Nuka ti paant nekarme, Timiayi. ^23Tura Jesus surunkamia nuna Yuska yaunchu, Turuntsain, paant nekaamiayi. Turasha Yus EnentA!immia nujai metek Turawarmiayi. Tura atumek emetarum Jesus jukimiarme. Nu arant, Krusnum MA!atarum, TunA!a shuar Timiarme. ^24Turamunak Yus Jesusan JA!katniun nupetmamtik iniantkimiayi, tuke JA!kachmin asamtai. ^25Iimiata, ii uuntri Tawit Jesusnan kantamprua juna aarmiayi: Uuntan tuke pujurtan WA!inmiajai. Winia pujurtakui awajkamu A!chattajai. ^26Tuma asamtai winia EnentA!irjaisha Niin shiir EnentA!imtusmiajai. Tura wenurjaisha shiir chichaman chichamiajai. JA!aknasha shiir EnentA!imsan jakattajai, aneantiniapitjia tusan. ^27Winia wakaniur, Yusru, JA!katniunam ikiurtuschattame. Wi ame Uchirmetjai, Tunaarincha. Tumaitkui anentu asam ayashur KA!urtin tsankatrukchattame. ^28Tura iwiaaku A!tin jintia jintintrutamame. Tura tuke pujurtakum waramtikrustatme. Tu aarmiayi Tawit' Timiayi. ^29Pitiur tuke chichaak: `PA!antchakait. Ii uuntri Tawit yaunchu JA!kaiti. Tura iwiarsamuiti. Ni iwiarsamuri iini pujatsuk. ^30Turasha Tawitkia Yusnan etserniuyayi. Tuma asa Yus Timia nuna nekaamiayi. Yus Tawitian chicharuk Timiayi "Ame akupniuitme. Nekas TA!jame, ukunam ame iniannamurminian Kristu akiiniattawai. Niisha Akupin anainiaktatui, amea aintsan." Nuna Yus TA!man Tawit nekaamiayi. ^31Neka asa, Turuntsain Tawit, wainkia Nutiksan, Kristu nantaktintrin aarmiayi. Kristu Turunatniurin chicharuk Timiayi "ni Wakanincha JA!katniunam ikiukchatniuyi. Ayashincha KA!urtinian tsankatkashtiniuyi." ^32Au Kristun Timia nu Jesusaiti. Nu Jesusnak Yus iniantkimiayi. Nuka iisha neka asar etsereaji. ^33Yuska, Jesus nankaamantuiti tusa ni untsuurini apujsaiti. Tura ni Wakanin Jesusan Susaiti, Nii yaunchu Timia Nutiksan. Tuma asamtai jusha A!tum antukurmena nuna, tura iisurmena nunasha Yus suramsaiti. ^34Tawitkia ayashtiuk nayaimpiniam WA!kachmiayi. Tura Nu Tawitiak juna aarmiayi: "Uunt Yus winia Uuntrun Timiayi "akupin pujutainium, winia untsuuruini PujustA!. ^35Ame nemasrumin nupetkattajai. Nu Turuntsain jui PujustA!' Timiayi." Nuni aarmaiti Jesusnan, Timiayi. ^36Tura ii, Israer aentsti, Jesus Krusnum maaitji, Timiayi. Ju Jesus MA!amjinia nuna Yuska Uunt Akupin anaikiamiayi. Turasha Jesussha iin uwemtikkiartin Kristuiti. Ashi Aentstiram nu penker nekaatarum" Timiayi Pitiur. ^37 Nuna antukar wake mesekarmiayi. Tura Pitruncha Chikich akatramuncha aniasarmiayi "Yatsuru, ?nuinkia itiurkatjik?" tiarmiayi. ^38Tutai Pitrusha chichaak "Atumi tunaari ikiuktiaj tusarum Yus nekas EnentA!imtustarum. Tura Ashi shuartiram Jesukristu naari pachisrum imiantiarum. Nuinkia Atumi tunaarin Yus tsankurtamprattarme. Turunawakrumin Yuska ni Wakanin suramsattarme, Timiayi. ^39Yus Timia nuka atumin Turamprume. Atumi Uchirincha tura Ashi arant matsatainia nunasha tawai. Kame ii Yusri aentsun untsuktaj tusa wakerana nuna tawai" Timiayi. ^40Nu chichamjai tura nuyasha Pitiur tuke jintintiuk Timiayi "Yajauch shuara AsutiA!tniuri A!tatna NuyA! uwempratarum" Timiayi. ^41Tuma asamtai nuna antukarmia nuka imianiarmiayi. Nu tsawantai Menaintiu mir (3000) aents Yus-shuar ajasarmiayi. ^42 Ashi nu shuar Jesusa akatramuri jintintiarmia nuna Timiatrusan antukarmiayi. Tura irunar shiir EnentA!imtunaisar yurumin A!rmiayi. Turawar, Kristu EnentA!imtustin namperin najanin A!rmiayi. Turawar Yusan A!ujiarmiayi. ^43Tura Yuska aentsti Turachminian Jesusa akatramurijiai Turamiayi ni kakarmarin iniakmastaj tusa. Tuma asamtai Ashi aents nuna WA!inkiar ashamkarmiayi. ^44Yusan umirkaruka Ashi metekrak pujuarmiayi. Tura Ashi niiniu armia nuna sunaisarmiayi. ^45Ni nunken surukar, ni takakmarincha surukar, atsumainia nuna Suarmiayi. ^46Tuke tsawantak Yusa Uunt Jeen KA!uniarmiayi. Tura ni jeencha iruntrar warainiak Kristu EnentA!imtustin NA!mper najanin A!rmiayi. Tura nankaamantu EnentA!imtumatsuk, yurumkan ajamnainiarmiayi. ^47Turawar, Yuska ti uuntaiti, tu wearmiayi. Tura Ashi aents niin shiir EnentA!imtiarmiayi. Tura Uunt Yus tuke tsawant shuaran uwemtikiar Yus-shuar irunmanum ikiaunki wemiayi. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Chikich tsawantai, nantu nunkaach ajasmatai, Pitiur Juanjai, Yusa Uunt Jeen Yus A!ujsatai tusar wearmiayi, Israer-shuar tuke turin armia Nutiksaran. ^2Tura aishman, ni akiiniamurinia wekaicha amia nu, nui aa WA!itiniam tuke tsawant pujumiayi. Nu aishmannasha ni shuari Entsaki Jukiar Nu WA!itiniam apujin A!rmiayi, nui shuar wayan Kuitian seat tusar. Nu WA!itisha, Shiir Waiti, tutaiyayi. ^3Tura Nu shutuapsha Pitrun Juanjai wayan WA!inkiamiayi. WA!iniak Kuitian seamiayi. ^4Tura Pitiur Juanjai apajas iisarmiayi. Tura Nu aishmannasha chicharuk "Iirsata" Timiayi. ^5Aishmansha, surustatuapi, tu EnentA!imias, iimsamiayi. ^6NuyA! Pitiur chichaak "Kuitrusha atsawai, Timiayi. Kurisha atsawai. Antsu Kuitjai nankaamas takakjana nuna amastajai. Wats, Nasaretnumia Jesukristu kakarmarijiai wajakim wekasata" Timiayi. ^7Tinia iniais, Pitiur ni untsuurini achik awajkimiayi. Turam ni nawesha, wanusesha kakaram ajasmiayi. ^8Tura niisha wajaki nantent ajakmiayi. Nuyasha wekasamiayi. Tura Pitrujaisha JuA!njaisha Yusa Uunt Jeen wayawarmiayi. Nuik shutuapka WayA! nantent nantent ajak Yusa NA!arin shiir pachimiayi. ^9Ashi aents pujuarmia nu, niin wekaan WA!inkiarmiayi. Tura ni chichamen anturkarmiayi. ^10Tura chichainiak "Nuik Yusa Uunt Jeen WA!itirin, Shiir Waiti tutainium, nu aishman tuke pujuuya Nuchakait" tiarmiayi. Tura ni Turunamurin nekaawar, ti ashamkar NushA!a EnentA!imsarmiayi. ^11Shutuapka penker ajasu asa Pitrujai JuA!njaisha penke tsurachmiayi. Tura aents nui pujuarmia nu, warinkit tusar, JeA!shkiri tsekenki wearmiayi. Nuka Sarumunna tiniu A!rmiayi. ^12 Aents KA!unkarun Pitiur WA!iniak, chicharuk "Israer-shuartiram, ?urukamtai winiasha ImiA! iirum? tiarmiayi. ?Iisha penker asarik~i tsuarmaj~i? ?Ii kakarmarijiainkik~i ewekamsamaj~i? ^13AtsA!. Antsu Yuska ni Uchirin Jesusan Ashi nankaamantu awajsaiti. Ii uuntri Apraamsha, Isaksha tura Jakupsha EnentA!imtin armia Nu Yusan tajai. Atumka Jesus nakitrarum KapitiA!n Piratui surukmarme. Tura Piratu akupkataj tau atumsha suritkiamarme. ^14Jesus penker NA!kak EnentA!imniuyana nu "akupnakchati" Timiarme. Antsu ShuA!ran main akupnakat tusarum wakerimiarme. ^15Turarum iwiaaku A!tinian Amaana nu maamarme. Tuma ain Yuska Niin jakamunmaya iniantkimiayi. Nuka iisha neka asar etsereaji. ^16Tura ju aishman jui wajaana ju tura nekarmena ju, Yusa Uchiri naari EnentA!imta asa kakaram ajasuiti. Jesus EnentA!imtusu asa nekas penker ajasuiti. Nusha WA!inniu asarum nekarme' Timiayi. ^17`Wats, yatsurtiram, wi nekajai. Atumsha Atumi uuntrijiai Jesusan Turamarmena nu nekatsuk Turamarme. ^18Tura nu Turamurmijiai Yus yaunchu Timia nu Timianak umikiurme. Ni Kristuri WA!itsatniuya nuna Yuska Ashi ni etserniurin aamtikramiayi. ^19 ^20Wats, yamaikia tunaaruminia kanaktiarum. Turarum Yusnumaani AyantA!rtarum, tunaarun AsakA!rat tusarum. Turunawakrumninkia, atumin uwemtikramprarat tusa Yus yaunchu anaikiamia nuna akupturmaktatrume. Nusha Jesukristuiti. Tura Niijiai EnentA!imin ayampratin A!tatui. ^21Tura yamaikia Jesukristu nayaimpiniam pujustiniaiti, Ashi iwiarnatsain. Yuska ukunam ataksha nunkan shiir awajsattawai. Nuna ni etserniurin TsA!apin EnentA!i takaku armia nuna yaunchu aamtikramiayi. ^22Tuma asa Muisais ii aparin Timiayi: "Atumi Uunt Yusri ukunam etserniun akupturmaktatrume, winia akuptukmia Nunisan. NuA!mtaktirminia achik akupturmaktatrume. Tura nii Titiatna nu umirkatarum" Timiayi. ^23NA!nkamas aents nu etserniun chichamen Umiachkunka emesnartatui. Tura Israer-shuarnum PA!chitkia A!chattawai. Nunisan aarmiayi Muisaissha' Timiayi. ^24Pitiur tuke chichaak `Iimiata, Yusnan etserin Samuer ju tsawantin Turatniuri etserkamiayi. NuyA! Ashi Yusnan etserniusha tuke nuna etseriarmiayi. ^25Etseriarmia nuka atumin Turamprume. Tuma asa A!tum penker pujustinian Yuska ii uuntri ApraA!man ju chichaman susamiayi. "Nekas TA!jame, ame shuarum akiiniattana nujai Ashi aentsnasha shiir awajsattajai' Timiayi. Tura ii uuntrin Timia Nunaka incha Turamji, Timiayi. ^26Iimiata, Yus ni Uchirin iniantkimia nui, atumin emka akupturmakmiarme. Atumsha, Atumi tunaariya kanaktiarum tusa, tura atumin shiir awajtamsatniun wakerak Turamiayi." Nunak Timiayi Pitiur. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 ^2Pitrusha Juanjai Yusa chichamen aentsun jintintiainiak pujuarmiayi. Jesus nantakin asamtai aencha nantaktin ainiawai, tiarmiayi. Tura chichaak pujuiniai Israer-patri TA!armiayi. Tura Yusa Uunt Jeen wainniu uuntrisha Satuseu aentcha TA!armiayi. Taar Pitruncha JuA!nnasha kajerkarmiayi, niisha Jesusa nantakmiari chichaman jintintinia asamtai. ^3Yamaikia Kiawai, kashin Iismi tusar achik sepunam enkea iniaisarmiayi. ^4Tura Pitrun nuik anturkarmia Nu aents Untsuri Yus-shuar ajasarmiayi. Nuik Yus-shuaraim tura yamaiyaim iruram ti Untsuri ajasarmiayi. Aya aishmankak, senku mir (5000) aents A!rmiayi. ^5 Kashin tsawarmatai Israer-shuara akupniuri, ni uuntrisha, tura ni jintinniurisha Jerusarennum iruntrarmiayi. ^6Nuisha Anassha, Israer-patri uuntri anaikiamu amia nu, tura Kaipiassha, Juansha, Arejantrusha, tura Israer-patri KapitiA!ntri shuarisha Timian iruntrarmiayi. ^7Iruntrar Pitruncha JuA!nnasha utitiarum tusar akupkarmiayi. Tura itiarmatai, ajapen awajsarmiayi. Tura aniasarmiayi "Kame ?yana kakarmarijiai, yana chichamejai Turarum?" tiarmiayi. ^8Tutai NuyA! Pitiur, ni EnentA!in Yusa Wakani pimiutkamu asa Timiayi "Akupniutiram, tura uuntirmesha antuktarum. ^9Ju aishman nuik shutuap amia nu penker ajasmari anintrarme. Kame itiurak penker ajasuit TA!tsurmek. ^10Urukamtia uuktataj. Anintrakrumin iisha paant Titiatji, Israernumia shuar Ashi nekaawarat tusar. Ju aishman Jesukristu kakarmarijiai penker ajasuiti. Nasaretnumia Jesukristun, A!tum MA!amurmena nuna, tura Yus jakamunmaya iniantkimiania nuna tajai, Timiayi. ^11Nu Jesuska kayaa aintsankete. Atumsha jeamniutiram, Nu kaya yajauchiiti, Timiarme Jesusna. Turasha Turamaitiatan Niisha jeanam emka apujsamua Nunisan ajasuiti, Timiayi. ^12Tura Chikichjai uwempratin penke atsawai. Ju nunkanam ii chikicha naari pachisar uwempratin atsaji. Jesuskete ii uwemtikrampratniun Yus suramsamiaj nu" Timiayi Pitiur. ^13Pitrusha Juansha NA!nkamas shuara aintsan A!rmiayi. Nukap unuimiarcharu A!rmiayi. Tura unuimiarchaitiat, arantutsuk etseriarmiayi. Aentsu uuntri Nunaka nekaawar "Nekachuitiat, itiura sapijmiatskesha chichainia" tiarmiayi. Tura, jusha Jesusa nemarin A!rmia Nuiti tiar nekaawarmiayi. ^14Nuyasha aishman penker ajasmia nu niijiai nui wajamiayi. Tuma asamtai, niisha ai wajakui, Israer-shuara uuntrinkia, penker ajaschaiti Titiai TukamA! tujinkiarmiayi. ^15 Tuma A!sar, iik nuamtak A!ujmatsatai tusar, Pitrusha Juansha shutuapsha aa awemartai, tiarmiayi. ^16Tura A!ujmatainiak tiarmiayi "Ju Pitrusha ju Juansha itiurkatjik. Ju uunt Turunamun Jerusarennum matsatainia nu Ashi nekainiatsuk. WA!itiaiti titin tujintiaji, tiarmiayi. ^17Tura, Ashi aents nekaawarain tusar yamaik jiaktai. "Ju Jesusa naari pachisrum penke jintintiawarairap," titiai" tiarmiayi. ^18Tura A!rusan Pitruncha JuA!nnasha shutuapnasha ataksha untsukarmiayi. Tura chicharkarmiayi. "Jesusa naari penke A!ujmatsairap. Tura Jesusa Turamuri penke jintintiairap" tiarmiayi. ^19Tutai Pitiur Juanjai aimkiarmiayi "EnentA!impratarum. ?Yus warinia wakera? ?Iikia Yus umirtsuk Atumi chichamen umirkatniukaitiaj~i? tiarmiayi. ^20Nekaatarum. Iisha iisjinia nu, tura antukjinia nusha ii etsertsuk pujustin tujintiaji." Tu aimkiarmiayi. ^21 ^22ShutuA!p penker ajasmia nu kuarenta (40) Uwi nankaamas takakuyayi. Ni penker ajasmarin aents nekaawar, "juka aentsti Turachminiaitji" tusar Yusa naarin uunt awajsarmiayi. Tuma asamtai aentsu uuntri Pitruncha, Juannasha AsutiA!tai TukamA! aentsun ashamainiak A!yatik chicharkar iniaisarmiayi. ^23 Pitiur Juanjai ankant ajasar ni irutramuriin waketkiarmiayi. Tura jeawar Israer-patri uuntri tura aentsu uuntrisha niin tiarmia nuna mash etserkarmiayi. ^24Nu ujakam antukar metekrak Yusan A!ujuk tiarmiayi "Winia Uunt Yusru, Amesha nayaimpisha nunkasha najanaitme. Nayaantsasha tura jui irunna nusha najanamiame, tiarmiayi. ^25Tura Tawit A!min umirtamin amia nu ju aamtikramiame: "?Urukamtai Ashi nunkanmaya aents charaatum ajainia? ?Tura Israer-shuarsha urukamtai A!ntar chichaman EnentA!imiainia? ^26Uunt KapitiA!n A!rmia nuka chichaman jurusarmiayi Uunt Yusan. Tura pepru uuntrisha iruntrar Uunt Yusan kajerkarmiayi. Ni anaikiamurin Kristun Nutiksan kajerkarmiayi." ^27Tu aarmaiti, Uunta, tura nekasaiti. Erutis apachi KapitiA!ntri Punsiu Piratujai Ju peprunam iruntrarmiayi. Niisha yajaya shuarjai tura Israernumia shuaraim nuim iruntrarmiayi. Ame Uchirmin Jesusan tunaarinchan kajerkarmiayi. Jesuska Ame anaikiamiame, winia takatrun Turat tusam. ^28Tura ame EnentA!imjai iwiaramamna nu uminkiatniuiti. Tura apachcha Jesusan kajerainia A!sar, Ame iwiaramamna Timianak umikiarmiayi. ^29Uunta, iisia kajertamainiaj nu. Jes, Aminiu asakrin A!ujmatramtsujik. Tumaitkuisha ame chichamem ii ashamtsuk etserkatin ame kakarmaram amasta. ^30Tura ame kakarmarmijiai jaasha TsuA!rtin amasta. Ame Uchiram Jesus tunaarincha nujai ii aentsti Turachmin Turatniusha amasta. Aents Yusa kakarmarin nekaawarat tusam Turata" tiarmiayi. ^31Tura Yusan Tu A!ujas umikmatai nuin irunar pujuiniain uurkamiayi. Turunamtai Ashi shuara EnentA!in Yusa Wakani pimiutkarmiayi. Tumaitkiui ashamtsuk Yusa chichamen etserkarmiayi. ^32 Yus-shuar ajasarmia nu, ti untsuritiat, Ashi Chikichik enentainiak EnentA!imainiak, ni takaku armia nuna, aya Winiakete Tutsuk, jusha Ashi iiniu ainiawai, tiarmiayi. ^33Tura Jesusa akatramurisha, Yus ti yayamu A!sar, Yusa kakarmarijiai Uunt Jesusa nantakmiarin tuke etseras pujuarmiayi. ^34Tura Ashi Yus-shuarka nunkan takakusha jean takaku armia nusha, Nunaka surukar Kuitian itiariarmiayi. ^35Tura itiaar Jesusa akatramurin Suarmiayi. Akatramusha susam, niisha atsumainia nuna Suarmiayi. Tuma asamtai shuar atsumaka penke atsuarmiayi. ^36Chikichik shuar, ni naari Juse, nunkan takakuyayi. Jesusa akatramurisha Jusen Chikich NA!arin apujtusarmiayi, Pirnapin. Nu NA!arisha, shiir EnentA!imtikkiartin tawai. Tura Pirnapisha Riwi aentsuyayi. Tura ni akiiniamuri Nunkenka Chipriiyayi. ^37Niisha ni nunken surukmiayi. Tura nu Kuitian ItiA! Jesusa akatramurin Susarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Tura Chikich aishman, ni naari Ananias, ni nuwe Sapirjai ni nunken surukarmiayi. ^2Niisha nunkan suruk Kuitian emeenak akanak Juki Jesusa akatramurin Weri takamtsukea Nutikias susamiayi. Ni nuwesha, Sapir, nuna Turan nekaamiayi. ^3Turamtai Pitiur chichaak "Ananiasa, ?urukamtai uunt iwianch EnentA!imin enkemturmatai, Yusa Wakanin anankataj tusam nunka surukam kuit achikiumna nu akankam ikiurmasam? Timiayi. ^4EntA!, nuinkia nunka A!miniuchukait. Surukumna nu kuitcha A!miniuchukait. Nusha, ?urukataj tusamea tu Enentaimpram? Amesha aya aentsnum WA!itruachume. Antsu Yusnumsha WA!itruame" Timiayi Pitiur. ^5Tutai Ananias nuna antuk Nu chichamaik jakamiayi. Tura Ashi shuar nuna antuk nekaawar ti ashamkarmiayi. ^6Nu turunamtai aishman tariar Ananias jakan penuararmiayi. Turawar iwiarsatai tusar Jukiarmiayi. ^7Tura Ananiasa nuwe arur, Menaintiu ura nankaamasai TA!miayi. Turasha ni aishri jakanka nekaachmiayi. ^8TA!matai Pitiur nuwan Timiayi "Turuttia. Atum nunka surukurmena nui, ?kuit itiarumna Nunikik surukuram?" Timiayi. Tutai nuwa Timiayi "Ee, Nunik surukji." ^9Tutai Pitiur Timiayi "?Urukamtai atumsha Uunt Yusa Wakani nekapkamsatai tusarum ImiA! EnentA!imprarum? Pai, IisiA!. Ame aishrumin iwiarsatai tusar Jukiaria nu wininiawai. Tura yamaikia amincha juramkiartatui" Timiayi. ^10Tutai nu chichamaik niisha imia Pitru wajamunam jaka iniaantmiayi. Aishman wayaj TukamA! jaka tepan WA!inkiarmiayi. Turamtai Jukiar ni aishrinin ayamach iwiarsarmiayi. ^11Tura Ashi Yus-shuar armia nu tura Ashi aencha nuna antukarmia nu ti ashamkarmiayi. ^12 ^13 ^14Tura Ashi Yus-shuar Yusa Uunt Jeen shikiriin irunin A!rmiayi. Nu shikirisha, Sarumunna, tu anaikiamuiti. Tura Chikichmamtinkia nuim iruntratniun ashamiarmiayi. Tumainiayatan, ti penker ainiawai, tu wearmiayi. Tura Yus-shuar Yusa kakarmarin iniakmasarmiayi. Tura asamtai ImiA! Untsuri aents Yus-shuar ajasarmiayi. ^15Tura Chikich aents ni shuari jainia nuna JintiA! amamtikiarmiayi. Peakjai Jukiar, tampunmasha enkeawar Jukiar JintiA! ayamach aepsarmiayi. Pitiur nankaamak ni Wakaninsha enkemprutmawainti tusar nu shuar Turawarmiayi. ^16Nunisan arantia shuarsha ti Untsuri ni shuari JA!inian tura iwianchrukuncha nui Jerusarennum itiarmiayi. Tura Ashi nui TA!aruka TsuA!mararmiayi. ^17 Israer-patri uuntri, tura Satuseu aencha niijiai pujuarmia nu suiir iiniak ^18Jesusa akatramurin achikiar enkeawarmiayi. ^19Turasha kashi Uunt Yusa suntari nayaimpinmaya tara Sepu WA!itirin uraimiayi. Tura Jesusa akatramurin aa Jiikiarmiayi. ^20Tura Timiayi "Wetarum. Tura Yusa Uunt Jeen wajasrum Yusjai tuke iwiaaku A!tinia nu etserkatarum" Timiayi. ^21Nuna antukar kashin tsawar KA!shik Yusa Uunt Jeen wayawar jintintiawarmiayi. Nu Tumainiai Israer-patri uuntri, tura niijiai pujuarmia nusha iruntrarmiayi. Tura Israer-shuara uuntri, naamka armia nuna iruntrami tusa untsukarmiayi. Ashi iruntrar akatar akupkarmiayi, Jesusa akatramuri sepunmaya itiatarum tusar. ^22Tura suntarsha sepunam jeariar Jesusa akatramurin WA!inkiacharmiayi. Atsawai tukam TA!armiayi. ^23Taar chichainiak "Sepu waiti asakamua Timianisan aa WA!inkiaji, tiarmiayi. Tura suntar WA!itin iimpru wajainia WA!inkiaji. Tura waiti urair wayaj~i tukamar AtsA! WA!inkiaji" tiarmiayi. ^24Israer-patri uuntri, tura Yusa Uunt Jeen wainniu uuntrisha, nu chichaman antukar, "tsej ausha ?urutiak nunasha iniaisarat?" tiarmiayi. ^25Nu chichamaik aishman taa Timiayi "Aishman A!tum sepunam enkeamarmena nu, Yusa Uunt Jeen wajasar aentsun jintintiuk pujuiniawai" Timiayi. ^26 Turunamtai Yusa Uunt Jeen wainniu uuntri ni suntarijiai wear achik itiarmiayi. Turasha penke aents kayajai tukurmaraij tusar, yajauch awajtsuk itiarmiayi. ^27Tura achik itiaar Israer-shuar naamka pujamunam naka awajsarmiayi. ^28Tura Israer-patri uuntri Timiayi "Iisha atumin ChichA!a chicharu awajsar, Jesusa naari pachisrum etserkairap tusar akupkachmakajrum. Turasha, ?antukurmek? AtsA!. Mash Jerusarennum A!tum etserkamu pampankai. Jes, A!tum, Jesusan MA!awarai, iin TA!tsurmek. Nusha iin makuutai tusarum TA!rume" tiarmiayi. ^29NuyA! tutai Pitiur Chikich Jesusa akatramurijiai chichainiak "Iikia aentsjainkia iniankasar Yus emka umirkatniuitji, tiarmiayi. ^30Jesus atumek Krusnum MA!amurmena nuna ii iwiaaku Yusri Niin iniantkimiayi. ^31Yus ni kakarmarijiai Niin nankaamantu awajsamiayi. Tura nekas Akupniuiti tusa ni untsuurini apujsamiayi. Tura aentsun Uwemtikniuiti. Israer-shuar EnentA!i YapajiA!war tunaarinia uwemprarat tusa Yus Turaiti. ^32Nu tuma asamtai iisha nu nekaar etsereaji. Tura Yusa Wakanisha nuna etsereawai. Turasha aya Yusa umirkarua nunak ni Wakanin Susaruiti" Timiayi Pitiur. ^33Tutai nuna antukar ti kajerkarmiayi. Turawar, maatai tusar wakeriarmiayi. ^34Tura nui Israer-shuara uuntri pujumiayi, ni naari Kamarir. Niisha Pariseunam PA!chitkiauyayi. Tura akupeamun jintinniuriyayi. Tumakui Ashi aents niin shiir EnentA!imtin A!rmiayi. Tura niisha wajaki Timiayi "Ju aishman aa ishichik wajasarti" Timiayi. ^35NuyA!sha irunar matsamarmia nuna chicharuk "Israer shuartiram, ju aishman Tu Turatai tu EnentA!imsarumna nu aneartarum. ^36EnentA!imsatarum. Nuik aishman Tiutas wantinkiachmakia. Niisha KapitiA!niitjai takui, kuatru SiA!ntu (400) shuar nemarkarmiayi. Tura ukunam niin maawarmatai, ni nemarkamurisha pisararmiayi. Turunawar Nuni amuukamiayi. ^37Ukunmasha, iruntrar nekapmartin tsawantincha Karireanmaya Jutas wantinkiachmaka. Tura nincha Nutiksan ti Untsuri nemarkarmiayi. Tuman MA!awarmiayi. Nu Turunamtai Nutiksan ni nemarkamurisha pisararmiayi. ^38Jes, tuma asamtai nu aishman aa wajainia nu iniaisatarum. Auka pachisairap. Au tumainia nu aya aentsnaketkuinkia amuukattawai. ^39Tura antsu Yusnaitkuinkia atumsha amuktai tukamarum tujinkiattarme. Aneartarum. Iniaiyachkurmeka nu TumA! pujusrum Yusjai MA!anikchattarmeash" Timiayi Kamarir. ^40Tu tutai Timianak umikiarmiayi. Turasha Jesusa akatramurin untsukar AsutiA!warmiayi. Tura chicharuk "Jesusa naari pachisrum penke ishichkisha etserkairap" tiarmiayi. Tu tiar akupkarmiayi. ^41Jesusa akatramurisha Israer-shuara uuntri pujamunmaya Jiinkiarmiayi. Tura WA!itsamniaitrume tusa Yuska Jesusa naari pachia asakrin ii natsantin WA!itsatniun tsankatramkaitji tusar ti shiir EnentA!imsar wearmiayi. ^42Tura Jesukristunun A!ujmatsatniun penke iniaisacharmiayi. Antsu tuke tsawant Yusa Uunt Jeencha tura Chikich jeanmasha PA!chitsuk etseriarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Nu tsawantin Yusan umirkaru ti kawenkar A!rmiayi. Tura tuke tsawant yurumak Susatin A!miayi. Tumakui Yus-shuar Kriaku chichaman chicharmia nu, Israer-shuaran kajeriarmiayi. "Tuke tsawantin yurumak Suarmena nui Atumi waje ti nukap Suarme. Tura iiniuka ishichik Suarme" tiarmiayi. ^2Turuinia Jesusa tuse akatramuri Ashi Yus-shuaran irurar tiarmiayi "Iisha Yus-Chicham etserkatin iniaisar yurumak Susachminiaitji. ^3Tuma asamtai yatsurtiram, Atumiinia siati aishman EA!ktA!rum yurumkan Susarat tusarum. Penker wekainia nu, tura neka shuar, Yusa Wakani pimiutkamu ainia nu achiktarum. ^4Iikia antsu Yus A!ujkir unuiniakratkir Yusa chichame etserkir wetatji" tiarmiayi. ^5Akatramu tiarmia nuna Ashi aents EnentA!imsar pujuarmiayi. Tumainiak Estepankan anaikiarmiayi. Estepansha Yusan tuke EnentA!imtiniuyayi. Tura Yusa Wakanisha pimiutkamuyayi. Chikich aishmankan anaikiarmiayi, niisha Jiripi, tura NuyA! Purukuru, Nikianursha, NuyA! Temun, Parmenassha, NikiurA!ssha. NikiurA!ssha Antiukia nunkanmayaitiat Israernancha Ashi umirniuyayi. ^6Tura nu siati aishmankan Jesusa akatramurin itiariarmiayi. TA!armatai, akatramusha, Yus A!ujtusar, anaikiaji tusar Muuknumsha ni uwejen awantsarmiayi. ^7Turasha Yusa chichamenka tuke pampanki wemiayi. Nui Jerusarennumsha Yus-shuar ti kawenkarmiayi. Tura imia Israer-patrisha Untsuri Yus-Chichaman umiriarmiayi. ^8 Estepansha Yusa waitnenkartutairi pimiutkamuyayi. Tura Yusa kakarmarisha pimiutkamuyayi. Tuma asa aentsti Turachminian shuar irunmanum Turamiayi. Nu shuar Yusa kakarmarin nekaawarat tusa Turamiayi. ^9Israer-shuar iruntai jea, ni naari Ankantin, A!miayi. NuyA! aishmansha tura Serini nunkanmaya aishmansha, tura Chikich nunka Arijiantrianmayasha, Serisianmayasha, Asianmayasha, Timian Estepanjai A!ujmatsatai tusar KA!utkarmiayi. ^10Estepan Yusa Wakani nekatairijiai Timianak ChichA!a asamtai, nu aishman Estepanjai inkiunaikiar nupetkataj TukamA! tujinkiarmiayi. ^11Tuma asamtai suiir EnentA!imtuiniak Chikich aentsun Estepankan tsanumprurarat tusar EA!karmiayi. Estepan Muisaisnasha Yusnasha yajauch A!ujmatui, titiarum tusar akikiarmiayi. ^12Penke aentsun, tura uunt ainia nunasha, jintintin A!rmia nujaisha chichaman Jusar yajauch EnentA!imtikrarmiayi. Tura Estepankan JintiA! akirtuawar achikiarmiayi. Turawar Israer-shuar naamka matsamarmia nui Jukiarmiayi. ^13Tura wait chichamtinian itiarmiayi. Niisha taar chicharainiak "Yusa Uunt Jeen ti penker ana nu, tura Yusa akupkamurincha ju Estepan tuke yajauch chicharui, tiarmiayi. ^14Nu arantcha ju Estepan Timia nu antukji, tiarmiayi. Estepan chichaak "Nasaretnumia Jesuska Yusa Uunt Jeen SA!aktiatui, tura NuyA! Muisais iin ikiurtamkimiaj nunasha YapajiA!ttawai" Timiayi. Nusha Estepan Timia nu antukji" tiarmiayi. Tura nunasha penke A!ntar tsanumprurarmiayi. ^15Nuyasha Ashi Israer-shuar naamka iruntramunam pujuarmia nu Estepankan iiyaj TukamA! ni yapin nayaimpinmaya suntara yapiya Nuni iiran WA!inkiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 Tuma WA!iniak Israer-patri uuntri Estepankan aniasmiayi "?Ju tuinia nu nekaskait?" Timiayi. ^2Tutai niisha aimkiamiayi "Winia uuntrutirmesha, yatsurtirmesha anturtuktarum. Ii Waantu Yusri ii Uuntrin ApraA!man wantintiukmiayi. ApraA!mka MisiuputA!mia-Kartea nunkanam pujai, Aran nunkanam weatsain, nui wantintiukmiayi. ^3Tura wantintiuk Timiayi "Ame nunkemsha A!miniurmesha ikiukim nunka Wi iniaktustatjamena nui WetA!" Timiayi Yus. ^4Tutai ApraA!m MisiuputA!mia-Kartea nunkan ikiuki Aran nunkanam pujustaj tusa wemiayi. NuyA! ni Apari jakamtai "Arant WetA!" Timiayi Yus. Nuna taku ju nunkan ii pujajnia jui pujsamiayi. ^5Turayat nunkan ishichkisha Susachmiayi ju nunkanam. Antsu "Ukunam amastatjai. Ame jakakmin ame uchirmin susattajai" Timiayi. Tura Apraama Uchiri penke atsan Nuni Timiayi Yus. ^6Nuyasha Yus Timiayi "Ame uchirmesha irara Nunisaran Chikich nunkanam pujusartatui. Nuisha emetamu itit awajtai pujuartatui. Kuatru SiA!ntu (400) Uwi, Timianu Uwi WA!itsartatui, Timiayi. ^7Turasha, Wi AsutiA!ttajai ame ShuA!rumin WA!itkia Nunaka, Timiayi. Turam NuyA! Nu nunkanmaya ShiA!kartatui. Tura Winia EnentA!imtursartatui Ju nunkanam' Timiayi. ^8Yus tuke ApraA!mnasha chicharuk `Yamaikia Wii-shuar asarum tsupirnaktiniaitrume. Tuma asam amesha uchiram aishmankach akiiniamtai, Wi Timiajna Nunismek, Sirkunsisiun tutai, shunichiri nuape tsupirkata, Timiayi. Tura Chicham Wi yamaikia A!mijiai najanaj nu nekas uminkatniuiti tusam nusha Turata" Timiayi Yus. Tuma asamtai ni Uchiri Isak akiiniamtai, uchu tsawant nankaamasmatai, ApraA!m niin tsupirkamiayi. Tura Isaksha ukunam ni tuse (12) uchirin ii uuntri armia nunasha Nutiksan Turamiayi. ^9Tura niisha ni yachin Jusen suiir iiyarmiayi. Tumainiak Ejiptu nunkanam Jukiarat tusar surukarmiayi. Turasha Yus nemarkauyayi. ^10Tuma asa, Ashi ni itiurchatriinia uwemtikramiayi. Tura waitnenkartutairincha nekatairincha susamiayi. Tuma asamtai Ejiptunam uunt akupin Paraun Ejiptu nunkaa akupniuri ajasat tura ni jeen WA!inniuri ajasat tusa anaikiamiayi." ^11`Timiatam tsuka tura itiurchatcha A!miayi Ejiptu Nunkanam. Tura jui Kanaan nunkanmasha Nunisan A!miayi. Tuma asamtai ii uuntri yurumkan penke WA!incharmiayi. ^12Tura Jakup, Ejiptunam yurumak ikiusma awai taman antuk ni Uchirin akupkarmiayi. Turasha wekaicha wearmiayi. Wats, ii uuntriniun ujaajrume. ^13Tura ii uuntri atak Ejiptunam weenak Jusesha, Wiitjai takui ni yachi Jusen nekaawarmiayi. Tura Juse "Yatsur ainiawai" takui Paraun, antuk "au shuarapitia" Timiayi. ^14Nuyanka Juse ni yachin chicharuk "Apar itiatarum uchirtuk" Timiayi. Nu shuarsha Untsuri, setenta senku (75) matsamarmiayi. ^15Nuni tutai Jakupsha ni shuarijiai Ejiptunam pujustai tusar wearmiayi. Tura ukunam Nu nunkanman jakamiayi. Tura ni uchirisha ii uuntri ainia nu, Nunisaran Nu nunkanman JA!karmiayi. ^16Tura atak ukunam ni shuari Sikiam nunkanam ni ukunchin Jukiar iwiarsarmiayi. Kame Sikiam nunkanam ApraA!mka yaunchu JA!tsuk Amura Uchiri nunken sumakmiayi. Turamtai nui iwiarsarmiayi' Timiayi. ^17 `Yus, ApraA!man chicharuk "Nekas wi susattajme" Timiania Nu tsawant jeatemamtai, Ejiptu nunkanam Israer-aents pampanki ti kawenkarmiayi. ^18Nu tsawantincha Ejiptunam Chikich akupin naamka A!miayi, tura Jusen nekaachmiayi nii. ^19Nu akupin ii yaunchu uuntrin anankawar yajauch awajiarmiayi. "Atumi Uchiri Kuirchich ana nu ajapa ikiuktiarum" tu wemiayi. Pampankarain tusa Timiayi. ^20Tiri iniaisamunam Muisais akiiniamiayi. Muisaisnaka Yus shiir EnentA!imtimiai. Tura ni Nukuri menaintiu nantu takusmiayi. ^21Tura NuyA! ajapa ikiuktin jeamtai EntsA! apujsamiayi. Uunt Paraunka nawantri Muisaisan wainiak jukimiayi. Achik, ni uchirinia Timiatrusan Juki tsakatmarmiayi. ^22Tuma asa Muisais UnuimiA!trauyayi Ashi Ejiptu aents nekarmia nuna. Turamurisha chichamesha kakarmauyayi.' ^23Estepan tuke etseruk juna Timiayi: `NuyA! Muisais kuarenta (40) Uwi takaku asa Israer aentsun iyutaj tusa wakerimiayi, ni shuari asamtai. ^24NuyA! we Ejiptunmaya aishman ni shuarin MA!atasa pujurun WA!inkiamiayi. Tura Muisais ni shuarin ayamprak Ejiptunmaya aishmankan MA!amiayi. ^25Wii turamujai Yuska Israer-aentsun uwemtikrattawai, tu nekaamiayi Muisais, Yus timia asamtai. Tura Israer-aencha aintsaran nekainiawai tu EnentA!imsamiayi. Turasha ninkia nekaacharmiayi. ^26Kashin tsawar Muisais ni shuari Jimiar maani pujuinian WA!inkiamiayi. Tura nawamnaikiarat tusa "?Urukamtai nuamtak yatsumjaisha yajauch awajniarum?" Timiayi. ^27Tutai emka nankaama nu Muisaisan KA!rut ShitiA! "?Ya amincha ii akuptamin tura ii chichartamin anaitiamkamam? ^28?Winiasha MaantuA!taj tusam wakeramek, yau Ejiptunmaya aishman MA!amamna Nutiksamkea?" Timiayi. ^29Nuna antuk Muisaiska Matian nunkanam pisar, Nu nunkanam kuarenta (40) Uwi yajaya aintsan pujumiayi. Nu nunkanam pujus, nuatak, JimiarA! uchin yajutmarmiayi. ^30 `Kuarenta Uwi nankaamas, nu atsamu nunkanam Senai NA!innium Tijiuch Yusa suntari nayaimpinmaya taa Muisaisan wantintiukmiayi. Numi uchich ukat-ukatin keamunam wantinkiamiayi. ^31Muisais, nuna kean wainiak ashamkamiayi. Tura weantuk iistaj TukamA! Uunt Yusa chichamen antukmiayi. ^32Yus Timiayi "Wiitjai Yus. Ame uuntrumi ApraA!ma Isaka, Jakupa Yusrintjai" Timiayi. Tutai antuk Muisaiska ti kuraimiayi sapijin. Tura iistinian tujinmiayi. ^33NuyA! Uunt Yus Timiayi "Uuntrun shiir awajsataj tusam, ame sapatrum ukuinkiam ikiuktia, wajamna nui Wi pujakui. ^34NuyA! nekaata, Timiayi. Wii-aents Ejiptunam WA!itias pujuinia nuna WA!inkiajai. Tura uutainia nunasha antukjai. Tuma asamtai uwemtikrataj tusan tarajai. Wats, akupkatjame A!min. Ejiptunam waketkitia" Yus Timiayi Muisaisan.' ^35Estepan tuke etseruk: `Ju Muisaisan ni shuari "?Ya amincha ii akuptamin tura ii chichartamin A!tinniasha anaitiamkamam?" tiarmia nuna Yuska akupniun anaik uwemtikrarat tusa awainki akupkamiayi. Numiniam ni suntari wantintiukmia nuna chichamejai Yuska Muisaisan akupkamiayi, Timiayi. ^36Muisaisaiti Israer-aentsun Ejiptunmayan uwemtikramia nu. Yusa kakarmarin nekaawarat tusa, aentsti Turachminian Untsurin Turamiayi Ejiptu nunkanam. NuyA! Kapaantin Nayaantsanmasha, tura NuyA! kuarenta (40) uwitin atsamunam pujuiniaisha ti kakarman iniaktusmiayi. ^37Ju Muisaisak Israer-shuaran chicharuk "Atumiinianak etserniun Yus ukunam anaikiattawai, winia anaitiukma aintsan. Tuma asamtai nu shuarsha umirkamniuram" Timiayi. ^38Ju Muisais Israer-aentsjai atsamunam pujumiayi. SenA!i nainnium Yusa suntari Niijiaisha pujumiayi. Tura Muisaiska ii uuntrijiai pujumiayi. Niiyaiti iwiaaku pujustin chichaman sunasmia nu. Iin ujatmaktinian sunasmiayi.' ^39`Turasha ii yaunchu uuntri Muisaisan umirkatniun nakitiarmiayi. Aaniuk ImiA! umirtaint tusar Ejiptunam waketkitniun wakeriarmiayi. ^40Tumainiak Muisais Yusjai chichastajtsa MurA! wematai nu shuar Muisaisa yachin Arunkan tiarmiayi "Ii yusri NajanatA!, ii nemarsatin. Aaniusha Muisaissha Ejiptunmaya iin juramkiyatcha Tutsuk weruma" tiarmiayi. ^41NuyA! WA!akachia aaniun najanawarmiayi. Turawar, Juiti ii yusri tusar, kuntinian maantuawarmiayi, nu susatai tusar. Tura ni uwejejai najanamun iisar ti wararsarmiayi. ^42 Nuna Turuinian WA!iniak Yus, iniaisajai taku, niiya kanakmiayi. Nii wakerak yaan tikishmatrarti, Timiayi. Tuma asamtai, yaunchu Yusa etserniuri Juni aarmiayi: ""Israer-aentsu, kuarenta (40) uwitin atsamunam wekaimiarmena nui, ?Winiak kuntin maanturtuamarum? Winia surustai tusarum penke Turachurme, Timiayi Yus. ^43Antsu, Muruk naartin A!ntar-yusa pujamurin jukimiarme. Tura Chikich A!ntar-yussha, ni naari Rempan, yaa aanin najanarum nusha jukimiarme. Jukin asakrumin Atumi nunkeya jukin, Timiai Papirunia nunkan nankaiki akupkatjarme" Timiayi Yus." Nuni aarmaiti' Timiayi. ^44Estepan tuke etseruk: `Yus Muisaisan Timiayi "Wi akupeamu chicham ikiunsatin JeA! aaniun Wi iniaktusjamna Timiatrusmek atsamunam NajA!natA!" Timiayi. Tutai Muisais Yus Timianak umikmiayi. Nu jean ii uuntri yaunchu takaku A!rmiayi. ^45Nu jean ni uchiri akintkiar akintkiar wearmiayi. Ukunam, Ju nunka achiktin jeamtai, Yuska KapitiA!n Jusuejai Ju nunkanmaya aentsun jiiki akupkarmiayi. Tura ii uuntri KapitiA!n Jusuejai winiarmia nu, nu jeancha Ju nunkanam itiarmiayi. Tura Tawit uunt akupin NA!amtsain, ii uuntrisha nu jean takaku A!rmiayi. ^46Kame Yus Tawitian YA!jau EnentA!imtichmiayi. Tuma asamtai Tawit Yus shiir pujustinian jean jeamtinian seamiayi. ^47Turasha antsu Tawitia Uchiri Sarumun Yusa jeen jeammiayi. ^48Turasha aents jeammanuman Uunt Yus pujuschamniaiti. Jes, yaunchu Yusa etserniuri Yus Timia nuna aarchamkia. ^49Juna aarmiayi: "Nayaimpikia winia pujutairuiti. Nunkanmasha nawer tarimiui. ?Wari jea najatruatai tusarmea tarum? Timiayi Uunt Yus. Tura Wi ayampratniusha, ?tui aa? ^50Wiki winia uwejrujain Ashi najanachmakiaj" Timiayi.' ^51 Estepan tuke etseruk: `Tura A!tumka Israer-shuartirmeka Atumi EnentA!ijiai tuke umichuitrume. Atumi kuishisha weaktsui tura Yus nekachua Nuniniaitrume. Yusa Wakanijiaisha tuke nemasnaikiaitrume. Tura Atumi yaunchu uuntrijiai metek Turarme' Timiayi. ^52`Iisia, Atumi uuntrisha Yusa etserniurin tuke kajerin A!rmiayi, Timiayi. Tura Nu arant Atumi uuntrisha Tunaarincha TA!tatui tu etseru wekaan, MA!acharmakia. Jes, Nutiksarmek yamaisha, Tunaarincha TA!mania nusha atumek anankarum MA!achmakuram, Timiayi. ^53Tura Yusa suntari nayaimpinmaya Yusa chichamen susamuitiatrum atumsha penke umikchamarme" Timiayi Estepan. ^54 Israer-aencha Estepan tu chichaamu antukar ImiA! kajerkar nain KA!tetete awajiarmiayi. ^55Tura Estepansha ImiA! Yusa Wakani pimiutkamuyayi. Tuma asa nayaimpinmaani iimias, Yusa wincharin, tura Yusa untsuurinini Jesusan wajan WA!inkiamiayi. ^56TumA! WA!iniak Israer-aentsun Timiayi "NuA! iiskua, nayaimp uranniun WA!injai. Tura Jesusan, Aents Ajasu tutaiya nuna Yusa untsuurinini wajan WA!injai" Timiayi. ^57TA!maitiat niisha kuishin akiriarmiayi, tura achiktai tusar CharA!a tiar Ashi wajatkiarmiayi. ^58Turawar, peprunmaya arant Jukiarmiayi. Tura antuk etserkarmia nu pushirin aikiar, natsa Sauru wajamunam au iisti tusar aeprusarmiayi. Tura MA!awartai tusar kayajai tukurarmiayi Estepankan. ^59Tura Estepanka tukamaitiat Yusan A!ujsamiayi. Tura A!ujuk "Uuntru JesusA!, winia wakantrusha jurutkitia" Timiayi. ^60Tura tikishmar aujuk "Uunta, ju winia Turutainiana ju makuip" Timiayi. Tura nuna ti iniais, jakamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 ^2Estepankan MA!awarmatai Sauru, penkeraiti, Timiayi. Tura aishman Yusan penker EnentA!imta armiania nu, Estepanka ayashincha iwiarsarmiayi, tura aneenak ti uutiarmiayi. Tura Nu tsawantai Yus-shuaran Jerusarennum pujuarmia nuna ti kajerkatin nankamnamiayi. ^3SA!uruka Yus-shuaran kajerak ti pataat wemiayi. Tumak nui JeA! WayA!, nui WayA! aishmannasha nuwancha WA!inkianka japiki Juki sepunam enkeataj tusa Turimiayi. Tumakui Yus-shuar Jerusarennumia pisarar Jutia nunkanam, tura Samaria nunkanmasha jeawarmiayi. Jesusa akatramurinkia antsu Jerusarennuman juakarmiayi. ^4 Turasha Jerusarennumia aents pisararmia nu, arant wenaksha tuke Yusa chichamen etserkini yujarmiayi. ^5Tura Jiripi Jerusarennumia we tura Chikich peprunam Samaria Nunkanam A!miania nui JeA!, chichaak "Yus anaikiamu ana nu Jesusaiti" tu etsermiayi. ^6Turakui aents iruntrar Chikichik EnentA!ijiai Jiripi etsereamun Titiu pujusar antukarmiayi. Yusa kakarmarin nekaawarat tusa aentsti Turachminian Turimia nunasha WA!iniarmiayi. ^7Ti Untsuri aents iwianchruku A!rmia nuna Jiripi nu iwianchin jiirki akuptiarmiayi. Tura iwianch Jiiniainiak kakantar CharA!a tiar Jiiniarmiayi. Tura ti Untsuri emearusha shutuapsha penker ajasarmiayi. ^8Tuma asamtai Nu peprunmayanka Ashi shuar ti warasar pujuarmiayi. ^9Tura Nu nunkanam uwishin Semun pujumiayi. Nuikkia wi imianaitjai tusa Samarianmaya aentsun ananniuyayi. ^10Tuma asamtai Ashi aents umamkesar uchichisha, uuntcha, niin anturiarmiayi. Tura tiarmiayi "Ju Semunsha Yusa kakarmarijiai aitkiawai." ^11Tura ti Untsuri Uwi wawekratmarijiai anankarta asamtai, umirkarmiayi nu aents. ^12Turasha Jiripi Yusa akupeamurin, tura Jesukristununcha shiir chichaman etserkamiayi. Tura, nuna antukar nuwasha aishmansha umikiar imian wearmiayi. ^13Semunsha imia uwishniuitiat Yus-Chichaman EnentA!imtus imianmiayi. Tura Jiripijiai tsanin wekaimiayi. Yusa kakarmarin shuar nekaawarat tusa Jiripikia aentsti Turachminian Turimiayi. Nuna WA!iniak Semun ti EnentA!imsamiayi. ^14 Tura Jesusa akatramurisha Jerusarennum pujuarmia nui Samarianmaya aents Yusa chichamen umirainiawai taman nekaawarmiayi. Tuma asamtai Pitruncha JuA!nnasha NekA!a ikiuutarum tusa akupkarmiayi. ^15 ^16Tura Samarianmaya Yus-shuarsha aya Uunt Jesusa NA!ariin imianiarmiayi. Yusa Wakaninkia TA!rachmiayi. Tuma asamtai Pitrusha Juanjai nui jeawar Samarianmaya Yus-shuara EnentA!in Yusa Wakani pimiutkarat tusan Yusan A!ujtusarmiayi. ^17Tura A!ujsua umikiar Pitiur Juanjai ni uwejen Nu Yus-shuaran awantsarmiayi. Nuinkia Yusa Wakani taramiayi. ^18Jesusa akatramuri uweje awasmanum Yusa Wakani taramtai, Semunsha nuna WA!iniak, kuitjai nu kakarman sumaktaj, Timiayi. ^19Tura Jesusa akatramurin chicharuk Timiayi "Winiasha kuitjai surustarum nu kakaram. Wisha Nutiksanak NA!nkamas aentsnum winia uwejur awantsam Yusa Wakani tarurat tusan tajai" Timiayi. ^20Tutai Pitiur Timiayi Semunkan "Ameka Kuitrumjai metek menkakatniuitme. Wari, Yus amaana nu ?kuitjai sumaktinkiait? ^21Yus esetram EnentA!imtachu asam nu Turamu pachistincha penke tujinkiame, Timiayi. ^22EnentA!imprata. Turam Yus seata. EnentA!imtamna nuna Yus tsankurtamprashtimpiash. ^23Nekajme, tsaankea aintsan YapA! EnentA!imin pimiutramkaiti. Tura tunaarmiin JinkiA!mua Nuniniaitme" Timiayi. ^24Tutai Semun aimkiamiayi "Uunt Yus aujtursatarum. Turutrumna nuna Turunawaij tusan tajai" Timiayi. ^25Nuyasha Jesusa akatramuri Jesusa Turamurin Nu aentsun ujakarmiayi. Tura wesar Samaria nunkanam pepru A!munmanka Yus-Chichaman nui etserkiar, nui etserkiar Jerusarennum waketkiarmiayi. ^26 Tura Yus ni suntarin nayaimpinmayan Jiripincha akuptukmiayi. Niisha chicharuk Timiayi "WA!tskea. Juya jiinkim Jerusarennumia jintia Enkasa peprunam wea Nuni weme, anaraani WetA!. Nu Jintiaka atsamu nunkanam nankaamawai' Timiayi. ^27Tutai Jiripisha wemiayi. JintiA! wesa Itiupianmaya aishmankan WA!inkiamiayi. Nu aishmansha Itiupia nunka akupniurin, ni naari Kantasen takarniuyayi. Kantaseka Nuwauyayi. Tura nu aishman ti neka asa nuna Kuitrin iirniuyayi. Nu aishmansha Yusan A!ujsataj tusa Jerusarennum weu WA!ketmiayi. ^28Karetanam enkemar wesa, Yusa etserniuri Isayas aarmia nuna aujki wemiayi. ^29Wats, Jiripi Nu jintianam weakui, Yusa Wakani niin Timiayi "Nu kareta AmayA!nta." ^30Tura Jiripisha AmayA!n, Yusa etserniuri Isayasa aarmarin A!ujun antuk, chicharuk "?Aujeamna nu nekamek?" Timiayi. ^31Tutai Nu aishman Timiayi "?Itiurak nekaataj? ?Yaki jintintruat?" Timiayi. Tura antsu iijiai WetA!i tusa, Jiripincha enker jukimiayi karetanam. ^32Nu Papi aarman A!ujmia nu Juuyayi: "Murikiua aitkiasan JA!katniunam Jukiarmiayi. Tura uchich murik, ure Tsupiram chichaatsna Nunisan niisha chichakchamiayi. ^33Nincha IniatsA!rarmiayi. Turasha penke chichamnaka Tutsuk tsankamakmiayi. Niisha nunkanam iwiaaku PujA! maamu asamtai, ?yaki nuna A!ujmatkat~i?" Nuni aarma A!miayi. ^34Kantase takarniuri Jiripin aniasmiayi "Waitneasam turuttia, tu aarma nusha, ?yana ta? ?Yusa etserniuri Ninkik Tumama? ?Chikichnash ta?" Timiayi. ^35NuyA! Jiripi nu aarman A!ujtus "Juka Jesusnan tawai" Timiayi. Tura Nu arantcha Yus-Chichaman ujakmiayi. ^36NuyA! entsa A!manum nankaamak aishman Jiripin chicharuk "Jui EntsA! jeaji. Wikia jui imianchamniakaitiaj" Timiayi. ^37Tutai Jiripisha Timiayi "Tuke EnentA!imjai Jesus nekas EnentA!imtakminkia Turamniaitjame." Tutai aishman chichaak "Ee nekasaiti, Jesukristuka Yusa Uchirinti tajai" Timiayi. ^38Tura, karetan awajas mai Jiinkiar EntsA! wearmiayi. Nui Jiripikia Kantase takarniurin imiaimiayi. ^39Tura kukar Jiinkiarmatai Uunt Yusa Wakani Jiripinkia jukimiayi. Tuma asamtai Kantase takarniurisha Jiripin WA!inkiachmiayi. Turasha ninkia waras wemiayi. ^40Jiripisha jeachat Asutu peprunam wantinkiamiayi. Tura NuyA! jiinki peprunam Nui WayA!, Nui WayA! Yus-Chichaman etserki we, Sesaria peprunam jeamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 Nuna tumai, Jerusarennum Uunt Jesusan umirkarmia nuna MA!ataj tusa A!ujmattan SA!uruka penke iniaichamiayi. Tuma asa Israer-patri uuntri iyutaj tusa werimiayi. ^2Tura jeari Timiayi "Papi ame naarmijiai aaram surusta. Wi nuna Papi jukin timiai Tamasku peprunam jean, Israer-shuar iruntainiam wayattajai. Turan Nu papijiai Jesusan umirkaru ainia nuna, NA!nkamsan achikiartatjai. Turan aishmannasha nuwancha achikian jinkian, jui Jerusarennum enkeataj tusan ikiaankattajai" Timiayi. ^3Tura Papi susam Sauru JintiA! weai, Tamasku peprunam nuntumsai nui aya aneachma nayaimpinmaya TsA!apin jiitsumir tentakmiayi niin. ^4Turunamtai Sauru NunkA! iniaarmiayi. Tura nayaimpinmaya chichaamun antukmiayi. "Sauru, Sauru, ?Urukamtai yajauch awajtustaj tusam ImiA! pataaturam?" Timiayi. ^5TA!man antuk "?Amesha, YA!itiam, uunta?" Timiayi Sauru. Tutai ataksha aimkiamiayi "Wikia Jesusaitjai. Ame pataaturmena Nuitjai, Timiayi. Wii aents pataatamna nui, amek EnentA!imin yajauch awajmamsame, waaka sankanmiak numin ijiuma Nunismek" Timiayi. ^6Nuyanka Sauru sapijin kuranki Timiayi "Nuinkia Uunta, ?wi warinia itiurkat tusamea wakeram?" Timiayi. Tutai Uunt chichaak "Wajakim weme peprunam WayatA!, Timiayi. Nui jeawakmin ame Turatamna nuna turamiartatui" Timiayi. ^7Tura SA!urujai irunar wearmia nu, chichaamun antukarmiayi. Tura aentsnaka penke WA!inkiacharmiayi. Tuma A!sar ti ashamkarmiayi. ^8NuyA! Sauru NunkA! TepA! nantakmiayi. Tura WA!inmaktaj TukamA! WA!inmakchamiayi. Tuma asamtai Chikich shuar uwejnum enkekiar Jukiarmiayi Tamaskunam. ^9Nui JeA! menaintiu tsawant iimtsuk tura yurumtsuk penke umutsuk pujumiayi. ^10 Nui Tamaskunam Yus-shuar Ananias A!miayi. Niin mesekranam Uunt Jesus Timiayi "Ananiasa." Tutai "?Wari wakeram, Uunta?" Timiayi. ^11NuyA! Uunt Jesus Timiayi "Wajakim jintia, Naka tutaiya nui WetA!. Nuisha Jutasa jeen jeam, TA!rsunmaya SA!urun eaktaj tusan winijiai, TitiA!, Timiayi. Niisha Yusan A!ujuk pujawai. ^12Tura juna mesekranam ipiatkamjai SA!urun. Aishman WayA! ni uwejejai A!ntiawai, ataksha iimit tusa. Nu aishmanka A!metme, Ananiasa" Timiayi Jesus. ^13TA!man antuk Ananias chichaak "Turasha Uunta, ju aishman ame aentsrumin Jerusarennum ti yajauch awajchakait. Ni yajauch Turamurin ti Untsuri aents ujatainiawai, Timiayi. ^14Tura yamaisha Israer-patri chicharniun Papirin takakui. Tura nujai ame NA!armin PA!chiaj nuna achik jukitiaj tusa Timiajaisha tarutramji" Timiayi Ananias. ^15Tutai Uunt Jesus Timiayi "Aankisha WetA!. Ju aishmankan winia etserniur Ati tusan achikjai Wi. Niisha Israer-shuarchancha tura KapitiA!nniasha tura Israer-shuarnasha Winian etserin A!tatui, Timiayi. ^16Tura Sauru winia NA!arun PA!chia asa ti WA!itsattana Nunaka niin iniaktustatjai" Timiayi Jesus. ^17Tura Jesus TA!man umirak Ananias Sauru pujamunam wemiayi. Tura jeari WayA! uwejen awantas Timiayi "Yatsuru Sauru, Uunt Jesus JintiA! wantintiurmakmamna nusha ame ataksha iimiat tusa, tura Yusa Wakanisha EnentA!imin pimiutramkat tusa winia akuptukai" Timiayi. ^18Nu chichamaik ni jiiya NamakA! saepeya aanin iniaarmiayi. Turunamtai ataksha iimmiayi. Turuna wajaki we imianmiayi. ^19Nuyasha YurumA!miayi. Tura YurumA!sha kakaram ajasmiayi. Tura Yus-shuarjai Tamaskunam WA!rumchik tsawant pujusmiayi. ^20Nuyanka Sauru Israer-shuara iruntairin WayA! Jesusa Turamurin etserkamiayi. Etseruk Timiayi "Nekasaiti, ju Jesus Yusa Uchirinti" Timiayi. ^21Nuna Ashi Anturu pujuiniaka "?Ausha urukakua aania? tiarmiayi. EntA! ju aishmansha Jerusarennum Jesusan EnentA!imtuinian ti pataatimia Nuchakait. Tura Timiajaisha nuna achik Israer-patri akupniuriin jukitiaj tusa tamia Nuchakait" tiarmiayi. ^22Tura SA!urusha sapijmiatsuk etsermiayi. "Ju Jesus nekas aentsun Uwemtikniuiti" tu etsermiayi. Tura ti paant etserkui, Tamaskunmaya Israer-aents, nekaschaiti titiaj TukamA! tujinkiarmiayi. ^23 Tura ukunam, Israer-aents SA!urun maatai tusar chichaman jurusarmiayi. ^24Tura SA!urusha nu chicham jurusman nekamamiayi. Israer-aents pepru Jiinmanum tuke tsawaisha, KA!shisha achikiar maatai tusar jintian akirtiarmiayi. ^25Nuna antukar Yus-shuar SA!urun chiiknium kashi enkeawar itiararmiayi. Pepru tanishnum itiarar awemarmiayi. ^26Tura Sauru Jerusarennum JeA! Yus-shuarjai iruntrattsa wakerimiayi Turasha ninkia ashamiarmiayi. SA!urusha nekas Yus-shuar ajaschaiti tusar ashamiarmiayi. ^27Tumainiain Pirnapi Jesusa akatramuri matsatmanum jukimiayi SA!urun. Tura nui eje Timiayi "Ju Sauru JintiA! wesa Uunt Jesusan WA!inkiaiti. Tura Yus chicharkaiti. Tuma asa Sauru Tamaskunam sapijmiatsuk Jesusa NA!arin etserkaiti" Timiayi. ^28Tura Sauru Jerusarennum JuA!kmiayi. Tura Yus-shuarjai irunar pujumiayi. ^29Nuyasha Yus, etserkata tutai, sapijmiatsuk Jesusa Turamurin etsermiayi. Tura Israer-shuar Kriaku chichaman chichau A!rmia nu, nui pujuarmiayi. SA!urusha nu shuarjai A!ujmatsarmiayi. Turasha nu shuar SA!urun itiur MA!atjik tusar chichaman juriarmiayi. ^30Tura Yusai yachi A!rmia nu, chicham jurusman nekaawarmiayi. Neka A!sar SA!urun Sesaria peprunam Jukiarmiayi. Tura nuyasha Tarsu peprunam akupkarmiayi. ^31Tura Jutianmaya, Karireanmayasha, Samarianmayasha Yus-shuar shiir Timiajnisan ajasar kakaram ajasarmiayi. Yusan ashamainia A!sar, tura Yusa Wakani yayamu A!sar kawenki kawenki wearmiayi. ^32 Tura Pitiur Yusai yachi armiania nui IrA!a wekaimiayi. Wekaak Yus-shuar Ritianam matsamarmia nuisha iraumiayi. ^33Nuisha Ritianam JeA! aishmankan Eneas NA!artinian WA!inkiamiayi. Niisha emearu asa wekaicha uchu Uwi aya tepenuyayi. ^34Tura Pitiur chicharuk "Eneasa, Jesukristu TsuA!rmawai. Nantaktia. Tura esekmatairam iwiarata" Timiayi. Tutai Eneas nu chichamaik nantakmiayi. ^35Nuna Tuman WA!inkiar Ritianmaya aents tura Sarunmaya aencha EnentA!imprar Uunt Yusan nemarsarmiayi. ^36 Turasha Jupe peprunam nuwa Yus-shuar pujuyayi, ni naari Tapitia. Tura nusha Kriaku chichamjainkia Turkas tuiniawai. Nu nuwasha nui pujus tuke penker Turiniuyayi. Tura niisha Nutiksan yai wemiayi. ^37Nu tsawantinik Turkas sunkuran jateemak jakamiayi. Turunamtai ayashin nijiarar Yaki tesaamunam aepsarmiayi. ^38Jupe peprusha Ritianmaya Tijiuch A!miayi. Jupenmaya Yus-shuar Ritianam Pitiur pujan nekaawar JimiarA! aishmankan akatrar akupkarmiayi, Jupenam wari Winiti tusar. ^39Nui tutai Pitiur niijiai wemiayi. Tura TA!matai jaka tepemia nui AwayA!warmiayi. Nui wayamtai waje pujuarmia nu uutkiar Pitrun tentakarmiayi. Turawar pushirin, Turkas iwiaaku pujus najankamia nuna iniaktusarmiayi. ^40Nuyanka Pitiur aa akupkarmiayi Ashi. Tura niisha ninki tikishmar Yusan A!ujsamiayi. Nuyasha nuwan jaka tepaan iis Timiayi "Tapitia nantaktia." Tutai niisha iimi Pitiur wajaan WA!iniak nantaki pujusmiayi. ^41Tura Pitrusha nuwan uwejnum achik awajkimiayi. Tura iniais Yus-shuar A!rmia nuna tura wajencha untsukar Turkas iwiaaku ajasun iniaktusarmiayi. ^42Nu Turunamun Ashi aents Jupe peprunmaya nekaawarmiayi. Turawar Untsuri aents Uunt Jesusan umirkarmiayi. ^43Tura Pitruka Jupe peprunam Untsuri tsawant nuapen-iwiarin Semunka jeen pujusmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 Sesaria peprunam Kurniriu naartin suntara KapitiA!ntri pujumiayi. Ni suntari Itiaria nunkanmaya A!rmiayi. ^2Nu KapitiA!n Kurniriu ni shuarijiai, Yuska nankaamantuiti, tu EnentA!imtiarmiayi. Tuma A!sar Yusan EnentA!imtin A!rmiayi. Tura Nutiksan Kuitniasha takakchan YA!intaj tusa Israer-shuaran Suuyayi. Tura tuke tsawant Yusan A!ujtiniuyayi. ^3Chikich tsawantai, nantu aanku ajasai Kurniriu iimiarmiayi. Yusa suntari Yus nayaimpinmaya akupkamu, ni pujamunam UtuA! "KurniriuA!" Timiayi. ^4KurniriuA! tutai, Yusa suntarin ashamak iimia pujumiayi. Tura "?Warimpiait, Uunta?" Timiayi. Tutai Yusa suntari Timiayi "Ame seamun Yus anturtamkai. Tura atsumainia nu yayakmin Yus shiir EnentA!imturmawai' Timiayi. ^5Tura Yusa suntari Kurniriun tuke chicharuk "Wats, A!miniuram Jupenam akupkata. Semun, Chikich naari Pitiur, Tati tusam akuptukta, Timiayi. ^6Nu Semunsha Chikich Semunjai pujawai. Nuka nuapen-iwiarin Semunkaiti. Tura ni jeesha nayaantsanam ayaamach pujawai, Timiayi. Nui jeawakmin, ame Turatamna nuna Semun Pitiur turamtatui" tinia ikiukmiayi. ^7Tura Yusa suntari waketkimtai, Kurniriuka ni takarniurin Jimiaran itiamiayi. Tura suntaran chikichkiniak nemarsat tusa itiamiayi. Nu suntar ni irutramuriyayi. Tura Yusan EnentA!imtiniuyayi. ^8Kurniriusha ni Turunamurin Ashi UjA!a-JA! awajas Jupe peprunam akupkarmiayi. ^9 Kashin tsawantai Kurniriu suntari Jupenam nuntumsarai, tutupin ai Pitiur jea Yaki WA!akunam Yusan A!ujsatajtsa wakamiayi. ^10Pitrusha ti tsukamak YurumA!taj tusa wakerimiayi. Turasha yurumkan iniarainiai Pitiur ikiajtiusmak, ^11nayaimp uranmianum wankaram tarachia aanin tura nuna tsakarin jinkiakman TA!run WA!inkiamiayi. ^12Nu tarachnium yajasma irunmiayi. Wekainiusha, nanamtincha, tura napisha enkemiarmiayi. ^13Tumai Yus Pitrun chicharuk "Pitru, wajakim maam yuata" Timiayi. ^14Tutai Pitiur Timiayi "AtsA! Uunta. Ii Israer-shuartikia yajauch yajasma ainia nu tura Yuatin surimkiamu ana nuka penke Yuchaitji. Tuma asamtai Junaka wikia yuashtatjai" Timiayi. ^15Turasha Pitrun atak Yus chicharuk "Wi, penkeraiti, TA!jana nu, yajauchiiti, tiip" Timiayi. ^16Nuka Menaintiu Turunamiayi. Tura nuyasha tarach ataksha nayaimpiniam wakamiayi. ^17Nuna Turunan WA!iniak Pitiur wariniak aaniuncha WA!inkiaj tusa EnentA!imia pujai KapitiA!n Kurniriu ayakma armia nu, anintruiniak jeawariayi. ^18Tura jeawar kakantar untsummiar "?Semun, Pitiur, juin PujA!?" tiarmiayi. ^19 Tura Pitruka iimiarmarin tuke EnentA!imia pujai Yusa Wakani chichaak "Menaintiu aishman untsurmainiawai, Timiayi. ^20Wajakim akaikim arantutsuk au nemariarta, Wi akupkamu asamtai" Timiayi. ^21Nuna antuk Pitiur taramiayi. Tura aishmankan Kurniriu akupkamia nuna wajainian WA!iniak "Wiitjai Pitiur. Atum eatrumna Nuitjai. ?Wari tarintrum?" Timiayi. ^22Tutai niisha tiarmiayi "Iisha KapitiA!n Kurniriu akupkamu taji. Kurniriuka aishman penkeraiti. Yusan EnentA!imtiniaiti. Tura Israer-aencha niin shiir EnentA!imtuiniawai. Niiya winiaji, tiarmiayi. Kame nuik, Yusa suntari, nayaimpinmaya akupkamu, ii KapitiA!ntrin Timiayi "Pitrun UntsukA!t akupkata. Nii Tati. Tura nii Titiatna nu penker anturkata" Timiayi. Nuna ii KapitiA!ntrin takui iisha winiji" tiarmiayi. ^23Tutai Pitiur JeA! AwayA!miayi. Tura nu kashi nui kanararmiayi. Kashin tsawarar Pitiur niijiai wearmiayi. Turasha Jupenmaya Yus-shuarsha niin nemariarmiayi. ^24NuyA! tsawarar Sesaria peprunam, Kurniriu NA!kamun jeariarmiayi. Kurniriuka ni shuarin tura ni nekas amikrin, nekaatarum tusa untsuk ikiaankamiayi. ^25Tura Pitrusha jeamtai Kurniriu aa jiintiuki Pitrun tikishmatramiayi. ^26Turasha Pitiur awajki Timiayi "Wajaktia. Wisha aya aentsketjai. Amea Nunisketjai" Timiayi. ^27Tura chichasar JeA! wayawarmiayi. Tura WayA!, Untsuri aents matsatun WA!inkiamiayi. ^28NuyA! Pitiur chichaak Timiayi "Amikrua, atumsha nekarme. Iin Israer aentstinkia, Chikich aentsjai pachiniarchatniuitrume, tura ni jeencha wayashtiniaitrume iin jintintramin turamainiaji, Timiayi. Turasha Yuska ni EnentA!imsamurin Winiaka paant iniaktursayi. Tumaitkiui wikia NA!nkamas aentsun yajauchiiti, tura auka wapikiaiti, Tichamniaitjai, Timiayi. ^29Tuma asamtai, untsurkurmin, PA!chitsuk winimjai. Tumaitkiui nekaataj tusan wakerajai. ?Urukamtai untsurkamarum?" Timiayi. ^30Tutai Kurniriu Timiayi "Kuatru tsawant nankaamasai tura nantusha juni ai, wikia yurumtsuk Yusan A!ujsamjai, kiarai A!ujsatin ana nuna. Turan chichai, aishman, ni entsatairi wincharpatniun, naka wajatran WA!inkiamjai, Timiayi. ^31Niisha chichartak turutmiayi "Kurniriu, Yus ame A!ujman anturtamkayi. Tura shuar atsumainia YA!inmamna nunasha nekarmayi, turutmiai, Timiayi. ^32Tuma asamtai, Jupe peprunam akatramuram akupkata. Semun Pitrun Itiati. Nu Semun Pitrusha, Chikich Semunjai pujawai. Nuapen-iwiarin Semunkaiti nuka. Tura ni jeesha nayaantsanam ayamach pujawai. Niisha taa A!min chichartamkattawai" turutmiai, Timiayi. ^33Turutkui, wi umikian aentsun WA!rikmasan A!min akuptukjame utitia tusan. Tura nekasen taume. Tuma asamtai iisha jui Yus iimmianum pujuiniaji. Tuma asamtai, Ashi Uunt Yus A!min au ujakarta Turamna nu, iisha antuktai tusar pujaji" Timiayi Kurniriu. ^34 NuyA! Pitiur chichaak "Ayu. Yus iimmianum Ashi aents metekrak ainiawai nekas nekajai, Timiayi. ^35Antsu Ashi nunkanam NA!nkamas aents Yusan umirak penker tura nuna, Yus Nu aentsun shiir EnentA!imtawai, Timiayi. ^36Yuska shiir chichaman Israer-aentsun akuptukmiayi. Nui chichaak "shuar Jesukristu naarin PA!chiakka, Yusjai nawamnaikiatin A!tiniaiti, Timiayi. Nu Jesukristu Ashi shuara Uuntrinti' Timiayi Yus. ^37Turasha Karirea nunkanam nankamak Ashi Israer nunkanam Turunamia nu paant nekarme. Imiakratin Juan imiaak etserak amukmia Nu tsawantin nankamamiayi. ^38Tura jusha nekatsrumek, Timiayi. Nasaretnumia Jesus, Yus Anaikiamu asa, Yusa Wakani kakarmarijiai penker Turiniuyayi. Iwianchruku WA!itias pujuarmia nuna penker awajsamiayi. Yus Niin pujurma asa Ashi nuna Turiniuyayi. ^39Tura Israer-aents matsatkamunam tura imia Jerusaren peprunmasha Jesus Turamia nu, iisu asar, iisha etsereaji. Tura ayu, Niin achikiar Krusnum MA!acharmakia, Timiayi. ^40Tura menainti tsawant jeamtai Yus Niin iniantkimiayi. Tura ataksha iwiaintiurtamkachmakaj~i, Timiayi. ^41Ashi aentsnumka wantinkiachmiayi. Antsu iniak nuik, etserin atarum tusa Yus achirmakmiaj Nu aentstiniak wantintiurmakmiaji, Timiayi. Au nekas jakamunmaya nantakmiatai iisha Niijiai tsaninkiar YurumA!mji, Timiayi. ^42Tura Jesussha iin akuptamkaitji. Jesuska "Wiitjai Yus Anaikiamun, Timiayi. Ashi aentsun, juka makuumawai, Turasha juka makuumatsui, Wiki Titiniaitjai. Kame Ashi aentsun, jaka ainia nuna tura iwiaaku ainia nunasha, Wikiitjai nuna Titinian" Timiayi Jesus. Nusha A!tum werum ujatruktarum, Jesus turammaji, Timiayi. ^43Ya shuarak Jesusa NA!arin pachia Nu shuarnaka tunaarin tsankurattawai, nuna Ashi Yusnan etserniusha yaunchu etseriarmiayi" Timiayi. ^44 Tura Pitiur tuke chichaak pujai, tura chikichcha Antuu pujuiniai Yusa Wakani tarurarmiayi. ^45 ^46Tuma A!sar ankant ankant Chikich chichamjai chichasarmiayi. Tumainiak, Yus ti penkeraiti, tiarmiayi. Tura Israer-shuar, Yus-shuar armia nuka Pitrujai TA!armia nu, nuna antukar ti EnentA!imsarmiayi. Maa, Yusa Wakanisha Israer-shuarcha ainia nunasha tarurcharaik, tu EnentA!imsarmiayi ^47Tumakui Pitiur chichaak "?Yaki surimkiat ju aents imiantinian? Wari nincha inia aintsan Yusa Wakani tarurcharaik" Timiayi. ^48NuyA! Pitiur, Jesukristu NA!ariin imiantiarum tusa akupkarmiayi. Tura nuyasha Pitrunka, niijiai ishichik tsawant pujustinian seawarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Israer-shuarchasha Yusa chichamen umirkarai TA!man Jesusa akatramurisha tura Jutianmaya Yus-shuarsha antukarmiayi. ^2Tumainiak Pitiur Jerusarennum jeamtai, Israer-shuar Yus-shuar A!rmia nu chichainiak ^3"?Urukamtia Israer-aents ainiachusha iyumam? ?Tura aujai tsaninkiam urukamtai YurumA!mum?" tiarmiayi. ^4Tutai Pitiur Ashi YA!mankamtaiknumia Turunamun ujakmiayi. ^5Chichaak Timiayi "Wikia Jupe peprunam pujumjai. Tura nui Yusan auju pujusan iimiarmajai. Tura wankaram tarachia aanin kuatru tsakarin jinkiakma, nayaimpinmaya TA!arun WA!inkiamjai. Tura wi pujamunam jeartimiai, Timiayi. ^6Tura nui iiyaj tukaman init yajasman, napincha, nanamtinniasha enketainian WA!inkiamjai, Timiayi. ^7Tura chichaman antukmajai "Pitru wajakim maam yuata" Turutun antukmajai, Timiayi. ^8Turutkui "AtsA!, Uunta, aanin wapiknaka, Israer-aents yuatin surimkiamu ana Nunaka tuke Yuchaitjai" Timiajai, Timiayi. ^9Atak NuyA! Turutuk "Wi, penkeraiti, TA!jana nu, A!meka, yajauchiiti, tiip" turutmiai, Timiayi. ^10Nunasha Menaintiu Turunan WA!inkiamjai. Turuna nayaimpiniam mash waketkimiai, Timiayi. ^11Nui Turuna pujai Menaintiu aishman Sesarianmaya akupkamu, winia eatainiak wi pujamunam tarutiarmiai, Timiayi. ^12Tura nui Yusa Wakani chichartak "Arantutsuk aujai WetA!" Turutkui, wemajai. Tura ju sais Yus-shuarjai wi wemajai. Turunar ashinkiar Kurniriu jeen wayamji, Timiayi. ^13Niisha chichaak "Jearui Yusa suntari nayaimpinmaya taa wajan WA!inkiamjai, Timiayi. Tura niisha chichartak "Jupe peprunam Semun Pitiur Tati tusam aishman akatram akupkata. ^14Pitrusha taa, itiura amesha tura A!miniurmesha tunaarminia uwemprattam nuna turamtatui." Yusa suntari Nuni turutmiayi" tu ujatkamiayi Kurniriu' Timiayi. ^15`Wi chichastasan Juarai, Yusa Wakani tarurarmiayi, YA!mankamtaik iin tarutrampramiaj Nutiksan, Timiayi. ^16Nuinkia Uunt Jesus timian EnentA!impramjai. Niisha Tichamka "Juan entsajain imiakratmiayi. Tura antsu Yusa Wakaninkia imiantinia aintsan Atumi EnentA!in enkemprutmattarme." Nu timian EnentA!impramjai, Timiayi. ^17Atumsha EnentA!impratarum. Uunt Jesukristu umirkamiaj nui, incha Yuska ni Wakanin suramsamiaji. Tura iin suramsamiaj Nunisan Yus nincha ni Wakanin Susarmiayi. Nuna tura asamtai, wikia, Turashtiniaiti, Yusan Titinkiaitiaj" Timiayi Pitiur. ^18Tura Pitiur taman antukar mitiat WA!inkiar "Nekasaiti, Israer-shuarchancha ni EnentA!in YapajiA!warmatai tuke iwiaaku A!tinian Yuska niin Susaruiti" tiarmiayi. Tusar Yusa NA!arin ti shiir awajsarmiayi. ^19 Estepankan MA!awarmia nui, Chikich Yus-shuarnasha maatai tusar pataatiarmiayi. Turam Chikichkia pisarar Pinisia nunkanam, Chipri nunkanmasha, tura Antiukia peprunmasha wearmiayi. Tura nui jeawar Yus-Chichaman chikichnaka ujatsuk aya Israer-aentsnak ujakarmiayi. ^20Tura niijiai Chipri nunkanmaya pisararmia nu Serini nunkanmayasha Yus-shuar A!rmiayi. Nuka Antiukianam jeawar Israer-shuarchan Uunt Jesusa Turamurin ujakarmiayi. ^21Tura Uunt Jesus IkiakA!rma A!sar, Nu nunkanmaya aents ti Untsuri yaunchu Turutairin iniaisar Jesusan EnentA!imtuiniak Yus-shuar ajasarmiayi. ^22Tura nu chichaman antukar, Jerusarennumia Yus-shuar, ame IyutA! tusar, Pirnapin Antiukianam akupkarmiayi. ^23 ^24Pirnapisha JeA!, Yus Nu shuaran uwemtikrarma nuna WA!iniak warasmiayi. Pirnapisha penker aishmankauyayi. Yusa Wakanisha pimiutkamuyayi. Tura Yusan nekas umirkauyayi. Tuma asamtai nu shuaran mash jintintiainiak chicharuk "Tuke EnentA!imjai umirkarum Yus nemarsatarum." Tu chicharak ikiukmiayi. Tura nuisha Nu arant Untsuri aents Yusai kawenkarmiayi. ^25Nuna turasua amik Pirnapi Tarsu peprunam wemiayi SA!urun WA!inkiataj tusa. Tura WA!iniak Antiukia peprunam jukimiayi. ^26Tura nui jeawar, Nu peprunmaya Yus-shuarjai iruntrar Chikichik Uwi pujusarmiayi. Yus-Chichaman Untsuri ShuA!ran ujaak pujuarmiayi. Tura nui Antiukia peprunmanka Yus-shuaran emkaka, Kristu shuari, tiarmiayi. ^27 NuyA! Yusnan etserin Jerusarennumia TA!armiayi Antiukianam. ^28 ^29 ^30Tumainiai Chikichik etserin, ni naari Akaapu, Yus-shuar matsatmanum ajapen wajaki chichasmiayi. Tura Yusa Wakani nekatairijiai chichaak "Ti tsuka Ashi Nunkanam A!tatui" Timiayi. Tuma asamtai Antiukianmaya Yus-shuar chichainiak "Jutia nunkanmaya Yus-shuar ainia nu YA!intai" tiarmiayi. Ankant ankant ni wakeriarmia Nunik Susarmiayi. Tura Nu Kuitniasha Jutianmaya Yus-shuara uuntrin akuptukarmiayi. Pirnapisha SA!urusha Nu Kuitian Jukiarmiayi. Tura Akaapu Timia Nunisan Turunamiayi, akupin Krautiu pujai. __________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 Nu tsawantai akupin Erutis Yus-shuaran MA!ataj tusa chichaman jurus aentsrin ishiakmiayi. ^2Tura Juanka yachin Jakupun suen tsupirkar MA!awarmiayi. ^3Nuna tura MA!awarmatai Israer-aents WA!inkiar "juka penkeraiti" tiarmiayi. Erutissha nuna antuk, Pitrusha achikrum itiatarum tusa akupkarmiayi. Nunaka wakapruachu tanta yuatin nampertin Turawarmiayi. ^4Pitruncha achik itiarmatai, Erutis sepunam enkeata tusa akupkamiayi. Tura sepunam suntarsha ankant ankant, kuatru kuatru, ashikia TiasisA!is (16) irunar Pitrun tentakarmiayi. Tura, ju Jisat nankaamasmatai, Mantamnati tusan jiiktiatjai aents iruntramunam, tu EnentA!imsamiayi Erutis. ^5 Turamu asa Pitruka sepunam pujumiayi. Tura suntarsha mijiatrutsuk iiyarmiayi. Turamunak Yus-shuarka, Pitrun YA!inkiat tusar iniaitsuk Yusan ti A!ujiarmiayi. ^6Wats, Erutis, kashin Jiiktiajai takui, Nu kashi Pitruka JimiarA! suntar wajamunam etema tepes kanarmiayi. Tura JimiarA! jirujai jinkiamuyayi. Tura Chikich suntarka Jiinmanum ii wajarmiayi. ^7Tumai aya aneachma Yusa suntari nayaimpinmaya taa ajapen wajasmiayi. Turunamtai jeanmanka TsA!apin ajasmiayi. Tura Yusa suntarisha Pitrun PA!enum antin ishintiarmiayi. Tura jirusha Pitru uwejeya sayat atiniamiayi. ^8Tura Yusa suntari Timiayi "Kaki emenmamata. Turam sapatrumsha aweekata" Timiayi. Tutai Pitiur Turamiayi. NuyA! chichaak "Pushiram entsarta. Turam nemartusta" Timiayi. ^9Tutai Pitiur nemarsamiayi. Turasha Pitruka, mesekranmaapi Juniaja, tu EnentA!imsamiayi. ^10Turasha emka suntar iimia wajan nankaikiarmiayi. Tura nuyasha Chikich suntar iimia wajan nunasha nankaikiarmiayi. Tura nuyasha Jiintiainium jiru waiti A!manum jeawarmatai, Nu WA!itisha imia-ninki kuat uranmiayi. Turunamtai Jiinkiarmiayi. Tura JintiA! ishichik wesan, Yusa suntari Pitrun Niiniak ikiukmiayi. ^11Turam Pitiur EnentA!imiar Timiayi "Yamaikia nekajai. Mesekranmachuiti. Antsu Uunt Yus ni suntarin nekas akupturkayi. Erutis mantuataj tusan pujurtana NuyA! Yusa suntari winia uwemtikrurai. Tura Israer-aents Turutatajtsa wakeriarmia nuyasha uwemtikrurai" Timiayi. ^12Nuna tu EnentA!imias NekA!a, Mari jeen wemiayi. Nu Marisha Juan MA!rkusan Nukuriyayi. Nu jeanam Untsuri aents irunar Yusan auju matsatainiai Pitiur jeamiayi. ^13Tura JeA! aa WA!itin tuntuimiayi, wayataj tusa. Tumakui nuwa uchich, ni naari Ruti, YA!kit tusa iyumiayi. ^14Tura jeari, Pitru chichamen anturak ti shiir EnentA!imsamiayi. Tumak WA!itin urattsuk ikiuki, init matsatainian Weri "Pitiur taa WA!itiniam wajaawai" Timiayi. ^15Tutai "WA!urtsumek" tiarmiayi. Tutaisha Nuwaka "AtsA! nekasaiti" Timiayi. Tutaisha Nu arant "Niichuiti. Antsu ni Wakani Turatsuash" tiarmiayi. ^16Tu chichainiain Pitruka tuke Tuntui wajamiayi. Tura WA!itin uraj TukamA! Pitrun WA!inkiar ashamkarmiayi. ^17Ashamak chichainiakui Pitiur, uweje Takui itiatmamtikiarmiayi. Tura NuyA! Uunt Yus sepunmayan uwemtikramun ujakmiayi. Tura "Ju chicham Jakupu tura Chikich Yus-shuarsha ujaktarum" Timiayi. Nuna ti iniais jiinki arant wemiayi. ^18Kashin tsawar suntarsha Pitrun AtsA! WA!inkiar "Chuwa urukakua menkaka. Ayawa urukattajia" tiarmiayi. Pitiur Turunamun nekachu A!sar nuna tiarmiayi. ^19 ^20 Turunamtai Erutis chichaak Pitiur eaktarum tusa akupkarmiayi, Turasha WA!inkiacharmiayi. Turunamtai Erutis suntaran untsukar, Pitrun iisarmia nuna aniasarmiayi "?Pitiur itiura menkakama?" Timiayi. Niisha aimiainiachkui, nu suntaran MantA!mnati tusa akupkamiayi. Erutissha Tirunmaya tura Setunmaya aentsjaisha nemasnaikiarmiayi. Tumayatan Jutia nunkan ikiuki Sesaria peprunam pujustaj tusa Erutis wemiayi. Sesaria peprusha Tiru peprunam Tijiuchiiti. Setunmaya aents Tirunmaya aentsjai Erutisa nunkeyan yurumkan Sumainia A!sar, Erutisjai nawamnaikiatniun wakeriarmiayi. Tuma asamtai metekrak EnentA!imsar, Erutisa takarniuri penkeri, ni naari Parastu, niijiai emka amikmawar NuyA! Erutisan weriar shiir matsamsatniun seawarmiayi. ^21Tuma asamtai tsawant jeamtai Erutissha akupin entsatai pushin entsarmiayi. Tura akupin pujutainium pujus aentsun ikiaanak A!ujmatmiayi. ^22Nui pujus chichaakui aents untsumainiak tiarmiayi "Ju chichaa pujana juka aenchaiti. Antsu nekaska Yusaiti" tiarmiayi. ^23Tumai nuyaik Yusa suntari nayaimpinmaya Tari Erutisan jaa awajsamiayi. Tuma asamtai nusha aka yuam jakamiayi. Erutissha Yusan waantu awajtsuk ninki waantu EnentA!imtuma asa Turuna jakamiayi. ^24Turunamtaisha Yusa chichamenka Nu arant pampanki wemiayi. Tumaki Ashi Nunkanam anturamiayi. ^25Tura Pirnapisha SA!urusha ni takatrin amukar Jerusarennumia Antiukianam waketainiak Juan MA!rkusan Jukiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Antiukianmaya Yus-shuarnum Yusnan etserin PA!chitra A!rmiayi. Nutiksan Yus-Chichaman jintinniurisha A!rmiayi. Pirnapisha tura Mukusa Semunsha, NuyA! Chikich, Serinianmaya Rusiusha tura akupin Erutisa tsakatkesha, ni naari Manaen, SA!urusha Timianu A!rmiayi. ^2Tura Chikich tsawantai niisha yurumtsuk Yusan A!ujeak pujuiniai Yusa Wakani Timiayi "Pirnapisha, SA!urusha akanturkitiarum, Timiayi. Wi takatan Susaitjiana nuna takasarat tusarum Turatarum" Timiayi. ^3Tutai ijiarma Yusan aujsua amikiar, shiir wetarum tusar ni uwejen SA!urun Pirnapincha awantkarmiayi. Turawar Antiukianmaya akupkarmiayi. ^4 Tura nuyanka Yusa Wakani akupkam Pirnapisha SA!urusha Jiinkiar Serusia peprunam jeawarmiayi. Tura NuyA! uunt kanunam enkemprar Chipri nunkanam jeawarmiayi. ^5Juansha YA!intaj tusa nemarkauyayi. Nui Saraminia peprunam jeawar Israer-shuar iruntai jeanam wayawar Yus-Chichaman etseriarmiayi. ^6Tura Chipri nunkanam pepru ainia nui WA!irkutak Papus peprunam jeawarmiayi. Nui jeawar Israer-aents uwishin ni naari Parjesusan WA!inkiarmiayi. Ni Chikich NA!arinkia Erimiasauyayi. Niisha uwishniuitiat, Yusnan etsereajai, Tiniuyayi. ^7Akupin Serjiu PA!urujai pujuyayi. Nu akupniusha ti penker EnentA!imniuyayi. Tura Pirnapin SA!uruncha chichaman akuptukmiayi, taarti tusa. Kame Yus-Chichaman antuktaj tusa wakerak untsukmiayi. ^8Tura uwishin Erimias nuna nakitiak "Auka penkerchaiti" Timiayi. Akupniusha Yusan umirkain tusa nuna Timiayi. ^9Nuyanka Sauru, ni Chikich naari Papru, Yusa Wakani pimiutkamu asa, nu uwishniun umamkemas iis Timiayi ^10"Ameka WA!itiaitme. Anankartiniaitme. Yajauchiitme. Maaj, iwianchiitme. Tura Ashi penker ana nuka ImiA! nakitniuitme. Tsej, ?urukamtai Yusa jinti naka ana nu emeskim weam? ^11Paij, yamaikia Uunt Yus AsutiA!mattawai. Yamaikia amesha jiimi kusurmatai Untsuri tsawant TsA!apnin penke iischattame" Timiayi. Tura Nu chichamaik jii kusurmatai kirit iimiuk chikichan eamiayi enkeki jurukit tusa. ^12Nu Turunamtai akupin nuna WA!inak, ti EnentA!impramiayi. Turuna Uunt Yusa chichamen EnentA!imtur umikmiayi. ^13NuyA! Juan waketki Jerusarennum wemiayi. Tura antsu PA!pruka ni tsaniakmarijiai kanunam enkemprar PA!pus peprunka ikiukiar Pirji peprunam jeawarmiayi. Nusha amaini Pampiria nunkanam pujawai. ^14 NuyA! Pirji peprun nankaikiar Antiukia peprunam jeawarmiayi. Nu Antiukiasha Pisitia nunkanam pujawai. Nui jeawar Israer-shuar ayampratin tsawantin, nuka SA!wartin, Israer-shuar iruntai jeanam wayawar pujusarmiayi. ^15Tura nui Yus-Papinium yaunchu aarman A!ujas aminkiamtai, Israer-shuar iruntai jeanam iirniuri PA!prun tiarmiayi "Yatsuru, Jintiatin chicham takakkurmeka yamaik titiarum. Antukarmi" tiarmiayi. ^16Tutai Papru wajaki uweje takuimiayi. Tura chichaak "Israer-shuartiram, tura Yusan umirkataj tusa wakerarmena nu antuktarum, Timiayi. ^17Ii Yusri ii yaunchu uuntrin Israer-shuartin achikmiayi. Tura niisha irara Nunik Ejiptunam matsatainiai Yuska niin PA!chiniak uunt awajsarmiayi. Yus ni kakarmarijiai Nu nunkanmaya ii yaunchu uuntrin uwemtikrarmiayi. ^18Turasha atsamu nunkanam ii uuntrin kuarenta (40) uwitin Yuska aya KA!tsuntramiayi. ^19Tura nuyanka siati aentsun MA!tsatkainian, Kanaan nunkanam matsamarmia nuna amukarmiayi. Nu nunkan ii yaunchu uuntrin susataj tusa Yus Turamiayi. ^20Nuyanka ii uuntri akupniurin, Juis Tutain, anaikiamiayi. Tura chikichan ukunam anaiki anaiki wemiayi. Nuna tura Turaakua kuatru SiA!ntu senkuenta (450) Uwi ejemiayi. Samuersha Yusnan etserin NA!amtsA!in nuna Turimiayi Yus. ^21Tura nuyanka aencha Juisan nakitiainiak, uunt akupin NA!amkat tusar Yusan seawarmiayi. Tuiniakui Yuska Sesa Uchirin Sauran anaikiamiayi. Nu Saura uuntrinkia Pinjaminkiauyayi. Tura Saursha kuarenta (40) Uwi Nu aentsun akupkat tusa Yus tsankatkamiayi. ^22Tura Saur NA!amkan ataksha Yus awainkimiayi. Tura NuyA! iiksan Nu nunkanam uunt akupin Ati tusa Tawitian anaikiamiayi. Tura Yuska juna Tawitnian Timiayi "Isai Uchirin Tawitian winia EnentA!ir jeamtai achirmakjai. Tura Winia umirtin A!tatui" Timiayi. ^23Wats, Tawit weeanmaya Jesusaiti. Tura Yuska Israer-aentsun Uwemtikrartinian Jesusan anaitiukmiayi, yaunchu timiarin UminkiA!t tusa. ^24Jesuska TA!atsain Juan Ashi Israer-shuaran tunaarinia EnentA!imtumar imiantinian ujakmiayi. ^25Tura Juansha ni JA!katniuri jeatemamtai, chichaak "Atum EnentA!imtarmena Nuchaitjai. Wikia Yusa anaikiamuri, Kristu tutai, NA!karmena Nuchaitjai. Antsu Ninkia winia ukunmarui winittiawai. Tura Niisha Wijiainkia ti nankaamantu asamtai wikia sapatrincha atitrataj Tichamniaitjai" Timiayi.' ^26`Pai, yatsurtiram, ApraA!m weeatiram, tura Ashi Yus ashamkarum umirkaitrumna nu, antuktarum. Ju uwempratin chichamka iiniuiti, Timiayi. ^27Iis, Jesusa Turunatniurin Yuska yaunchu ni etserniurin aamtikrachmakia. Tura ukunam Jerusarennumia shuar ni akupniurijiai tuke SA!wartin nuna A!ujeatskesha penke nekaacharmiayi. Tuma A!sar Jesuska Yusa Uchirinti Ticharmiayi. Tura, Jakati, tiarmia nui, Jesusa Turunatniurin, Yus yaunchu chichakmia nuna, Timiatrusaran umikiarmiayi, Timiayi. ^28Jesuska penke tunaamkachunak yamaikia Mantamnati tusar Piratun seawarmiayi, Timiayi. ^29Tura Yusa Papiriin Ashi Jesusnan Timia nuna Timiannak umikiarmiayi. Tura NuyA! Krusnumia itiarar iwiarsarmiayi. ^30Turamunak Yus jakamunmayan iniantkimiayi. ^31Jesuska jakamunmaya nantaki, yaunchu Karireanmaya Jerusarennum Niijiai irutka wearmia nuna Nukap tsawantin pujus wantintiukmiayi. Nu shuaraiti yamaikia Jesusa Turunamurin etserainia nu' Timiayi. ^32`Iisha Nunisrik shiir chichaman Yus yaunchu ii apachrin tiarmia nu etsereaji. ^33Iisha Israer-WeeA! asakrin, Yuska Jesusan iniantkimia nujai ii apachrin anajmatramia nuna YamA!i uminkiaiti. Kame Sarmu Jimiar papinium ju aarmaiti: "Ameka winia Uchiruitme. Tumaitkiui yamaikia winia iwiaakmar susamuitme." ^34Tura Yuska Jesusa nantakmiarin jintintiak, tura ni ayashi KA!urchatniun jintintiak, Chikich Sarmu papinium juna aamtikramiayi: "Nekas penkeran Tawitian anajmatramaj nuna atumin amastatjai." ^35Tura Nu arant, Nu paant Ati tusa, Chikich Sarmu papinium ju aarma awai: "Yusa, ame Uchiram aneamna nuna ayashi KA!urtincha tsankatkashtatme." ' ^36`Nekaatarum, yatsurtiram, Yuska Tawitia ayashin Tichamiayi nuna. Tawitkia Yus Timian amuk jakamiayi. Turasha ni ayashinkia KA!urmiayi. ^37Tura antsu Yus iniantkimia nuna ayashinkia penke KA!urchamiayi. ^38Tuma asamtai, yatsurtiram nekaatarum. Jesusjainkete TunA!a AsakA!rtin. ^39Tura Muisais yaunchu akupkamia nujai TunA!a tsankurnarchamnia nu, yamaikia Jesusjai tsankurnartiniaiti. ^40 ^41Yusnan etserin juna aarmiayi: "EnentA!impratarum wishikkiartintiram. Ashamkatarum. Turarum menkatumpratarum. Wi Yus asan, A!tum pujarmena nui, aents Turachminian Turatajna nusha penkesh nekaashtatrume, Chikich ujatmainiakuisha." Tu aarmaiti. Tuma asamtai yatsurtiram, aneartarum atumin nuna Turutmawairum, Yusnan etserin aarma tana Nutiksan." Nuna chichaak amukmiayi Papru. ^42 Tura NuyA! Papru Pirnapijiai jiinki weenakui aents chichainiak "Chikich SA!wartincha Jutiksarmek etserkatarum" tiarmiayi. ^43Tura NuyA! iruntsua tsenkeenak Israer-shuarsha, tura Chikichkia Israer ajasarusha, Yusan umirkatajtsa wakeriarmia nuka, PA!prun Pirnapincha nemarsarmiayi. Niisha nu aentsun chicharuk "Yusa anenkrattairi EnentA!imtusrum kakartarum" tiarmiayi. ^44Tura Chikich SA!wartinkia nu peprunmaya ti Untsuri aents Yus-Chicham antuktai tusar tuakarmiayi. ^45Tura Israer-shuarka ti Untsuri aentsun tuakarun WA!inkiar, suir iiniak, ti kajerkarmiayi. Tuma asamtai PA!prun katsekkar "Ju chichaana juka A!ntar tawai" tiarmiayi. ^46TA!maitiat PA!pruka Pirnapijiai arantutsuk chichainiak tiarmiayi "Israer-aentstirmin, atumin emka Yus-Chicham ujaktiniuji. Turasha A!tum TA!maitiatrum nakitramarme. Tura atumsha nakitia asarum, Yusnum tuke iwiaaku pujuschamnia ajasurme, Timiayi. Tuma asamtai iikia yamaikia Israer-aencha ujaktai tusar weraji, tiarmiayi. ^47Nu Turatarum tusa, Uunt Yus akuptamtsujik. Jes, ni Papiriin juna tawai: "Israer-shuarcha Winia nekarawarat tusan anaitiukjame. Tura Ashi nunkanmaya aents uwemprarat tusan akuptajme." Tu aarmaiti" Timiayi. ^48Nu chichaman antukar Israer-shuarcha ti wararsar "Uunt Yus tana nuka ImiA! penkeraiti" tiarmiayi. Tura, tuke iwiaaku pujusmin armia nu Yus-shuar ajasarmiayi. ^49Tu tumaki Yus-Chicham Nu nunkanam Ashi jamarmiayi. ^50Turasha nuwan, Yusan penker EnentA!imtuinian tura penker wekainian, Israer-shuarka yajauch EnentA!imtikrarmiayi. Aishman penkeri A!rmia nunasha, yajauch EnentA!imtikrarmiayi. Turam PA!prun Pirnapincha katsekkar, chichaman irunturar najatawarmiayi. Tu-turukiar ni nunkeya jiiki awemarmiayi. ^51Turam Papru Pirnapijiai, ju aentska yajauchiiti tusar, weenak naweyan nunkan akakekiar ikiukiarmiayi. Turawar Ikiuniu peprunam wearmiayi. ^52Yusa Wakanisha Pimiutkamu A!sar Yus-shuarka ti warasarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 14 ^1 Ikiuniu peprunam Papru Pirnapijiai jeawar Israer-shuar iruntai jeanam wayawarmiayi. Turunawar Yus-Chichaman etserkarmiayi. Turam ti Untsuri Israer-shuar A!rmia nu, Israer-shuarcha A!rmia nusha Yusan umirkarmiayi. ^2Tura Chikich Israer-shuar, Yusan umirkacharu A!rmia nu, Yus-shuaran kajerkarat tusar Israer-shuarchan yajauch EnentA!imtikrarmiayi. ^3Tuma asamtai Papru Pirnapijiai Nu Nunkanam ti nukap tsawant pujusarmiayi. Tura Uunt Yusan EnentA!imtuinia A!sar, arantutsuk Yusa waitnenkratairin etserkarmiayi. Tura, etserinia nu winia kakarmarjainti tusa, Yuska aents Turachminian najanmamtikiawarmiayi. ^4Tura Ikiuniunmaya aentska Jimiar kanakarmiayi. Chikichkia Israer-shuar tuinia nu nekasaiti, tiarmiayi tura Chikichkia Jesusa akatramuri tuinia nu nekasaiti, tiarmiayi. ^5Tura NuyA! Israer-shuarchajai Israer-shuarka chichasar pepru uuntrijiai chichasarmiayi. Tura Papru Pirnapijiai katsekkar tura kayajai tukurar, yajauch awajsatniun nankamawarmiayi. ^6Turasha Papru Pirnapijiai nuna anturmamkar, Ristra peprunam wearmiayi. Nuyasha Tirpi peprunam wearmiayi. Nu peprusha mai Rikiaunia nunkanam pujuiniawai. ^7Tura Yus-Chichaman etserkarmiayi. ^8 Ristra peprunam tunamaru aishman pujumiayi. Ni akiiniamuriya tuke wekaichauyayi. ^9Nu aishman Papru chichaamun Antuu pujumiayi. Tuman Papru umamkemas niin iismiayi. Niisha, Yusa kakarmarijiai tsuamartatjai, tu EnentA!imiun Papru nekaamiayi. ^10Tura PA!pruka kakantar chicharuk "Wajakim wewe ajasam wajasta" Timiayi. Tutai aishman wiut kutsuar wajaki wekaimiayi. ^11Papru Turamia nuna aents WA!inkiar Rikiaunia chichamjai untsumainiak "Yuska aishmanka aanin ajasaru iin tarutramarji" tiarmiayi. ^12Pirnapinkia, Jupitir NA!artin Yusaiti, tiarmiayi. Tura PA!prunka, Mirkiuriu NA!artin Yusaiti, tiarmiayi. PA!pruka chichau asamtai tu anaikiarmiayi. ^13Nu pepru jeamunam Jupitir NA!artin yusa jeen pujumiayi. Tura Jupitir NA!artin yusa PA!triri kukujin iwiarkamun, WA!akajai itiamiayi. Tura niisha ni aentsrijiai WA!akan maatai tusar pujuarmiayi. Tura tikishmatrar ajamsatai, tiarmiayi. ^14Tura Jesusa akatramuri Pirnapisha PA!prusha nuna nekaawar, auka nakitiaji tusar, ni pushirin jaararmiayi. Turawar aents irunmanum pachiniawarmiayi. ^15Tura tiarmiayi "Shuara, ?urukamtai aitkiarum? Iisha Yuschaitji. Atumea aankiitji, tiarmiayi. Penke A!ntrarum Turarmena nu ikiukrum, nekas Yus nemarsatarum tusar iisha taji. Nekas Yuska nayaimpincha, nunkancha, nayaantsancha, tura Ashi nui irunna nunasha najanaiti, tiarmiayi. ^16Jes, aents ni EnentA!immiarijiain wekasarat tusa Yuska yaunchu tsankatkamiayi. ^17Tuma ain shuaran penker awajsamujai Wiitjai Nekas Yus tusa paant awajmamsamiayi. Kame yumi yutuktinian nayaimpinmaya akupturmaji. Tura ejemarar Warasarmi tusa yurumak nerektinniasha Suramji" Timiayi. ^18Turasha PA!pruka Timianu TA!maitiat, nuna anturtsuk WA!akan maawar niin tikishmatrar ajamsataitsa wakeriarma nuna suritkiachminiak suritkiarmiayi nu aentsun. ^19 Tura NuyA! Antiukianmaya Ikiuniunmayasha Israer-shuar TA!armiayi. Taar NuyA! aentsun PA!prun yajauch awajsatniun EnentA!imtikrarmiayi. Tu tutai PA!prun kayajai tukurarmiayi. Tura jakayi tiar peprunmaya japiki Jukiar arant aepsarmiayi. ^20Turasha Yus-shuar PA!prun tariar tentakarmiayi. Turam nuinkia Papru wajaki we ataksha peprunam wayamiayi. Tura kashin tsawarar Papru Pirnapijiai Tirpi peprunam wearmiayi. ^21Tirpinium pujusar uwempratin chichaman etserkarmatai Untsuri shuar Yusan umirkarmiayi. Nu shuaran Yus-Chichaman jintintia amuukar Ristranam, Ikiuniunam, Antiukianmasha waketkiarmiayi. ^22Waketainiak "Ashi Yus tana nu Timiatrusrumek tuke umirkatarum" Tuiniak Yus-shuaran IkiakA!rarmiayi. Tura niin tiarmiayi, "Yusa akupeamuriin pachiinkiataj TA!kurkia ti WA!itsatniuitji." ^23Tura Yus-shuar irunmanum Yus-shuaran WA!inniun anaikiarmiayi. Yurumtsuk Yusan A!ujsar chicharainiak, "umirkarumna Nu Yus iirmasarti" tiar ikiukiarmiayi. ^24NuyA! Pisitia nunkanam nankaamakiar Pampiria nunkanam jeawarmiayi. ^25Nui jeawar Pirji peprunam Yus-Chichaman etserkar NuyA! Ataria peprunam wearmiayi. ^26Nui kanunam enkemprar, yaunchu Jiinkiarmia Nu Antiukia peprunam waketkiarmiayi. PA!prusha Pirnapisha tuke Jiintsain Nu Antiukianmaya Yus-shuar chichainiak, Yusa takatri Turattarmena nuna Yus waitnentramak YA!inmakarti, tiar akupkarmiayi nuik~i. ^27Nu Antiukianam jeawar, Yus-shuaran irurar, Ashi Yus niin YA!inkiarmia nuna ujakarmiayi. Tura Nutiksan Israer-shuarchan Uunt Yus uwemtikrataj tusa untsukmia nunasha ujakarmiayi. ^28Tura NuyA! Yus-shuarjai Papru Pirnapijiai Nukap tsawant pujusarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 15 ^1 Nu tsawantin aishman Israer nunkanmaya wear, Antiukianam jeawar Yus-shuaran jintintiainiak "Muisais Timia Nutiksarmek tsupirnaktin ana nu Turachkurmeka uwemprashtatrume" tiarmiayi. ^2Tuma asamtai Papru Pirnapijiai, Nuchaiti tusar, Nu aishmanjai ti kakaram chicharnaikiarmiayi. Turasha nuu EnentA!iniak EnentA!imsatniun tujinkiarmiayi. Tuma asamtai Antiukianmaya Yus-shuar PA!prun Pirnapincha, atumsha Chikich aentsjai Jerusarennum wetarum tusar akupkarmiayi. "Tura nui Jesusa akatramurisha Yus-shuaran WA!inniusha iniasrum itiurmainkit tusarum penker nekaatarum" tiarmiayi. ^3Papru Pirnapisha akupkamu A!sar weenak Pinisia nunkanam, Samaria nunkanmasha nankaamainiak Israer-shuarcha Yus-shuar ajasman Yus-shuaran ujakarmiayi. Tura Yus-shuarsha nuna antukar ti warasarmiayi. ^4Tura PA!prusha Pirnapisha Jerusarennum jeawarmatai Jesusa akatramurisha Yus-shuara WA!inniurisha tura penke Yus-shuarsha itiawarmiayi. Tura niisha Turunamia nuna mash etserkarmiayi. ^5Turasha Pariseu aencha, Yus-shuar ajasarmiania nu, wajakiar chichainiak "Muisais tsupirnaktinian akupkamia nuna tura Nu arant Ashi Muisais Timia nunasha Israer-shuarchasha umirkatin ainiawai" tiarmiayi. ^6 Nuyasha Jesusa akatramurisha Yus-shuaran WA!inniusha nu chichaman nekaatai tusar iruntrarmiayi. ^7Chichasua umikiarmatai Pitiur wajaki Timiayi, "Yatsurtiram, Yus nuik winia chichartak "Israer-shuarchasha winia chichamprun antukar umikiarat ujakarta" tu anaitiukmia nu nekarme. ^8Tura Yus Ninki Ashi aentsu EnentA!in neka asa, Wii shuar ajasmin ainiawai tusa, ni Wakanin Israer-shuarchancha susamiayi, iin suramsamiaj Nutiksan. ^9Yus incha aushatka awajtamsachmaji, Timiayi. Antsu metekraketji. Tuma asamtai niisha Yusan EnentA!imtuiniakui, Yuska EnentA!iyan ni tunaarin japirarmai, Timiayi. ^10 ^11Tura iikia nekaji niiya aantsarik Jesukristu waitnenkartutairijiai uwempraitji. Nuinkia ?urukamtia Yus uwempraru ainiawai taisha, A!tum Muisais yaunchu akupkamia nu umikiarat tusarum wakerarum? Nu Turakrumka Yus Turana nu jeatsui tarume. Tura nuka kaarka aintsanchakait. Wari, ii uuntrisha tura iisha Ashi Muisais Timia nu umiktin tujinkiamji. Tuma asamtai, ?urukamtai Nu KA!arkasha Israer-shuarchasha aentskatin wakerarum?" Timiayi Pitiur. ^12Pitiur nuna tutai Pirnapisha PA!prusha chichainiak, "Israer-shuarchasha ni kakarmarin nekaawarat tusa aentsti Turachminian Turatniun Yuska ti YA!inmakmaji" Tu ujuam mitiat WA!inkiar Antuu pujuarmiayi. ^13Nuna ujasua amikmatai, Jakupusha Timiayi "Yatsuru, antuktarum. ^14Nuik Turachman Yus Turamia nuna ii yachi Semun Pitiur ujatmakji. Juiti: Yuska Israer-shuarcha waitnentak Winia ajasarat tusa chikishtarchiniak achikiuiti" Timiayi. ^15Jusha Yusnan etserin yaunchu aarmia nu Timiatrusan Turunayi. Juiti aarma: ^16"Israer-aents meserar, jea SA!anakniua aintsan ainiawai. Tura ukunam ataksha tana, Tawitia jeen SA!anaki ana nuna, ataksha najanattajai. Juakai nuna achikian ataksha awajrattajai. ^17Ashi nunkanmaya aents, Israer-shuarcha ainia nu, winia NA!arun pachinia nu, Winia eatkarat tusan Turattajai. ^18Uunt Yus nuna yaunchu ujakmiayi." Tu aarmaiti' Timiayi. ^19`Tuma asamtai, yatsurtiram, wi TA!jarme: Israer-shuarcha Yus-shuar ajasaru ainiana nu, imiatik awajsachmi. ^20 ^21Iimiatarum, Ashi peprunam Israer-shuar iruntainiam YA!unchuyan tuke SA!wartin Muisaisa aarmarin jintintiainiatsuk. Tuma asamtai, A!yatik aatratai ju "Antar-yus susamu ana nu iniaisatarum. Antar-yusan susamu asamtai yajauchiiti. Tura tsanirmawairap. Tura kajemtikramua nu yuawairap. Tura numpasha umarairap." Tu aatratai' Timiayi Jakupu. ^22 NuyA! Jesusa akatramurisha Yus-shuaran WA!inniusha NuyA! Ashi Yus-shuaraim EnentA!imsarmiayi. "Papru Pirnapijiai weakui, shuar niijiai nenakar Antiukianam akupkatai" tiarmiayi. Tuma A!sar Jutas Parsapasan, Serasnasha anaikiarmiayi. Niisha mai uunt Yus-shuar A!rmiayi. ^23Tura niijiai ju papin aarman akupkarmiayi: "Iisha Jesusa akatramuri tura Yus-shuara wainniuri tura Ashi Yus-shuaraitjinia nu, atumin Israer-shuarcha A!rumna nu, Antiukianam, Sirianam, tura Sirisianmasha, ju Papi akupeaji. ^24JuyA! aents ii chichamejainchu atumiin jeartamarai. Turawar, tsupirnaktin ana nu, tura Ashi Muisais akupkamia nu Turatarum, turammiarme. Nunasha ni chichamejain turamarmayi. Nu chicham atumsha antukrum NushA! EnentA!imprarum "EntA! nuyanka itiurkatjik" TA!rume. ^25Tuma asamtai nu nekaar, iisha metekrak EnentA!imsar, JimiarA! aishman akupkatin anaikiamji. Ju aishman ii aneamu yachi PA!prujai Pirnapijiaisha atumin iirmasarat tusar akupeaji. ^26Papru tura Pirnapisha ii Uuntri Jesukristunam surumakarmiayi, ni takatrisha tsuumai ain Turami tusar. ^27Niijiai Jutassha tura Serassha akupeaji. Ii chichaajnia nuna niisha ni wenejai atumin ujatmakartatui. ^28 ^29Kame Turatin asamtai iisha Yusa Wakanijiai ju aartin EnentA!imsaji. Naman A!ntar-yus susamu ana nu yuawairap. Tura numpasha umarairap. Kajemtikramu ana nusha yuawairap. Tura penke tsanirmawairap. Nuyasha Chikichkia Nu nankaamas Tichattaji. Tura antsu nu iniaisarmeka, penker A!tatrume. Ayu, Yus WA!itmakarti." Tu aarman akupkarmiayi. ^30Tura Antiukianam akupkam wearmiayi. Nui jeawar Yus-shuaran irurar, papin Susarmiayi. ^31Tura Antiukianmaya Yus-shuarsha nu papin A!ujsar, penker Jintiamu chichaman aarman WA!inkiar, ti shiir EnentA!imsarmiayi. ^32Tura Jutassha, Serassha, imia niisha Yus-Chichaman etserin A!sar, Yus-Chichaman Nukap jintintiawar, Yus-shuaran IkiakA!rarmiayi. ^33Tura nui ishichik tsawant pujusarmatai, Yus-shuarka, penker waketkitiarum, tiar akupkarmiayi. ^34Tura Seras JuA!ktinian wakerukmiayi. ^35PA!prusha Pirnapijiai juakarmiayi Antiukianam. Niisha Chikich aentsjai Yus-Chichaman etseruk pujuarmiayi. ^36 NuyA! ukunam Papru Timiayi Pirnapin "Ashi peprunam iisha Yus-Chicham etserkamaj nui Yusai ii yachi ainia nusha UrukA!k pujuinia iyutai" Timiayi. ^37Pirnapikia Juan MA!rkusan iijiai winiti tusa wakerimiayi. ^38Tura Pampiria nunkanam Juan MA!rkussha NiishA!a weu asamtai tura Yusa takatrin iniaisa asamtai, PA!pruka ayatniun nakitramiayi. ^39Papru Pirnapijiai ti kakannairar kanakarmiayi. Tura Pirnapikia MA!rkusan ayaki Chipriniam wemiayi. ^40PA!pruka Serasan ayaki weakui Yus-shuar Yus YA!inmakarti tinia akupkarmiayi. ^41Tura Siria nunkanmaani WekarA!ktak, Yus-shuaran IkiakA!rkutak Sirisianam jeamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 16 ^1 Papru Serasjai Tirpi pepru iirkutak Ristra peprunam jeawarmiayi. Tura nui Ristranam Yus-shuaran WA!inkiarmiayi, ni naari Timiuteu. Ni Nukurinkia Israer-shuar Yus-shuarauyayi. Tura ni Aparinkia Kriaku aentsuyayi. ^2Tura Ristra peprunmaya Ikiuniu peprunmayasha Yus-shuar A!rmia nu, Timiuteu penker wekaawai, tiarmiayi. ^3Kame PA!pruka Timiuteun uyuuntusat tusa wakera asa, Timiuteu apari Kriaku-apachin nekaawarmatai Israer-shuar nui pujuarmia nu yajauch EnentA!imprarain tusa tsupirmamtikiamiayi. ^4Tura NuyA! Papru Timiuteujai Ashi peprunam nui setur nui setur weenak Jesusa akatramurisha Yus-shuaran WA!inniusha Jerusarennum nuik jintintian umiktarum tusa ujarkutak wearmiayi. ^5Tu ujamu A!sar Yus-shuar Nu arant Yusan EnentA!imturar kakararmiayi. Tura Ashi tsawant kawenki wearmiayi. ^6 Tura Yusa Wakanikia PA!prun Yus-Chichaman Asia nunkanam ujaktinian tsankatkachmiayi. Tuma asamtai Pirijia nunkanam tura Karasea nunkanam airkutak, ^7Misia nunka jeatniunam jeawarmiayi. Turunawar "Pitinia nunkanam wetai" tiarmiayi. Turasha Yusa Wakani nuisha wetinian suritkiarmiayi. ^8Tuma asamtai Misia nunkanam menantki Truas peprunam pachiniawarmiayi. ^9Nui jeawar Papru kashi iimiarmiayi. Masetunia nunkanmaya aishmankan wajan WA!inmiayi. Nu aishman PA!prun chicharuk "Winitritia. YA!intkiamnium" Timiayi. ^10Nuyanka tu iimiarmatai, wisha PA!prujai wetai tusar iwiarnarmiaji. Tura Yus incha Nu nunkanam ni chichame etserkat tusa ti nekas untsurmakrin weaji, Timiaji. ^11Tura nuyanka kanunam enkemprar Truas peprunmaya Jiinkir SamutrA!sia nunkanam jeamiaji. Tura kashin tsawar nuyanka katiarar NiA!puris peprunam jeamiaji. ^12Tura NiA!purisnumia NA!wek Jiripiusnum jeamiaji. Nui Jiripius peprunmanka Rumanmaya aents matsamsa A!rmiayi. Tura Nu peprusha Masetunia nunkanam nekas uunt pepruyayi. Tura nuisha seturmaji. ^13NuyA! SA!wartin tsawarmatai pepru ikiukir EntsA! supichik wemiaji. Yus A!ujsatniun iruntrarmia nui pujusar, nuwa iruntrarmia nu Yus-Chicham ujakarmiaji. ^14Nui Tiatira peprunmaya nuwa, ni naari Ritia WA!inkiamiaji. Niisha tarach yamakain penkeran Suriniuyayi. Yusnasha shiir awajniuyayi. Yus-Chichaman Papru etserkamia nuna niisha penker anturkamiayi. Tuman, Uunt Yus Papru chichaamun umirkat tusa ni EnentA!in takasmiayi. ^15Turuna Nu nuwa Niiniurijiai imianmiayi. Tura nuyasha chichaak "Yus-shuar nekas ajasai Turutkurmeka winia jearui winitiarum" Timiayi. Tura nui jeawakrin setumtikrampramiaji. ^16 Tura NuyA! ukunam Yus aujsatai tusar wekaamar nuwach nekaamin-iwianch enkemtuamu inkiunmakmiaji. Nu nuwachikia misatkauyayi. Niisha nekamkui nerenniurisha ti kuitriniawarmiayi. ^17Tura Nu nuwach incha PA!pruncha pataaturmamiaji. Tura kakantar untsumuk "Ju aishmansha nekas Uunt Yusan umirkaru ainiawai. Tuma asa niisha atumin uwempratin chichaman ujatmarme" Timiayi. ^18Tura Nu nuwachisha ti Nukap tsawant tu wekaimiayi. Titmakui, Papru ayanmar iwianchin chicharuk "Jesukristu naarijiai TA!jame: JiinkitiA! ni EnentA!iya" Timiayi. Tutai iwianchkia Nu chichamaik jiinkimiayi. ^19Tura nuwachi nerenniurisha, iwianch jiiki awematniun nekaawar, PA!prun Serasnasha kajerak achikiar pepru uuntri iisarat tusar ajapen Jukiarmiayi. ^20Tura pepru uuntriin ejeniar tiarmiayi "Ju aishman Israer-shuar ainiawai. Tura iin PA!chim EnentA!imtikramainiaji. ^21Tura iisha Rumanmaya aents A!rin, ii Turachminian, iikia asumprachman jintintramainiaji" tiarmiayi. ^22Tura nuyanka Ashi aents PA!prun Serasnasha kajerkarmiayi. Turamtai pepru uuntri chichainiak "Pushiri aitkiarum numijiai AsutiA!tarum" tiarmiayi. ^23Tura NuyA! ti asutsua amikiar sepunam enkeawarmiayi. Tura Sepu-iinian chicharuk "Ti penker IistA! pisararain" tiarmiayi. ^24Nu chichaman antuk, Sepu-iin ti init AwayA!miayi, tura nawen numi najanamujai tee chanuntamiayi. Tu tura ikiukmiayi. ^25 Tura kashi ajapen Papru Serasjai Yusan A!ujainiak kantampriarmiayi. Tura Chikich enkeamusha nuna Antuu pujuarmiayi. ^26Tu pujuiniai aya aneachma ti kakantar uurkamiayi. Tura sepusha muchitramiayi. Turunamtai Sepu WA!itirisha Ashi urantrarmiayi. Tura aents jirujai enkekar jinkiamusha mash atiniakarmiayi. ^27Turunamtai Sepu-iin shintiarmiayi. Tura WA!itisha mash uranar aan WA!iniak, enkeamusha jiiniar ShiA!kchariash tusa ni puniariniak ukuiniak MA!amattsa pujumiayi. ^28Tura Papru untsuak "Amek yajauch awajmamsaip. Ashi pujuiniaji" Timiayi. ^29Tutai Sepu-iincha jinia ekeemak tsekenki wayamiayi. Tura Papru Serasjai pujamunam kuranki jearmiayi. ^30Tura aa jiiki aniasmiayi "Uunta, ?Wari itiurkattaj uwemprataj tusana?" Timiayi. ^31Tutai niisha tiarmiayi "Uunt Jesukristu nekas EnentA!imtustA!. Turakmeka amesha, tura A!miniurmesha uwemprattarme" tiarmiayi. ^32Tura NuyA! Ashi ni jeen pujuarmia nunasha Yus-Chichaman ujakarmiayi. ^33Tura tsawant irankai Sepu-iincha PA!prun Serasjai numpamnamurin nijiararmiayi. Turamtai nuyasha Sepu-iincha nuarijiai uchirijiai imianiarmiayi. ^34Turamtai nuyasha ni jeen Jukiarmiayi. Tura nuisha ayurawarmiayi. Tura Sepu-iincha niiniurijiai Yus-shuar ajasu A!sar ti shiir warasarmiayi. ^35 Kashin tsawar pepru uuntri, PA!prun Serasjai akupkata tusar suntaran Sepu-iinian akuptukarmiayi. ^36Tura nuyanka Sepu-iin PA!prun Timiayi "Yamaikia pepru uuntri chichaman akupturmakai, A!tum wetinian. Tuma asamtai yamaikia penkerak Jiinkitiarum" Timiayi. ^37Turasha Papru suntaran chicharuk Timiayi "Wari, iisha Ruma aents A!rinin, niisha chichaman iwiartsuk Ashi shuar iimiainiain AsutiA!mamji. Turawar sepunam enketmamji. Tura ?urukamtai yamaikia uuk akuptamkataj tusa wakeruinia? AtsA!. Antsu uuntcha ninki taar jiirmaktiai" Timiayi. ^38Tutai suntarsha waketkiar nuna ujakarmiayi pepru uuntrin. Tutai niisha ti ashamkarmiayi Ruma aentsun nekaawar. ^39Tumak ashamainiak PA!prun Serasan weriarmiayi tsankurturtarum titiai tusar. Nuyasha sepunmaya Jiikiar "Yamaikia WA!itneasrum wetarum" tiarmiayi. ^40Papru Serasjai NuyA! Jiinkiar Ritia jeen wearmiayi. Tura Yus-shuaran IkiakA!rar ikiukiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 17 ^1 Papru Serassha weenak Ampipuris peprunam Apurunia peprunmasha nankaamakutak Tisarunikia peprunam jeawarmiayi. Nui Israer-shuara iruntai jee A!miayi. ^2Tura PA!pruka nuna tuke Turin asa nu jeanam wemiayi. Tura nuisha menaintiu SA!wartin Yus-Chichaman paant etsermiayi. ^3Tura PA!prusha Yus-Chicham tana Timiatrusan jintintiarmiayi. Tura Kristusha WA!itias JA!katniuyi, tura nuyasha jakayat nantaktiniuyi, Timiayi. Tura nuyasha chicharuk "Wi Jesusnan atumin ujaajrumna nusha Yusa anaikiamurin Kristu Tutain TA!jarme" Timiayi Papru. ^4Nuna takui Israer-aents chikishtarchik umikiarmiayi. Turawar Paprujai Serasjaisha tsaninkiarmiayi. Tura Kriaku aencha ti Untsuri Yusan umirkarmiayi. Tura nuwa penkeri armia nusha Nutiksaran umikiarmiayi. ^5Tura Israer-shuarka Yus-shuar ajascharmia nu, PA!prun Serasnasha suiir iisarmiayi. Turawar Chikich yajauch aishman naki YujA!u armia nujai chichasar nu peprunam CharA!a CharA!a ajarmiayi. Tura PA!prun Serasnasha achikiar aentsu uuntrin suruktai tusar Jasunka jeen A!renkarmiayi. ^6Turasha PA!prun Serasnasha awetrar, Jasunkan tura Chikich Yus-shuarnasha achikiar japirkutak Jukiarmiayi. Tura pepru uuntriin Juiniak tiarmiayi "Ju aishmansha Ashi nunkanam charaatum AjA! wekarmia nu yamaikia Timiajai tarutramarji. ^7Tura ju Jasun ni jeen itiaarmiayi. Tura niisha Ashi mash Rumanmaya uunt akupniu chichamen nakitiainiawai, tiarmiayi. Tura jes, Chikich akupin awai, tuiniawai. Niisha Jesusaiti, turamainiaji" tiarmiayi. ^8Nu chichaman antukar, aents nui pujuarmia nu, uuntrimiak charaatum ajarmiayi. ^9Tura Jasun Chikich Yus-shuarjai Papru nekas awemattaji tusar, paij, kuit ikiuaji, tiarmiayi. Nuna takui pepru uuntri niin akupkarmiayi. ^10 Nuinkia Nu kashi Yus-shuar PA!prun Serasnasha Piria peprunam akupkarmiayi. Tura nui jeawar Israer-shuar iruntai jeanam wearmiayi. ^11Pirianmaya aentska Tisarunikianmaya aentsjainkia nankaamas penker EnentA!imkia A!rmiayi. Tuke EnentA!ijiai Yus-Chichaman A!ntiarmiayi. Turawar tuke tsawant imia ninkisha Papru tana nuna nekasashit tusar Yusa papirin ii wearmiayi. ^12Tuma A!sar Untsuri shuar Yus-shuar ajasarmiayi. Tura Kriaku aents nuwa penkeri armia nusha aishmansha umikiarmiayi. ^13Turasha Tisarunikianmaya Israer-shuarka Papru Yus-Chichaman Piria peprunam etserun antukar nui weriar charaatum awajiarmiayi. ^14Tumainiakui Yus-shuar PA!prun A!rutsuk nayaantsanam akupkarmiayi. Tura Seraska Timiuteujai nuin Pirianam juakarmiayi. ^15Tura PA!prun nemariarmia nu Atenas peprunam niin ejeyarmiayi. Tura niisha waketainiakui, Papru chichaman akatar akupkamiayi, Serassha Timiuteusha WA!rik Winiarti tusa. ^16 Tura Papru Atenas peprunam pujus Serasnasha Timiuteuncha NA!kamiayi. Nui Nu peprunam A!ntar-yus ti irunkui PA!prusha Kuntuts EnentA!immiayi. ^17Tuma asa Israer-shuar iruntai jeanam Israer-shuarjai tura Chikich aents Yusan EnentA!imtiarmia nujai chichasmiayi. Tura tuke tsawant pepru ajapen aentsjai inkiunaikiar chichasarmiayi. ^18NuyA! chichaman jintin Chikich naari, ipikiuriu, armia nu, tura chikichcha, ni naari, estuikiu, armia nusha PA!prun A!ujmatsarmiayi. Chikichcha tiarmiayi "ImiA! chichamtincha jusha waritramtajik." Tura chikichcha tiarmiayi "Yajaya yusnan etserniuchuashit." PA!prusha Jesusa Turunamurin tura aents jakamunmaya nantaktinian etserkui nuna tiarmiayi. ^19Nuyanka aents iruntainiam, naari Ariupaku TA!manum PA!prun Jukiarmiayi. Nuisha tuke irunin A!rmiayi. Nui PA!prun aniasarmiayi "Iisha ame yamaram TA!mena nu nekaatai tusar wakeraji, tiarmiayi. ^20Amesha NushA!a chicham jintiniaitme. Tumaitkiui ju chichamsha warintiuak tusar nekaatai tusar wakeraji" tiarmiayi. ^21(Atenasnumia aencha tura Chikich nunkanmaya shuar nui pujuarmia nusha aya yamaram chicham amia nunak A!ntiarmiayi. Tura aya nunak A!ujmatiarmiayi.) ^22 Nuyanka Papru Ariupakunam ajapen wajaki Timiayi "Atenasnumia aishmantiram, wi nekajai, atumsha atumi yusri ainia NuyA! tsurakchamniaitrume, Timiayi. ^23Kame wi nuik Atumi yusri EnentA!imtutainiam iistaj tukaman nui jeachin iwiaramun, JU NEKAACHMA YUSNAITI, tu aarman WA!inkiamjai. WA!tsek, ju Yus A!tum nekachiatrum tikishmatrumna nuna ujaktajrume' Timiai. ^24`Nekaatarum, nu Uunt Yuska Ashi nunkan tura nui irunna nuna najanaiti. Tura Niisha nayaimpin nunkancha nerenniurinti. Tura aents najanamu jeanam Nu Yuska pujuchuiti. ^25Niisha aents YA!inkiat tusa atsumatsui. Wari, imia-ninki Niisha ii iwiaakmarin, ii mayattairincha tura Ashi irunna nunasha Suramtsujik, Timiayi. ^26Nekaatarum. Nuu numpanmayanak Ashi aentsun najanamiayi Ashi nunkanam matsamsarat tusa. Tura Yuska ii tsawantrin nekapmaiti; ii pujustinniasha Nutiksan nakakmiayi. ^27Winia EA!tkar WA!itkiarat tusa Yus nuna Turayi. Turasha Yus jeashtaka pujurtamtsuji, Timiayi. ^28Jes, iisha Yusjai iwiaakji. Yusjai muchitiaji. Tura Yusjai ii kakarmari takakji. Nutiksan Atumi Papi-aintri Tichamka "Ashi incha Yus najatmaitji." ^29Tura iisha Yus najatma asakrin kuri najanamusha, Yusaiti, tu EnentA!imsashtiniaitji, Timiayi. Tura kuit-yussha, kaya-yussha aents EnentA!imsar najanamuka, Yusaiti tu EnentA!imsashtiniaitji, Timiayi. ^30Aents Yusan nekainiachuk Turawarmiania nuna Yuska YA!unchuka pachischamiayi. Turasha yamaikia Yus Ashi aentsun chicharuk "Tunaaruminia EnentA!impratarum" Turamji, Timiayi. ^31Yuska aishmankan anaikiaiti. Nu aishman Ashi aentsti, YA!ki penkeran Turiniait, YA!ki yajauchin Turiniait Nunaka nekarmattaji. Nu aishman Yus akupkamun tuke EnentA!imtakui Yus niin anaikiaiti. Tura tsawant Nu Turunatin A!tatna nuna Yus Ninki achikiuiti. Turasha nekas anaikiajai tusa, tura Ashi aentstiram nekaatarum tusa Nu aishmankan jakamunmaya iniantkimiayi" Timiayi Papru. ^32 Tura nuna jakamunmaya nantaktinian A!ujmatun antukar chikichcha wishikiarmiayi. Tura Chikich "Yamaikia MA!akete. Antsu Chikichawantin Antukmi" tiarmiayi. ^33Tutai Papru iniaisamiayi. ^34Tura Chikich aentska Papru TA!man umikiar niin nemarsarmiayi. Nuisha Tiuniseu PA!chitkiauyayi. Niisha Ariupaku aentsuyayi. Tura nuyasha nuwa, ni naari TA!maris, tura Chikich aencha Nutiksaran nemariarmiayi PA!prun. __________________________________________________________________ Chapter 18 ^1 Nuyanka Papru Atenas peprun ikiuki Kurintiu peprunam wemiayi. ^2Tura nui Israer-shuaran ni naari Akiran WA!inkiamiayi. Akiraka Puntu nunkanam akiiniauyayi. Tura ukunam Itiaria nunkanam pujai uunt akupin Krautiu Ashi Israer-shuaran Ruma peprunmaya awemarmiayi. Rumaka Itiaria nunkanmaiti. Nui awemamu A!sar Akira Kurintiunam nuik TA!miayi nuwe Pirisirajai. Tura PA!pruka Akiran chichastaj tusa werimiayi. ^3Akirasha PA!prusha mai juna takau A!rmiayi, tarach ti Nuparman jea najantain najanin A!rmiayi. Tuma asamtai Papru Akirai seturmiayi nu takat Turawartai tusa. ^4Tura tuke SA!wartin Papru Israer-shuar iruntai jean weuyayi. Nuisha Israer-aentsun Kriaku-aentsnasha Nutiksaran Yus-Chichaman ujakar EnentA!imtikrarmiayi. ^5Tura NuyA! Seras Timiuteujai Masetunianmaya TA!armatai PA!pruka mijiatrutsuk Yus-Chichaman etseruk "Yusa anaikiamuri Kristu, atum NA!karmena nu Jesusaiti" Timiayi. ^6Tura TA!maitiat Nu chichaman nakitiarmiayi. Tumainiak PA!prun katsekkarmiayi. Tuma asamtai Papru, nuinkia ikiuajrume tusa, ni pushirin pear Timiayi "Atumek makuumarme. Tura wikia Yusai makuumatsjai. Yamaikia Israer-shuarcha ainia nuna Yus-Chichaman ujakartaj tusan werajai" Timiayi. ^7 Tura nuyanka Israer-shuar iruntai jeanmaya jiinki, Yusan EnentA!imtin aishman Justu jeen wemiayi. Ni jeenka Israer-shuara iruntai jeen ayamach pujumiayi. ^8Israer-shuar iruntai jea chicharniuri, Krispu, Uunt Jesusan nekas EnentA!imturmiayi. Turuna nuarijiai uchirijiaisha Yusan umirkamiayi. Tura Chikich aencha Kurintiunmaya armia nu Nutiksaran Yus-Chichaman antukar, Jesusan EnentA!imtusar imianiarmiayi. ^9 ^10NuyA! Uunt Yus PA!prun mesekran ipiatkamiayi. Chicharuk "Penke imiatik awajtamsachartatui Wi A!mijiai pujakui. Ju peprunmasha Untsuri aents Winia ajasartin irunui. Tuma asamtai ashamtsuk winia chichamur tuke etserkata" Timiayi Yus. ^11Tura nui Kurintiu peprunam JimiarA! Uwi ejesattuk Yus-Chichaman etseruk pujumiayi. ^12 Tura Kariun, Akaya nunka akupniuri anaikiamu ai, Israer-aents PA!prun kajerkarmiayi. Tura kajerainiak akupniunam irunturarmiayi. Turawar PA!prun Jukiar ejeniarmiayi. ^13Tu Turawar akupniun chicharainiak "Ju aishman Yusan umirkatniun Muisais akupkamia Nunaka iikias AushA!a Jintiawai" tiarmiayi. ^14Tura PA!prusha chichastaj TA!unak, Kariunka Israer-shuaran Timiayi "Jusha nekas TunA!a Turakuinkia, tura akupniun umirchakuinkia, TA!rumna nuna anturkaintjarme. ^15Turasha aya chichamnak tura aya NA!ariniak Atumi uuntri akupkamia nunak tau asamtai, atumek NuA!mtak iistarum TA!jarme. Wikia nu chichamnum pachinkiatniun nakitiajai" Timiayi. ^16Taku aa Jiikmiayi. ^17Tura nuyanka Kriaku aents Israer-shuar iruntai jea uuntrin Sustinisian achikiar awatiarmiayi akupniusha iimmianuman. Turasha akupin Kariunka Turanak penke pachischamiayi. ^18 Tura ni jeen waketkiarmatai, Papru nu peprunam Untsuri tsawant pujusmiayi. Tura nuyasha ukunam Yusai yachi A!rmiania nuna A!ujas ikiuak Pirisirajai ni aishri Akirajai Senkrea peprunam wearmiayi. Nui Israer-shuar Turutain Umiak Papru ni intiashin awampramiayi, nuik Yusan Timiaj nuna YamA!i Umiajai tusa. Nuinkia kanunam enkemprarmiayi Siria nunkanam waketkitiai tusar. ^19Tura NuyA! Ipisiu peprunam jeawar PA!pruka Pirisiran tura Akiran ikiukmiayi. Tura Israer-shuar iruntai jeanam WayA! Israer-shuar irunar pujuarmia nujai chichasmiayi. ^20Tura niisha PA!prun juin PujustA! tusar seawarmiayi. Turasha TA!maitiat, tujintiajai, Timiayi. ^21Nuyanka A!ujas ikiuak "Wisha Jerusarennum NA!mper A!tatna nuna pachiintiuktiniaitjai. Tura Yus akuptakuinkia atak tatajai atumin iistaj tusan" Timiayi. Tura kanunam enkemar Ipisiunmaya Jiinkimiayi. ^22NuyA! PA!pruka Sesaria peprunam JeA!, nuyanka Jerusarennum wemiayi, Yus-shuaran nui A!ujsataj tusa. Tura NuyA! Antiukianam wemiayi. ^23Tura Antiukianam ishichik pujus ataksha weak Karasea nunkanam tura Pirijia nunkanmaani WekarA!ktak wemiayi. Tura weak Yus-shuar matsamarmia nuna chicharak IkiakA!rarmiayi. ^24 TumA!a pujai ArijiA!ntria peprunmaya Israer-aents Apurus Ipisiu peprunam jeamiayi. Niisha Yusa yaunchu papirin ti penker nekaamiayi. Etserkatniuncha ti nekauyayi. ^25Uunt Yus Timia nunasha UnuimiA!trauyayi. Tura tuke EnentA!ijiai chichasmiayi. Jesusa Turamurin penker jintinniuyayi. Turasha aya Juan imiakratmanak nekaamiayi. ^26Ju Apurus arantutsuk Israer-shuar iruntai jeanam chichamiayi. Tura Pirisira Akirajai ni etserman anturkar, nincha akanki Jukiar Yusa chichamen ni nekaachmia nuna Nukap jintintrarmiayi. ^27NuyA! ukunam Apurus, Akaya nunkanam wetaj takui, Ipisiunmaya Yus-shuar YA!inkiar Papi aarar atakas akupkarmiayi. Nu aentsnum penkerak jeat tusar Turawarmiayi. Tura Akayanam JeA!, Nu aentsun Yusa waitnenkratairijiai uwempraru A!rmia nuna ti YA!inkiarmiayi. ^28Tura Apurus Israer-aentsjai paant chichasmiayi. Turasha Yusa Papirijiai, Jesussha nekas Yusa anaikiamurinti tusa paant Jintiak nincha nupetkamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 19 ^1 Tura Apuruska Kurintiunam PujA!i PA!pruka NA!inniumaani WekarA!ktak, Ipisiunam jeamiayi. Tura nuisha Yus-shuaran WA!inkiamiayi. ^2Tura aniasmiayi "Atumsha Yus-shuar ajasmarmena nui, ?Yusa Wakani Atumi EnentA!in enkemturmakaitrum?" Tutai niisha tiarmiayi "AtsA!. Iikia nuka penke A!yatkisha A!ntichuitji Yusa Wakani awai TA!maka" tiarmiayi. ^3Tutai Papru aniasmiayi "EntA!, ?nuikia atumsha Wari EnentA!imsarmea imianmiarum?" Timiayi. Tutai niisha tiarmiayi "Juan jintintramamiaj nu iisha EnentA!imsar imianmiaji" tiarmiayi. ^4Tutai Papru Timiayi "Juansha, tunaarminia EnentA!imprarum imiantiarum, Tichamka. NuyA! Tichamka, winia ukurui winittiana nu nekas EnentA!imtustarum. Niisha Jesus Yusa anaikiamurinti, tu ujatmakchamka" Timiayi Papru. ^5Nuna antukar niisha Uunt Jesusa NA!arin EnentA!imtusar AtakshA!a imianiarmiayi. ^6Tura Papru ni uwejejai niin antinmatai Yusa Wakani tarurarmiayi. Turam Chikich chichamjai chichasarmiayi. Turunawar Yus-Chichaman etseriarmiayi. ^7Nusha tuse (12) aishman A!rmiayi. ^8 Tura nuisha menaintiu nantutin Papru Israer-shuar iruntai jeanam Weri Yusa akupeamurin pachis arantutsuk etsermiayi. Turak Nu aentsun ujaak Yusnan nekasaiti tu EnentA!imtikrarmiayi. ^9Tura Chikichka ni EnentA!in ti IkiatsuA!rarmiayi. Turunawar umiktinian penke nakitiainia A!sar aents A!ntamunam Yusa jintin penke yajauch chicharkarmiayi. Tuma asamtai Papru Yus-shuarnaka akanki yaruak Tiranu iskuirariin tuke tsawant Yus-Chichaman ujaarmiayi. ^10Nuna Turuki JimiarA! Uwi etserkamiayi. Turamu asamtai Ashi Asia nunkanmaya aents Israer-shuar tura Israer-shuarcha Uunt Jesusa Turamurin antukarmiayi. ^11Tura aentsti Turachminian Turat tusa Yuska ni kakarmarin PA!prun susamiayi. ^12JA!anchniasha pushincha Papru antinman Jukiar, NA!nkamas jaa shuaran ejetim, Nu jaa shuarsha nuna antinkiar penker ajaarmiayi. Iwianchrukusha nuna antinkiar, iwianch Jiinkimtai ankant ajaarmiayi. ^13 Tura Chikich Israer-aents uwishin A!rmiayi. Tura niisha Chikich Chikich peprunam wear iwianchrukun iwianchrin jiirki akuptin A!rmiayi. Tuma asa niisha Jesusa NA!arijiai iwianchin jiiktiai tusar, iwianchin chichartuiniak "Nu Jesus Papru ujaana nuna NA!arijiai Jiinkitiarum TA!jarme" tiarmiayi. ^14Tura Israer Patri uuntri Esewia NA!artin, siati uchiri A!rmia nu, nuna Turiarmiayi. ^15Turasha Jesusa NA!arijiai Jiinkitia, tuiniakui, iwianchcha Timiayi "Jesusnaka nekajai. Tura PA!pruncha nekajai. Tura atumsha, ?YA!tsukaitrum?" Timiayi. ^16Nuna tinia iwianchruku aishman tsekenki Nu aishmankan kakaram katsumak nupetkarmiayi. Turam ti katsumam niisha Misu tura numpamnawar Jiinkiar pisararmiayi. ^17Nusha Ipisiu peprunam Turunamiayi. Turunamtai Ipisiu peprunmaya Israer-shuarsha tura Israer-shuarchasha nuna Turunamun nekaawar ti ashamkarmiayi. Tura Uunt Jesusa NA!arin shiir awajsarmiayi. ^18Tumainiai Untsuri shuar Yusan umirkaru Yus-shuar ajatsuk TunA!a Turawarmia nuna paant ujakarmiayi. ^19Tura Untsuri uwishniumawarmia nu, wawekratai Papi A!rmia nuna itiarmiayi. Itiar, juka iniaiyaji tusar, Ashi iimiainiain aesawarmiayi. Nu Papi aesawarmia nuna Kuitrisha senkuenta mir (50.000) nankaamasauyayi. ^20Tu Turunamtai Uunt Yusa chichame pampanki tura nupetmaki wemiayi. ^21 Tuma asamtai nuyasha PA!pruka Masetunia nunkanam Akaya nunkanmasha irautjai tu EnentA!imsamiayi. Tura nuyasha Jerusarennum waketkitjai, Timiayi. Tura NuyA! ukunam Ruma peprunmasha wetajai, tu EnentA!imsamiayi. ^22Masetunia wetin asa Papru ni tsaniakmarin Masetunia nunkanam emka akupkamiayi. Timiuteun Erastujai akupkarmiayi. Tura ninkia Asia nunkanam seturmiayi. ^23PA!pruka tuke Ipisiunam PujA!i, NuyA! aents Yus-Chichaman nakitiainiak charaatum ajarmiayi. ^24Iis, nui Ipisiunam kaya-yusa jee A!miayi. Nu yus Nuwauyayi, Tiana naartin. Tura aishman, Timitriu naartin, Nu jean nakumak uchichin najanniuyayi kuitjai. Tura niisha Nu takatjai ti Kuitrintin ajasmiayi. Tura Chikich aishman Nu takatan takarmia nunasha ti Kuitrintin awajsarmiayi. ^25Timitriusha niijiai takarmia nuna ikiaanak, chikichnasha niijiai metek-taku takarmia nunasha ikiaanak niijiai charaatum ajarmiayi. Timitriusha Timiayi "Winia irutramutiram antuktarum. Iisha ju takat takaajnia jujai ti kuit Achiatsjik. ^26Tura atumsha ju Papru WA!intrumna nu tura A!ntarmena nu chichaak "Ashi aents najanamu yuska A!ntar ainiawai" tatsuk. Nuna tau asa, jui Ipisiunam, tura arant Ashi Asia nunkanam, ni Yusrin iniaisarat tusa EnentA!imtikrarai. Tuma asamtai Untsuri aents, ii yusri TiA!nan ikiuiniak, Papru tana nuna umirainiatsuk. ^27Papru tu etserkui, iisha itiurchat pujuschattajik. Kuit ii achiaj nuka menkakashtatuak. Tura Nu arantcha ii yusri Tiana jeen shuar iniaisachartatuak. Tura NuyA! Asia nunkanmayasha tura Ashi nunkanmaya aencha, ii yusri Tiana shiir awajainia nuna YapajiA!war aun nakitrachartatuak" Timiayi Timitriu. ^28Nuna antukar aencha ti kajekar charaatum ajarmiayi. Tumainiak "Ipisiu shuartikia, aya Tianak wakeraji" tu untsummiarmiayi. ^29Nuinkia aents PA!chim EnentA!imprarmiayi. Tumainiak Masetunianmaya Kayuncha AristA!rkuncha PA!prun nemarin A!rmia nuna achikiar japirkutak iruntai jeanam Jukiarmiayi. ^30Tura PA!pruka iruntai jeanam WayA! chichastaj taun, NuyA! Yus-shuar A!rmia nu, nuna suritkiarmiayi. ^31Tura Asia nunkanmaya uuntri, PA!prun amikri A!sar, ainkia wayawain tusar chichaman akuptukarmiayi. ^32Turasha irunar pujuarmia nu, PA!chim EnentA!imprar, Chikichka NushA!a untsummiarmiayi. Tura chikichcha Nutiksaran AushA!a untsummiarmiayi. Tura Chikichka ti Untsuri, nekaachar "wariniak irunturara" tiarmiayi. ^33Chikich nui wajarmia nu charaatum amia nuna Israer-shuaran ArejA!ntrun jintintrar eem shitiawarmiayi. ArejA!ntrusha Kayun tura AristA!rkuncha ayampruktinian wakerak takamatsatarum tusa uwejen takuimiayi. ^34Turasha aents iruntrarmia nu, juka Israer-shuaraiti tusa nekaawar, Nu arant charaatum ajainiak "Ipisiu shuartikia aya Tianak wakeraji" imia-imiatainiakua Ti nukap pujursarmiayi. ^35Ipisiu pepru Papi-aintrisha aentsun itiatmamtik Timiayi "Ipisiu ShuA!rtiram antuktarum. Ii uunt yusri Tiana jee iistinia iichukaitiaj~i. Tura ni nakumkamurisha nayaimpinmaya iniarmiania nusha iischatniukaitiaj~i. Tura nunasha Ashi aents paant nekainiatsuk, Timiayi. ^36Wari, Nunaka Ashi aents nekainia asamtai atumsha itiatkatarum. Turarum EnentA!imtsuk yajauch Turawairap, Timiayi. ^37Iimiatarum. Ju aishman A!tum itiarumna nu, ii Yusrin yajauch chicharkacharai. Tura ni jeen yajauch awajsacharai. ^38Wats, Timitriu tura niijiai takainiana nu TunA!a Turamun ujaktai tusar wakeruiniakka pepru penkerin werishtinkiait. Nuinkia MA!imtek Iwiainiakarti. ^39Tura Chikich chicham A!kuinkia penker iruntrarum iwiaratarum. ^40Kame ju YamA!i Turunamun nekaawar Rumanmaya KapitiA!n "Ii uunt KapitiA!ntri yajauch awajsatai tusarum Turachurmeash" turamchatjiash. Wari, niisha "?Urukamtai charaatum ajarum?" takuisha, aimkiatin penke tujinkiattaji" Timiayi. ^41Tura Papi-aint nuna tuasua amik "Aukete. Wetarum" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 20 ^1 Charaatum ajasua amikiarmatai Papru Yus-shuaran untsuk Yusnan jintintrataj tusa ikiaankarmiayi. Tura A!ujas ikiuki Masetunianam wemiayi. ^2Nu nunkanam WekarA!ktak, Yus-shuaran jintintrar IkiakA!rarmiayi. Tura nuyasha Krisia nunkanam jeamiayi. ^3Nui menaintiu NA!ntuk pujusmiayi. Tura nuyanka kanujai Siria nunkanam wetasa pujus Israer-shuar Chicham jurusman anturmamak "antsu nunkan Masetunianmaani wetajai" Timiayi. ^4Tura Pirianmaya aishman Supater naartin PA!prun atamprimiayi. Tura Tisarunikianmaya AristA!rkusha Sekuntusha Tirpinmaya Kayusha Timiuteusha Asianmaya Tikikiusha, Trujimiusha Ashi nu shuar Jiripius peprunam PA!prun atampriarmiayi. ^5Turawar niisha emki wear Truas peprunam jeawarmiayi. ^6Tura iisha wakapruachu tanta yutai jisat amuukamtai, iisha Jiripius peprunmaya Jiinkir, kanunam enkemprar Masetunia nunkanmaya Jiinkimji. Tura senku tsawant nankaamasmanum emki wearmia nu amaiyankarmiaji Truasnum. Tura nuisha siati tsawant pujusarmiaji. ^7 Tura tumintin Kiarai Jesukristu EnentA!imtusar YurumA!tai tusar iruntrarmiaji. Tura Papru Yus-shuaran jintintramiayi. Kame PA!pruka kashinkia wetin asa chichaa-chichaakua kashi ajapen ejemiayi. ^8Tura Yaki menaintiu PA!taranam, tesaamu A!mia nui iruntrarmiaji. Nuisha ji ekemarma Untsuri irunmiayi. ^9Tura nuisha natsa Eutikiu, aankamunam ayamas pujusmiayi. Tura Papru ti esaram chichaakui nu NA!tsasha kari pujumiayi. TumA!a pujus kanaki Yaki PA!tanmaya akaiki iniaamiayi. Tura penke jakan Jusarmiayi. ^10Tura Papru akaatuki tsuntsumprua miniakkamiayi. Tura Yus-shuaran chicharainiak "Ashamkairap. Ataksha iwiaakui" Timiayi. ^11NuyA! ataksha Papru wakamiayi. Tura tantan puukar YurumA!warmatai, tuke chichaa-chichaakua tsawantmarmiayi Papru. ^12Eutikiuncha iwiaakun ni jeen Jukiarmiayi. Tura Ashi aents shiir EnentA!imsarmiayi. ^13 Wats, Papru Asun peprunam nunkan we jeatajtsa wakerimiayi. Tura incha, A!tumka kanunam wetarum, turamkurin, iikia emkir wemaji Asunnum. ^14Nui Asunnum inkiunaikiar, PA!prusha kanunam enkempramtai, Mitirininiam jeamji. ^15Tura NuyA! Jiinkir, kashin tsawarar SA!mus peprunam jeamji. Tura nuyanka Trujiriunam jear ayampramji. Nuyasha kashin tsawarar Miritiunam jeamji. ^16PA!pruka Jerusarennum wari wetajtsa wakerimiayi, Pintikiustis naartin Jistatin pachiinkiataj tusa. Tuma asamtai, Asia nunkanam ti Nukap pujustinian nakitiak "Ipisiunam wechattajai" Timiayi. ^17 Turasha Papru tuke Miritiunam pujus, Ipisiunmaya Yus-shuara uuntrin winitiarum tusa untsukarmiayi. ^18Ni taarmatai Papru Timiayi "Atumsha wi Asia nunkanam pujusan itiura Turaj nu nekarme. ^19Atumjai tuke tsawant pujumaj nui, nankaamantuchu EnentA!imtumasan, uutchim winia Uuntrun takatrin takasmiajai. Tura Israer-shuar yajauch awajtustinian wakerutainiain tuke takasmiajai. ^20Ashi penker ana nu nekaatarum tusan mijiatrutsuk jintintiamjarme. Iruntramarmena nui tura ankant ankant Atumi jeen pujumarmena nuisha Yus-Chichaman ujakmajrume, Timiayi. ^21Tura Israer-shuarnasha Israer-shuarchancha Nutiksanak, enentai YapajiA!rum Uunt Jesukristu umirkatarum, Timiajrume. ^22Tura YamA!i Jerusarennum weajai, Yusa Wakani Turutkui. Nuisha Turunatana nunasha nekamatsuk weajai. ^23Tura Yusa Wakani iniakturkui juna nekajai, Ashi pepru wi jeattajna nui EnketA!tai tusar NA!karainiawai. Tura ti WA!itsatniun nekapsattajai. ^24Kame wikia JA!kashtajash. Turasha Wari winia itiurtawa. Wikia Yusa jintiin warasan wekasataj tusan wakerajai. Yusai wea-weakuan JA!akun iniaisataj tajai. Tura NuyA! takatan Uunt Jesus surusmia nuna penker amuktaj tusan wakerajai. Jes, Jesus chichartak "Yus WA!itnenkartana Nu chicham etserkata" turutchamka' Timiayi. ^25`Tura, yatsurtiram, Ashi Yusnan atumin paant ujakjarme. Yamaikia Winiaka atakka WA!itkiashtatrume. ^26 ^27Nekaatarum, Ashi Yusa wakeramurin wisha penke uurtsuk ujakjarme. Tuma asamtai atumin Titiajtsan wakerajrume, Chikichik shuara Wakani jinium weakuisha wikia penke makuumashtatjai. ^28Tuma asamtai emka atumek iimiastarum. Turarum NuyA! Chikich Yus-shuar iistarum. Yus-shuaran WA!inin ajastarum tusa, Yusa Wakani achirmakurme. Yus-shuar ainia Nunaka ni numpejain Uunt Jesus sumakchakait. ^29Kame wi wematai, Chikich TA!artatui. Nunaka nekajai. Tura niisha, Yus-shuaran amukartajtsa wakeriartatui, uunt yawasha murikiun amuinia aintsan. ^30Turasha nemartusarat tusar wakeruiniak atumiinian wait chichaman unuikiartin wantinkiartatui. ^31Tuma asamtai yatsurtiram, aneartarum. Wisha Menaintiu uwitin tsawaisha KA!shisha uutchim ankant ankant unuiniamajrumna nu kajinmatkiirap' Timiayi. ^32`Pai, yamaikia, yatsuru, Yus YA!inmakarti. Yusa anenkrattairi nekaitrumna Nu chichamsha kakarmaiti. Nu chicham A!tum katsuarar kakaram wekasatniun yainmakarti. Kame Nu chicham atumi EnentA!in pujakui, Yus ni shuarin matsamsatniun anajmatramia nui pachiinkiattarme. ^33Wats, wisha Chikichki shuara Kuitrin waririncha wakerutkachuitjai. ^34Antsu winia uwejrujai takasan wi atsummiaj nuna sumarmakmajai. Tura winia irutkamuru atsumamurincha wiki sumakmiajai. Nuka paant nekarme. ^35Kame A!tum takasrum, atsumainia nusha YA!intarum tusan jintintiajrume. Wats, Uunt Jesusa chichame EnentA!imsami. "Achiana nujainkia nankaamas, Suana nuka shiir waraawai" Tichamka" Timiayi. ^36 Nuna tuasua amik Papru tikishmarmiayi. Tura Ashi niijiai iruntrarmia Nu shuar Yusan A!ujsarmiayi. ^37 ^38Tura Papru nuik chichaak "Atakka WA!itkiashtatrume" tiniu asamtai, ti Kuntuts pujuiniak, uutchim PA!prun miniaksarmiayi. Turawar kanunam ejeniarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 21 ^1 Tura NuyA! Yus-shuar aujsa ikiukir kanunam enkempramji. Tura inkiuasmak Kus peprunam jeamji. Tura kashin tsawarar Rutas peprunam jeamji. Tura nuyanka Patara peprunam jeamji. ^2Tura nui Pataranam pujusar, Chikich kanu Pinisia peprunam wea WA!inkiamji. Tumakui nui enkemprar wemaji. ^3Nui wesar Chipri nunkaka WA!inkiamji. Chiprikia menanmaani aa ikiuakur Sirianam jeamji. KA!nuka Tiru peprunam JeA! pujustiniuyi, KA!arak Nukap ikiuktin akui. Tuma asamtai iisha Tirunam jear kanunmaya Jiinkir peprunam wayamji. ^4Nui Yus-shuar WA!inkiar nuin siati tsawant pujusmaji. Tura Yus-shuaran Yusa Wakani ujakam PA!prun chicharainiak "Jerusarennumka wechatniuitme" tiarmiayi. ^5Tura siati tsawant nankaamasmatai Jiinkimji. Ashi Yus-shuar A!rmia nu Nuwentuk uchirtiuk nemartamkamji, peprunam iniankatmaktiai tusar. KA!anmatkanam jear tikishmarar Yus A!ujsamji. ^6Tura nu amikiar nuinkia A!ujnaisar ikiukiarmaji. Tura iikia kanunam enkemprakrin ninkia ni jeen waketkiarmiayi. ^7Iisha Tirunmaya entsak wea-weakuar TurumA!itianam nuin Jiintramji. Tura nui jearsha Yusai yachi A!rmia nu chichasar nuin Chikichki tsawant pujusmaji. ^8 Kashin tsawarar NuyA! Jiinkir nunkan weri Sesaria peprunam jeamji. Nui Jiripi jeen jear pujusmaji. Jiripikia Yus-Chichaman etserniuyayi. Nuik Jerusarennum siati aishmankan Yusa takatrin WA!inkiarat tusar anaikiarmia Nu Jiripiiti. ^9Jiripisha kuatru nawantrin yarumkauyayi nuatnakchan. Niisha Yusa chichamen etserin A!rmiayi. ^10Tura iisha Jiripi jeen WA!rum tsawantak pujarin Jutia nunkanmaya aents Yusa etserniuri, Akapu NA!artin TA!miayi. ^11Niisha taa Papru emenmamkarin achikmiayi. Tura achik ninki ni nawen tura uwejencha jinkiamamiayi. Nuna tura Timiayi "Yusa Wakani tawai, juna emenmamka nerenniurin Israer-aents Jutikia JinkiA!war Israer-shuarchanum surukartatui, tawai" Timiayi. ^12Iisha nu antukar Papru Timiaji "Jerusarennumka weep." Sesarianmaya Yus-shuarsha Nunisan PA!prun tiarmiayi. ^13Tutai Papru Timiayi "?Urukamtai uutkuram winia EnentA!irui Kuntuts awajtarum? Timiayi. Wi Jesusna asamtai Jerusarennum jinkiatainiakuisha MA!ntuiniakuisha ashamatsjai" Timiayi. ^14Tura iisha Papru emetatai tukamar tujinkiar "wats, nuinkia Uunt Yus wakera nu Timianak Ati" tiarmaji. ^15 Nu tiri iniaisar iwiarnarar Jerusarennum wemaji. ^16Chiprinmaya yaunchu Yus-shuar Manasun ni jeen Jerusarennum takakuya nuna ikiatmastinian wakerimiayi. Tuma asamtai Sesarianmaya ishichik Yus-shuar nemartamainiak Manasunnasha Jukiarmiayi. ^17Tura iisha Jerusarennum jeawakrin, nui warasar Yus-shuar ti shiir A!ujtamsarmiaji. ^18Tura kashin tsawar Papru iimiak Jakupu jeen wemiaji. Nuisha Yus-shuara uuntri matsamarmiayi. ^19PA!prusha A!ujas amik, Israer-shuarchanum ni etsermajai Yus Turamia nuna YA!mankamtaikniumia Juki chikichkimias ujakar ujakar awajsamiayi. ^20Papru taman antukar "Yus ti penkerchakait" tiarmiayi. Tura PA!prun ju chichaman tiarmiayi "TA!mena nu penkeraiti, Yatsuru, Turasha Israer-shuar TimiA! Untsuri Yus-shuar ajasu ainiayat, "Ashi Muisais akupkamia nu umiktiniaitji" tuiniawai. ^21Nu arant yajaya aents taar, chichartamainiak "PA!pruka NushA!a jintintiui, turamainiawai. Israer-shuar Chikich nunkanam pujuinia nuna Muisaisa akupkamuri umirkashtin PA!pruka jintintiui, turamainiawai. Israer-shuarti tsupirnaktin ana nu Turashtinian tura Ashi Israer-shuar Turutai iniaisatniun Papru imia Israer-shuaran jintintui, turamainiawai." ^22WA!tsek, yatsuru, nuinkia itiurmainkit. Ame TA!tintrumin aents nekaawarka jui kajertamainiak KA!utramkachartatuak. ^23Wats, antsu nuinkia, ju Turata yatsuru. Jui kuatru aishman Yusan yaunchu tiarmia nuna umiktasa pujuiniawai. ^24Nii Jukiarta. Turam niisha Muisais akupkamia nuna umikiar nijiaamainiakui, amesha nijiaamarta. Nunismek Kuitniasha ni susatin ana nu amesha akikmatkarta. Niisha Ashi umikiarmatai, ni intiashin awampratin A!chattawak. Nu aishmanka intiashin awampran Israer-aents WA!inkiar, anturtamkarainia nu, nekaschaiti, turamartatui. Antsu, PA!pruka Muisais akupkamia Timianak Turawai, turamartatui. ^25Turasha yatsuru, nekaata, Israer-shuarcha Yus-shuarka Papi yaunchu akuptukmiaji. Israer-shuarti Turatin ana nu Ashi mash Turatarum TA!tsuji, tu aatramji. Tura antsu namanken MA!awar A!ntar-yusan susamu Yuashtiniaitrume, Timiaji. Tura numpasha umarchatniuitrume, kajemtikramusha Yuashtiniaitrume. Tura tsanirmashtiniaitrume. Tu aatramji" tiarmiayi. ^26NuyA! tiniu asamtai Papru Nu kuatru aishmankan Jukiarmiayi. Tura kashin tsawarar Niimiak nijiaamararmiayi, Muisais timia Nutiksaran. Tura Yusan tiarmia nuna WA!rik umiktinian tura Muisais timia nuna Yus Susatniun ujaktajtsa Papru Yusa Uunt Jeen wayamiayi. ^27 Turasha nu siati tsawant amusattuk ajatemsai, Asianmaya Israer-aents Paprun Yusa Uunt Jeen pujan WA!inkiarmiayi. Turawar charaatum ajakiar PA!prun achikiarmiayi. ^28Achikiar untsumainiak "Israer-ShuA!rtiram iin YA!inmaktarum. Ashi nunkanam Muisais akupkamurincha Israer-shuarti Turutairincha, ju Yusa Uunt Jeencha yajauch chicharea nu achikji, tiarmiayi. Wari, Kriaku aentsun AwayA!shtinia nuna AwayA! nujai YamA!i ju Jeancha yajauch awajturmaji" tiarmiayi. ^29Jes, nuik Ipisiunmaya Trupimiu PA!prujai peprunam wekaan WA!inkiaruyi. WA!inkiaru A!sar, Yusa Uunt Jeen wayayi, tu EnentA!imsar tiarmiayi. ^30Tuiniakui aents Ashi mash charaatum ajakiar tseke TA!armiayi. Turawar PA!prun achikiar japirkutak Yusa Uunt Jeeya Jiikiarmiayi. Turawar WA!itincha Nu chichamaik epentrarmiayi. ^31Tura maatai tusar matsamtuiniai suntara KapitiA!ntri Jerusarennumia aents Ashi charaatum ajainian antukmiayi. ^32KapitiA!ncha ni suntarin tura sarjentuncha irur tseke weriarmiayi aents pujuarmia nui. Aencha suntaran tura KapitiA!nin WA!inkiar, PA!prun Asutiniayat iniaisarmiayi. ^33KapitiA!nka PA!prun jeari achikmiayi. Tura JimiarA! jirujai jinkiamiayi. Nuyasha aniasmiayi "?Niisha yait? ?Warinia Turait?" Timiayi. ^34Turasha aencha Untsuri chichaman untsummiarmiayi. Tumainiakui KapitiA!ncha penke nekaachmiayi. Tuma asamtai PA!prunka suntar pujamunam Jukiarmiayi. ^35Tura suntar pujamunam WA!itiniam jeawar PA!prun entsaki Jukiarmiayi aents ImiA! kajerainia asamtai. ^36Tura aencha ukunmaani pataakar, Mantamnati, tu untsummiarmiayi. ^37Tura Papru suntarnum AwayA!m, PA!prusha KapitiA!nin Kriaku chichamjai chichaak "Wi ishichik chichasaintjame" Timiayi. Tutai KapitiA!n chichaak "Wari, ?amesha Kriaku chicham chichastin nekamek? Timiayi. ^38Nuinkia amesha ?Ejiptunmaya ShuA!rchakaitiam? ?Nuik kuatru mir (4000) aents, mankartin tutai atsamunam yaruakchamkam? ?KapitiA!njai meset najanataj tusa Turachmakum?" Timiayi. ^39Tutai Papru Timiayi "Nuchaitjai. Antsu wikia Israer aentsuitjai. Sirisia nunkanam uunt pepru Tarsu NA!artin ana nui akiiniaitjai. Tura waitneasam ju aents chichastin tsankatrukta" Timiayi. ^40Tura KapitiA!n, ayu, tutai, Papru watainium wajas, mitiat pujustarum tusa uwejen takuimiayi. Tura aents itiatkarmatai Israer-chichamjai chichasmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 22 ^1 Papru chichaak juna Timiayi: "Yatsurtiram, tura uuntur A!rumna nu antuktarum. Wikia PA!pruitjai. Kiishtumaktaj tusan Titiatjana nu waitneasrum anturtuktarum" Timiayi. ^2Tura Papru Israer chichaman chichaakui, aents nuna antukar Nu nankaamas itiatkarmiayi. ^3 Nui Papru chichaak "Wikia Israer-shuaraitjai. Tarsu pepru Sirisia nunkanam ana nui akiiniaitjai. Tumaitiatnak jui Jerusarennum tsakaruitjai. Tura unuikiartin Kamariran chichamen unuimiaruitjai. Tuma asan ii uuntri akupkarmia nuna Ashi umirkaitjai. Tura A!tum YamA!i Turarmena nuna wisha Nutiksanak Yusna ana nuna tuke EnentA!ijiai wakerukuitjai. ^4Tura Jesusan umirkaru A!rmia nuna MA!ataj tusan pataatukni wekaimiajai. Turan aishmankan nuwancha achikian sepunam enkeataj tusan Turimiajai. ^5Israer-patri uuntrisha Israer-shuara uuntrisha Tamaskunam ii-shuar SusatA! tusar papin ataktusar akuptukarmia nuna ninkia nekainiawai. Jesusan umirkarun achikia ikiaankan jui Jerusarennum AsutniA!warat tusan werimjai' Timiayi. ^6`Tura wi JintiA! weai Tamaskunam jeastatuk ajasai nantu tutupin ai aya aneachma nayaimpinmaya newaat wajantruntmiayi. ^7Turunamtai wisha NunkA! iniaarmajai. Nuyanka chichaamun antukmajai. Chichartak "Sauru, Sauru, ?urukamtia ImiA! pataaturam?" turutmiai. ^8Takui wi aniasmajai "?Amesha YA!itiam, Uunta?" Tutai "Wikia Nasaretnumia Jesusaitjai. Ame pataaturmena Nuitjai" turutmiai. ^9Wijiai pujuarmia nu, newaat wajantun WA!inkiar ti ashamkarmai. Turasha ninkia Turutun antukcharmai. ^10Tura wi Timiajai "?Nuinkia, Uunta, Wari itiurkattaj?" Timiajai. Tutai Uunt chichartak "Wajakim Tamaskunam WetA!. Nuisha ame Turattamna nuna ujatmakartatui" turutmiai, Timiayi. ^11Kame wikia Nu newaat ajakun iisan jiiru kusurmai. Tuma asamtai winia tsaniakmar enkeki jurukiar Tamaskunam ejetiarmai' Timiayi. ^12Papru tuke aujmatki weawai. `Tura nui Tamaskunam aishman Ananias pujumai. Niisha Yusan aneak, Muisais akupkamia nuna umirkauyi. Tura Nu peprunmaya Israer-shuar A!rmia nu niin penker EnentA!imtiarmiai. ^13Nu Ananias winia iirsataj tusa TA!mai. Taa turutmai "Yatsuru Sauru, penker iimtia." Turutkui Nu chichamaik penker iimmiajai. Turunan Ananiasnasha WA!inkiamjai. ^14Tura Ananias chichaak "Iwiaaku Yus, winia wakeramurun nekartuat tusa winia Uchirnasha, tunaarinchaa nuna, iisat tusa, winia chichampruncha antukat tusa A!min yaunchu Yus anaitiamkaiti. ^15Amesha Papru, Yusna ana nu iisumna nusha antukumna nusha Ashi aents ujakartatme. ^16Tuma asamtai yamaisha ?Wari NA!kam? Tunaarun AsakA!trurat tusam Uunt Jesus EnentA!imtusam weme ni NA!ari pachisam imiantia" turutmai.' ^17`Tura Jerusarennum waketkin Yusa Uunt Jeen wemajai Yusan A!ujsataj tusan. Nui iimiarmajai. ^18Nui Jesus chichartak "Jui Jesusarennum Wii Turamur etserkattamna nuna antukchartatui. Tuma asamtai wari Jiinkim WetA!" turutmiai.' ^19`Turutkui wi Timiajai "Turasha Uunta, JuyA! aents wi Israer-shuara iruntai jeen wayan Amin umirtamkarmia nuna nui matsatun achikian awatin sepunam enkeawarmia nuna nekainiawai. ^20Tura NuyA! Aminiu etserniun Estepankan MA!iniakuisha wisha wajamjai. Turuiniakui, "penkeraiti" Timiajai. Nu arantcha ni pushirin iirsamjai" Timiajai.' ^21`Turasha Uunt Jesus winia turutmai "WetA!. Israer-shuarcha matsatainia nui akupkatjame" turutmai" Timiayi Papru. ^22 Nui matsamarmia nu, Nunaka antukarka untsumtan JuA!riarmiayi. "Juka Mantamnati. ?Urukamtaik iwiaakusha pujusat?" tiarmiayi. ^23Tura aentska Paprun kajerainiak, ti untsumainiak pushirin tujaat ajapawar nunkancha nankimkiamaikia ajarmiayi. ^24Tura KapitiA!n nuna WA!iniak PA!prun suntar pujamunam AwayA!miayi. Tura suntaran chicharuk "Atum AsutiA!rum aimtikiatarum. ?Urukamtaik aents niin kajerainiak ImiA! untsumainia? Nekaatarum" Timiayi. ^25Tura PA!prun AsutiA!tai tusar JinkiA!rar awajsam PA!pruka KapitiA!nin chicharuk "?Rumanmaya aents A!yatik AsutiA!mniakait, ni Turamuri nekartsuk?" Timiayi. ^26Nuna TA!man antuk KapitiA!ncha uunt KapitiA!nin ujaktaj tusa Weri chichaak "Maaj, Turataj tamena nu anearta. Ju aishman Rumanam pachitkaiti" Timiayi. ^27Nuna antuk uunt KapitiA!n PA!prun Weri aniasmiayi "?Amesha nekasmek Rumanam pachitkaitiam?" Timiayi. Tutai Papru "Ee" Timiayi. ^28Tutai "Wikia ti Kuitian akikmakmiajai Rumanam pachiinkiatniun" uunt KapitiA!n Timiayi. Tutai Papru Timiayi "Turasha winia aparka Rumanam pachitkia asamtai, wisha Rumanam pachiinkian akiiniaitjai" Timiayi. ^29Nuna takui PA!prun AsutiA!taj tiarmia nuna WA!rik iniaisar Jiiniar wearmiayi. Tura imia uunt KapitiA!ncha Rumanam pachitkian JinkiA! asa ashamkamiayi. ^30Tuma asa kashin tsawar uunt KapitiA!n, urukamtaik PA!prun ImiA! kajerainia, nekaataj tusa wakerak Paprun Weri JinkiA!mun atirmiayi. Tura Israer-patri uuntrin Chikich naamka armia Nujaisha ikiaankamiayi. Tura nuinkia ni matsatmanum PA!prun itiar ajapen awajsamiayi. __________________________________________________________________ Chapter 23 ^1 Papru Israer-patri naamkarin umamkes iis "Wii shuartiram antuktarum. Uchichik tuke yamaisha Yus iimmianum penker wekainuitjai" Timiayi. ^2Papru nuna takui Israer-patri uuntri Ananias, ni suntarin Paprui ayamas pujuarmia nuna "Wenunam awatiarum" Timiayi. ^3Tutai Papru Timiayi "Tsej, JimiarA! chichamtinia IimiatA!, Yus amincha AsutiA!mattawai. Muisais akupeana nuna umiatsui tusam yajauch turutattsam pujame. EntA!, ?nuinkia urukamtia Muisais Timia nuka iniaisam ame suntarum winia AsutiA!tarum tame?" Timiayi. ^4Tura nuna takui nui wajarmia nu PA!prun tiarmiayi "?Maaj, amesha Patri uuntri ImiA! yajauchisha chichaream?" ^5Tutai Papru Timiayi "Yatsuru, wisha Patri uuntri A!utskaitia Tichamjai. Nekaitkiunka Nunaka Tichaajai. Kame wisha nekajai, Yus-Chichamnum tawai "Atumi uuntri yajauch chicharkairap" tawai" Timiayi. ^6 ^7 ^8Israer-aentsu uuntriya JimiarA! irutka A!rmiayi. Satuseu aents tura NuyA! Pariseu aents NushA!a irutkan PA!pruka nekaamiayi. Kame Satuseu aentska, jakamunmaya nantaktincha Yusa suntarisha aentsu Wakanisha tura iwianchcha atsawai, tiniu A!rmiayi. Antsu Pariseu aentska, nuka Ashi awai, tiniu A!rmiayi. Nuna NekA!a Papru kakantar chichaak "Wikia Pariseu aentsuitjai. Wii shuarsha Pariseu ainiawai. Wikia Ashi shuar jakamunmaya ukunam nantaktin A!tatui tu jintiamun, nekaatai tusar itiariarmiayi" Timiayi. Tura Papru nuna takui Pariseu aents tura Satuseu aencha NuA!mtak kajernaikiarmiayi. Turunawar KA!nasaran NushA!a NushA!a EnentA!imprarmiayi. ^9Nuinkia Ashi aents charaatum ajarmiayi. Tura Israer-shuara jintinniuri Pariseunam irutka armia nu wajakiar tiarmiayi "Ju aishman tunaan penke Turichuiti. Yusa suntari Chikich wakancha niin nekas chichaschamashi. ?Ya neka?" tiarmiayi. ^10Ti charaatum ajainiakui suntara KapitiA!ntri PA!prun achiarchartimpiash tusa suntaran untsuk, "Jiiktiarum, Turarum suntar pujamunam AwayA!tarum" Timiayi. ^11NuyA! kashi Papru Uuntri mesekra ipiatuk "Kakaram ajasta, Papru. Jui Jerusarennum winia ujakarumna Nunismek Rumanmasha ujaktatme" Timiayi. ^12 NuyA! kashin tsawarmatai Israer-aents PA!prun maatai tusar chichaman jurusarmiayi. "Papru MA!achkurkia yurumtsuk tura penke umutsuk matsamsattaji. MA!achrikia yajauchiniam yuminkramu atai" tiarmiayi. ^13Nuna tiarmia nuka kuarenta (40) nankaamas A!rmiayi. ^14Tura Israer-patri uuntrin tura Israer-aentsu uuntrincha weriar "Papru MA!achkurkia penke yurumtsuk pujustatji. MA!achrikia yajauchiniam yuminkramu atai" taji. ^15Tuma asamtai Ashi Israer-patri naamkarijiai suntara KapitiA!ntri seatarum, Papru Tati tusarum. "Kashin Papru itiata, titiarum. Papru tana nu iisha nekas nekaatai tusar wakeraji" titiarum. Turawakrumin iisha maatai tusar ninkia TA!atsain NA!kaktatji" tiarmiayi. ^16Tura Papru awe Nu chichaman antuk suntar pujamunam taa PA!prun ujakmiayi. ^17Tuma asamtai PA!pruka suntara KapitiA!ntrin untsuk "Ju uchi uunt KapitiA!nnium jukitia. Niisha chichaman takakui" Timiayi. ^18KapitiA!ncha uchin uunt KapitiA!nnium eje Timiayi "Papru enkeamu pujana nu winia untsurak "Ju uchi uunt KapitiA!nnium jukitia. Chichaman takakui" Turutui" Timiayi. ^19Uunt KapitiA!ncha Nu uchin enkeki arantach Juki chicharuk "?Wari turuttiaj tame?" Timiayi. ^20Tutai uchi Timiayi "Israer-aents PA!prun chichaman jurusarai. "Papru Turamuri ti paant nekaatai tusar kashin Israer-shuara uuntriin ejetarum" turamartatui. ^21Tura amesha nuna takui anturkaip. Kuarenta (40) nankaamas JintiA! akirtua pujurainiawai. Tura "Papru MA!achkurkia yurumtsuk tura umutsuk matsamsattaji" tuiniawai. Tuma asamtai yamaisha A!min Titi tusa NA!karmainiawai" Timiayi uchi. ^22Tura uunt KapitiA!ncha uchin chicharuk "Ame Turutmena nu Chikich aents penke ujakaraip' Timiayi. Nuna ti, uchin akupkamiayi. ^23Nuyanka uunt KapitiA!ncha Chikich KapitiA!nin Jimiaran ItiA! chichaak "Urum, kashi ajapen ajastatuk ai, Untsuri suntar ikiaankarta. JimiarA! SiA!n (200) aya NA!wek, setenta (70) kawainium eketka, NuyA! Chikich JimiarA! SiA!n (200) NA!nkijiain Sesaria nunkanam wetin iwiarata. ^24PA!prusha kawainium ekemkatin iwiarturta. Turarum penkerak ejetarum akupin Piriksai" Timiayi. ^25Tura niijiai ju chichaman aatrar akuptukmiayi: ^26"Ti penker akupin Piriks, wikia Krautiu Risias ju papin aatjame. ^27Israer-aents ju aishmankan maatai tusar wakeruiniak achikiarmiayi. Tura niisha Rumanmaya aentsuitkui wikia nuna nekaan suntarjai werin jukimjai. ^28Wikia ?urukamtaik achikiaruit? tusan Israer-patri naamkarin jukimjai niin. ^29PA!prunka ii uuntri akupkamurin umiatsui tusar niin kajeriarmiayi. PA!pruka yajauch Turachu asa mantamnachminiuyayi. Sepunmasha enkemachminiuyayi. ^30Tura wisha Israer-aents niin MA!atniun chichaman jurusman nekaan amiin akuptajme. Nuyasha niin kajerainia nunasha tajai "Atumsha Piriksai werum A!tum warinma kajerarum nu Titiarum" tajai. Ayu. Juchiniak TA!jame." Nuna tu aatar akuptukmiayi. ^31Tura suntarsha ni uunt KapitiA!ntri Timia Nutiksaran PA!prun kashi Jukiarmiayi Antipatris peprunam. ^32Kashin tsawarar suntar aya NA!wek wearmia nuka waketrarmiayi. Tura kawainium eketrainiaka PA!prujai wearmiayi. ^33Sesaria peprunam jeawar papin Piriksan Susarmiayi. Tura PA!pruncha nui ejeniarmiayi. ^34Akupniusha Papi aujsua amik PA!prun aniasmiayi "Amesha, ?Tui akiiniaitiam?" Tutai "Sirisia nunkanmayaitjai" Timiayi. ^35Nuna takui akupin Timiayi "WA!tskea kajertamainia nu taar turamainiakui anturkatjame" Timiayi. Tura nuyanka uunt akupin Erutisa jeen AwayA! apujsamiayi, suntar iisarat tusa. __________________________________________________________________ Chapter 24 ^1 Tura senku tsawant nankaamasai Israer-patri uuntri, ni naari Ananias, Sesarianam TA!miayi. Tura Israer-aentsu uuntri tura ti unuimiaru chichamtincha, ni naari Terturu nujai TA!armiayi. Ju aents PA!prun kajerainia A!sar akupniunam wearmiayi. ^2Nui PA!prun itiarmatai Terturu chichatan JuA!rmiayi. "Uunt akupin Piriks, amesha yaimiu asakmin iisha shiir matsatainiaji. Tura ImiA! neka asakmin Ashi aents Timiatrusrik matsatainiaji. ^3Tuma asakmin iisha Ashi matsatmanum tuke tsawant ti shiir yuminsamajme, uunta. ^4Tura amesha ti Nukap chicham antuktin nakitiatspash. Tuma asamtai antsu ishichik waitneasam anturtukta, Timiayi. ^5Ju aishman Papru, sunkura utsukratniua Nuniniaiti. Niisha Ashi nunkanam mesetan najanatniun Israer aentsun IkiakA!iniaiti. Tura Jesusa aentsri, Nasarenu tuinia nuna uuntrinti. ^6Nu arantcha Yusa Uunt Jeen yajauch awajsataj tusa pujuru WA!inkiar achikmaji. Ii uuntri tana nujai metek AsutiA!tai tusar wakerimji. ^7Turarin nuyanka KapitiA!n Risias taa tapit achik jurutramkimiaji. ^8Tura atumek akupin Piriksai werum nui aujmatkatarum, turamaji, Timiayi. Tuma asamtai amesha Piriks, Papru aniasta. Nuinkia ii TA!jinia nu nekasaiti, nu nekaattame" Timiayi Terturu. ^9Tura Israer-aents pujuarmia nu "Nekasaiti Ashi ni tana nu" tiarmiayi. ^10 NuyA! Piriks, uwejejai, Papru chichasat tusa iniaktusmiayi. Turam Papru Timiayi "Amesha uunta, ju aentsu akupniuri ti Untsuri uwitin pujusuitme. Tuma asamtai nuikia shiir EnentA!imsan PA!chitsuk chichastatjai. ^11Wats, wi Turamur nekartuata. Yusan A!ujsataj tusan Jerusarennum wi wemajna nu tuse (12) tsawant nankaamasai. ^12Nuisha yajauch A!ujmatki weai WA!itkiacharmai. Yusa Uunt Jeencha tura Israer-shuara aujtai jeencha tura pepru Jintianmasha aentsnum CharA!a CharA!a AjA! wekaai penke WA!itkiacharmai, Timiayi. ^13Ju aents jui matsatainia nu Winiaka penke turutchamnia ainiawai. ^14Turasha juna paant ujaajme. Jesus yamarman Jintiana nuna Umiajai. Kame Israer-aentska WA!itiaiti tuinia nuna wikia Umiajai. Turasha nuna Turan ii uuntri Yusri akupkamia nunak umiktasan pujajai. Jes, Ashi Muisais aar akupkamia nuna tura Ashi Yusnan yaunchu etserin aar akupkarmia nunasha uminiaitjai. ^15Tura jakaasha nantaktin A!tatui, tajai. Wari, penker aents Nutiksan yajauch aencha nantakiartatui imia Israer-shuar tuiniatsuk. Tura wisha Nutiksanak Turunatniuiti tajai. ^16Tura wisha tiniu asan, wikia winia EnentA!irui Yus iimmianum makuumatsuk wekasataj tajai. Tura aentsnumsha Nutiksanak penke makuumatsuk wekaajai' Timiayi. ^17`Tura, uunta, Untsuri uwitin Chikich Chikich nunkanam wekaasuan amikian winia shuarui TA!majai. Kuitrinchan Kuitian susataj tusan tura Yusa Kuitrincha niin susataj tusan TA!majai. ^18Turan wisha, Muisais jintinmia Nutiksanak nijiaamaran, Yusa Uunt Jeen pujumiajai. Untsuri aents charaatum ajainiasha atsumiayi. Nui wiki PujA!i Asianmaya Israer-aents WA!itkiarmiayi. ^19Tura wi yajauch Turaitkuinkia winia WA!itkiarainia nu TA!chatniukait A!min ujatmaktasa. ^20Turachkuinkia jui pujuinia nu, Israer-patri naamkari matsatmanum wi pujumajna nui yajauch Turamun nekainiakka turutiarti. ^21Kame, ""jakamunmaya nantakminiaiti" tau asamtai makuurtiajtsarum pujarme" matsatmanum Timiaj nujai turutchartimpiash. Nu arantka yajauch Turamun penke nekartuacharmai" Timiayi Papru. ^22 TA!man antuk Piriks, Kristu shuari Turamun paant NekA!a, aanik iniaisamiayi. "Antsu KapitiA!n Risias TA!matai nuinkia nu chichaman nekaatjai" Timiayi. ^23Tura NuyA! suntara KapitiA!ntrin chichaak "Ju PA!pruka tuke emetnati. Tura ishichkikia ankant apujsatarum. Tura NuyA! ni amikri taa YA!intaj takui suritkiairap" Timiayi. ^24Tura NuyA! Chikich tsawantai ataksha Piriks ni nuwejai Tursirajai TA!miayi. Nuwenka Israer-shuarauyayi. Pirikska "Papru itiatarum" Timiayi. Papru Jesukristunun etserkui antimiayi. ^25Tura PA!pruka yajauchiniam wekasashtincha naka wekasatniuncha, tura ukunam Yus TunA!a aentsnaka AsutiA!tniuiti takui Pirikska ashamak Timiayi "Antsu yamaikia MA!akete. Tura ataksha wi ankant pujakun untsukmijiam" Timiayi. ^26Tura, ankant ajastaj tusa Papru Kuitian akirkashtimpiash, tu EnentA!imias, Piriks tuke Untsuu wemiayi, chichastai tusa. ^27Tura nuyanka JimiarA! Uwi nankaamasmatai Piriks akupin NA!amkamu ajapnamiayi. Tura Chikich aents, ni naari Pursiu Jistu akupin NA!amkamiayi. Tura Pirikska, Israer-aents penker EnentA!imtursarat tusa wakerak, PA!prun sepunam tuke ikiukmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 25 ^1 Jistusha akupkatin takatan nankaamataj tusa Sesaria peprunam TA!miayi. Tura Menaintiu tsawant nankaamasmatai NuyA! we Jerusarennum jeamiayi. ^2Nuisha Israer-patri uuntri tura Israer-aentsu penkerisha PA!prun tsanumprurtai tusar Jistun weriarmiayi. ^3Tura tiarmiayi "Waitneasam PA!prusha Jerusarennum akupkata" tiarmiayi. JintiA! maatai tusar wakeruiniak nuna tiarmiayi. ^4Tutai Jistu Timiayi "AtsA!. PA!prusha Sesaria peprunam sepunam enkeamu pujawai. Tura wikia nui WA!rik waketkittiajai" Timiayi. ^5NuyA! niin Timiayi "Atumsha penkeri A!rumna nu, wijiai Sesarianam wetiniaitrume. Tura Nu aishmanka tunaari A!kuinkia nuisha Titiniaitrume" Timiayi. ^6Jistuka Jerusarennum ishichik tsawant pujusmiayi. Kame uchu tsawant tura tias tsawantcha pujuschiawash. NuyA! ataksha Sesarianam waketkimiayi. Tura nui JeA! kashin tsawar, akupin pujutainium pujus "Papru itiatarum" Timiayi. ^7Tura Papru wayamtai, Israer-aents Jerusarennumia taarmia nu KA!unkarmiayi. Turawar ti nukap chichainiak "TunA!a Turaiti PA!pruka" tu tiarmiayi. Turasha penke uyumamtikiacharmiayi. ^8PA!pruka chichamprumak Timiayi "Wisha tunaan penke Turachuitjai. Israera uuntri aarmarincha umirkaruitjai. Tura Yusa Uunt Jeencha yajauch awajsachuitjai. Tura uunt KapitiA!nniasha yajauch penke chicharkachuitjai" Timiayi. ^9Jistuka Israer-aents penker EnentA!imtursarat tusa wakerak, PA!prun Timiayi "Wakerakminkia Jerusarennum Wemi. Wisha nui ame Turamurmin nekaatjai" Timiayi. ^10Tutai Papru Timiayi "Amesha paant nekame, Israer-aentsnum tunaan penke Turachjai. Tuma asamtai Rumanmaya uunt akupniun wisha winia Turamurun ujaktiniaitjai, nekartuati tusan. ^11Wisha jakamnia Timianu TunA!a Turanka, JA!katniuncha ashamatsjai. Tura antsu turutainia nu nekaschaitkiuinkia Winiaka Israer-shuarnum surunkachminiaitjai tajai. Tuma asamtai seajme, Wii Turamun uunt akupin Sesar nekartuati" Timiayi. ^12Tutai, NuyA! ni irutramurijiai chichasua amik, Jistu PA!prun Timiayi "Uunt akupniui wetaj tusam seame. Tuma asamtai nui wetatme" Timiayi. ^13 Tura ishichik tsawant nankaamasmatai akupin Akripia ni nuwejai Pirinisejai Jistun A!ujsataj tusa Sesarianam wearmiayi. ^14Tura untsuri tsawant pujusarmiayi. Tura nui pujuiniai Jistuka Papru Turunamun akupniun ujaak Timiayi "Jui aishman pujawai. Piriks niin achik enkea ikiukmiayi, Timiayi. ^15Kame wikia Jerusarennum PujA!i Israer-patri uuntri tura Israer-aentsu uuntrisha, Papru yajauchin Turaiti tusar KA!utrukarmiayi, Timiayi. Mantamnati tusam akupkata, tu seattiarmiayi. ^16Takui wi Timiajai "Iisha Rumanmaya aentstikia Chicham nekatsuk, mantamnati tusar akupeatsji. Tsanumpruinia nu, emka TA!artin ainiawai. Tura NuyA! chichamprumatsain mantamnati tusar akupeatsji iisha" Timiajai. ^17Tiniu asan, TA!armatai, wikia NA!katsuk kashin tsawaran akupin pujutainium pujusan, Papru itiatarum tusan akupkamjai. ^18Tura PA!prun tsanumprurtai tusar taar chichainiaksha, wi EnentA!immiajna Nunaka Ticharmiayi. ^19Antsu A!yatik Yus umirkar Tumatairin Papru nuna Turachai, tiarmiayi. Tura nuyasha aishman Jesus naartin nantaki iwiaakui tawai PA!pruka, tiarmiayi. Nunak tiarmiayi. ^20Tura wikia Nu chichaman Turatniun nekachu asan, PA!prun aniasmajai "?Amesha Jerusarennum wetaj tusam wakeramek? Nui nu chichaman nekartamawarti" Timiajai. ^21Turasha "AtsA!. Juin pujustajai. Rumanmaya uunt akupin Akustu Sesar nekartuati" Timiayi Papru. Takui, "nuinkia tuke sepunam PujustA!. Tura wi ukunam uunt akupniun akuptuktatjame" Timiajai" Timiayi Jistu. ^22NuyA! Akripia chichaak "Wisha itiursanak nu aishman chichaamun anturkaj" Timiayi. Tutai Jistu Timiayi "Amesha kashinkia anturkattame". ^23Tura kashin tsawar Akripia Pirinisejai taar, iwiaa-iwiarmamu ajas wayawarmiayi. Suntara uuntrijiai tura Nu peprunmaya uuntrijiai wayawarmiayi. Tura nui Jistu, "Papru itiatarum" Timiayi. ^24Tura Papru TA!matai Jistu Timiayi "Uunt Akripia, tura Ashi aentstiram matsatrumna nu, pai, ju aishman iistarum. Ti Untsuri Israer-aents Jerusarennumsha tura jui Sesarianmasha ju aishmankan PA!prun kajerainiak yajauch chichartuiniawai. Tura tuke iniaitsuk, mantamnatniuiti, turutainiawai. ^25Turasha Wijiainkia TunA!a jakamnianka Turachuiti. Kame niisha "uunt akupin Akustu Sesar nekartuati" takui, wisha niin akupkataj tusan wakerajai. ^26Tura wariniak uunt akupniun aatrataj nuna nekachu asan, PA!prun atumin itiarjarme. Tura nekaska, Akripia, ame iniasta tusan itiarjame. Turawakmin wi wariniak aartaj nuna nekaatjai. ^27Wari wisha, ni yajauch Turamurin aattsuk, uunt akupniunam akupkashtiniaitjai" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 26 ^1 Jistu nuna tutai Akripia PA!prun Timiayi "Wats, amesha tu timi chichamprumakta" Timiayi. Tutai Papru uweje Takui chichatan juarmiayi. ^2 ^3Chichaak Timiayi "Uunt Akripia, ii Israer-shuarti Turutai ainia nu amesha nekame. Tura Ashi ii chicharnaiyajnia nusha nekame. Tuma asamtai YamA!i wisha A!min chichamprumaktaj tau asan shiir EnentA!imjai. Israer-aents turutainia nuna mash ujaktatjame. Waitneasam penker anturtukta' Timiayi. ^4`Wi uchichik winia nunkarui tura Jerusarennumsha pujusan wi Turamajna nuna Ashi Wii aents Israer ainia nu nekainiawai. ^5Pariseu ajasan, ni akupeamurin itiurchat ain Ashi takamtsuk tuke umirniuitjai. Nunasha nekainiawai tura wakeruiniakka etserkamnia aintui. ^6Turasha wikia, jakamunmaya nantaktin A!tatui, tiniu asamtai Winiaka emetruawar itiariarmiayi. Turasha Nunaka Yuska ii uuntrin yaunchu Timiayi. Yus Timia nuna Turunattawai wisha tiniu asamtai itiariarmiayi, Timiayi. ^7Tura Ashi mash Israer-shuarti, tuse (12) aents matsatka A!jinia nu, ju nantaktin chichaman Yus Timia nuna Turunati tusar NA!kainiaji. Tuma asar Yus A!ujkur~i, tsawaisha KA!shisha Nu EnentA!imtuiniaji. Tura wisha Nu chichamnak EnentA!imta asamtai Winiaka kajertuiniawai, uunt Akripia. ^8Wari, atumsha "Yus jakancha iniantkimniaiti" TA!tsurmek' Timiayi. ^9`Tura wisha YA!unchuka Nasaretnumia Jesusnan umirkaruka kajerkatniuiti, tu EnentA!imniuyajai. ^10Tura Jerusarennum Yus-shuar A!rmia nuna kajerkarmiajai. Israer-patri uuntri chichamejai Untsuri aentsun Jesusnan umirkarmia nuna sepunam enkeamiajai. Tura Nu shuaran MA!iniakuisha wikia penkeraiti tu wemiajai. ^11Tura Israer-shuara iruntai jeen wayan ti AsutiA!rmiajai, Jesusnan umirkatniun iniaisarat tusan. Tura ImiA! kajerkaran Chikich nunkanmasha pataatu wearmiajai achiktaj tusan' Timiayi. ^12 `Tura Israer-patri uuntri tsankatrukmatai, papin ni surusarmia nujai, Tamasku peprunam wetaj tusan Jiinkimiajai. ^13Tura, uunta, nantu tutupin ai, JintiA! weai newaat ajaki ti TsA!apin, TsawA!i nantujai nankaamas etsantrutramiayi. Tura wijiai wearmia nunasha Nunisaran etsantrurarmiayi. ^14Tura Turunamtai Ashi NunkA! tepetar WA!inkiarmiaji. Wiki Israer-chichamjai Turutun antukmajai "Sauru, Sauru, ?urukamtai ImiA! pataaturam? Amek EnentA!imin yajauch awajmamsame, WA!aka sankanmiak numin ijiuma Nunismek. Wii aents kajera asam Turuname" turutmai.' ^15`Turutkui wisha "?Amesha YA!itiam, Uunta?" Timiajai. Tutai Uunt turutmai "Wisha Jesusaitjai, ame pataatamna Nuitjai. ^16Tura nantakim wajaktia. Winia takartusminiam tusan wantintiukjame. Tura ame WA!inkiamna nusha etserkattame. Tura ukunam wantintiuktatjame. WA!inkiatamna nusha etserkamnium, turutmai. ^17Tura nuyasha turutmai, Wats yamaisha Israer-shuarchanum akupkatjame. Tura Israer-shuar kajertamainiakuisha, tura Chikich aents kajertamainiakuisha ayampruktatjame, turutmai. ^18Penker jintintiata tusan akupeajme. Kame aencha kiritniumia Jiinkiar TsA!apninium wekasarat tusan, tura iwianchin umirtsuk Yusan umirkarat tusan akupeajme. Tura Winia EnentA!imtursarmatai Wisha ni tunaarin tsankurattajai. Nuna Turan Yusna ajasaru ainiana nujai apujsattajai." Nuna Jesus turutmai' Timiayi. ^19`Tuma asamtai, uunt Akripia, Uunt Jesus nayaimpinmaya wantintiurak turutmia nuna umirkataj tusan pujajai. ^20Enentai YapajiA!war Yus-shuar ajastinian, emka Tamaskunam pujuarmia nuna ujakarmiajai. Tura nuyasha Jerusarennumian, Jutia nunkanmayancha tura Nutiksanak Israer-shuarchancha nuna ujakarmiajai. Tura ujainiakun "Yus-shuar ajasmarum paant ajasat tusarum, penker Turatarum" Timiajai Ashi shuaran. ^21Tura wi Yusa Uunt Jeen PujA!i, Israer-shuar achirkar emetruawar MA!ntuatai TukamA! tujintrukarmiayi, Yus winia yaintiu asamtai. ^22Yus winia yaintiu asamtai, iniaitsuk tuke Yus-Chichaman ujainiajai. Uunt ainia nunasha, tura peejchach ainia nunasha ujainiajai. Tura Muisaissha, Yusnan etserniusha tiarmia nunak etsereajai. Nu arantka TA!tsujai. ^23Kristuka WA!itsatniuyayi, tura jakasha emak nantaktiniuyayi, ii uuntri tiniu A!rmiayi. Tura Kristuka nantaki Yusa chichamen ii aentsun tura Israer-shuarchancha Nutiksan ujaktiniuyayi. Nuna tu tiarmiayi. Tura Nunaka wisha tu ujainiajai" Timiayi Papru. ^24 Tura nuna takui Jistu kakantar Timiayi "Maaj, Papru, WA!urme. ImiA! unuimiatu asam WA!urkame" Timiayi. ^25Tutai Papru Timiayi "AtsA! uunt Jistu, WA!urtsujai. Antsu wi TA!jana nuka ti nekasaiti. ^26Wi TA!jana nuna, uunt Akripia jui pujana nuka nekawai. Tuma asamtai arantutsuk niin chichareajai. Kame ju Turunamu ti paant asamtai niisha nekawai, tajai" Timiayi. ^27NuyA! Akripian chicharuk "Yaunchu Yusnan etserin aarmari, nekasapitia TA!tsumek, uunt Akripia. Wikia nekajme. Nekasaiti, tame" Timiayi. ^28Takui Akripia chichaak "Maaj, ishichik awajtame Papru, Yus-shuar ajastin" Timiayi. ^29Tutai Papru Timiayi "Tura Ishichik chichamjaisha Untsuri chichamjaisha, amesha uunt Akripia, tura Ashi winia anturtukurmena nu, wijiai metek Ajasuk tusan wakerajai. Tura antsu wia Nunisan JinkiA!mua Nunaka wakeratsjai" Timiayi. ^30Papru nuna tuasua amikmatai akupniusha, uunt KapitiA!ncha, Pirinisesha, tura nui Ashi pujuarmia nu wajakiarmiayi. ^31Tura arant wear, Turunamun chichasarmiayi. Tura tiarmiayi "Ju aishman mantamnamnian tunaamkachuiti tura penkesha sepunmasha enkeachminiaiti" tiarmiayi. ^32Tura Akripia Jistun Timiayi "Ju aishman "uunt akupin nekarati" Tichaitkuinkia akupmai makuitji" Timiayi. __________________________________________________________________ Chapter 27 ^1 Tura PA!prun Ruma peprunam akupkatniun EnentA!imsarmiayi. Rumaka Timiai, Itiaria nunkanam pujawai. Wisha PA!prujai wemiajai. PA!pruncha tura chikichnasha achikma A!rmia nunasha Akustunu tutai suntara KapitiA!ntrijiai nenakar akupkarmiayi. Nu KapitiA!ni naari Juriuiti. ^2Tura Atramitiunmaya kanu Asia nunkanam pepru A!rmia nui wetasa pujumia nu enkemprarmiaji. Tura Tisarunikianmaya aishman, ni naari AristA!rku, iin PA!chitkiauyayi. Tisarunikiasha Masetunia nunkanmaiti. ^3Nui enkemprar kashin tsawarar Sitiun peprunam jeamiaji. Nui jeawakrin KapitiA!n Juriu, PA!prun waitnentak Timiayi "Ame amikrumiin WetA!. Au iirmasarti" Timiayi. ^4Tura Sitiunnumia Jiinkir, kanujai wesar nase tukumpramprakrin Chipri Nunkaka menanmaani aa ikiukmiaji. ^5Tura nayaantsanam wesar Sirisia tura Pampiria nunkanam ayamchik nankamakir Mira peprunam jeamiaji. Nuka Risia nunkanmaiti. ^6Nui jear Nu kanu ikiukmiaji tura Chikich kanu ArijiA!ntrianmaya taa Itiaria nunkanam wetasa pujumiayi. Nu kanunam suntara KapitiA!ntri, enkempratarum, turammiaji. ^7Tura Untsuri tsawant YA!itmataik we-wemiaji tura ti WiA!ntkar Nitiunam jeastatuk ajasmiaji. Tura nuisha nase tuke tukumkarta asamtai Sarmun nunkanam ayamchik nankaamakir, Kritia nunkanam A!awinini ayamchik wemiaji. ^8Tura Kritia nunkanam ayamchik wesar itiurchat akui WA!itsar wea-weakuar "Shiir Pujutai" tutainium jeamiaji. Nusha Rasea peprunam Tijiuchiiti. ^9YA!itmataik wea asar ti TA!asmaji. Tura yumi yututai jeatema asa ti Tsuumainiuyayi nayaantsanam wetin. ^10Tura Papru chicharuk "Amikru antuktarum. Wi nekajai, Yamai weakrikia ti Tsuumainti. Kanusha tura KA!arak kanunam enketainia nusha menkarattawai. Tura iisha Nunisrik kajinchatjiash" Timiayi. ^11Suntara KapitiA!ntrinkia PA!prunka anturtsuk, Kanu wianniurin KapitiA!ntrincha tura Kanu KapitiA!ntrincha chichamen anturkarmiayi. ^12 Tura nui Shiir Pujutai tutainium yumitin pujustin penkerchaitkui "Nuinkia juyanka weartai. Pinise peprunam jeamainchuashit" Ashi tiarmiayi. Nu peprusha Kritia nunkanam nayaants ayamach pujawai. Nu peprunam yumitin pujustinian wakeriarmiayi, arakia nunkaani kakaram nase Nu peprunam jeachu asamtai. ^13Tuma asamtai ukunam nase nunkaania TA!piriri ajakui, ii wetin yamaikia penkeraiti, tu EnentA!imsarmiayi. Tumakui kanu emetai jiru Juusar Jiinkir Kritianam ayamchik wearmiaji. ^14Turasha A!rusan arakia kakaram nase, Nuristi tuinia nu tukumpramiayi. ^15Nase kanun tukumpra asamtai iisha atsantratin penke tujinkiamiaji. Tumakui, aankisha juramkitiai tusar iniaisamiaji. ^16Tura Kritia nunkanam A!awinini nankaamakur nuinkia nase ishichik mijiantmatai, uchich kanu japikir wemiaj nu ti takasar uunt kanunam enkermiaji. ^17Tura enkerar chapikjai uunt kanun JinkiA!rarmiayi wewe najanatai tusar. Tura NA!ikim mukutniunam, Serti tutainium nase juramkishtajiash tusar, kanunam Yaki tarach aan itiararmiayi. Nu tarach nase utsuktin tusar nenarma A!rmiayi. Turawar A!yatik nase juramkitiai, tiarmiayi. ^18Tura kashin tsawarmatai nasesha Chichimisha Timiatrusan kakaram aa asamtai kanunmayan KA!arak irunmia nuna nayaantsanam ajapawarmiayi. ^19Menaintiu tsawant nankaamasmatai iisha ii uwejejain kanunam KA!rak iruniarmia nusha EntsA! utsankarmiaji. ^20Tura Untsuri tsawant tsawaisha etsantrachmiayi tura KA!shisha yaasha tsaparcharmiayi. Tura nasesha ti kakantar tukumpramkurin "Yamaikia uwempratin atsawai" tiarmiaji. ^21 Tura iisha ti Untsuri tsawant yurumtsuk matsatu asakrin, Papru ajapen wajaki Timiayi "Amikru winia nuik Kritianmayanka Jiintsuk anturtukuitkiurminkia YamA!i ju itiurchatnum pujutsuk tura emenkatmatsuk pujuaaji' Timiayi.' ^22 ^23 ^24`YamA!i kashi winia Yusru suntari nayaimpinmaya wantintiurkayi. Nu Yusan umirkaitjiana nu akupturkayi. Tura nu taruti "Ashamkaipia Papru, turutui. Amesha Ruma peprunam uunt akupniunam jeattame. Tura chikichnasha A!mijiai kanunam enketainia A!sarmatai uwempratniun Yus tsankatkarai" turutui. Tuma asamtai, amikru, shiir EnentA!imsatarum. Atumsha mash uwemprattarme. Turasha KA!nuka mesertatui. ^25Wisha winia Yusrun nekas EnentA!imtajai. Yusa suntari turutainia nuna nekas tu Turunattawai, tajai. Tuma asamtai kakartarum. ^26Tura Chichimisha nunka uchich Pujakmanum nui patatmittiaji" Timiayi. ^27Ayu, katurse (14) tsawant nankaamasmatai Nu kashi Atria nayaantsanam jeamiaji. Nui nase NA!nkamas juram wemiaji. Nuyanka kashi ajapen wiantin armia nu nunka A!munam jeateman nekaawarmiayi. ^28Tura UrutmA! Kunakit tusa nekapmamiayi. Turam TrA!inta sais (36) Mitruuyayi. Nuyasha ekemsan ataksha nekapmamiayi. Nuinkia painti siati (27) Mitru nekapmamiayi. Tuma asa NunkA! anumsatuk ajasun nekaawarmiayi. ^29Tura kayanam ijiukai tusar ashamainiak kuatru jirun kijinian chapikjai Kanu senkarin JinkiA!war EntsA! ajunkarmiayi. Kijin asamtai, init TepeA!mtai nase juramkichmi tusar Turawarmiayi. Tura wake mesekar, tsawarti tusar matsamarmiayi. ^30Tura matsatainiai wiantin armia nu, iikia uchich kanunam enkemprar pisarchatjiash tu EnentA!imsarmiayi. Tumainiak Kanu nujinia Chikich jirun ajuntai tawa Nutiksaran uchich kanun ajuntai tusar pujuarmiayi. ^31Tura tuma WA!iniak Papru suntara KapitiA!ntrin tura ni suntarincha ujakmiayi. "Ausha uunt kanunman enketainiachkuinkia atumsha uwemprashtatrume" Timiayi. ^32Tutai suntarsha uchich Kanu chapikrin tsupirkar EntsA! ajunkarmiayi. ^33Tura kashin KA!shik Papru IkiakA!rtasa wakerak Timiayi "Ishichkisha YurumA!tarum. Atumsha katurse (14) tsawant KA!nutsuk yurumtsuk pujarme. ^34Seajrume, ishichkisha YurumA!rum kakaram ajastarum, uwemprataj tusarum. Iimiata, nekaatarum, imiatkisha Tumatsuk peemkattarme" Timiayi. ^35Nuna tuasua amik Papru apatkun achik Yusan yuminsamiayi Ashi iimmianuman. Tura puuk yuamiayi. ^36Tura apatkun yuan WA!inkiar, Ashi aents shiir EnentA!imsar YurumA!warmiayi. ^37Nusha Ashi aents irurmaka JimiarA! SiA!n NuyA! ataksha setenta sais (276) A!rmiayi. ^38YurumA!war ejemakar, yurumkanka EntsA! utsankarmiayi, uunt kanu Wampu ajasat tusar. ^39Tura tsawarmatai wiantin armia nu, nunkan nekaacharmiayi. Turasha enkentamunam KA!anmatak aan WA!inkiar "Ai kanu anuntai" tiarmiayi. ^40NuyA! jiru EntsA! ajunman chapikrin tsupirkar EntsA! ikiukiarmiayi. Tura kanait JinkiA!rma A!rmia nuna chapikrin tsupirkarmiayi. Tura tarach Kanu nujiin amia nuna nenakarmiayi. Turam kanu KA!anmatkanam anumsatuk ajasmiayi. ^41Tura wainchi Jimiar A!munam JeA! kanu EntsA! WayA! tepeamiayi. Tura Kanu senkarinkia Chichimi Yaki takuir Ajiamu asa kupintramiayi. ^42Suntarsha, achik Juamu armia Nu shuaran MA!ataj tusa wakeriarmiayi, yukuak pisararain tusar. ^43Tura KapitiA!ncha PA!prun uwemtikrataj tau asa nuna Turatniun tsankatkachmiayi. Antsu chichaak "Emka yukuaktin nekarmena nu yukuakrum peemkatarum, Timiayi. ^44NuyA! Chikichkia kanunmaya numi, kame NA!nkamas numi achikrum awamkarum peemkatarum" Timiayi. Tu Turawar Ashi iwiaakuk Jiintrarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 28 ^1 Tura Ashi iwiaakuk Jiintrar, nu nunka Marta naartin nekaamiaji. ^2Tura nui matsamin armia nu, shiir awajtamsarmiaji. Tuma asamtai iisha tsetsema asakrin, tura yumisha Yutakui, uunt jinia IkiapA!rarmiayi. Tura "anamaitiarum" turammaji. ^3PA!pruka jinia kukarun ikiaanak jinium pataamiayi. Tumawai napi tsueran ashamak jiinki, Papru uwejen nemaramiayi. ^4Tura Nu nunkanmaya aents, Papru uwejen napi nemaran WA!inkiar "Ju aishmansha ShuA!ran maichuashit, tiarmiayi. Nayaantsanmaya uwempraitiatan ni yusri iwiaaku A!tinian suritiawai" tiarmiayi. ^5PA!prusha ni uwejen pear napin jinium awanmiayi. Tura penkesha yajauch ajaschamiayi. ^6Tura niisha EA!rchatpiash tusar ii pujuarmiayi. "Tumatskesha jaka inianchatpiash" tiarmiayi. Turasha ti Nukap pujussha penke najaweachmiayi. Turunamtai, nuinkia NushA!a EnentA!imprar "PA!pruka Yuschashit" tiarmiayi. ^7Nu nunkanam aentsu penkeri A!miayi ni naari Pupriu. Nu Pupriu ni jeen iin itiaarmamiaji. Tura Menaintiu tsawant yurumkancha suramsarmiaji. ^8Tura nui pujarin Pupriu apari tsuer, numpajai ijiarki JA!amiayi. Tumakui Papru Weri iyumiayi. Tura Yusan A!ujtus amik uwejen niin awantkamiayi. Turam penker ajasmiayi. ^9Nu Turamun nekaawar, Nu nunkanmaya aents jaa armia nu tariar, niisha penker ajasarmiayi. ^10Turam incha ti shiir EnentA!imturmasar Nukap ajampramsamiaji. Turam ukunam ii wetin jeamtai Ashi ii atsumamun suramsarmiaji. ^11 Ii wetsuk Nu nunkanam Menaintiu nantu pujusmiaji. Tura NuyA! Chikich kanunam enkempramiaji. Nu kanusha ArijiA!ntrianmaya yaunchu tau Menaintiu nantu yumi Yutakui nui pujumiayi. Nu kanu nujiin numi-yus najankamu Jimiar ekemiarmiayi, ni NA!arinkia KA!stur tura Puruks. ^12Iisha nui enkemprar weri Serakusa peprunam jeamiaji. Nui Menaintiu tsawant pujusarmiaji. ^13Tura Jiinkir nuyanka nayaantsa ayamach weri Rijiu peprunam jeamiaji. Nui kanarmiaji. Tura kashin anaria nase suut umpuunti TA!miayi. Tuma asamtai Nu kashinkia Putiuri peprunam jeamiaji. ^14Nui jeawakrin Yus-shuar pujuarmia nu, ni jeen juramkimiaji. Tuma asamtai nuin Chikichki tumin pujusmiaji. Tura nuyanka nunkan Rumanmaani wemiaji. ^15Tura Rumanmaya Yus-shuar, ii jeatniurin neka A!sar JintiA! inkiunmaktai tusar winiarmiayi. Chikichkia Apiu pepru TA!manum TA!armiayi, tura Chikichkia, Menaintiu Jea tutainium TA!armiayi. Nuna KA!unkan WA!iniak Papru shiir EnentA!imias Yusan yuminsamiayi. ^16Tura ii Rumanam jeawakrin KapitiA!n Juriu achikia yarumman Rumanmaya uunt KapitiA!nin ejetimiayi. Turasha, PA!pruka jea ikiamas NiishA!a Pujusti, tiarmiayi. Tura PA!prun iisat tusa Chikichik suntarnak ni jeen apujtusarmiayi. ^17 NuyA! Menaintiu tsawant nankaamasmatai PA!pruka Rumanmaya Israer-aentsu penkerin untsuk ikiaanak "Yatsurtiram antuktarum. Wisha Israer-aentsun yajauchin penke Turachmiajai. Tura ii uuntri akupkarmia nunasha yajauch chicharkachmiajai. Tuma ain Jerusarennum winia achirkar Rumanmaya aentsnum surutkarmiayi. ^18Tura nu aencha winia anintsar, akupkatai, turutiarmiayi, wisha penke yajauchin, mantamnamnia Timianu Turachu asamtai. ^19Turasha Israer-shuarka "AtsA!, akupkairap" turutiarmiayi. Nu tuma asamtai, "antsu uunt akupin nekarati" Timiajai. Wikia Wii shuara tunaarin KapitiA!nin ujaktinian TA!chaitjai. ^20Tuma asamtai, yatsurtirmin, atumin untsukjarme chichastaj tusan. Yusa anaikiamuri, Israer-shuarti NA!kajnia nu TA!witi wi tu etserkui, jui achikiar JinkiA!mu pujajai" Timiayi Papru. ^21Tutai niisha tiarmiayi "Iisha Jutia nunkanmaya aentsti, ame yajauch Turamu Papi penke WA!inkiachuitji. Tura ii shuar NuyA! TA!arainia nusha "au yajauch Turaiti" tu ujatmakcharmaji. ^22Turasha Ashi nunkanam yamaram chichaman jintinian yajauch chicharainiawai tama antukji. Tuma asamtai amesha nu warintia EnentA!imtam nekaatai tusar wakeraji" tiarmiayi. ^23 Nu tsawantai iruntrami tiarmia Nu tsawant jeamtai, ti untsuri aents Papru pujamunam iruntrarmiayi. Papru jintintiainiak Muisais yaunchu aar akupkamia nujai tura Chikich Yusnan etserniu aarmarijiaisha, Jesus nekas Yusa Anaikiamurinti tusa paant jintintiawarmiayi. Nuna tura KA!shik nankaama Yus akupeamunam pachiinkiatniun etse-etserkua kiarai iniaisamiayi. ^24Tura Papru TA!man antukarmia nu, Chikichkia, nekasaiti tusar umikiarmiayi. Tura antsu Chikichkia, nekaschaiti tusar umikcharmiayi. ^25Chikichki enentaik~i EnentA!imsatin AtsA! asamtai, jiinki weartasa pujuarmiayi. Tumainiakui Papru chichaak "Nekasen Yusa Wakani yaunchu Yusnan etserniu, Isayas naartin aarmarijiai ii uuntrin chicharuk juna Timiayi: ^26"Ame weme au aents ju titia: "Antutka A!ntakrumsha nekaashtatrume, Iitkia iyakrumsha WA!inkiashtatrume. ^27Wari, au shuara EnentA!i katsuarai; Kuishijiai A!ntaksha A!ntichua Nunin ainiawai, Jiisha epetkamua aanin ainiawai, Iyaksha WA!inkiain tusa, A!ntaksha antukain tusa EnentA!imkiusha nekaawain tusa, Wini uwemprain tusa, tura Wini tsuamarain tusa Turunayi". Nuni aarmaiti. ^28Tuma asamtai, nekaatarum. Yamaikia Yusai uwempratin ana nuna Israer-shuarsha susamuiti. Tura ninkia nekas umikiartatui" Timiayi. ^29Tura Papru nuna ti iniaisamtai Israer-shuar nuamtak Nukap chicharnaiyasua wearmiayi. ^30 Tura PA!pruka nuin jea ikiamsamunam JimiarA! Uwi pujusmiayi. Tura Ashi aents niin iyutaj tusa wearmia nuna ni jeen itiaamiayi. ^31Tuma asamtai Papru arantutsuk urukuk Yus akupeamunam ati, Uunt Jesukristu Turamurincha Ashi etserkamiayi. Nutiksan etserkatniuncha PA!prun penke suritkiacharmiayi. __________________________________________________________________ Romans __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi Papru Jesukristu Takarniuitjai. Nunisan Yusachirak ni Shiir chichamen etserkat tusa akatar akuptukmiayi. ^2Nu Chichaman yus yaunchu "akupkattajai" Timiayi. Nunaka Yusnan etserin Yus-papinium paant ujakarmiayi. ^3Nu Chichamnum Yus ni Uchirin A!ujmatui. Ayashijiainkia Tawit weeanum akiiniamiayi. ^4Tura ni ti shiir Wakanijiainkia Yusa Uchirinti. Tura ti kakarmaiti. Jakamunmaya nantakmiajai nekas Yusa Uchiria nu, paant nekanamiayi. Niisha ii Uuntri Jesukristuiti. ^5Ni Turamujai Yus shiir EnentA!imturuk nu Shiir Chichaman etserkat tusa akuptukmiayi. Nunisan Ashi nunkanmaya shuar nu chichaman umirkar Jesusa NA!arin shiir awajsarat tusa akuptukmiayi. ^6Atumsha NuyA! shuaraitrume. Tura Jesukristunu ajasarat tusa Yus achirmakuitrume. ^7Ashi Yus aneamutirmincha Rumanam matsatrum nuna ju papin aateajrume. Yus ti penker awajtamsatniun wakerutmarme. Ii Apari Yussha ii Uuntri Jesukristusha waitnentramainia A!sar imiatkinchanum ti shiir pujustinian yainmakarti. ^8 Emkasha, A!tum Yus nekas EnentA!imtamun Ashi nunkanam A!ujmatenan nekaan Jesukristun pachisan Yusan ti shiir yuminsajai. ^9Tuke EnentA!irjai Yusa Uchirin Ashi shuarnum etsertajai. Turakui wi atumin tuke A!ujtamun Yus nekarui. ^10Ashi tsawant ni wakerutakuinkia iitjarum tusan Yusan seajai. ^11Nekas iitniun wakerajrume. Nui jean wakanmin yainkian Yusjai kanakchamin Ajasuk tusan wakerajrume. ^12Kame atumsha tura wisha Yus nekas EnentA!imtuinia asar mai IkiakA!nai ajatai tusan wakerajai. ^13Yatsuru, tuke iitjarum tusan wakerimjiarme. Turasha iyatsjarme. Kame Yus-Chichaman ujaakun Chikich shuarnuma aintsan Atumiincha Yus kakaram takasman WA!inkiatniun wakerajai. ^14Wikia Yus akuptuku asamtai Ashi shuaran UjA!kA!rtiniaitjai. Unuimiaruncha tura unuimiarchancha, ti nekainia nunasha tura nekachuncha, metekrak ujakartiniaitjai. ^15Tuma asan atumniasha Rumanam pujarmena nunasha Uwempratin Chichaman ujaitjarum tusan pujajai. ^16 Nu Shiir Chicham Yusa kakarmarijiai ti kakaram asa Ashi shuaran uwemtikramniaiti. Tuma asamtai natsantatsjai. Nekas Israer-shuarnasha tura Chikich shuarnasha Nunisan uwemtikramniaiti. ^17Nu chichamnum Yus EnentA!imsamia nu PA!antaiti. Juiti: Ayatik Yusan nekas EnentA!imtuiniakui Yuska "penkeraitme" Timiniaiti. Yus-Papiniumsha Nunisan tawai: "Yusan nekas EnentA!imta nuna Yus "penkeraitme" tutai tuke Yusjai shiir wekasattawai." Tu aarmaiti. ^18Shuar nekas chichaman nakitrar yajauchin Turataj tusar suriimiainiawai. Turawar tuke tunaarintin ainiawai. Nu shuaran Yus ti kajerkar ti AsutiA!tniun nayaimpinmaya paant awajsaiti. ^19 Tura nu shuarka Ashi Yusna nekaamnia nuna Yus paant awajsa asamtai penker nekainiawai. ^20Kame YA!mankamtaikniumia Yus WA!inchataitiat ni najanamurijiai juka paant nekaamniaiti: Nekas Yus asa tuke kakarmaiti. Nusha ti paant asamtai nu shuar tsankurnarchartatui. ^21Yusan nekainiayat shiir awajsacharmiayi tura yuminsacharmiayi. Tuma A!sar aya A!ntra nunak EnentA!imtuiniak ni EnentA!i tunaajai piakai. ^22Tura ti nekajai Tuiniayat EnentA!imcha Nunin ajasarai. ^23Tumainiak JA!kachmin Yus ImiA! shiira nuna iniaisar shuar jakamnia nakumkamun shiir awajenawai. Tura nu arant nanamtinniasha napincha kuntinniasha yajasmancha nakumkar nuna shiir awajenawai. ^24Nu asamtai ImiA! yajauch EnentA!imiainiakui "A!anik asati" Timiayi Yus. Turamtai ti natsanmainian Turunainiawai. ^25Yusna ImiA! nekasa nuna nakitrar antsu wait-chichaman anturkar nuna Turin ainiawai. Tuke Yusak shiir awajsatniun iniaisar antsu ni najanamun tikishmatainiak shiir awajenawai. "Antsu tuke Yusak shiir Awajnasti" tajai. ^26Nuna Turin A!sarmatai Yus natsanmainia nuna wakeruktinian tsankatkarmiayi. Turamtai nuwasha aishmanjai tsanintinian nakitrar nuamtak yajauch awajnainiawai. ^27Nunisan aishmansha nuwajai tsanintinian iniaisar nuamtak aishmankak tsanirmanainiawai. Ti wakerunainiak ti natsanmainia nuna yajauch Turunainiawai. Tura yajauch Turuiniak ni ayashi WA!itsatniunak sumamawarmiayi. ^28Tura tuke Yusan nakitiainia asamtai ti yajauch EnentA!imiainiak penke Turachminia nuna Turawarti tusa Yus tsankatkarmiayi. ^29Nu shuar ti tunaajai piaku ainiawai. Tsanirmausha aya Kuitniak wakerincha tura yajauch awajin ainiawai. Nu arantcha awakmakun kajerniusha mankartincha tuke MA!anaincha anankartincha penkercha awajkartincha, tsanumniusha ainiawai. ^30Nu arantcha chikichnasha yajauch A!ujmatin ainiawai. Yusnasha nakitiainiawai. Aimniusha ainiawai. Tura "penkeraitjai" tiar nankaamantu EnentA!imtumainiawai. TunA!a Turatniun eainiawai. Aparincha Nukurincha umirainiatsui. ^31EnentA!incha ainiawai. Tana nuna umichu ainiawai. Anenkartichu A!sar waitnenkartichu ainiawai. Tsankurcha ainiawai. ^32Yuska "Shuar nuna Turinkia JA!katniuiti" taman nekainiayat tuke Turukin wenawai. Tura nu arantcha Chikich yajauch Turamtai ti shiir wararenawai. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Amesha EnentA!imtumastA!. "Shuar nu yajauchin Turana nu ImiA! TunA!a shuaraiti" TA!kumka amesha metek Turakum ImiA! nekas sumamame. ^2Yuska nu tunaan Turin ainia nuna Sumamtikiashtinkiait. ^3Amesha nuna Turin "ImiA! yajauchiiti" TA!yatam amesha metek Turakminkia Yus sumamtikiattana NuyA! ?itiurak uwemprattam? ^4Yus ti waitnentrama asa nu TunA!a ikiukim Niin EnentA!imtustinian katsuntramuk NA!karmawai. Tura penker asa WA!rik AsutiA!mchakui sumamashtiniaitjai ?tu EnentA!imtumamek? Tu EnentA!imkium ni waitnentrammari A!ntar awajsaitme. ^5Tura tunaarum EnentA!imtutsuk tuke Turakmeka Sumamtikiatin tsawantai ti TunA!a irutmampramujai ti AsutniA!ttame. ^6Nu tsawantai ni Turamujai metek Yus Ashi shuaran akirartatui. ^7Shuar tuke penker Turak Ashi shiira nunasha tura tuke amuukachmin ainia nunasha wakeruiniana nuna Yus tuke iwiaaku Niijiai shiir pujustinian Susartatui. ^8Antsu penkera nuna wakerutsuk antsu aya yajauchin wakeruiniak Yusan nakitiainia nuna Yus ti kajerak AsutiA!wartatui. ^9Nekas Israer-shuarsha tura Nunisan Israer-shuarchasha tunaan Turin ainiakka ti WA!itsartatui. ^10Antsu nekas Israer-shuarnasha tura Nunisan Israer-shuarchancha penker Turin ainia Nunaka Yus ti shiir imiatkinchanum apujsartatui. ^11Yus Ashi shuaran akantsuk mai metek iyawai. ^12Shuar Muisais akupkamun nekatsuk tunaan Turaka aya Junisan sumamawartatui. Tura shuar Muisais akupkamun nekayat tunaan Turanka nu akupkamujai sumamawartatui. ^13Akupkamun aya antukarua nuka Yusai penker ainiatsui antsu antukar umirainia nuna Yuska "penkeraiti" tawai. ^14Israer-shuarchaka Muisais akupkamun takakainiachkusha aya ni EnentA!ijiai nu akupkamun umirainiak ^15nu umireamujai Yus nu akupkamun ni EnentA!in ikiursarua nuka paant nekaamniaiti. Nujai metek Turuiniak shiir EnentA!imiainiawai. Tura metek Turuiniachkunka penkercha EnentA!imiainiawai. ^16Wi Uwempratin Chichaman etsereaj nui Ashi shuar uukrisha Turamun Ashi paant awajsartatui. Tura nuna etserkatniun Jesukristun anaitiukmiayi. Nu tsawantai tunaan Turin sumamawartatui. ^17 Ameka "Tura Israer-shuaraitjai. Muisais akupkamun takakkui winia Yusruka ti shiir EnentA!imturui, TA!tsumeash. ^18Yus wakeramuncha nekajai. Tura akupkamun nekaan penkera nuna wakerajai, TA!tsumeash. ^19Wakannium kusuraru ainia nunasha jintintiamniaitjai. Tura TsA!apninian nekamtikiawarminiaitjai, TA!tsumeash. ^20Akupkamu ti penker neka asan nekasa nuna unuimiaruitjai. Tuma asan nekachuncha A!ntuiniachuncha jintintiamniaitjai" TA!tsumeash. ^21Pai, Chikichka unuiniaitiatmesha ?urukamtai imia A!meka unuimiatsum? "Kasamkashtiniaiti" tu etsereatsmek. TA!yatmesha ?urukamtai A!meka kasamam? ^22"Tsanirmashtiniaiti" TA!tsumek. Enta, ?urukamtai A!meka tsanirmam? "Antar-yusan nakitiajai" TA!tsumek. ?Urukamtai A!meka nu yusa jeenia kasamam? ^23Akupkamun takakjai tusam shiir EnentA!imtumayatam nu akupkamu umireachkum Yus yajauch awajeatsmek. ^24Yus-Papiniumsha Nunis aarmaiti: "Atum penker umirchamujai Israer-shuarcha Yusan yajauch chicharainiawai." ^25Muisais akupkamia nu Ashi umireakmeka nii timia Nunismek tsupirnaktin penkeraiti. Tura takamtsuk umireachkumka tsupirnakcha Nunisketme. ^26Chikich shuarsha tsupirnakchaitiat Muisais akupkamun umireakka tsupirnatskesha tsupirnakua aintsankete. ^27Nu shuar tsupirnakchaitiat akupkamun Ashi umireak atumin tsupirnakutirmin akupkamu takakuitiatrum umircha asakrumin Sumamtikramawartatui. ^28 ^29Kame nekas Israer-shuarka aya PA!tatkechu antsu tuke EnentA!ijiai Yusnan wakera Nuiti. Nunisan nekas tsupirnaktinkia aya Ayashijiainchuiti antsu EnentA!iniam shiir A!tinia Nuiti. Nekas akupkamu aya aarchamuiti antsu nekas EnentA!ijiai umirkamua Nuiti. Nekas Tu tura Nunaka aents shiir EnentA!imtuiniachkuisha Yus shiir EnentA!imtawai. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Nunis aisha Israer-shuar ainia nu ?Wari penkernak takakainia? Tura tsupirnaktincha ?wariniak YayA!? ^2Ti penkeraiti. Wari, emkaka, Yus ni chichamen Israer-shuaran Susacharmakia. ^3Kame Chikich Chikich umichu ainiakui Yus tsankatkamia nuna Nu shuaran Susachmatainkia nuikia "Yus umichuiti" ?Titinkiait? ^4Penkea. Antsu Yuska nekas Turatniua nujai metek Ashi Turiniaiti. Shuar umichu ainiakuisha ni TA!marin mash umiktatui. Ni tamajai ShuA!ran WA!itrin awajeakka nusha penkeraiti. Nunisan Ati. Yus-Papisha metek tawai: "TA!mena nuna "ImiA! nekasaiti" tiartatui, tura Sumamtikramataj Tuiniakuisha nupetmaktatme" tawai. ^5Nu arantcha, "Wi tunaan Turamujai Yus ImiA! penkera nuna paant awajeakka ?urukamtai winia asutiua? ?Nuka penkerkait?" Tichatapash. (Kame aents chichainia Nunisnak tajai.) ^6Wari, Yus penkerchaitkiunka ?itiurak Ashi shuara tunaarin Sumamtikiawarat? Kame ImiA! penkeraiti. ^7Nunisan, "Wi umirkachmajai Yus tuke umiiniana nuna paant awajeaknaka nuikia nujai iin shiir awajsamtai ?urukamtai "tunaitme" Turuta?" Tichatapash. ^8Wari, "TunA!a Turamujai Yusan penker awajeajai," Tu nekas EnentA!impramniaitkiuinkia shuar nuikia "Wats, Ashi penker A!ti tusar TunA!a Turatai" Timin ainti. Kame Chikich shuar iin kajertamainiak "nuna jintintiainiawai" Turamji. Nu shuar sumamawartin ainiawai. ^9Nuikia Israer-shuartikia chikichjai nankaamas ?penkerkaitiaj~i? Penkesha. Wari, Israer-shuartisha Israer-shuarchajaisha Ashi metekrak tunaan Turin ainiawai. Nunaka Ju aarmajai paant awajsaitjai. ^10Yus-Papisha Nunisan tawai: "Penkeran Turin chikichkisha atsawai. ^11Yusnan nekaatniun nakitiainiawai. Yusnasha eainiatsui. ^12Yusnumia kanakiar menkakatniunam wenawai. Chikichkisha penkeran Turin penke atsawai. ^13Ashi yajauch chichainiak iwiarsamu yama urainiua Nunisan ainiawai. Ni chichamejai tuke anankartin ainiawai. Chichame Napia aintsan najamin ainiawai. ^14Aya yajauchin kakaram A!ujmatin ainiawai. ^15MA!ataj tusa WA!rik yujarin ainiawai. ^16Aya ti itiurchat ti yajauch awajin ainiawai. ^17Shiir pujustinian nekainiatsui. ^18Ishichkisha Yusan ashamenatsui." ^19 Yaunchu akupkamun umirkatin ainia Nu shuar aya TA!kamtak umirkatin ainiawai. Tuma asamtai Ashi shuar umirkachu A!sarmatai Yus nujai Sumamtikiawartatui. Turakui niisha pachischamin ainiawai. ^20Akupkamuka aya ii tunaarin paant awajturmaji. Tuma asamtai akupkamu penker umirkatniujai Yus "penkeraitme" turamchamniaitji. ^21Yus-Chicham yaunchu aarmanum itiura Yus iin "penkeraitme" Turamminiaitiaj nuna paant tawai. Kame akupkamujainchuiti. ^22Antsu iisha Ashi shuarsha Nunisan aya Jesukristu shiir EnentA!imtakrin Yus "penkeraitme" Turamminiaitji. ^23Kame Ashi shuarti TunA!a Turaitji. Tuma asar Yusjai metek penker ajastin penke jeatsji. ^24Tura Yus iin waitnentrama asa Kuitchajai "penkeraitme" Turamji. Jesukristujai uwemtikrampra asa Turamji. ^25Tura Kristun akupkamiayi ni jakamujai Ashi tunaan AsakA!tratniun. Turamtai shuar Niin nekas EnentA!imtuiniakui Yus tsankuramniaiti. Yaunchu TunA!a Turamun katsunteak EnentA!imtuschamiayi. YamA!i tsankuramnia nuna yaunchu NekA!a, nuna Turamniuyayi. ^26Tura yamaiya tunaancha tsankureak Ashi shuar Jesusan nekas EnentA!imtuinia nuna "penkeraitme" tuke Timiniaiti. Kristu jakamujai nuka paant ajasai. ^27Nujainkia ii penker ajasjinia nu "winia kakarmarjai Turunajai" Tichamnia asar ?nankaamantu EnentA!imtumarminkaitiaj~i? Penkesha. Wari, akupkamu umitsuk aya Kristu nekas EnentA!imtakrin Yus "penkeraitme" Turamji. ^28Nujai PA!antaiti. Akupkamu umirtsuk aya Jesukristu shiir EnentA!imtakrin Yus "penkeraitme" Turamminiaitji. ^29Wari, Yuska Israer-shuarnasha tura Nunisan Israer-shuarchancha mai ni Yusrinchukait. ^30Kame aya chikichik Yuschakait. Tura tsupirnakuncha tsupirnakchancha mai metek aya Jesukristun nekas EnentA!imtuiniakui "penkeraitme" Timiniaiti. ^31Shuar Yusan shiir EnentA!imtamujai penker ajastin ainiakui nujai ?akupkamu A!ntar awajsamukait? AtsA!. Antsu nuna nankaamas umirkatin awajsamuiti. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Ashi Israer-shuara uuntri ApraA!m EnentA!imtustai. Niisha ?itiurak Yusjai penker ajasma? ^2 ^3Ni penker takasmajai Yusjai penker ajasuitkiunka nankaamantu EnentA!imtumarainti. Antsu Yus-Papi tawai: "ApraA!m Yusan shiir EnentA!imtakui Yus "penkeraitme" Timiayi" tawai. Nu Turamu asa ApraA!msha Yus iimmianum nankaamantu EnentA!imprachminiaiti. ^4Shuar iniamna nu takasmatai ?aya tsanka asam akiktatmek? Wari, ni takasmanum PA!chitsuk akikchatniukait. ^5Antsu shuar ni penker turamuri enentaimtsuk A!yatik "Yus TunA!a shuaran penker awajniuiti" tu EnentA!imtakui Yuska tsanka asa "penkeraitme" tawai. ^6Tura penker Turachunak Yus "penkeraitme" takui nu shuar shiir warasminiaiti. Nunisan tawai uunt akupin Tawit: ^7"Shuar Ashi ni tunaarin Yus AsakA!tar tsankuramu ana nuka shiir EnentA!impramniaiti. ^8Uunt Yus ni tunaarin EnentA!imtachma asa ti warasminiaiti." Tu Timiayi Tawit. ^9 ?Aya tsupirnakukeash warasminiait? Tura tsupirnakchasha waraschamniakait. Wari, ApraA!m Yusan shiir EnentA!imtakui Yus "penkeraitme" Timiayi. ^10Tura ApraA!m tuke tsupirnatsain Yus nuna Timiayi. Emka Yus "penkeraitme" timia Nu ukunam ApraA!m tsupirnakmiayi. ^11ApraA!m tsupirnatsuk Yusan shiir EnentA!imtusmatai Yus "penkeraitme" tusa "tsupirnaktiniaitme" Timiayi. Nujainkia Ashi Yusan shiir EnentA!imtuinia Nu shuar tsupirnatskesha ApraA!m WeeA! ainiawai. Tura nu shuaran Yus "penkeraitme" tawai. ^12Tsupirnakusha aya tsupirnaku asa ApraA!m WeeA! ainiatsui antsu nu arant ApraA!mjai metek Yusan shiir EnentA!imtuinia nuka ApraA!m WeeA! ainiawai. Kame ApraA!m tuke tsupirnatsuk Yusan shiir EnentA!imtusmiayi. ^13Yaunchu ApraA!man Yus chicharuk "Amincha amee WeeA! shuarnasha Ju nunkan susattajai" Timiayi. Nunasha ApraA!m Yus akupkamun umireakui Tichamiayi. Antsu ApraA!m Yusan nekas EnentA!imtakui Yus "penkeraitme" taku nuna tsankatkamiayi. ^14Kame aya akupkamun umirniun Susatniuitkiuinkia nuikia Yus EnentA!imtustin A!ntraiti. Tura Yus ApraA!man timia nusha A!ntraiti. ^15Akupkamu akui shuar umirkachka ti AsutniA!shtatuak. Tura atsakuinkia ?AsutniA!tniukait? ?Itiurak umirtsuk ikiuktin? ^16Tuma asamtai Yus ti anenkartin asa Niin nekas EnentA!imtuinian Ashi tsankatkaiti. Nujainkia ApraA!m weeasha Yus ApraA!man timia nuna PA!chitsuk WA!inkiA!rtatui. Iisha ApraA!mjai metek Yus nekas EnentA!imtakur Ni weeaitji. Tuma asamtai Muisais akupkamun umirniuncha tura umirniuchuncha mai metek Ashi iin Yus Ashi ApraA!man timia nuna tsankatramkattaji. ^17 Kame Yus-Papinium ApraA!m aatramuiti: "Untsuri shuarsha amee WeeA! ajasartatui." Nu asamtai iisha ApraA!mjai metek Yus shiir EnentA!imtakrinkia Yus incha ApraA!m WeeA! aintsan iirmaji. Nu Yuska ti kakaram asa jakancha iwiaaku awajniuiti; tura atsana nunasha ana Nutiksan NA!janui. ^18Yus "ti pampantatme" takui ApraA!m ti uuntach A!yat Yus timian EnentA!imtak yajutmartinian NA!kasmiayi. Nujai Untsuri shuar Ni WeeA! ajasarmiayi, Yus timia aintsan. ^19 ^20ApraA!msha sian (100) Uwi takakuitiat tura ni nuwe Sarasha Juretsuk uunt ajasmataisha tuke iniaitsuk Yus Timia nuna nekas EnentA!imtusmiayi. "Yus nekasash ta" Tutsuk shiir awajsamiayi. Nujaisha nuna nankaamas kakaram ajasmiayi. ^21Tuma asa "nekas Yus tana nuna PA!chitsuk umiktatui" tu EnentA!impramiayi. ^22Nu asamtai Yus "penkeraitme" Timiayi. ^23 Tura Yus nekas EnentA!imtamunam Yus "penkeraitme" tana nu aya ApraA!mnak aatrachmaiti. ^24 ^25Antsu incha Turamji. Iisha Nunisrik ii Uuntri Jesus nekas EnentA!imtakrinkia Yus incha "penkeraitme" turamtatji. Jesuska ii tunaarin jarutramkatniun surunkamiayi. Tura nujai Yus iin "penkeraitrume" taku Jesusan ataksha iniantkimiayi. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Tuma asamtai Yus nekas EnentA!imtakrin Yus "penkeraitme" Turamji. Nujai iisha Yusjai shiir nawamnaikiar pujaji. Nunaka ii Uuntri Jesukristu ni jakamujai sumartamkamiaji. ^2Tura Nii shiir EnentA!imtakur Yusai weankaitji. Tura Kristu jarutramkakrin Yus ti anenmaji. Tura tuke anenma asakrin Niijiai metek shiir ajastin NA!kakur waraaji. ^3Nu arantcha YamA!i itiurchat pujayatrik nu itiurchatjai unuimiartatji tusar waraaji. Katsuntratniuncha unuitiamji. ^4Tura nu unuimiarar ii katsuntramu paant A!tatui. Tura NuyA! Yus ti shiir awajtamsattajnia nuka shiir EnentA!ijiai NA!kastatji. ^5Nu ti shiir EnentA!imsar NA!kamujai ananmamtsuji. Yuska ni Shiir Wakanin ii EnentA!in pujurtamuk ni anenkartutairin ti paant awajturmaji. Tuma asamtai Yus Turatin NA!kajnia nu ImiA! nekas wainkiattaji. ^6 Iikkia penke uwemprachmin asakrin tsawant jeamtai Kristu Ashi shuara tunaarin jarukmiayi. ^7Shuar Chikich shuaran uwemtikratniun ?jaruktatuak? Penker shuar ain jarukchattawai. Kame ti penkeraitkiuinkia jarukchaintiash. ^8Antsu ii tuke TunA!a A!rinin Kristu jarutramkamiaji. Nujai iin ti anenmajnia nuna ti paant iniakturmaji. ^9Tura ni numpejai tunaarincha awajsamu asar ImiA! nekas Yus AsutiA!matniua NuyA! uwempraitji. ^10Yusa nemasri A!yatar Yusa Uchiri jakamujai yamaikia Yusjai shiir nawamnaikiar pujaji. Nu arant nuikia Kristu tuke iwiaaku asa iijiai tsaninkiu asa Ashi yajauchinmaya uwemtikramar tuke shiir awajtamsattaji. ^11Ii Uuntri Jesukristu jakamujai Yusjai shiir nawamnaikia asar ti waraaji. ^12Ayu. YA!mankamtaik emka aishman Atan ninki tunaan Turamtai Nu tunaajai Ashi shuar tunaarintin ajasarmiayi. Tura Ashi tunaarintin ajasar mash JA!katin ainiawai. ^13Akupkamu atsakuinkia umirkachma nekaachminiaiti. Tuma ain Muisais akupkamu atsaisha tuke tunaan Turin A!rmiayi. ^14Atan pujumia NuyA! Muisais tuke akupeatsain shuara tunaari paantcha ain Ashi shuar tunaan Turawar JA!karmiayi. Kame ni tunaari Atanna aintsachauyayi. Atanka Yus akupkamu paant ujakman umirkachmiayi. Antsu nu shuar Yus akupkamu paant nekainiachiatan tunaan Turin ainiak JA!karmiayi. Tura Atanka Kristujai apatkar EnentA!impratai. ^15Atan TunA!a Turamia nujai apatka iisam, Yus iin tsankatramaj nuka nankaamas penkeraiti. Kame Atan ninki tunaan Turamujai Ashi aents Untsuri armia nu, tunaarintin ainiak, JA!karmiayi. Tura Yus iin ti anenma asa chikichik aishmanjai nuna nankaamas Ti shiiran tsankatramaji. Jesukristujainkia Untsuri shuaran uwemtikrar ti shiiran tsankateawai. ^16Atanka tunaari ImiA! yajauch ain nuna nankaamas penkeran Yus tsankatramkaitji. Iis, aya chikichik tunaan Turamujai aents sumamawarmiayi. Antsu Yus uwempratniun tsankatramaj Nujainkia ti Untsuri tunaan AsakA!ruiti, tura "penkeraitme" Turamji. ^17Chikichik aishman tunaan Turamujai aents JA!katin ainiawai. Tura nuna nankaamas chikichik aishman Jesukristu Turamujai ti shiir pujustatji. Kame Yus ti anenma asa ii penker Turatsrinin "penkeraitrume" Turamji. Nu asamtai yamaram iwiaakmanum kakaram ajaji. ^18Atan tunaan Turamujai Ashi tunaarintin ajasar JA!karmiayi. Nunisan Jesukristu penker Turamujai Ashi shuar Yus "penkeraitme" timia nuka yamaram iwiaakmajai tuke pujusartatui. ^19Nunisan chikichik aishman umirkachmajai Untsuri tunaarintin ajasarmiayi. Tura chikichik aishman umirkamujai Untsuri shuar penker awajnasarmiayi. ^20Wats, TunA!a ti paant Ati tusa Yus ni akupkamurin susamiayi. Turasha ti TunA!a pampaakui Yus nuna nankaamas waitnentramak nu tunaan AsakA!tramji. ^21Shuar tunaan Turin A!sar JA!katin A!rmiayi. Tura Nunisan ii Uuntri Jesukristu Turamujai Yus iin "penkeraitrume" Turamkurin iisha tuke iwiaaku pujustiniaitji. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Nunisaitkiuinkia Yus nankaamas waitnentrampratai tusar ?TunA!a Turattajik? ^2Penkea. Wari, iikia TunA!a Turashtin JA!kaitji. JA!kaka ?itiurak tunaan Turamniait? ^3Imianniutikia Kristujai tsaninkiu asar imianir Niijiai metek jaka aintsar aji. ^4Tura imianir Kristujai jaka aintsar metek iwiarnasuitji. Tura Yus ti kakaram asa Kristun jakan iniantkimia Nunisan incha nu kakarmajai yamaram EnentA!ijiai penker wekasatniun iniantamkimiaji. ^5Kristujai tsaninkiu asar Niijiai metek jaka aintsanketji. Tura Nunisan Niijiai metek nantaktiniaitji. ^6Yaunchu EnentA!imtainkia Kristujai metek jaka asamtai ii yajauch wakerutain EmenkA!trutmakuitji. Tuma asamtai yamaikia penke umirkashtiniaitji. ^7Kame ?JA!kaka itiurak tunaan Turat? Yamaikia ankant ajasuitji. ^8Iisha nekas Kristujai JA!kaitkiurkia Niijiai metek tuke iwiaaku pujustin EnentA!imji. ^9Kame Kristuka Chikichki jaka nantakin asa atakka JA!kashtatui. Tumaitkiui atakka ajakrachminiaiti. ^10Kristu Chikichki jaka asa Ashi tunaajai itit awajsachmin Ajasuiti. Tura yamaikia iwiaaku PujA! asa Yusan shiir awajsatniun pujawai. ^11Atumsha Nunisrumek jaka aintsarum TunA!a Turachmin EnentA!imtumastarum. Antsu ii Uuntri Jesukristujai tsaninkiu asarum iwiaaku pujakrum Yus shiir awajsatarum. ^12Nu asamtai tunaaka ayashmiin akuptamkashtiniaitrume. Ayashi wakeramuri umirkashtiniaitrume. Ankantaitrume. ^13Atumi Ayashi tunaan Turat tusarum ikiasairap. Antsu jakamunmaya nantakin asarum Yus wakeramu Turatin surumaktarum. Tura ayashmisha aya penkernak Turati tusarum Yus iiktustarum. ^14Akupkamu umirkatniujai iwiaaku pujatsrume. Antsu atumin Yus ti anenma asa yamaram iwiaakman suramsaitrume. Tuma asamtai yamaikia tunaaka nupettamkachminiaiti. ^15Nuikia akupkamu umirtsuk antsu Yus ti anenma asakrin iwiaaku pujakur ?"PA!chitsuk tunaan Turamniaitjai" Titiatjik? Penkea. ^16Tuke umireajnia nuna takarniurintji. Nuka nekatsrumek. Tura ni takarin ajasam umirkatniuitme. Tuma asamtai TunA!a umirkurkia ni takarniurintji tura umirkar jakattaji. Tura Yus umirkurkia penker wekasattaji. ^17Atumsha YA!unchuka TunA!a umirniuitiatrum ikiukrum yamaikia nekas chicham antukurmena nu nekas Atumi EnentA!ijiai umirkaitrume. Tuma asamtai Yus ti yuminsatniuiti. ^18Yamaikia tunaanumia ankant ajasu asarum ti penker wekasatniunam pachiinkiaitrume. ^19Paant nekaak tusan takarniun pachisan TA!jarme. Wats, yaunchu Atumi ayashi Muijmiainian tura Ashi yajauchin Turat tusarum tsankamakmarme. Nunisrumek yamaikia Atumi ayashi penkeran Turat tusarum tura tuke Yusjai shiir wekasat tusarum tsankamaktarum. ^20Atumsha TunA!a umirniuyarme nuikia penker wekaichauyarme. ^21Tura Nujaisha ?Wari penkerna YA!inmakmarum? Iista, YamA!i natsanmainchakait. Nusha JA!katniunam Juawai. ^22Antsu yamaikia, tunaanumia uwempra asarum Yus umirniuitrume. Antsu juka Yusjai shiir wekasatniunam Juawai tura NuyA! tuke iwiaaku pujustatrume. ^23TunA!a takarkumka tuke JA!katniun akirmaktatui. Antsu Yuska iikia takaatsrinin penke A!ntar tuke iwiaaku pujustinian suramsattaji. Ii Uuntri Jesukristujai tsaninkia PujA! asakrin nuna Turutmattaji. __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 EnentA!impratarum yatsuru. JA!kaka akupkachminiaiti. Aya iwiaakna nu akupkamniaiti. Nu paant nekatsrumek. ^2Wats, nuwa NuA!tkamu ni aishri iwiaakkui niijiai tsanin pujustiniaiti. Tura aishri jakamtai ankant ajawai. ^3Tuma asamtai aishri iwiaakain Chikich aishmanjai Tsaniakka tsanirmawai. Tura ni aishri jakamtai Chikich aishmanjai PA!chitsuk nuatnakminiaiti tura nuikia tsanirmatsui. ^4Nunisrumek atumsha, yatsuru, Kristu Ayashi muchitmari ajasu asarum akupkamu emettachmin jaka aintsarum ajasuitrume. Turakrum Kristujai nuatnaikiatin aintsarum ankantaitrume. Niisha jakamunmaya nantakniuiti. Yamaikia Kristunu ajasu asar Niijiai tsaninkiar Yus wakeramu penker Turatniuitji. ^5Yaunchu wakerutai umirniuyaj nui akupkamu EnentA!imtusar nuna nankaamas yajauchia nu wakerimji tura JA!katniunam juramkimji. ^6Antsu yamaikia akupkamu emettachmin jaka asar ankant ajasuitji. Turunar akupkamu yaunchu aarma nu iniaisar yamaikia Yusa Wakanijiai Tsaniakur yamaram iwiaakmajai penker wekasamniaitji. ^7 Nunisaitkiuinkia "Akupkamu yajauchiiti" ?titiajiash? AtsA!. Wari, akupkamuka tunaan ti paant awajeawai. Akupkamu "Chikichna wakerukaip" TA!chakuinkia wakerukchaajai. ^8Tura nu akupkamun EnentA!imtakui winia EnentA!irui TunA!a ana nu Ashi yajauchin ti wakerumtikrimiayi. Kame akupkamu atsakui tunaan ti EnentA!imtichaintjai. ^9Yaunchu akupkamun nekachkun NA!nkamsanak EnentA!imniuyajai. Tura akupkamun nekaan tunaan nekaamjai tura jaka aintsanak ajasjai. ^10Tuma asamtai akupkamujai penker wekasatniuitiatan umirkatniun tujintiakui aya JA!katniunam jurukni. ^11Kame TunA!a wakerutainkia nu akupkamujai anankrua penker iwiaaku pujustinian surutsuk nu akupkamujai JA!katniunam jurukmiayi. ^12Tuma asamtai akupkamuka Yusna asa ti penkeraiti. Yajauchichuiti. ^13Nuikia ?penkera nu JA!katniunam Jurawak? AtsA!. Antsu TunA!a wakeruktin JA!katniunam jurukmiayi. Nuna tura asa TunA!a ImiA! yajauchia nu nekaamniaiti. Tura TunA!a wakerutai penker akupkamujai JA!katniunam jurukmiatai, nujai Yus "TunA!a wakerutai ImiA! yajauchiiti" tusa paant awajsamiayi. ^14 Akupkamuka Yusnaiti. Nu paant nekaji. Antsu wikia ayashna nuna wakerakun tunaan umireajai. ^15Kame Turajna nuna itiurchat EnentA!imtajai. Penker Turatniun wakeraj nuna Turatsjai. Antsu nakitiaj nuna nekaska Turiniaitjai. ^16Akupkamu penkeran nekaan umirkatniun wakerajai. Turayatnak umirchaitjai. ^17Tuma asamtai Wichaitjai tunaan wakerakun Turajna nuka. Antsu winia EnentA!irui TunA!a wakerutai PujA! asa nu Turumtikriniaiti. ^18Yaunchu EnentA!imtai winia EnentA!irui pujana nu penke yajauchiiti. Nuna ti paant nekajai. Tuma asamtai penker Turatniun wakerayatnak penke tujintiajai. ^19Penker Turatniun wakerayatnak Turatsjai. Antsu tunaan nakitiaj nuna Turajai. ^20Nu asamtai nakitiaj nuna Turakun Wichaitjai antsu winia EnentA!irui TunA!a wakerutai pujana nu Turiniaiti. ^21Junisaiti. Penker Turatniun wakerakun aya tunaan inkiuajai. ^22Nekas EnentA!ijiai Yusa akupkamurin wakerajai. ^23Tumai yaunchu EnentA!imtai winia EnentA!irui pujurtak nupettawai tura nekas wakeraj nuna akirturui. ^24Maa, ti waitiajai. Ju ayash wakeramujai JA!katniunmaya ?yaki uwemtikrurat? ^25Yuska ii Uuntri Jesukristujai Turutmamniaitji. Tuma asamtai Yusan ti yuminkiajai. Ayu. Winia EnentA!irjai Yus akupkamun umirniuitjai. Antsu winia ayashrujai tunaan umireajai. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 Jesukristujai tsaninkiarun Yuska "tunaan Turawar JA!katniunam wemin ainiawai" tatsui. Nu shuar ni ayashi wakerana nuna umirtsuk Yusa Wakani wakerana nuna umirainiawai. ^2Jesukristujai tsaninkiu asakrin Yusa Wakani nekas iwiaaku awajtamsaitji. Tuma asamtai TunA!a Turatniunmaya tura JA!katniunmayasha ankant ajasuitji. ^3Ayash wakerutainkia, wi akupkamun EnentA!imtakui, nuna nankaamas tunaan wakerumtikrimiayi. Tuma asamtai akupkamuka YA!inkiachminiuyi. Antsu akupkamu tujinkiamia nuna Yus Turaiti. Ni Uchirin ayashtin awajas tunaan jarukat tusa akupkamiayi. Tura nujai ayash TunA!a wakeramun nupetkamiayi. ^4Turamtai ii yamaikia ayash wakerana nu umirtsuk tura Yusa Wakani wakeramu Turar akupkamu tana nu umirniuitji. ^5Ayash wakeramun umirainia nu, ayashnia nunak EnentA!imtuiniawai. Antsu Yusa Wakani wakeramun PA!chinia nuka Yusnan EnentA!imtuiniawai. ^6Ayashnia nuna EnentA!imtuinia Nu shuar JA!katniunam wenawai. Antsu Yusnan EnentA!imtuinia nuka Yusjai shiir nawamnaikiar tuke pujusartatui. ^7Aya ayash wakeramun EnentA!imtuinia Nu shuar Yusa nemasri ainiawai. Yus akupeamun nakitiainia A!sar ni taman umirkatniun penke jeainiatsui. ^8Tuma asamtai shuar ni Ayashi wakeramuri warareakka Yusan shiir awajsachminiaiti. ^9Tura A!tumka ayash wakeramu umirtsuk tura Yusa Wakani pujurtamkurmin ni wakeramu EnentA!imtiniaitrume. Ashi shuar Kristurtin ainia nu ni Wakanin takaku ainiawai. Takakchaitkiunka nuikia Kristunuchuiti. ^10 Tura Kristu atumin pujurtamkurminkia Atumi ayashi tunaajai jakamnia ain Yus "penkeraitme" Turamu asamtai Atumi Wakaninkia nekas tuke iwiaakuiti. ^11Yus Jesukristun jakan iniantkimiayi. Tuma asamtai ni Wakani Atumi EnentA!in pujurtamkurminkia Jesusan iniantkimia Nunisan nu Wakanjai yamaram iwiaakmajai iniantamkittiarme. ^12Tuma asamtai, yatsuru, ayash wakeramu penke umirkashtiniaitji. ^13Ayash wakeramu umirniuitkiurmeka jakattarme. Antsu Yusa Wakani pujurtamkurmin ayash wakeramu nupetkarmeka penker wekasarum nekas iwiaaku A!tatrume. ^14Ashi shuar Yusa Wakani timiajai metek wekainia nu, nu shuar nekas Yusa Uchirinti. ^15Yusa Wakani iin pujurtamkurin Yusa Uchiri ajasar sapijmiatsuk Yusai weamkar "Aparu" Timimniaitji. ^16Nu Wakan "nekas Yusa Uchirinme" ii EnentA!in Turamji. ^17 Tura ni Uchiri ajasu asakrin Yus Timia Nunisan Ashi Niiniun suramsattaji. Kristun Ashi susattana Nunisan incha suramsattaji. YamA!i Kristunu takaakur WA!itiakrikia ukunam Kristujai metek ti shiir awajnastatji. ^18Maa, YamA!i ti WA!itiakrisha ukunmanka nayaimpiniam ti shiir pujakur nu WA!itsamu kajinmatkittiaji. ^19Tsawant jeamtai Yus Ashi ni shuarin Niijiai metek ti shiir awajsartatui. Nuin nekas Yusa Uchiri ainia nu ti paant nekanattawai. Nu tsawantan WA!inkiatniun Ashi Yus najanamu irunna nu ti NA!kainiawai. ^20Ashi Yus najanamia nuna YA!mankamtaik ti penker najanamiayi. Turasha yajauch ajasmiayi. Nusha Ni neaskeka Turunachmiayi. Antsu Yus ukunam ataksha iwiarnartin Ati tusa TunA!a wayamunam yajauch ajasat tusa tsankatkamiayi. Tuma asamtai iwiarnartin tsawantan NA!kawai. ^21Nu tsawantai Ashi Yus najanamu emesnartinniumia uwemprartatui. Tura Ashi Yus najanamuka shuar Yusa Uchiri ajasarua nujai metek shiir awajnasar ankant ajasartatui. ^22Yamaisha Ashi Yus najanamu ainia nu, nuwa jatema WA!itia nunis ti WA!itiainiawai. ^23Yus najanamuka Ashi WA!itiainiawai. Iisha Yusa Wakani takakiatar ti WA!itiaji. Tura Yusa Wakani takakkur Ashi Yus suramsattajnia nu nekaji achiktin. Tuma asar nekas Yusa Uchiri paant awajnastin tsawant NA!kaji. Nuisha ii Ayashisha ankant awajnastatui. ^24Nu tuke EnentA!imtuki weakur takamtsuk uwemprattaji. YamA!i nu WA!inchiatar tuke NA!kaji. Wari, ?WA!injinia nu NA!kajik? ^25Tuma asar tuke waincha asar katsuntrar NA!kaji. ^26 Nu arantcha ii kakarmachu nekapeakrin Yusa Wakani YA!inmaji. Kame Yus A!ujsatniusha nekachkurin iin YA!inmaji. ?Wari seattaj~i tura itiur seatjik? Nu nekatsji. Tura itiurchat pujakur ti WA!itiakrincha Yusa Wakani iin A!ujturmaji. ^27Tura Yus ii EnentA!in EnentA!imtaj nuna nekaiti. Tuma asa ni shuari asakrin ni Wakani ni wakeramujai metek seatramkurin A!ntawai. ^28Yus anea asakrin Ashi nankaatamjinia nujai Yus pujurtamji. Tura nujai penker awajtamji. Nu paant nekaji. Tura Ni wakerimia Nunisan Ni shuar awajtamsaitji. ^29 YA!mankamtaiknumia iin nekarmak ni Uchiri Jesukristujai metek ajasat tusa achirmakmiaji. Nujai Yusa Uchiri Untsuri ajasji. Tura Kristu ii iwiairinti. ^30Tura Yus achikmia nuna Niiniu awajsamiayi. Tura nu shuaran "penkeraitrume" Timiayi. Tura ti shiir awajsamiayi. ^31 Wats, nuikia Yus iin YA!inmakrin ?yaki iin nupettamkattaj~i? ^32Ni Uchirincha suritramkachmiaji antsu iin jarutramkat tusa akupturmakmiaji. Tura asa ni Uchirijiai metek ti shiira nuna Ashi suramsashtatjik. ^33Yus achikmia Nu shuaran ?yaki sumamtikiat? Yus Apaka "penkeraitrume" tiniu asa penke Turashtatui. ^34Tura ?yaki "jinium ApenA!ti" titi? Wari, Kristu penke Turashtatui. Antsu nu shuaran jarukmiayi. Tura nantaki Yusa untsuurini ekemas iin A!ujturmaji. ^35Kristu ti anenma asakrin iin akantamkitin atsawai. WA!itiakrisha, itiurchat inkiuakrisha, shuar aintramkurnisha, tsukamakrisha, entsatai atsakuisha, Tsuumainjaisha, tura mantamnakrisha, nujai "Kristu anentsui" Tichamniaitji. Nuka Kristu anenkrattairiya akantamkitin jeatsui. ^36Yus-Papniumsha Junis aarmaiti: "Amee-shuar asar tuke mantamnatin pujaji. Murik MA!atniua aintsan EnentA!imturmaji." Tu aarmaiti. ^37Tuma ain Kristu iin anenma asakrin Niijiai ti nupetmakuitji. ^38Kristu anenkrattairiya akantamkitin penke atsawai. Nuna ti paant nekajai. JA!katniusha, iwiaakmasha, nayaimpinmaya suntarsha, Ashi nayaimpinmasha tura nunkanmasha akupin ainia nusha, YamA!i irunna nusha, ukunam A!tatna nusha, ^39Yaki irunna nusha, NunkA! irunna nusha, kame Ashi Yus najanmu irunna nusha Yusa anenkrattairiya penke akantamkichminiaitji. Yusa anenkrattaisha ii Uuntri Jesukristu Turunamujai paant wainji. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 YamA!i TA!jana nu Kristu shuari asan ImiA! nekasan WA!itrutsuk TA!jai. Winia EnentA!irsha tura Yusa Wakanisha "nekas tawai" turutainiawai. ^2Israer-shuaran waitnentakun ti kuntuts EnentA!imjai. ^3Wiishuar ainiakui Kristunmaya kanakin yuminnaraintjai nujai Wiishuaran YA!inminiaitkiunka. ^4Israer WeeA! shuar ainiawai. Tura ni Uchiria ainis Yus achikiaruiti. Yusa wincharisha niijiai pujumiayi. Yaunchu Chicham ni weatrijiai iwiaramuncha tura Muisais akupkamuncha susamiayi. Tura Yusa Jeen Niin shiir awajsatniun jintintiamiayi. Tura ukunam shiir tsankatkattana nunasha ujakmiayi. ^5Ni Weatriin Yusan ti penker EnentA!imtin irunmiayi. Kristusha aents ajas Nu shuarnum akiiniamiayi. Kristuka Uunt Yus asa tura Ashi akupin asa Ninki tuke shiir AwA!jnasti. Nunisan Ati. ^6 Kame Yus Ashi Nii timia nuna Israer-shuaran Susachmataisha nujai "Yus timia nu uminkiachuiti" Tichamniaiti. Antsu junis EnentA!impratniuiti: Ashi Israer WeeA! ainiayatan Yusjai iismaka Ashi nekas Israer-shuar ainiatsui. ^7Nunisan ApraA!m WeeA! shuarsha Ashi nekas ni shuar ainiatsui. Iis, Yus ApraA!man Timiayi "Aya Isak pampanma amee shuarum A!rtatui." ^8Nujai PA!antaiti. Shuar aya Apraam WeeA! akiinia asa Yus timian WA!inkiashtiniaiti. Antsu Yus timiajai metek akiinia nu nekas ApraA!m WeeA! shuar ainiak Yus timian wainkiattawai. ^9Kame Yus ApraA!man Timia nu Juiti: "Tsawant jeamtai jeartiatjame, tura ame nuwem Sara uchin takustatui." Tu Timiayi. ^10Nu arantcha, ii weatri Isaka nuwe Ripikia jimiampramiayi. ^11 ^12 ^13Nu uchisha akiiniainiatsain penkernasha tura yajauchincha Turuiniatsain Yus Ripikian Timiayi: "Iwiairia nu ni patain umirkattawai." Ataksha Nunisan Yus ni Papiriin chichak "Jakupan aneakun Esaun nakitramjai" Timiayi. Nujainkia PA!antaiti. Yus wakerak aya ni EnentA!ijiain shuaran achikminiaiti. Nu shuar Turunamu EnentA!imtutsuk Turamniaiti. ^14 Turiniaitkiui "Yus penkerchaiti" ?titiajiash? AtsA!. ^15Yus Muisaisan Junis Timiayi: "Wi wakerajna nunak waitnentrattajai." ^16Tuma asamtai shuar ti wakerakuisha tura kakaram takaakuisha aya nujai Yus waitnentatsui. Antsu aya Ni EnentA!ijiain wakerak waitnentawai. ^17Ataksha Yus-Papininum tawai "Yus Ejiptu nunka akupniurin Timiayi "Amijiai Ashi nunkanam winia kakarmarun nekaawarat tusan uunt akupniun awajsamjame" Timiayi" tawai. ^18Tuma asamtai Yus Nii wakera nuna waitnentawai. Turasha Ejiptu akupniurin Turamia Nunisan Nii wakera Nu shuaran EnentA!in KA!tsuram awajtawai. ^19Tura "Nunisaitkiuinkia ?urukamtai shuaran Yus Sumamtikia? turutchatapash. Nii wakerakuinkia ?itiurkattajik?" turutchatapash. ^20Wari, aents asam Yusjai ?tunaiminkiaitiam? Nuwa pininkian NA!jankui Nuweka "?urukamtai Junis najatam?" Timinkiait. ^21Nuwa wakerakka nu nuwejai amamkuncha tura yukunnasha NushA!a takakmastinian mai najanachminkait. ^22Yajauch shuar ti AsutiA!tin ainiak emesnartinnium wetin ainiawai. Yus nu shuaran AsutiA! ni kakarmarin iniaktustaj tayat ti katsuntramiayi. ^23Tura katsunteak ni anenkrattairin iniakmasmiayi. Nu arant nuikia iin waitnentramak Shiir enentaijiai penker awajtamkur ni anenkrattairi ti paantchakait. Nekas Shiir enentaijiai penker ajasat tusa yaunchu iwiartampramiaji. ^24Tura incha, Israer-shuarnumiasha Israer-shuarchanumiasha, ni shuari ajasat tusa achirmakmiaji. ^25 Nunisan yaunchu Yusnan etserin Useas Yus-Papinium tawai: "Wiishuarchan Wiishuar awajsattajai. Aneachmancha aneamu awajsattajai. ^26Tura Yus "Wiishuarchaitrume" Timia Nu shuaran "Nekas iwiaaku Yusa Uchiriniuitrume" ukunam Titiatui." Tu aarmaiti. ^27Antsu Isayas Israer-shuaran PA!chis Timiayi: "Israer WeeA! ti nankaamas Untsuri ainiayat penke ishichik uwemprartatui. ^28Kame Yus yajauchin akupkataj timia nuna takamtsuk WA!rik umiktatui." ^29Nunisan Isayas ataksha tawai: "Ashi akupeana Nu Yus iin waitnentramachkurninkia Sutuma peprusha Kumura peprusha takamtsuk JA!karmia Nunisan JA!kaaji." ^30 WA!tsek, Israer-shuarcha, Yus iisam ni Turamurijiai "penkeraitji" tu EnentA!imtumainiachunak, Yuska, Nii EnentA!imtusam,"penkeraitrume" Timiayi. ^31Antsu Israer-shuarka penker akupkamun umiktinian wakeruiniayatan tujintiainiakui nujai penker ajastinian tujinkiarmiayi. ^32?Urukamtai tujinkiarma? Yusan EnentA!imtutsuk aya ni penker Turamujai penker ajastinian EnentA!imtuiniak tujinkiarmiayi. Kristun EnentA!imtustinian nakitiainiak shuar kankapen awankemtuktinia Nunisan iniararmai. ^33Tura kaya tukumkar iniarchamniakait. Nu asamtai Yus-Papinium Kristun pachis Timiayi: ""Seun peprunam kayan ikiuajai, tawai Yus. Nu kayanam Israer-shuar tukumkar iniarartatui. Antsu Niin shiir EnentA!imtuinia Nu shuar natsaarchartatui" tawai." Tu aarmaiti. __________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 Yatsuru, Israer-shuar uwemprarat tusan ti wakerakun Yusan A!ujtajai. ^2Maa, uwempratniun nekachiatan Yusan shiir awajsatniun ti wakeruiniawai. ^3Tumaitiat ShuA!ran Yus penker awajsatniun nekachu A!sar aya ni penker Turamujain penker ajastinian wakeruiniawai. Tuma A!sar Yus penker EnentA!imtamujai penker ajastinian jeacharai. ^4Aya Kristu EnentA!imtamujai penker ajastin asamtai akupkamu umirkatniujai penker ajastin A!ntraiti. ^5Akupkamujai penker ajastinian pachis Muisais Timiayi: "Nuna takamtsuk umirniuka nujai penker pujustatui." Tu aarmaiti. ^6Antsu Kristun EnentA!imtus penker pujustinian pachis shuar juna Timiniaiti: "Ti itiurchata ainis "?Yaki nayaimpiniam waka Kristun itiarat~i?" tiirap," tawai. ^7Tura ?Yaki jakamunam we Kristun iniantkit?" tiirap" tawai. ^8Tura junasha tawai: "Yus-Chicham Yupichuch umirkamniaiti. Aya EnentA!imjai EnentA!imtakum wenumjai ujaktiniaitme." Nu Chicham "Yus EnentA!imtustiniaiti" tawai. Nu Chicham tuke etsereaj Nuiti. ^9Yus Jesusan jakan iniantkimia nu EnentA!imtakum tura wenumjai "Jesus winia Uuntruiti" takum uwemprattame. ^10Kame Kristu EnentA!imtakmin Yus "penkeraitme" turamtatui NuyA! wenumjai "Jesukristun EnentA!imtajai" TA!kum uwemprattame. ^11Ataksha Yus-Papinium tawai: "Niin shiir EnentA!imtuinia Nu shuar natsaarchartatui." ^12 Tuma asamtai Ashi shuar, Israertisha Israerchasha, mai metek Yusan shiir EnentA!imtuinia nuna Yus ti aneak Ashi penkeran Suawai. Tura Ashi metek ni Uuntrinti. ^13Nu arantcha "Ashi shuar Uuntan A!ujea nu uwemprattawai" YA!unchu Kristunun tu aatramuiti. ^14Tura Kristun EnentA!imtuiniachusha ?itiurak Niin A!ujsarat? Tura Kristun nekainiachusha ?itiurak Niin EnentA!imtusarat? Tura Yus-Chicham ujaachmasha ?itiurak nekaawarat? Shuar Yus-Chichaman ujaktiniaiti. ^15Tura akupkachmasha ?itiurak Yus-Chichaman ujakarat? Tura shuar Yus-Chichaman etserkataj tusa weana nuna Yus-Papinium tawai: "Shuar Yusa Shiir Chichamen etserki weana nu ti Shiirchakait." ^16Tura Ashi shuar uwempratin chichaman A!ntuiniayatan umirainiatsui. Isayassha yaunchu aak Timiayi: "UuntA!, ?yaki ii etserman antukaruit?" ^17PaantchakA!it. Kristu Turamu ujakam antuktiniaiti. Tura antukar Kristun shiir EnentA!imtustiniaiti. ^18Tura ?Israer-shuar Yus-Chichaman antukcharu A!saran Yusan EnentA!imtuscharma? AtsA!. Wari, Yus-Papi tawai: "Ashi nunkanam ni chichame antunkaiti." ^19Tura "Israer-shuar nu chichaman antukariat ?paant nekaawarmaashi?" inintrusminiaiti. Tura nekas nekaawarmai. Tuma asamtai Muisais tawai: "Israer-shuarchan nekachu ainiana nuna shiir awajeakun akajkattajrume." ^20NuyA! Isayas ashamtsuk aarmiayi: "Eatkacharua nu WA!itkiarmiayi. Inintruiniatsain wantintiukmiajai." ^21Tura Israer-shuaran A!ujmatuk Timiayi: "Tuke iniaitsuk Winin winiarti tusan nu shuaran Untsuajai. Tura nakitrurar umirtuiniatsui." __________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Tura Israer-shuar Yusan umiiniachkui ?Yus niin iniaisaashit? Penkea. Wari, wi Israer-shuarchakaitiaj. Wi ApraA!msha tura Pinjamin WeeA! akiiniachukaitiaj. ^2YA!mankamtaikniumia Yus Israer-shuaran ni shuar arti tusa achikiu asa yamaikia iniaisashtatui. Ti yaunchu Yusnan etserin Erias Israer-shuaran pachis Yusan A!ujtak Timiayi: ^3"Uuntru, naman awasar Yus Sutaincha mash saakiarai. Aminiun etserniuncha mash MA!awarai. Tura wiki juakjai. Tura winiasha "mantuatai" turutainiawai." Tu A!ujsamiayi. ^4Tura Yus ayak Timiayi "Siati mir (7000) aishmankan Israer-shuarnumia apujtumsaruitjai. Nu shuar A!ntar-yus PA!aran tikishmatrachu ainiawai" Timiayi Yus. ^5Nunisan yamaisha Yus ti waitnentainia asa Ashi Israer-shuarnumia ni shuarin achikiuiti. ^6Yus ni EnentA!ijiain waitnentak Turaiti. Nu shuar penker tura asamtai waitnentatsui. Yus aya penkernak waitnentakka nuikia waitnenkratchainti. ^7Ayu. Nuikia Ashi Israer-shuar penkeran eakaru ain aya Yus achikmia Nu shuar wainkiarmiayi. Antsu ni achikchamuka nuna nankaamas nekaachmin ajasar kusurua Nunin awajnasarmiayi. ^8Yus-Chichamsha Nunisan tawai: "Yus EnentA!imchatai EnentA!in Susarmiayi. WA!inmashtai jiincha tura A!ntushtai Kuishniasha Susarmiayi. Yamaisha Nuniskete." ^9Tawitcha yaunchu aak Timiayi: "Tuke TunA!a Turin A!sar namperan najanainiaksha achinkiar ti AsutniA!warti. ^10Ni EnentA!in kusurarti tura wainmakcharti. Itiurchat ana nusha, KA!arak kijinia aintsan, tuke AentskatA!." Tu aarmiayi. ^11Watsek, Israer-shuar KayA! tukumkar ?tuke iniaararuk ainia? AtsA!. Antsu Israer-shuar umirkachmajai Israer-shuarcha yamaikia uwempratin jeainiawai. Nujai Israer-shuarsha nujai metek uwempratniun EnentA!imsartatui. ^12Israer-shuar umirkachmajai Ashi shuar, Israercha ainia nusha, uwempramnia ajasarmiayi. Nuna nankaamas Israer-shuar atak Yusan EnentA!imtuiniak uwemprarmatai nujai Ashi shuar ti penker ajasartatui. ^13Israer-shuarchatirmea, atumin uwempratin chichaman etserkatniun Yus akupkamu asan nu takatan ti takaajai. ^14Nuna Turakun A!tum uwemprarmena Nunisan niisha, Wiishuar ainia nu, nuna iisar uwemprarat tusan wakerajai. ^15Kame Israer-shuaran iniaisamujai Ashi shuar Yusjai shiir nawamnaikiarmatainkia nuikia atak niin achikmajai jakamunmaya nantaktinia aintsan ti shiir A!tatui. ^16Emka apatuk ana nu Yus Suakur yuminsamuitkiunka nuikia Ashi apatkunam Yus yuminsamuiti. Nunisan Numi kankape penkeraitkiunka numi takamtsuk penkeraiti. ^17Yuska Chikich Chikich Israer-shuaran, Numi kanawen tsupik ajapniua ainis, iniaisamiayi. Tura NuyA! atumin NiishA!a numinmaya A!rumnin nu numiniam anujtamkamarme. Nujai penker numijiai Tsaninkrum nu kakarmajai iwiaakrume. ^18Tura kanawe tsupikmajai nankaamantu EnentA!imtumasaip. Wari, ame kakarmarmijiai numi wajatsui antsu ni kakarmarijiai iwiaakme. ^19"Turasha wi anujnaktinian kanawen tsupikchamka" Tichainmeash. ^20Nekasaiti, Tumaitiat niisha Yusan EnentA!imtuiniachu A!sar tsupinkiarmiayi. Atumsha aya Yus nekas EnentA!imta asam anujnakuitme. Tuma asamtai nankaamantu EnentA!imtumatsuk aya anearta. ^21Yus nekas kanawe penkercha Turawarun tsupikkia PA!chitsuk amincha tsupirmakchamniakait. ^22Iista, Yus atumjai ti TsA!nkaiti tura Israer-shuar umichua nuna ti wari asutiaiti. Tura penker WA!inmamkata. Yus tuke nekas EnentA!imtachkurminkia atumniasha PA!chitsuk tsupirmaktatrume. ^23Nunisan Israer-shuar ataksha Yusan EnentA!imtuiniakui PA!chitsuk ataksha anujkachminkait. Nekas Turattawai. ^24Turam Israer-shuarcha asam NiishA!a numinmaya tsupikiar penke numiniam anujnakuitrume. Nuna tura asa nekas ni kanawe tsupikia ajapamun PA!chitsuk atak anujkamniaiti. ^25Yatsuru, nankaamantu EnentA!imtumarairum tusan yaunchu nekaachman ujaajrume. Juiti: Israer-shuarnumianka Chikich Chikich Yusan nekas EnentA!imtustinian nakitiainiawai. Tura aya Israer-shuarchasha Yus-shuar ajasarat tusa Turunamiayi. ^26Tura Israer-shuarchasha ti Untsuri Yus-shuar ajasarmatai NuyA! Israer-shuarsha Ashi uwemprartatui. Tuma asamtai Yus-Papi tawai: "Seunnumia Uwemtikkiartin TA!tatui. Israernumia tunaan AsakA!trattawai. ^27Ju Chichamnasha niijiai najanattajai: ni tunaarin asakturtatjai." ^28Uwempratin chicham atumsha nekaatarum tusa Israer-shuaran Yus ni nemasri awajsaruiti. Tura yaunchu ni weatrin achikiu asa nincha tuke anenawai. ^29Kame Yus AmA!a nuna ataksha ataatsui. ShuA!ran achiksha atak iniaiyatsui. ^30Atumka yaunchu Yus umirchauyarme. Tura yamaikia Israer-shuar umirainiachkui Yus atumin waitnentramarme. ^31Nunisan nii yamaikia Yusan umirainiatsui. Tura atumin waitnentrampramarum Nunisan nincha waitnentrattawai. ^32Nujai Ashi metek sumamtikiak metek waitnentrar uwemtikrattawai. ^33 Maa, Yus ImiA! shiirchakait. Ti nekachukait. Ni Turamu penke nekaachminiaitji. ^34"Uunt Yus EnentA!immian ?yaki neka? Tura ?ya Niin unuiniaruit. ^35Yaki Niin penkeran susa shiira nujai yapajniuit?" Tu aarmaiti. ^36Ashi najanamu ainia nu Yus najanamu ainiak Niiniu ainiawai. Tura Niin shiir awajsatniun najanawarma ainiawai. Yus tuke iniaitsuk shiir AwA!jnA!sti. Nunisan Ati. __________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 Atumsha Yus-shuar A!rumna nu, atumek Yusai surumaktarum. Yus ti anenma asakrumin nuna seajrume. Yaunchu Israer-shuar ni waakarin maa Yusan suu A!rmiayi. Atumsha Nunisrumek iwiaaku A!rumna nuin Nii Turutataj taku Turutati tusarum tuke EnentA!ijiai Yusai tsankamaktarum. Yusai iisam ti shiir Ati tusarum Turatarum. Nu Turakrumka PA!tatkechu antsu ti nekas EnentA!imjai Yus shiir awajin A!tatrume. ^2Chikich shuar aya Ju nunkanmaya ana nuna EnentA!imtusar wekainiawai. Tura A!tumka nu Turawairap. Antsu Yus winia EnentA!immiarun yapajtiurat tusarum tsankatkatarum. Nu Turakrumka Yus wakera nu nekaattarme. Ni wakeramusha yajauchichuiti antsu ImiA! nekas penkeraiti. ^3Yus winia waitnentrak akatar akuptuku asamtai juna TA!jarme. Atumek Wikitiajtai tu EnentA!imtumatsuk jeamna nujai metek EnentA!imtumasta. Yus EnentA!imta asakmin takastinian suramsana nujai apatkam nekaamata. ^4Ii ayashi chikichkiitiat ii muchitmari Untsuriinti. Tura metekrak MuchitiA!iniatsui. ^5Nunisrik iisha, Yus-shuarti, Ayashi muchitmariya aintsarik Untsuriitiatar chikichik ayashtinia aintsar takaaji. Nusha Kristujai tsaninkiu asar aitkiamuitji. Turamu asar nuamtak atsumnaiyaji. ^6Ii Turatniun Yus NushA!a NushA!a Suramji Nii wakera nujai metek. Wats, Yus A!min suramsamna nu Turatniuitme. Yus ni chichamen etserkatniun suramsaitkiuinkia Yus EnentA!imtakum unuimiarmam nujai metek etserkata. ^7Chikich shuar YA!intinian Yus suramsaitkiuinkia nekas EnentA!imjai YA!intA!. Unuiniartiniaitkiumka yawetsuk unuiniarta. ^8Chikich shuar IkiakA!rtiniaitkiumka nekas penker IkiakA!rta. Susatniuitkiumka shiir EnentA!ijiai ementutsuk Susarta. Shuaran WA!inin Ati tusa Yus apujtamsaitkiuinkia ti EnentA!imsam TuratA!. Tura shuar itiurchat pujuinia nu YA!intinian Yus suramsaitkiuinkia shiir EnentA!imsam TuratA!. ^9Nekas EnentA!ijiai mai anenai ajatarum. Yajauch nakitrarum penkera nu Turatarum. ^10Nuamtak yachi asarum Nunisrum mai anenai ajatarum. Chikich wijiai nankaamas uuntaiti tu EnentA!imtunaistarum. ^11Nakittsuk kakaram ajasrum Ashi EnentA!imjai ii Uuntri wakera nu Turatarum. ^12Ukunam Yus tsankatramkattajnia nu EnentA!imtusrum warastarum. WA!itiakrumsha katsuntratarum. Tuke iniaitsuk Ashi Turunamujai Yus A!ujsatarum. ^13Yus-shuar atsumainia nujai YA!intarum. Irarsha penker itiaatarum. ^14Yajauch awajtamainia nu shiir awajsatarum. Yus yajauch yumintsuk nu shuaran penker Turawarat tusarum seattiarum. ^15Warainia nujai warastarum. Kuntuts pujuinia nujaisha uuttiarum. ^16Chikichik EnentA!ijiai metekrak shiir EnentA!imtunaitiarum. Nankaamantu EnentA!imtumasairap. Antsu peejchach ajastarum. "Ti nekajai" tu EnentA!imtumasairap. ^17Shuar A!min yajauch awajtamkuisha nincha yapajkiataj tu EnentA!imsA!ip. Aents iisam penker A!minia nu amesha tuke TuratA!. ^18Ame jeamna nujai Ashi shuarjai nawamnaikiam wekasata. ^19Yuska ni Papiriin juna aamtikramiayi: "Wiitjai tunaan AsutiA!tniun. Wisha yapajkiattajai" tawai Uunt Yus. Tuma asamtai yatsuru, kajertamkuisha atumsha yapajkiairap. Antsu yajauch awajtamkana nuna Yus Iisti. Yus AsutiA!ti. ^20Tura nu arantcha tawai: "Ame nemasrum tsukamakuisha ayurata. Kitiamakuisha umartin susata. Nu Turakum penker ajachua nu iniatsaartatme." ^21Yajauch nupettamkain. Antsu penker Turakum yajauchia nu nupetkata. __________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Akupniunka Ashi shuar umirkatniuiti. Akupniuka Yus apujsamuiti. Yus apujsachma akupin atsawai. ^2Tuma asamtai shuar akupniun umirtsuna nu, Yus apujsamun umireachu asa nekas AsutniA!tniuiti. ^3Kame akupniuka penker shuar sapijmiakarat tusar apujsachma ainiawai. Antsu yajauch shuar ashamkarat tusar apujsamu ainiawai. Nii ashamtsuk pujustin wakerakmeka penker TuratA!. Turakminkia akupin shiir EnentA!imturmartatui. ^4Yainmakat tusa Yus apujsamuiti. Antsu yajauch Turakmeka akupin nekas ashamkatniuitme. Wari, Yus A!ntar apujsachmaiti. TunA!a shuaran AsutiA!tniun Yus apujsaiti. ^5Nu asamtai akupin tuke umirkatniuiti. Aya AsutiuA!wain tusar umirkashtiniaitji. Antsu shiir EnentA!ijiai wekasatin umirkatniuiti. ^6Tuma asamtai Nunisan akupniun kuit Susatniua nu PA!chitsuk susatarum. Nu takatan pujursarat tusa Yus apujsaruiti. ^7 Ashi Turatniua nu Turatarum. Akiktiniaitkiumka PA!chitsuk akikta. Akupniusha uuntcha Ashi Nunisan irunna nusha shiir EnentA!imtikratarum. ^8Kuitjai tumashrintin airap. Antsu mai anenai tuke ajatarum. Chikich shuar aneakum niin penker Turattame. Turam Ashi akupkamu PA!chitsuk umirkattame. ^9Akupkamusha tawai: "Tsanirmawaip, mankartuawaip, kasamkaip, Chikich shuar tsanumpruraip, chikichna wakerutkaip" tawai. Tura nusha Ashi chikichik chichamjain Timiniaiti: "Ame ayashim aneam Nunismek Ashi shuar aneata." ^10Shuar Chikich shuaran aneakka yajauch awajsashtatui. Tuma asa akupkamun ti shiir umirkattawai. ^11 Ii YA!mankamtaik Yus nekas EnentA!imtusmiaj nui "Ii ti shiir ajasar tuke uwempratin ukunam A!tatui" tu EnentA!imprachmashiaj~i. Antsu yamaikia nu tsawant yuntumsamtai Ashi Turajnia nujai shintiarar EnentA!impratniuitji. ^12Tuke KA!shiitiat tsawaatemprai. Ii Uuntri Kristu Ju TunA!a nunkanam TA!tin ishichik ajasai. Tuma asamtai ii Turutairi kiritniua Nunisan yajauch Turutai ana nuka Turutsuk TsA!apninium penker wekasatin kakaram ajastai. ^13Turatniua nujai metek wekasatai. Tsawai wekaakur kiritniunam uumkar TunA!a Turutai Turashtai. Nampetsuk, yajauch warartsuk, tsanirmatsuk, jianaitsuk, tura kajernaitsuk aya penker Turatai. ^14Ii Uuntri Jesukristu Turamia Nunisrik Turatai. Tura ii Ayashi wakeramu umikiat tusar tsankatkashtiniaitji. __________________________________________________________________ Chapter 14 ^1 Shuar Yusan ishichik EnentA!imtana nu itiaatarum tura kakantrairap. ^2Iis, Chikichka Ashi yuamniaiti tuiniawai. Tura chikichcha, Yusnan awajirar, naman Yuashtiniaiti tuiniawai. ^3Tura Ashi Yua nuka namanken Yuatsna nuna wishikrashtiniaiti. Nunisan Ashi yucha nu Ashi yuun kakantrashtiniaiti. Wari, Nunaka Yus ni shuarin awajsachukait. ^4?Ameka timiataash penkeraitiam Chikich shuar kakantinia? Antsu ni uuntrin ni penker Turamuncha tura yajauch Turamuncha iischatniukait. EnentA!impratA!. Yus kakaram asa niin penker awajsamniaiti. ^5Chikichcha EnentA!impratai. Chikich shuar tsawantan achikiar "Ju tsawantai Yus nankaamas shiir awajsatniuiti" tuiniawai. Chikichcha Ashi tsawantan metek EnentA!imtuiniawai. Ayu, tura ni EnentA!imtamun nekas paant nekaatniuiti. ^6Chikichik tsawantan EnentA!imtakka Yusan shiir awajsatniun Turawai. Tura Ashi metekrak EnentA!imtakka Yusan shiir awajsataj tusa Turawai. Yurumkajaisha Ashi Yuana nu Yusan yuminkias shiir awajsataj tusa Turawai. Nunisan Ashi Yuatsna nusha Yusan yuminkias shiir awajsataj tusa Turawai. ^7Iikkia ii EnentA!ijiain iwiaaktsuji. Tura JA!akrisha ii EnentA!ijiain jaatsji. ^8Kame iwiaaku pujakrisha ii Uuntri Kristu shiir awajsatai tusar pujurji. Tura JA!akrisha tuke Niiniuitji. Nu asamtai iwiaaku pujakrisha tura jakarsha tuke Kristunuitji. ^9Kame jakancha iwiaakuncha Ashi ni Uuntri ajastaj tusa Kristu jaka nantakmiayi. ^10Tura ?urukamtai ame yatsum "yajauchiiti" tame. Urukamtai nakitiam? Wari, Ashi iikia ii Turamu paant awajnasat tusar Kristui naka wajastatji. ^11Nu asamtai Yus-Papinium tawai: "Wi nekas iwiaaku PujA! asan Ashi Wini tikishmatrurartatui. Tura Ashi "Yus asa tuke penker Turiniaiti" Turutiartatui" tawai." Tu aarmaiti. ^12Tuma asamtai iisha chikichik chikichik Ashi ii Turamu Yus paant ujakartatji. ^13Nu asamtai "yajauch Turiniaiti" tu A!ujmatnaisashtiniaitji. Antsu ii yachi tunaanum ajuarchatin ti EnentA!imturtiniaitji. ^14Jesukristu jintintiamu asan juna nekajai: Yus najanamuka penkerchaka atsawai. Ashi Turamniaitjai. Turasha shuar chichaak "Nu Turushtainti" TA!yat nuna Turakka niijiai tunaiti. ^15Tuma asamtai shuar chichartamuk "Nu Yuakminkia Yusjai penkerchaiti" tai, ame Yuakminkia nu shuar itiurchat EnentA!imsashtatuak. Tura niisha tunaanum iniaar menkakamniaiti. Nu shuar aneakum Turatsme. EnentA!impratA!. Aya ame yuamna nujain ame yatsum Kristu jarukmia nu EmenkA!kaip. ^16Tura "yuamniaitjai" TA!yatam wi Yuakui yajauch A!ujmatrusarain tusam iniaisata. ^17Kame Yus umirkatin YurumA!tniujaisha umartinjaisha EnentA!imtuschatniuiti. Antsu Yusa Wakanijiai shiir wekasar Yusjai tura shuarjai nawamnaikiar ti penker wekasatniuitji. ^18Ashi shuar Kristun Nunis umireakui Yussha tura Chikich shuarsha penker EnentA!imtuiniawai. ^19Nu asamtai tuke shiir pujusminia nu Turakur Yusjai kakaram ajastin YA!iniaiktai. ^20Yus iisam Ashi yuamniaitji. Antsu ame yuamna nujai Chikich shuar tunaanum ajuartin tunaiti. Tuma asamtai ame yuam nujai Yus nu shuara EnentA!in takarsamu emesraip. ^21Nu Turashtin nuikia naman Yuashtincha Karia umarchatniusha penkeraiti. Wari, Turushtaijiai ame YA!tsum itiurchat EnentA!imtikram tunaanum ajuarchatapash. Tura nu shuar Yusan nekas EnentA!imtuschamnia ajastatui. Nuka Atsuti. ^22Ame Yus nekas EnentA!imtakum Ashi Turamniaitkiumka Yusak wararsata. Shuar Yus iimmianum shiir EnentA!ijiai mash Turamnia nu nekas Shiiraiti. ^23Tura araantushim yua nuka Yusan shiir EnentA!imtutsuk yua asa sumamattawai. Kame Ashi Yus shiir EnentA!imtutsuk Turamu tunaiti. __________________________________________________________________ Chapter 15 ^1 Yusjai katsuaru A!jinia nu iik EnentA!imtumatsuk kakarmachu ainia nu YA!intiniaitji. ^2Chikich shuar wakeramu EnentA!imtustiniaitji. Tura Yusjai nu nankaamas shiir wekasatniun YA!inminiaitkiui Turatniuitji. ^3Kristusha ni wakeramun Turachmiayi. Antsu Yus-Chicham tana Nunisan chikichnan EnentA!imtusmiayi. Nu asamtai Yusan umirin asa WA!itiak timia nu aarmaiti: "Amin katsekramainiak Winiaja katsekrukarmiayi." ^4Nunisan Ashi yaunchu Yus-Papinium aarma iin jintintramatniun aararmiayi. Nujai atsantamkurin shiir WA!inkiattajnia nuka katsuntrar NA!kastatji. ^5 Yus atsantamar katsuntratniun jintintramji. Tuma asa Jesukristu Turamia aintsan atumniasha chikichik EnentA!ijiai EnentA!imtunaisar pujustinian YA!inmakarti. ^6Nujai Ashi metekrak Yus shiir awajsattarme. Niisha ii Uuntri Jesukristuncha Aparinti. ^7 Tuma asamtai Chikich shuarjaisha shiir awajnaisatarum. Kristu Nunisan Yusan shiir awajsat tusa incha shiir awajtamsamiaji. ^8Juna tajai. Kristu Israer-shuaran YA!intaj tusa TA!miayi. Tura Yus ti yaunchu nuna weatrin "Turataj" timia nu uminkiat tusa TA!miayi. Nujai Yus timia nuna umikmia nu nekaamniaiti. ^9Tura nu arantcha Israer-shuarchasha Yus waitnentrartin A!sarmatai niin shiir awajsarat tusa TA!miayi. Tura Yus-Papisha tawai: "Amin kantamprakun Ashi shuarnum shiir awajsattajme." ^10Tura nu arantcha tawai: "Ashi nunkanmaya shuartiram Ashi Israer-shuar Yusna ainia nujai warastarum." ^11Tura ataksha tawai: "Ashi aents ii Uuntrin shiir awajsarti. Tura Ashi shuarsha Niin "Ti uuntaiti" Tiarti" tawai. ^12Isayassha aarmiayi: "Tawitia Apari Isai weatriya akupin akiinkiattawai. Niisha Ashi nunkan akupeakui Ashi shuar niiniak shiir EnentA!imtusartatui." Tu aarmaiti. ^13 Yus Ashi Shiiran suramsattakrin nu shiir NA!kaji. Tuma asamtai Nii nekas EnentA!imtakrumin warasa shiir pujustinian YamA!i suramsati. NuyA! Yusa Wakani kakarmarijiai ti shiir EnentA!ijiai katsuntrarum, nu NA!kastarum. ^14 Yatsuru, atumsha anenainiaitrume. Tura Ashi Yusna nekaarum nuamtak chicharnaikiatin nekarme. ^15Tuma ain kajinmatkiirum tusan ataksha ti paant aakun Ju EnentA!imtikeajrume. Yus winia waitnentrak ni Chichamen etserkat tusa akuptakui nuna aatjarme. ^16Kame Jesukristu Israer-shuarchanum Yusa shiir chichamen etserkat tusa akuptukuiti. Nuna Turakun Israer-shuarchan Yusa Wakanijiai shiir awajsamu A!sarmatai Yusai juiniajai. Tura Yussha shiir EnentA!ijiai itiainiawai. ^17 Jesukristu yaintiu asamtai Yusna takarsamaj nuna wararsamniaitjai. ^18Tura Chikich shuarjai Kristu Turamun pachischattajai. Aya wi chichasmajaisha tura wi Turamujaisha Israer-shuarchan Kristu umimtikiamia nunak A!ujmatsattajai. ^19Yusa Shiir Wakani kakarmarijiai aents tujintiamun Turan Ashi shuaran Jerusaren peprunam nankaman etserkin Iririkiu nunkanam ejekamjai. Kristu-chichaman Ashi nu nunkanam etserkaitjai. ^20Nuna Turakun Chikich shuar etserkachmanum Kristunun A!ntichu ainiamunam Uwempratin Chichaman etserkaitjai. Nujai Chikich takasmanum takarsachuitjai. ^21Yus-Papisha Nunisan tawai: "Chichaman penke antukcharuka nekaawartatui. Niin A!ujmatman anturkacharusha unuimiarartatui." ^22 Nuna pujuru asan iitjarum TA!yatan iichmajrume. ^23Tura yamaikia JuyA! takatrun umikian tura YA!unchusha tuke iitjarum tiniu asan ^24Ispania nukanam weakun iistatjarme. Tura Atumiin shiir irasan Ispanianam weakui atumsha yaintkiarum shiir akuptukchattarpash. ^25Tura yamaikia kuitjai Jerusarennumia Yus-shuaran YA!intaj tusan weajai. ^26Masetunianmaya shuarsha tura Akayanmaya shuarsha Kuitian irurar Jerusarennumia Yus-shuaran atsumainia nuna akuptuktai tuiniawai. ^27Ti wakeruiniak Turawarmiayi. Nu nekas Turashtinkiait. Israer-shuarnumia Yus-Chichaman antukaru A!sar yamaikia ni Kuitrijiai PA!chitsuk YA!inchatniukait. ^28Tuma asamtai Ju kuitian Susaran umiran nuikia Ispanianam weakun iiktiatjarme. ^29Tura nui winiakun Kristu Shiir Chichamen nujai shiir YA!intajrum tusan ejeetittiajrume. ^30 Yatsuru, ii Uuntri Jesukristunu asarum tura ni Wakani pujurtamkurmin anenia asarum Yus A!ujtursatarum. Nunisrum wijiai metek Yusna takastin yaintkiattarme. ^31Jutia nunkanmaya Israer-shuarnumia uwemtikrat tusarum Yus A!ujtursatarum. Tura Ju kuitian Juajna nunasha Jerusarennumia Yus-shuar shiir Achikiarti tusarum Yus A!ujtursatarum. ^32Nujai, Yus wakerakuinkia, penker Wampu EnentA!imsan warasan iittiajrume. ^33Yus ti shiir pujustinian Suana nu atumjai tsanin pujurtamsati. Nunisan Ati. __________________________________________________________________ Chapter 16 ^1 Ii umai Jepeka Senkrea peprunmaya Yus-shuaran YA!iniaiti. Ti penker Yus-shuaraiti. ^2Kristu NA!ariin shiir WA!inkiatarum. Nuamtak Yachi WA!inkiatniua Nunisrum WA!inkiatarum. Niisha chikichnasha tura winiasha ti penker WA!itin asamtai atumsha ni atsumamusha yaintarum. ^3Pirisirasha Akirasha wijiai metek Jesukristunun takasaru A!sar amikmaatainiajai. ^4Niisha winia uwemtikrurtai tusar JA!ninkiarmiayi. Tuma asamtai yuminkiniajai. Tura aya Wikichu antsu Ashi Israer-shuarchanumia Yus-shuar ainia nusha yuminkiniawai. ^5Nunisan Ashi Yus-shuar Pirisiran tura Akira jeen irunainia nusha amikmaatarum. Tura winia aneamu amikiur Epenetu amikmaatruatarum. Niisha Akaya nunkanam emka Kristun nekas EnentA!imtusmiayi. ^6Marisha, atumjai ti takasua nu amikmaatruatarum. ^7Tura Wii shuarsha Antrunikiusha Juniassha amikmaatruatarum. Niisha wijiai sepunam pujusarmai. Wijiai emka Kristun shiir EnentA!imtusar Chikich akatramujai nankaamas takasaru ainiawai. ^8Ampriassha Kristunam winia aneamu amikiur asamtai amikmaatruatarum. ^9Urpanujaisha Jesukristu Takatri tsaninniuitji. Niisha tura aneamu Estakissha amikmaatruatarum. ^10Apirissha amikmaatruatarum. Niisha Kristun ti shiir EnentA!imtamu ti PA!antaiti. Nunisan Aristupuru shuarsha amikmaatruatarum. ^11Wiishuar Erutiunsha tura Narsisu shuarsha Kristu shuari A!sarmatai amikmaatruawarta. ^12Tripiniasha tura Tripiusasha Yusnan takainia A!sarmatai amikmaatruatarum. Nunisan ii umai Pirsitia Yusnan ti takasu asamtai amikmaatruatarum. ^13Rupusha, nusha ti penker Yus-shuar, tura Nukurisha amikmaatruatarum. Niisha wijiai nekas winia nukurua Nunisaiti. ^14Asinkritiusha, Pirikiuntisha, Ermassha, Patrupassha, Ermessha, tura Ashi niijiai Yus-shuar ainia nu amikmaatruatarum. ^15Nunisan Jirurukusha, Juriasha, Nereusha, ni umaijiaisha, Urimpiassha, tura Ashi Yus-shuar niijiai pujuinia nu amikmaatruatarum. ^16NuA!mtaksha shiir aujnaisatarum. Ashi JuyA! Kristu shuari amikmaatmainiawai. ^17 Yatsuru, shuar NushA!a EnentA!imtuiniak Yus-shuaran akanainiak itiurchat awajenawai. Nu shuar WA!inkiarum kanaktiarum. Ni yajauch Turamu A!tum penker takastin unuimiarmena Nunischaiti. ^18Nu shuar ii Uuntri Jesukristunun takainiatsui. Antsu ni wakeramun uminiawai. Tura ti shiir chichasar nekachun anankenawai. ^19Atum umirma Ashi shuar nekainiakur ti waraaji. Yajauch Turutsuk aya penker Turatin EnentA!imsarum pujustarum. ^20Yus tuke shiir pujustinian amawa nu ti WA!rik uunt iwianchin nupetturmaktatui. Tura ii Uuntri Jesukristu shiir yainmakarti. ^21 Timiuteusha, wijiai takau, amikmaatmarme. Nunisan Rusiusha, Jasunsha, Susipatresha, mash Wiishuar ainia nu amikmaatmarme. ^22Wi, Tersiu asan, Papru chichamen ju papinium aateakun Kristu NA!ariin amikmaajrume. ^23KA!yusha amikmaatmarme. Ni jeen pujaji tura juisha Ashi Yus-shuar irunainiawai. Erastusha ju pepru Kuitrin WA!inniuiti. Niisha ii yachi KuA!rtujai amikmaatmarme. ^24Ii Uuntri Jesukristu ti shiir yainmakarti. Nunisan Ati. ^25 Watsek, Yus shiir awajsatai. Ninki nekas kakaram awajtamsamniaiti. Wi Uwempratin Chichamnum Jesukristunun etsereaj nujai ikiantamprattawai. Nu chicham YA!mankamtaiknumia nekaachmanak Yus yamaikia paant awajsaiti. ^26Yaunchu Yusnan etserin ni aarmanum nu chichaman etserkarmiayi. Tura yamaikia Yus wakerak Ashi nunkanmaya shuar Nii EnentA!imtusar umirkarat tusa nu Chichaman yamaikia paant awajsaiti. Yus amuutsuk tuke pujuwiti. ^27Yusak Ninki ti neka asa tura Jesukristu ti penker tura asamtai Ninki tuke shiir AwA!jnA!sti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ 1 Corinthians __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi PA!pruitjai, Jesukristu akatramu. Yus nuna wakerak, ni akatramuri Ati tusa anaitiukmai. Wi, ii yachi Sustinisjai, ju Papi akupeaji. ^2Ashi Yus-shuar Kurintiu peprunam iruntrumna nu ju Papi akupeaji. Atumka Jesukristujai tsaninkiu asarum yusna A!rume. Atumsha tura Ashi shuar Jesukristun EnentA!imtuiniana nunasha Yus ti penker awajsatniun Wakerawai.nincha incha Jesukristu mai metek Uuntrinti. ^3Yus ii Apari tura ii Uuntri Jesukristusha waitnentramainia A!sar yainmakarti imiatkinchanum tuke shiir pujustinian. ^4Yusan A!ujkun yuminsan atumin shiir EnentA!imtajrume. Jesukristujai tsaninkia pujakrumin Yus shiir EnentA!imturmawai. ^5Jesukristujai tsaninkia pujakrumin Yus atumin ti YA!inmawai Ashi penker ana nu EnentA!imtakrum tuke shiir chichastinian. ^6Kristu juna Turamniaiti Tichamkaj~i. Ashi yamaikia uminkiayi. ^7Tuma asamtai Ashi Yus Suramna nu atsumatsrume. Nu Turakrum ii Uuntri Jesukristu tatin tuke NA!karme. ^8Tura iniaitsuk tuke emettamattawai ii Uuntri Jesukristu TA!matai atumi tunaarin pachischatin. ^9Jesukristu ii Uuntrinti. Niijiai tsaninkia Pujusuk tusa Yus achirmakmarme. Tura Nii tana nuna tuke umiktatui. ^10 Yatsuru, ii Uuntri Jesukristu naari pachisan, seajrume metek EnentA!impratarum tusan. NiishA!a NiishA!a EnentA!imprairap antsu chikichik EnentA!ijiai metek EnentA!imsa pujustarum. ^11Atum yajauch chicharnaisarum pujarme. Krui shuari tu ujatkarmatai TA!jarme. ^12Kame Junis awai: Chikich "Wi PA!prunuitjai" tuiniawai. Chikich "Apurusnaitjai" tuiniawai. Chikichcha "Wi Pitrunuitjai" tuiniawai. Chikichcha "Wi Kristu-shuaraitjai" tuiniawai. ^13?Wari, nuinkia, Kristu akantramukait. PA!prusha Krusnum jarutramkamaashi. Tura Papru naari pachisa imiaimiukaitrum? ^14 Atumin Untsuri imiaichu asan shiir EnentA!imjai. Aya Krispu KA!yujai Jimiarchiniak imiaimjai. ^15Nujainkia shuar "Papru NA!ariin imiaimiuitjai" Tichamniaiti. ^16Maa, nekas, Estepanasa shuarincha imiaimjai tura Chikich wi imiaimiun nekatsjai. ^17 Kristu imiakrattia tusa akuptukchamai antsu uwempratin chichaman etserkat tusa akuptukmai. Tura ti neka chichainia Nunisan chichaatsjai shuar wi shiir chichaamun EnentA!imprarain tusan. Antsu Yupichuch chichaajai Kristu Krusnum jakamuk paant Ati tusan. ^18Kristu Krusnum jarutramkamu etsereaji. Antsu Yus-shuarchaka menkaakatniunam weana nu, "A!ntraiti nu chicham" tu EnentA!imainiawai. Antsu Yus-shuarti, uwempratniunam weakur, "nu chichamjai Yusa kakarmari takusminiaiti" tu EnentA!imji. ^19Nunisan tawai Yus-Chicham yaunchu aarma: "Ju nunkanmayan ti neka ainiana nuna chichamen emesrattajai; ti unuimiararu ainianak A!ntar awajsattajai" tawai Yus ni chichamen. ^20Iis, ju nunkanam uwempratin chicham iruntsuk. Nu chichaman Ashi mash Yus A!ntar awajsaiti. Ti neka ainiana nusha, jintinkiartin ainiana nusha, Ashi ju nunkanmayan unuimiar ti chichastinian nekana nusha, nu shuar mash "wi TA!jana nujai penker pujusam uwemprattame" tu EnentA!imiainiawai. Tura Nunaka mash Yus penke A!ntar najanaiti. ^21Aya ni nekamujai aents Yusan nekaacharmiayi. Nunisan Ati tusa Yus Turamiayi, TimiA! neka asa. Antsu Ashi aentsun Yus ni chichamejai uwemtikratniun wakerimiayi. Chikich "A!ntraiti" tuiniana nu chichamjain~ki Yus Niin EnentA!imtuinia Nunaka uwemtikratniun wakerak Turamiayi. ^22Israer-shuar "aentsti Turachminian iniakmasta, wi nekaataj" tuiniawai. Kriaku shuarsha "ti EnentA!imsam, mash penker Jiikim turuttia wisha metek EnentA!imprataj" tuiniawai. ^23Iikia antsu Kristu Krusnum jarutramkamuk etsereaji. Israer-shuarsha "ju chicham natsantaiti" tu EnentA!imiainiawai. Israer-shuarchasha "ju chicham A!ntraiti" tu EnentA!imiainiawai. ^24Tura Yus achikiarma, Niiniu ajasarat tusa, Israer-shuarsha Israer-shuarchasha mai metek "Kristu Krusnum jarutramak Yusa kakarmarincha ni nekatairincha paant iniakmasmiayi" tu EnentA!imji. ^25"Yusa nekatairi A!ntraiti" tuiniawai aents, Turasha ImiA! nekas penkeraiti. "Yusa kakarmarisha jeatsui" tuiniawai aents, Turasha ImiA! nekas kakarmaiti. ^26EnentA!imtumastarum yatsuru. Yus achirmakmarme Niiniu ajastinian, tura ju nunkanam ti neka ainia Nunisan Atumiin ti neka iruntsui. Ti akupniusha ti nankaamakusha Atumiin iruntsui. ^27Antsu ju nunkanam nekachua Nunis ana nuna Yus achikiuiti ti neka nuna IniatsA!artinian. Tura ju nunkanam kakarmachua Nunis ana nunasha Yus achikiuiti kakarma nuna IniatsA!artinian. ^28Peejchachincha, nakitsamuncha, A!ntrachincha, Yus achikiuiti Ashi nankaamantu irunna nuna amuktinian. ^29Nujainkia chikichkisha Yusjai waantu EnentA!imprachminiaiti. ^30Tura Yus atumin Kristujai tsanin apujtamsaiti. Tura Kristu EnentA!imtusar Yus nekas nekatainkia nekaattaji. Kristu EnentA!imtakrin Yus shiir EnentA!imturmaji, penker awajtamji, tura uwemtikramji. ^31Yus-Papinium yaunchu aarma Nuniskete: "Shuar nankaamantu EnentA!imprataj TA!kunka ii Uuntri Yus Turamun wararsati." __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Wisha, yatsuru, atumiin jeamaj nui Yus-chichaman ti neka chichainia aintsan tura iwiasanak ujakchamajrume. ^2Tura atumjai pujakun aya chikichkiniak nekaatniun EnentA!impramjai. Juiti: Jesukristu, tura Jesukristu Krusnum jakamu. ^3Nekayatan kakarmachu Sapijmiashim jearmiajrume. ^4Yus-Chichaman ujaakun ti neka chichainia aintsan nupetkataj tu EnentA!imturchamajrume. Antsu Yusa kakarmarincha tura ni Wakanincha paant iniakmasan Yus-Chichaman ujakmajrume. ^5Aentsu nekatairijiai Yus EnentA!imtuschatniuiti antsu Yusa kakarmari paant nekaarum Yus EnentA!imtustiniaitrume. Nuni asamtai Yus-Chichaman tu ujakmajrume. ^6 Tumaitiat Yusa nekatairi A!tsuk. Yusnan unuimiararujai Yusa nekatairin A!ujmatji. Tura Yusa nekatairinkia aentsu nekatairi aintsachuiti. Ju nunkanam akupin ainia nuna nekatairinchuiti Yusnaka. Ju nunkanam akupniuka ishichik pujus amuukachartatuak. ^7Yaunchu ju nunka atsain Yus iin uwemtikrampratniun EnentA!impramiayi ti shiir pujusarmi tusa. Ju Yusa EnentA!immiari yaunchu nekanachmiayi, tura yamaikia nu nekaar A!ujmatji. ^8Ju nunkanam akupniuka nuna penke nekaacharmiayi. Nekainiakka ii Uuntri TimiA! shiira nuna, Krusnum MA!acharu aayi. ^9Yaunchu Yus-Papinium aarchamukait: "Shuar Yusan aneana nuna Yus ti Shiiran susattawai. Susattana nuka TimiA! penker asamtai shuar WA!inkiachman, antukchamuncha, EnentA!imtachmancha Yus susattawai" tu aarmaiti. ^10Tura Yusa Wakani ii EnentA!in pujurtamuk Yus suramsattajnia nuna YamA!i paant jintintramji. Nu Wakancha imia Yus EnentA!immiancha mash nekawai. ^11Shuar EnentA!imna nuna Chikich shuar nekaamniakait. Antsu aya Ni EnentA!ijiain nekatsuk. Nunisan aya Yusa Wakani Yusnan paant nekawai. ^12Ju nunkanmaya aents EnentA!imiainia nujai Yusna nekaachminiaiti. Antsu Yusa Wakanin iin Suramaj nujai Yus shiir tsankatramajnia nu nekaamniaitji. ^13Yusa Wakani jintintramji Yusnan chichastinian Nii wakera aintsan. Ni chichamen Suramji. Turamtai ii nekamujai Yusna etsertsuji. Tuma asamtai imia Yusna nuka Yusjai penker wekainia nu Jintiaji. ^14Yus-shuarcha Yusa Wakaniniun A!ntatsui A!ntraiti tusa. Aya Yusa Wakani jintintiamniaitkiui Yus-shuarcha nuna penke nekaachmin ainiawai. ^15Antsu Yusa Wakanin takaku Ashi mash iis, penkera nuna nekaamniaiti. Nii Turana nunasha Chikich shuar Sumamtikiachminiaiti. ^16Yus-Papinium yaunchu aarmaiti: "?Yusa EnentA!immiari ya neka. Tura Yusan ya jintintiamniait?" tu aarmaiti. Tuma ain iikia Yus-shuar A!jinia nu, Kristu EnentA!imna Nunisrik EnentA!imji. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Tura wikia, yatsuru, nuik ai atumjai pujakun Yusa Wakanin umirniun chichastinia aintsanak atumjai chichastinian tujinkiamjai. Antsu ayash wakeramu umirin asakrumin Kristunam katsuarcharujai chichastinia aintsanak atumjai chichasmajai. ^2Uchi Kuirach naman ayurachminiaiti antsu aya umuntsatniuiti. Nunisan aya Yupichuchin ujakmajrume, itiurchat ana nu tujintiakrumin. Tura yamaisha itiurchat ana nu tuke tujintiarme. ^3Tuke ayash wakeramu umirniuitrume. Yajauch EnentA!imtunaiyakrum tura katsumnaiyakrum akantramuitrume. Nujai PA!antaiti A!tum ayash wakeramu umirniuitrume. Yusnan EnentA!imticharujai metek wekainiaitrume. ^4Atumiinkia shuar "wi PA!prunuitjai" tuiniatsuk. Chikichcha "wi Apurusnaitjai" tuiniatsuk. Tu chichaakrum ayash wakeramu umirniuitrume. ^5 WA!tsek. Wi Papru ti penkeraashitiaj. Apurussha ti penkeraashit. Antsu iisha aya Yusa takarniurintji. Yus-Chicham etserkurin ii Uuntri EnentA!imtuschamkuram. Ii Uuntri takatan Chikich Chikich suramsamajnia nuke takasmaji. ^6Wi Yus-Chichaman etserkun arakan araktinia ainis takasmajai. Apurussha entsan ukatramai. Tura Yus nu arakan tsakatmarmai. ^7Arakan araana nusha, entsan ukatna nusha A!ntrachukait. Antsu Yusak arakan tsakatmaru asa Ashi Turachukait. ^8Arakan araana nusha, entsan ukatna nusha metek ainiawai. Tumaitkiuisha takasmajai metek Yus akiktatui. Penker takasmatainkia penker akiktatui. ^9Wisha Apurussha Yusa takatri mai tsaninkiar takaaji. Tura Yus Atumi EnentA!in takaakui atumsha Yusa Nunkea aintsaitrume. Jeasha EnentA!impramniaiti. Yus atumjai takaak JeA! jeamtinia aintsan takaawai. ^10 ^11 Jea jeamainiak, emka uunt kaya NunkA! init ikiursar kaki awajsatin ainiawai. Tura nuyanka nu kayanam ekeniar Jukitniuiti jea wewe Ati tusa. Wikia JeA! jeammin ti unuiniamiarua aintsanak uunt kaya NunkA! emka ikiustinian nekaan, Nunisnak Jesukristunun emka ujakmajrume. Tura Jesukristu uunt kaya kaki ikiusma ainis asa Ninkiti nui jea ekenkatin. Iis, Ashi EnentA!imtustinia nankaamas Jesukristu EnentA!imtustiniaiti. Nu asamtai Jesukristunun emka ujakmajrume. Yus nuna etserkatniun tsankatrukuiti. Wi emka, uunt kaya ikiursatniua aintsan, Jesukristunun ujakmajrume. Tura nuyanka Chikich shuar ekeniar jeammin ainiawai. Tura anearti penker jeamtinian. ^12Tura jea jeamainiak nii wakerak penker ana nujai jeamminiaiti. Nii penker jeamtinian wakerak kurijiaisha, Kuitjaisha, Shiirmach kayajaisha jeamminiaiti. Chikich jeamkuka numijiaisha, kenkujaisha, nukajaisha jeamminiaiti. Nunisan shuar Yusnan takaak penker takasminiaiti Turasha NA!nkamas takasminiaiti. ^13Tura amuukatin tsawant jeakui Ashi ni takatri paant A!tatui. Nu tsawantaisha Yusaiya ji A!tatui tura nu jisha ni takatri penkera nunasha tura yajauchia nunasha nekapsattawai. ^14Tura shiir jeamuka tura nu jeasha esaachmatainkia shiir akinkiattawai. ^15Antsu NA!nkamas jeamuka imianinki jiniumia uwemprattawai, tura ni jeamma esaa penke atsuttawai. ^16 EnentA!impratarum. Yusa Wakani Atumiin PujA! asamtai Yusa Jee ajasuram nu nekatsrumek. ^17Shuar Yusa Jeen emeseakuinkia Yus nu shuaran emesrattawai. Yusa Jeenka TimiA! shiir asamtai Turattawai. Nu Jea atumketrume. ^18 Ju nunkanmayan unuimiarua Nunisrum "ti nekaitjai" tu EnentA!imtumasrum ananmamawairap. Antsu ju nunkanmayan nekachu ainis ajas Yusnan ti shiir UnuimiA!rtiniaiti. ^19Ju nunkanmaya aents nekainia nuna Yus "A!ntraiti" tawai. Yus-Papinium aarmaiti: "Ju nunkanmayan unuimiarun ni EnentA!immiajain Yus sumamtikiattawai." ^20Tura nu arantcha aarmaiti: "Uunt Yuska "unuimiaru EnentA!immiancha penke A!ntraiti" tawai." ^21 Tuma asamtai "PA!prunuitjai TA!rumna nusha, "Apurusnaitjai", tura "Pitrunuitjai" TA!rumna nusha A!ntar EnentA!imprume, nii aya aents A!sarmatai. Tu EnentA!imprarum warasairap. Antsu nekaatarum. Ashi irunna nu atumin yainmaktiniaiti. ^22PA!prusha, Apurussha, Pitrusha, ju nunkanmayasha, iwiaakmasha, JA!katniusha, YamA!i irunna nusha, ukunam A!tatna nusha, mash atumniaiti shiir yainmaktin. ^23Atumsha Kristunuitrume, tura Kristusha Yusnaiti. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Junisan Ashi shuar EnentA!imturmastiniaitji. Iikia aya Kristu YA!intrintji. Kristu akatramurintji Yusna yaunchu nekaachma ana nu YamA!i etserkatin. ^2WA!tsek, akatramuka TA!na nujai metek umiktiniaiti. ^3 ^4Wi umikmancha umikchamuncha ii Uuntri Kristu nekawai. Atum EnentA!imturarmena nusha tura Chikich aents EnentA!imturainia nusha Wijiainkia A!ntraiti. Imia Wikisha nekamatsjai. Kame winia tunaarun penke WA!intsujai tura aya nujai "penkeraitjai" Tichamniaitjai. Ninki Yus iirui. ^5Tsawant jeamtai ii Uuntri Kristu atak TA!tatui. Tura Ashi YamA!i kiritniunam uukma nuna tura shuar Ashi EnentA!imprarma nunasha paant awajsattawai. Nu tsawant jeatsain shuar umikiuashit tusarum EnentA!imtusairap. Tura nu tsawantai Yus Ashi penker umikiarun shiir awajsattawai. Penker umikiuncha ishichik umikiuncha takasmajai metek Yus shiir awajsattawai. ^6Atum "Ju shuar penkeraiti tura Chikich penkerchaiti" tu AkannA!irarum penke Tichatniuitrume, yatsuru. Nuka paant Ati tusan "Atum "Wi PA!prunuitjai" tura "Wi Apurusnaitjai" Tiirap" tajai. Antsu aya Yus-Papinium aarmajai metek EnentA!imsatarum. ^7 Ameka Chikich shuarjai meteketme. Tura Ashi takakmena nusha Yus amasmaiti. Tura Yus amasu asamtai ?itiurak A!miniukea aintsam nujai nankaamantu ajai tu EnentA!imtumam? ^8?Ti Kuitrinniua aintsan tura Ashi takakua aintsan EnentA!imtsurmek. Iin nankaakarum uunt KapitiA!n ajasua aintsan EnentA!imtsurmek? Nekas uunt KapitiA!n ajasrumka maak. Nuinkia iisha atumjai akupkaintji. ^9Chikich shuar mash nankaamantu ainis ainiakuisha Yus iin ni akatramurin Ashi Amuamunam apujtamsaitji. Tu EnentA!impramniaiti. "Yajauch ainiawai, MA!atA!i" tu pujurtamji shuar. Tura Yusa suntarisha Ashi JuyA! shuarsha iin iistai tusar KA!utramkaitji. ^10Iikia atumjai jeatsji. Kristu shuari asakrin nekachua ainis EnentA!imturmaji shuar. Atum antsu Kristunam Ti nekachuashitrum. Iikia kakarmachuitji. Atum TimiA! kakarmaitrume. Atumka ti penkeraitrume. Antsu iikia Muijtiaintji. ^11Tuke yamaisha tsukamaji, kitiamaji, entsartin atsumaji. Katsumpramji. Jeasha atsumaji. ^12Ii ewejejai takaakur ti Pimpiaji. Shuar katsekramainiaji Turasha iikia shiir chichamjai aiyaji. Itiurchat awajtamainiakuisha katsunteaji. ^13Tsanumprutmakrincha tuke shiir chichaaji. Tsuata aintsarik tuke yamaisha Ashi yajauchia Nunisan ajapramatniun EnentA!imturmainiaji. ^14 Atumin aya iniatsaartajtsan Juni aattsujrume. Antsu winia aneamu uchirua aintsan jintintjarme. ^15Atumin Yus-Chichaman ujaakun Yus-shuar ajastinian unuiniamjarme. Nujai Jesukristu EnentA!imtakrumin Atumi Aparia aintsan ajasmajai. Chikich shuar Kristunun JintintrA!matin TimiA! Untsuri A!kuisha aya wiki Atumi Aparintjai. ^16Tuma asamtai wi wekaajna aintsan wekasatarum atumsha. ^17 Nu Turatarum tusan winia aneamu uchirun Timiuteun akuptukmajrume. Niisha ii Uuntri Kristun EnentA!imtamunam winia uchiruiti tura Kristun EnentA!imtak tuke shiir wekaawai. Turasha wi Kristujai wekaamun ataksha EnentA!imtikramprattawai. Nuiti Ashi Yus-shuarnum wena Jintiajna nuka. ^18Papru yamaikia iraishtatui EnentA!imturainiak Chikich Chikich nankaamantuitjai tu EnentA!imtumainiawai. ^19Antsu Yus wakerakuinkia WA!rik iitjam tusan wakerajai. Nuinkia nankaamantu chichamen antukchattajai antsu WA!tskea, ni Turamurisha IistA!i. ^20Yus akupeana Nu shuar aya Chichainiatsui antsu Yusa kakarmarin iniaktuiniawai. ^21WA!tsek, ?Wari EnentA!imprum? Atum tuke Nunisan EnentA!imkiurminkia wi winin AsutiA!tniuitjarme. Tura penker EnentA!imkiurminkia, aneakun shiir chichasminiaitjarme. ?Atumsha Tua wakerarum? __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Atumiin shuar ti TunA!a tura awai. Ju YamA!i Ashi nekanaiti. Nu shuar ni Apari nuwe achikiuiti. Timia tunaaka nu tsanirmamu Yus-shuarchanumsha atsawai. ^2?Nu tunaajaisha tuke nankaamantu EnentA!imprumek? Antsu uuttiniaitrume. Nu shuar TunA!a Turaka Atumiinia akankatniuiti. ^3Ayashur pujachkuisha wi nui PujA!a aintsan nuna tunaarin paant nekaamjai, tura AsutiA!tniuiti tajai. ^4Tuma asamtai A!tum KA!unkakrumin ii Uuntri Jesukristu kakarmarijiai tura wi nui PujA!a aintsanak, ii Uuntri Jesukristu kakarmarijiai ^5nu shuar uunt iwianchnum surunkatniuiti ni ayashi wakeramuri amukati tusa. Nujai ni wakani uwemprattawai ii Uuntri Jesukristu TA!matai. ^6"Iikia penkeraitji" TA!rumna nu A!ntraiti, TunA!a Atumiin tuke akui. Iis, "Karia ishichik yuminnium enketam mash karimtiktsuk" tiniu ainiawai. Nunis A!tatui ju tunaajai. ^7 Tuma asamtai nu Karia ukartarum yajauch awajturmasaij tusarum. Nunisrum ju tunaanumia kanakrum penker A!tatrume. Yaunchu EnentA!i Karia Nunis amuukatniuiti. Ashi yamarmak yuminia aintsan ajasuitrume. Tanta wakapruachusha EnentA!impratai. Israer-shuar paskua nampernum aya wakapruachu tantan yuu ainiawai. Atumi tunaari atsakui atumsha nu NA!mper-tantaa aintsar penker ajasuitrume. Paskua nampertincha Israer-shuar murikiun main ainiawai. Nunisan Kristu jaka ii murikria ainis ajasuiti. ^8Tuma asamtai iisha paskua NA!mper NA!janku pujakur tuke Nunisan shiir wekasatniuitji. Tuma asamtai Ashi yajauch tunaasha irunna nuka Karia yaunchu nawamua aintsankete. Nuka atsutniuiti. Antsu nekas ana nuka shiir EnentA!imsar wekasatniuitji. Nuka yuminia aintsankete. ^9 Nuik papin aatramajrumna nui "Tsanirma shuarjainkia iischatniuitrume" Timiajrume. ^10Ju nunkanam Yus-shuarchaka aya tsanirma, aya kuitniak ikiauwin, aya kasak, aya A!ntar-yusan tikishmatin ainiatsuk. Nu shuarjainkia penke iischatniuitkiurmeka ju nunkanmaya Jiinkintrume. Nunaka TA!tsujai. ^11Antsu wi TA!jana nu Juiti, Shuar "Yus-shuaraitjai" TA!kunka tura TunA!a Turiniaitkuinkia niijiai iischatniuitrume. Tsanirmasha, Kuitian ikiauwincha, A!ntar-yusan tikishmatniusha, tsanumniusha, nampencha, kasasha "Yus-shuaraitjai" TA!kuinkia iischatniuitrume. Penke niijiai YurumA!shtiniaitrume. ^12 ^13Yus-shuarcha tunaari pachischatniuitjai. Yus Nunaka iistatui. Atumka antsu Atumiin Yus-shuar ainia nuna tunaari iistiniaitrume. Tuma asamtai nu shuar tunaarintin Atumiiya akankatarum. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Yus-shuarka Chikich Yus-shuarjai itiurchat pujakka KapitiA!njai chichas iwiarashtiniaiti Yus-shuarcha asamtai. Antsu Yus-shuar irunna nujai iwiarati. ^2EnentA!impratarum. Amuukatin tsawantai Yus-shuarka Ashi ju nunkanmaya shuara tunaari mash nekaawartatui. Tura Ashi TunA!a nekaatniuitkiurmeka itiur Yupichuchia nu nekaashtatrum. ^3Nu arantcha Yusa suntari Turamurisha nekaattaji penkerashit tusar~i. Nayaimpiniam Turawarma nekaatniuitkiurkia itiura ju nunkanmaya nu tujinkiattaj~i. ^4Pai, itiurchat A!kuinkia Yus-shuar penke tujintiainiana nujai iwiaratarum antsu. ^5Natsaruk tusan nuna TA!jarme. Wari, ?Atumiini chikichkisha atsawak ni yachi itiurchatri penker iwiaramnia? ^6?Urukamtai Yus-shuar ni yachijiai itiurchat pujakka Yus-shuarchanum wea iwiaratniun? ^7Atumi itiurchatri kapitiannium jukirmeka nujainkia A!tum tujinkiamu PA!antaiti. Natsantchakait. Itiurchat ana nusha ?urukamtai antsu katsuntram AsakA!atsum? Kasamkamusha ?urukamtai katsuntram AsakA!atsum? ^8Antsu A!tumka NuA!mtak yachijiai itiurchat AwajnA!iyarme tura KasA!rnA!iyarme. ^9 TunA!a Turinkia Yus akupeamunam pachiinkiachmin ainia nu nekatsrumek. Anannawairap. Ashi tsanirma nusha, A!ntar-yusan tikishmatniusha, nuamtak aishmanjai tsanirmasha, ^10kasasha, Ashi Kuitian ikiauwincha, nampencha, tsanumniusha, yajauch chichainia nusha, Chikich shuaran anankawar atantin ainia nusha Yus akupeamunma Nui penke wayashtin ainiawai. ^11Atumiiyasha Chikich Chikich nuna Turin armai. Tura yamaikia ii Uuntri Jesusa kakarmarijiaisha tura ii Yusri Wakani kakarmarijiai atumi EnentA!i shiir ajasuiti, atumsha Yusna ajasurme, tura tuke penker ajasurme. ^12 "Ashi Turamniaitjai" tiniu ainiawai tura nekasaiti. Tuma ain mash YA!inkiashtatui penker wekasatniun. Nekas Ashi Turamniaitjai tura NA!nkamas Turatniujai nupetnakchattajai. ^13Junasha tiniu ainiawai: "Apatuk wakejainchu tura wake apatkujainchu mai A!ntraiti." Apatkujai wakesha nekas mai metek EnentA!impratin ainiawai tura Yus mai metek amuktatui. Nunisan ii ayashi ii Uuntri Kristunuiti tura Kristu ii ayashi nerenniuiti. Tuma asamtai ii Ayashijiai tsanirmashtiniaiti. ^14Tura Yus ii Uuntri Jesusan iniantkimia Nunisan ii Ayashincha nu kakarmarijiai iniantkittiawai. ^15Ashi ii ayashiin Kristu Ayashimkiaiti. ?Nu A!tumka nekatsrumek? Winia ayashrusha Kristu Ayashiiya asamtai ?itiurak nuna Tsaniri Ayashin najanattaj? Penke Turachminiaitjai. ^16Kame ?jusha nekatsrumek? Aishman tsanirijiai tsaninkiar chikichik ayashtinia ainis ajainiawai. Nunisan Yus-Papinium aarmaiti: Mai chikichik ayashtinia ainis ajasartatui. ^17Tura shuar ii Uuntri Kristujai tsaninkia mai Chikichik wakantin ajainiawai. ^18Tuma asamtai tsanirmatniunmaya YajA!yan wainkiarum tsekentiarum. Chikich TunA!a irunna nu ii Ayashinkia ti yajauch awajeatsui. Turasha shuar tsanirmakka Ni ayashiniak yajauch awajeawai. ^19Yusa Wakani ame EnentA!imin pujurtamu asamtai, ame ayashim ni jeente. Nu Wakaninkia Yus amasuiti. ?Nuka nekatsrumek? Tuma asamtai ame ayashmi nerenchaitme. ^20Kristu numpejai sumakma asamtai, ayashmisha wakanmisha Yusna ainiawai. Yusna asamtai ayashmijiai penker Turatniuitme, Yus shiir AwA!jnA!sti tusam. __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 Ayu. Atum aatrurmarmena nuna yamaikia ujaktajrume. Shuar nuatteachkusha penkeraiti. ^2Tura ti tsanirmatniun EnentA!imtuinia A!sar Ashi aishman Ni nuwenak nuatkati tura Ashi nuwa Ni aishrinin iniumkati. ^3Aishmansha ni aishri asa nuwen Turatniua nuna umiktiniaiti. Nunisan nuwasha ni nuwe asa ni aishrin Turatniua nuna umiktiniaiti. ^4Nuwaka ninki ni Ayashi nerenniuchuiti, antsu ni aishriniuiti. Nunisan aishmansha ninki ni Ayashi nerenniuchuiti, antsu ni nuwenuiti. ^5Ni ayashi suritnaikiashtin ainiawai. Tura mai itit awajnaitsuk Yus A!ujsatin wakeruiniak ishichik tsawant kanakmin ainiawai. Tura nuinkia atak tsanin pujustin ainiawai. Turacharmatainkia uunt iwianch, SatanA!s, tunaanum iniartinian utsutkattawai katsuntratniun tujintiakui. ^6Ayu. Tura nuna aarayatan Nujainkia "Ashi shuar PA!chitsuk nuatkatniuiti" TA!tsujai. Nuatkatniuitkiumka penkeraiti. ^7Turamtai "Ashi wijiai metek nuatkachuitkiuinkia maak ainti" tajai. Tura Yus Ashi shuaran ImiA! metek najanachuiti. Chikichan nuatkatniun Susaiti, tura chikichan Yupichuch katsuntratniun Susaiti. ^8Natsancha wajencha juna TA!jai, "Wijiai metek nuattsuk pujusrumka penkeraiti." ^9Tura katsuntratniun tujinkiarka nuatkarti. Ti katsuntrachmin nekapeakum nuatkatin penkeraiti. ^10 Nuatnaikiarun antsu TA!jai, "Nuwa nuatkamuka ni aishrin ikiukchatniuiti" tajai. Nunaka ii Uuntri Kristu akupkaiti aya winia chichampruchuiti. ^11Turamtai ni aishrin ikiukkia ninki atak nuatnatsuk Pujusti tura tsanin pujustinian wakerakka ataksha ni aishriin waketkiti. Nunisan aishmansha ni nuwen ajapashtiniaiti. ^12Chikich shuaran juna TA!jai wikia, ii Uuntri Kristu juna akupkachuiti. Yus-shuara nuwenka Yus-shuarchaitkiunka tura ni aishrijiai pujustinian wakerakka penkeraiti; ajapashtiniaiti, TA!jai. ^13Nunisan Yus-shuara aishri Yus-shuarchaitkiunka tura ni nuwejai pujustinian wakerakka penkeraiti; ikiukchatniuiti. ^14Nu nuwaka "Yus-shuarchajai tsanin pujakun Yusjai yajauch ajastatjai" tu EnentA!imprashtiniaiti. Antsu nii Yus-shuar asamtai ni aishri niijiai PujA! asa penker ajasminiaiti Yusjai. Nunisan Nuwaka Yus-shuarchaitiat ni aishri Yus-shuaraitkiuinkia niijiai tsanin PujA! asa penker ajasminiaiti Yusjai. Nunisan ni Uchirisha penker ajasmin ainiawai Yusjai. Nunischaitkiuinkia ni Uchiri Yus-shuarcha Uchiria aintsar ainti. ^15Tura aishmansha nuwasha Yus-shuarcha ana nu kanaktinian wakerakka Turati. Yus-shuar nujai ankantaiti. Nunisan asati. Tuke MA!aniaktinian Yus nakitramaji. ^16?Nuwaka ni aishri Yus-shuar ajastatna nuna nekas nekawak. Tura aishmansha ni nuwe Yus-shuar ajastatna nuna nekas nekawak? Yus-shuarcha nuka wetinia wakerakka Weti. ^17 WA!tsek. Shuarka Yus-shuar ajaska Yus niin najanama aintsan tuke A!tiniaiti. Pujumia aintsan pujusminiaiti. Nunaka Ashi Yus-shuarnum akupeajai. ^18Iis, Yus-shuar ajasuka Israer-shuaraitkiunka tuke Israer-shuar Ati. Tura Israer-shuarchaitkiunka Israer-shuar ajastin EnentA!imprashtiniaiti. ^19Israer-shuaraitkiumsha tura Israer-shuarchaitkiumsha nuka EnentA!imtuschatniuiti. Aya Yus tana nu umirkatin nekas EnentA!imtustiniaiti. ^20Yus-shuar ajasuka nuik pujumia aintsan pujusminiaiti. ^21Chikich shuara takarniuri asam ti itiurchat pujakmesha itiurchat EnentA!imprA!ip. Tura ankant Jiinkimniaitkiumka JiinkitiA!. ^22Ankantchaitkiumka ankantaitkiumsha ju EnentA!impratA!. Takarniuka Yus-shuar ajas tuke Chikich shuara takarniurinkiusha shiir EnentA!impratniuiti Kristu niin tunaanumia ankant awajsamtai. Tura shuar takarniuchua nu, Yus-shuar ajas Kristu takarin ajasuiti. ^23Ti WA!itsamiayi Kristu iin ankant awajtamsatniun. Ni numpejai sumakma asarum shuar emetamu airap. ^24Tuma asamtai shuar Yus-shuar ajas nuik pujumia aintsan yamaisha Pujusti tura Yusan EnentA!imtus wekasati. ^25 Nuwa natsa Turatniua nuna yamaikia A!ujmatjai. Kristu juna akupkachmai tura Kristu anenkratmari ti nekapsa asamtai wi TA!jana nu antukminiaiti. ^26Tuma asamtai juna TA!jai. Ti iturchatnum PujA! asakrin shuar aya Junisan nuattsuk pujustin penkeraiti. ^27Nuatkaitkiumka Nuwem ikiukip. NA!tsaitkiumka nuwa eakaip. ^28Tura nuatkumka TunA!a Turatsme. Nuwasha iniurtukka niisha TunA!a Turachuiti. Turasha nuatnaikiaru itiurchatan ti WA!inkiartatui ju nunkanam. Nu itiurchatnumia wi uwemtikraintjai. ^29Yatsuru, juna TA!jarme. Ishichik tsawant taasai. Juyanka nuatkaru ainia nuka aya ni nuarin EnentA!imprashtiniaiti antsu Yusna EnentA!imtustiniaiti. ^30Nunisan tuke Yusnan EnentA!imsar uutainia nusha uutcha aintsar pujustin ainiawai. Warainia nusha warascharua aintsar pujustin ainiawai. Sumainia nusha sumakcharua aintsar pujustin ainiawai. Ju nunkanmayajainkia itit awajmamsashtiniaitji. ^31Nunisan aya Ju nunkanam penker pujustin ti takaschatniuiti. Ashi Ju nunkanmayanka amuukatniuiti. ^32Ju nunkanmayajain itit ajaschak tusan wakerajrume. NA!tsaka Yusnan EnentA!imtawai ni wakera nuna umiktinian. ^33Turasha nuatkaka ju Nunkanmcyan EnentA!imtawai ni nuarin shiir EnentA!imtiksattsa. ^34Nunisan nuwa NA!tsasha nuatkamusha NiishA!a EnentA!imiainiawai. Nuwa natsa Yusnan EnentA!imtawai ni Ayashisha ni Wakanisha tuke Yusjai shiir Ati tusa. Tura NuA!tkamuka ju nunkanmayan EnentA!imtawai ni Aishrin shiir EnentA!imtiksattsa. ^35Atumin YA!intajtsan juna TA!jarme. Itiurchat awajsattsan wakeratsjai antsu shiir wekaakrum itit awajtsuk Yus shiir EnentA!imtustarum tusan wakerajai. ^36 Tura shuar ni nawantri natsan nuatnaikiati TA!kunka penkeraiti. Nawantrin natsa tuke apujsatniun nakitiakka surukminiaiti. Nusha tunaachuiti. ^37Tura Chikichka tuke natsan apujsataj TA!kunka nekas penkeraiti. Apujsatin itiurchatchaitkiuinkia tura ni nawantri nuatnakchatniuitkiuinkia apujsatniuiti. Apujsanka nekas penker Turaiti. ^38Tuma asamtai nuatmamtikianka penker Turayi tura apujsanka nu nankaamas penker Turayi. ^39 Nuwa aishri iwiaaku pujakuinkia tuke niijiai tsanin pujustiniaiti. Tura ni aishri jakamtai ankant ajas ni wakera nujai Yus-shuaran iis nuatnaikiamniaiti, ^40tura tuke nuatnatskesha nu nankaamas nekas shiir pujustatui. Tu EnentA!imjai wikia tura Yusa Wakanisha metek TA!tsuash. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 Ayu. Yamaikia yurumkasha namansha A!ntar-yusnum susamun A!ujmatsattajai. Jujai Turatniua nuka mash nekaji. Tura shuar "ti nekaitjai" EnentA!imkiunka nujainkia "neka asan nankaamantuitjai" tu EnentA!imiui. Antsu shuar Chikich shuaran aneakka niin penker Ati tusa yayawai. ^2Shuar "ti nekaitjai" TA!kunka nekas nekaatniua Nunaka unuimiarchaiti. ^3Tura Yusan aneana Nunaka Yus penker nekawai. ^4 WA!tsek. Antar-yus susamu Yuatin junis EnentA!impratniuiti. Yuska aya chikichkiiti. Tura Chikich Yus atsakui, ^5aentsu yusri nayaimpinmasha nunkasha irunna nuka penke A!ntar ainiawai. Kame aentsu Yusrisha tura uuntrisha ti irunui. ^6Tura iikia nekaji, aya chikichik Yus awai, nusha ii Aparinti. Ashi irunna nuna najanaiti tura ni wakera nuna umikiat tusa najatmamji iin. Ii Uuntrisha chikichkiiti, Jesukristu. Niijiainkia Ashi najanamuiti. Tura iisha ni kakarmarijiai iwiaaku pujaji. ^7 Tuma asamtai A!ntar-yus susamu yuamniaiti tura Yus-shuar awai juna nekainiatsna nu. Nu shuar A!ntar-yusan yaunchu tikishmatraru A!sar Nu yusan susamun yuawarka itiurchat EnentA!imprar "EnentA!irui yajauch ajasjai" tiartatui. ^8Watsek, yuamujai Yus iin shiir EnentA!imtikrampratniun jeatsui. Yuarkia nujai penker A!chattaji tura Yuachrikia yajauch A!chattaji. ^9Ankantaitme Yuatin wakerakmeka. Tura anearta. Ame Yuakmin Chikich shuar itiurchat EnentA!imna nusha A!min WA!itmak Yuanka ni EnentA!in TunA!a ajastatui. ^10IistA!. Ameka neka asam A!ntar-yusa jeen wayam tura nui Yuakminkia ame yatsum nui WA!itmA!kchanpiash. Tura niisha itiurchat EnentA!imiat A!ntar-yus susamun Yuashtimpiash. ^11Nujainkia ame nekamujai ame yatsum Kristu jaka uwemtikramia nu yajauch ajastatui. ^12Turamtai ame yatsum itiurchat EnentA!imna nu yajauch awajeakum Kristunmasha TunA!a Turaitme. ^13Nu asamtai winia yatsurun wi Yuajna nujai yajauch awajeaknaka namannaka penke yuashtatjai nii TunA!a ajasain tusan. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 Ashi Kristu akatramuri Turatniua nuna wisha Turamniaitjai ni akatramuri asan. Iis, wisha ii Uuntri Jesusan WA!inkiaitjai tura wisha Jesukristu takatrin takaajai. Winia takatrujain A!tumka Yus-shuar ajasuitrume. ^2Chikich shuar "Kristu akatramurinchuiti" Turutainiakuisha A!tumka winia takatrujai Yus-shuar ajasu asakrumin nujai wi nekas Kristu akatramurintiaj nu paant nekaamniaiti. Tura tu EnentA!imtursatniuitrume. ^3 Ashi shuar "Kristu akatramurinchuiti" Turutainia nuna juna TA!jai. ^4Wisha Yus-Chichaman etserkataj tusan ShuA!rnum iraakun Ashi ajampruinia nuna yuamniaitjai tura umarminiaitjai. ^5Tura Pitrusha, Jesusa yachisha, tura Chikich akatramusha irainiak ni nuwen Yus-shuar ainia nuna jukimnia ainiawai. Wisha Nunisnak Turamniaitjai. ^6Chikich akatramuka kuit susamujai Yus-Chichaman etserainiawai. Wisha Pirnapisha Nunisrik Turamniaitji. Kame ?aya iichikik takastiniaitiaj~i? ^7Suntarka ?Ni Kuitrijiaimpiash takaa? ?Tsanimpian ArA!a nu nuna neren Yuatsuk. WA!akan wainiua nusha muntsurin umatsuk? Nunisan Yus-Chichaman etsera nusha Nu takasmanumia YurumA!mniaiti. ^8Aya aents EnentA!immian chichaatsjai. Muisais akupkamunmasha metek tawai. ^9Muisais akupkamunam aarmaiti: "Turu takaak jinkiaia saepen pakartaj tusa NA!jakui ni Nuji JinkiatA!shtiniaiti. Antsu ni wakerak yuati." Tu aarmaiti. Tura Yus aya Turunak EnentA!imprachmiayi jujai. ^10Antsu iin jujai nekaawarat tusa Timiayi. Jinkiain araana nusha tura Juukmatai saepen pakaana nusha nuna jinkiain mai YurumA!tin ainiawai. Paant Ati tusa Yus nuna aarmiayi. ^11Tuma asamtai Yus-Chicham atumiin etserkakrin NuyA! A!tum takakrumna nujai iin ajamsatniuitrume. ?Nusha itiurchatkait? ^12Chikich akatramu Atumiin irutainiak ajamsamun yuamniaitkuinkia iikia nekas Turamniaitji ii etserkamujai Yus-shuar ajasakrumin. Tura wikia antsu Turachuitjai. Atsumaknasha Ashi itiurchat ana nuna katsuntramjai Kristu shiir chichamen etserkui shuar itiurchat EnentA!imturarain tusan. ^13Ashi shuar ni Yusriniun tuke pujurin ainia nu, ni yusri jeen irunna nuyan YurumA!iniawai. Tura yus-sutai namanken maawar NuyA! YurumA!iniawai. ^14Nunisan Yus-Chichaman etserniua nuka Yusnan takasu asamtai penker ajamsatniuiti. Nuna Kristu akupkamiayi. ^15 Tura wisha ajamsamun yuamniaitiatan tuke winia Kuitrujai YurumA!mjai. Tura yamaisha Surusuk tusan aattsujrume. Antsu nuna Turutsuk jakanka maak Aintjai. ^16Uwempratin chichaman wi etserkun aya Nujain "ti penkeraitjai" EnentA!imtumatsjai. Kame Yus nuna Turatniun surusuncha itiurkatjak. Nuna Turachkunka ti itiurchat pujusaintjai. ^17Wakerakun etserkunka, warasminiaitjai. Tura nakitiaknasha tuke Yus surusmanka umiktiniaitjai. ^18Tura jujai antsu nekas warasminiaitjai: Wi Turamnian iniaisan chikichnan takatsuk aya winia Kuitrujain uwempratin chichaman etserjai. Nujai waraakun akikma aintsankete. ^19 Chikich shuara takarniuchuitiatan Ashi shuara takarniuriya aintsanketjai Kristu shuari Untsuri ajasarat tusan. ^20Israer-shuarjai pujakun niisha Yus-shuar ajasarti tusan Israer-shuara aintsan ajai. Kame Muisaisa akupkamuri umirkatin ainiakui wisha aun umirkashtiniaitiatnak umirniuitjai. ^21Tura Israer-shuarchasha Yus-shuar ajasarti tusan, nu shuar Muisaisa akupkamurin umirkashtin ainiakui, wisha nuna umirkashtinia aintsan ajai. Tura Kristu akupeana nuna umirkatin asan nekas Yus akupkamun umirniuitjai. ^22Yusjai katsuarchasha ti penker Yus-shuar ajasarti tusan wisha katsuarcha aintsan ajai. Chikich Chikich shuarjai metek ajajai ishichkisha Yus-shuar ajasarti tusan. ^23Ashi wi Turaj Nunaka uwempratin chicham tuke shiir Ati tusan Turajai. Tura nu chichamjai wisha atsumtsuk shiir wekaajai. ^24 Shuar nekapnaisatniusha Untsuri tsekentin A!tsuk tura aya chikichik awakmatsuk. Ninki, awakmakun Susatniua Nu shiirmachin achiktatui. Nunisrum kakarum ajasrum awakmak Shiirmachin achiktinia aintsarum Yusna takastarum. ^25Shuar nakurak nekapnaisatin ainia nuka nupetmaktaj TA!kunka Ashi itit awajea nuna ikiuiniawai. Iisha Nunisrik nu EnentA!ijiai Yusna nu takastiniaitji. Nakuruinia nu shuar awakmakun tawasap Susatniua nuna achikiarsha Nu tawaspan WA!rik kajinmatkimniaiti. Antsu Yus iin amastatjinia Nu tawasap tuke amuukashtatui. ^26Wikia aya NA!nkamsan tsekeatsjai. Nasejai maania aintsan MA!aniatsjai. ^27Antsu winia ayashrun awatinia aitkiasnak umimtikiajai. Turachkunka chikichan unuiniariatan winiasha awakmakun Susatniua Nu shiirmachin Yus surustinian nakitrurainti. __________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 EnentA!impratarum, yatsuru. Yus yaunchu ii uuntrin Ashi metek YA!inmiayi. NushA!a yuranmijiai jintian nekapruamiayi. Tura Ashi ii uuntri nu yuranmin apapekar wearmiayi. Ashi Nunisar Kapaaku Nayaantsan Yus akankamunam wekasar katitkiarmiayi. ^2Tura Muisaisan umirkar yuranminiam tura nayaantsanam Ashi imiaimiu aintsan ajasarmiayi. ^3Nunisan Ashi mash Yusnumia yurumkan yuawarmiayi. ^4Entsancha Ashi mash Yus susamunak umararmiayi. Kame Yus kayanmaya entsan akupkamtai Ashi umararmiayi. Kristusha, Nu kaya aintsan, niijiai tuke weakui ni Wakani atsumamurin Kristunmayan takusarmiayi. ^5Tuma ain Yus ti YA!inmaitiat ni wakeramun umikcharmiayi. Tura A!sar ni nunkeen jeatsuk atsamu nunkanam ti Untsuri JA!karmiayi. ^6 Iisha nujai unuimiartiniaitji. Iikia ni wakeriarmia aintsar~i yajauchia nu wakerukchatniuitji. ^7Nu asamtai A!ntar-yus ni Turawarmia aintsarum tikishmatrairap. Iis, jiru yusri shiir awajenakui Yus-Papinium aarmaiti, "Nu shuar YurumA!war nampekar NA!mper ti najanawarmiayi." Tu aarmaiti. ^8Nii Turawarmia Nunisrik iikia tsanirmashtiniaitji. Nuna Turawar paintitres mir (23.000) chikichik tsawantai JA!karmiayi. ^9Iisha TunA!a Turar "Yus AsutiuA!shtatui" tu EnentA!imprashtiniaitji. Niisha nuna Turawar napijiai esaim Untsuri JA!karmiayi. ^10Yussha yajauch A!ujmatsashtiniaiti. Nuna Turawarmatai Yus ni suntarin akupak Untsurin maawarmiayi. ^11Yaunchu ii uuntrijiai Turunamu iin Amuamu tsawantnum pujajnia nuna jintintramat tusa aarmaiti. ^12Tuma asamtai shuar "Tunaanum iniaarchattajai" TA!kunka anearti. Anearchamka iniaarminiaitme. ^13Tura ame itiurchatrumka aya amek nekapeatsme. Chikich shuarsha nu itiurchatjai metek nekapsatin ainiawai. Jusha ti EnentA!impramniaiti. Ame katsuntratin tujintiamna nuna nankaamas itiurchatan Yuska penker asa tsankatramatsui. Antsu itiurchat tarutrammatai, nu itiurchatnum pujamin Yuska uwempratniun jintintramattawai. Nujainkia katsuntrattame. ^14Nu asamtai aneamu yatsuru penke ishichkisha A!ntar-yus enentaimtusairap. ^15 Atumsha nekatsrumek. Wi TA!jana nu nekaschakait. ^16Kristu jakamu EnentA!imtustin NA!mper najanar Yus A!ujeaji Kristu numpen nakumea nu shiir Ati tusar. Tura metek umarar nujai Kristu numpe metek EnentA!imtaji taji. Tura apatkusha Puurar~i tura metek yuar~i nujai Kristu Ayashi iin jarutramkamu metek EnentA!imtaji taji. ^17Apatkusha chikichkiitiat Puuram Untsuri ajatsuk. Iisha Nunisrik Untsuriitiatar nu apatuk metek yuar~i metek EnentA!imprar chikichik ayashtinia aintsar aji. ^18Israer-shuartisha EnentA!impratai. Yus-sutai namanken yuinia nu, metek yuawar Yusan metek EnentA!imtuiniatsuk. ^19 ^20Nunisan Yus-shuarcha A!ntar-yus sutai namanken suiniak nekas-Yusan suiniatsui antsu yajauch wakanin suiniawai. Kame A!ntar-yus ainiak penke A!ntar ainiawai, iwiaakuchu ainiawai. Nu namansha sutai namanketiat penker namankete, yajauchichuiti. Aya junak tajai. Yus-shuarcha A!ntar-yus sutai namanken suiniakui amesha niijiai metek yuamka yajauch wakanniasha niijiai metek EnentA!imtajai tame. Nu antsu yajauchiiti. ^21Kristu numpen nakumea nu umakrum iwianch susamua nuka umarchatniuitrume. Kristu ayashin nakumea nu Yuakrumka iwianch susamua nuka Yuashtiniaitrume. ^22?Wari, Yus akajkatin wakeramek. Iisha niin nupetkamniashitiaj~i? ^23 "Ashi Turamniaitjai" tiniu ainiawai. Ayu, tura mash YA!intkiashtatui penker wekasatniun. Nekas Ashi Turamniaitjai tura mash YA!intkiashtatui wakaniur kakaram ajastin. ^24Nu arantcha Chikich YA!intincha EnentA!impratniuitji. Aya iiniuk pachischatniuitji. ^25Naman Sumakum inintrutsuk sumakta. Tura A!ntar-yusan susamusha yajauchichuashit EnentA!imtsuk PA!chitsuk yuata. ^26Ashi ju nunkasha tura Ashi irunna nusha Yusnachuk ainia. Tuma asamtai penker ainiawai. ^27Yus-shuarchasha yurumkan ajampramkuisha Ashi mash yajauchichuashit tu EnentA!imtsuk PA!chitsuk yuamniaitme. ^28Tura Chikich chichaak "Juka A!ntar-yus susamu namankete" Turamkuinkia nuikia yuawaip. Yuakminkia nu shuar itiurchat EnentA!imprattawai. ^29Ame PA!chitsuk yuamniaitkiumnisha nii antsu Yuachmin asa itiurchat EnentA!imprattawai. Tura amesha Tichatameash "?Urukamtia nii tujintiakui wi Yuachminiaitiaj. ^30Wi Yusan yuminsan Yuakuisha urukamtia itiurchat EnentA!imturainia. Yus yuminsachmakait?" Tichatameash. ^31Ayu, Yuakmesha umakmesha Ashi Turamna nusha Ashi shuar Yusan shiir EnentA!imtusarti tusam TuratA!. ^32Tuma asamtai ii Turamujai Chikich shuar tunaanum ajuashtiniaitji. Israer-shuarsha, Israer-shuarchasha, Yus-shuarsha Ashi YA!intiniaitji. ^33Wisha Ashi shuaran YA!intinian tuke EnentA!imjai. Ashi shuar uwemprarti tusan wi wakeraj nuna EnentA!imtsuk niin YA!intinian tuke pujurjai. __________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Kristu turamia aintsan takaajai wisha. Atumsha Nunisrum wi takaajna aintsarum takastarum. ^2Yatsuru, A!tum winia tuke EnentA!imturarum wi Timiajrumna nu umirniuitrume. Tuma asakrumin shiir EnentA!imtajrume. ^3Nu arantcha ujaajrume. Yus Apa Kristun akupea aintsan Kristu Ashi aishmankan akupeawai. Nunisan aishmansha ni nuwen akupeawai. ^4 ^5Iijiainkia shuar Yus A!ujenak tura Nunisan Yus-Chichaman etserainiak aishman etsenkrukchatniuiti antsu nuwa Muuknum nukumaktiniaiti. Tuma asamtai aishman nui etsenkrakka natsantaiti. Tura nuwa Muuknum nukumakchanka natsantaiti. Intiashin tsupimiarua aintsankete. ^6Nuwa Muuknum nukumaktinian nakitiakka intiashin Tsupirti nuikia. Watsek, nuwa ni intiashin tsupirtinian nakitiakka, tura awampratniun natsamakka Muuknum nukumakti nuikia. ^7Aishmankka Yusan nakumeawai. Yusna shiir ana nuna NakumkA!ttsa Yus aishmankan najanamiayi. Tuma asamtai aishmankka etsenkrukchatniuiti. Antsu nuwanka aishmanna shiir ana nuna NakumkA!ttsa Yus najanamiayi. ^8Iis, Yus aentsun najaneak nuwanmayan aishmankan najanachmiayi antsu aishmanka Ukunchijiai nuwan najanamiayi. ^9Nuwan YA!inkiA!t tusa aishmankan najanachmiayi antsu aishmankan YA!inkiA!t tusa nuwan najanamiayi. ^10Tuma asamtai Nuwaka Muuknum nukumaktiniaiti, nayaimpinmaya aencha iisarti tusa. ^11Ayu, tura aishman nuwajainchu atsuinti tura nuwasha Nunisan aishmanjainchu atsuinti. Yus ju nunkan Nunisan Ati tusa najanaiti. ^12Iis, Yus nuwan aishmannumia najanamiayi tura aishmansha nuwanmaya akiiniaiti. Tura Yus mai najanaiti. ^13EnentA!impratarum atumsha. Nuwa Muuknum nukumatsuk Yus A!ujsatin ?penkerkait? ^14Ii shuartinkia aishman intiash ajakin natsantchakait. ^15Antsu Nuwaka intiash ajakin penkerchakait. Muuknum nukumaktinian susamuiti. ^16Watsek, shuar tuke umiktinian nakitiakka juna nekaati, iisha tura Ashi Yus-shuartisha aya tu EnentA!imji. ^17 YamA!i aarattajrumna nujain shiir EnentA!imtatsjarme. Atum irunkuram YA!iniaiktiniaitrume tuke penker wekasatin. Atum antsu iruntrarum yajauch awajnaiyarme. ^18Wats, Yusa Jeen irunkuram AtumshA!a EnentA!imprarum kanakurme. Kame tu ujatkarmai. Nekaschashit. ^19Tuke tupartatrumek Yusnan ti nekana nu shuar paant nekanat tusarmea. Antsu kajernaikiar kanaktin penkerchaiti. ^20Kanakin asarum Kristu jakamu enentaimtustin nampernum atum iruntrarum Yuarmena nu nekas Yusnachuiti. ^21Iis, Ashi Ni yurumken itiaawai ai YurumA!ttsa tura chikichan NA!katsuk NiA! NiA! wari yuattsa wakerawai. Chikichkia ishichik itiaana nu tsukamawai tura chikichcha nampekarai. ^22Yurumkan ishichik itiaana nu IniatsA!archamek. Atum aitkiarum Nunisan Yusa jeen YurumA!shtiniaiti. Natsantaiti. Wari, Chikich jea A!tsuk ai YurumA!tin. ?Warimpait. Jujai Shiirash A!ujsatjarum? AtsA!. Jujai shiir A!ujsachminiaitjarme. ^23 Ii Uuntri Kristu jintintruama Nunaka ujakmajrume. Jutas tuke Suratsain, nu kashi ii Uuntri Jesus apatkun Juki ^24Yusan yuminsamiayi. NuyA! puur Timiayi "Yuatarum. Jusha winia ayashruiti; atumin jarutramkatta Nuiti. Ju Yuakrum Winia EnentA!imtursatarum" Timiayi. ^25Nunisan YurumA! umik pininnasha achik Timiayi "Ju pinin Yamaram Chichamaiti. Tura winia numpar PuA!rmatai Yamaram Chicham nekas uminkiattawai tawai. Ju tuke umakrum Winia EnentA!imtursatarum" Timiayi. ^26Tuma asamtai ju apatuk Yuakrum tura pininsha umakrum ii Uuntri Kristu jakamuri EnentA!imtarme. Kristu TA!atsain ju tuke Turatniuitrume. ^27Tuma asamtai shuar Yusan EnentA!imtutsuk ju apatkun yuawar tura ju pininnumiancha umarar Kristu ayashincha ni numpencha yajauch EnentA!imta asa TunA!a Turaiti. ^28Nu asamtai Ashi shuar ju apatkun Yutsuk tura ju pininnumiancha umutsuk ni EnentA!in iwiaratniuiti Yusjai. ^29Kristu Ayashi jakamu EnentA!imtutsuk Yuakka tura umakka nuna tura asa AsutniA!ttawai. ^30Atumsha tura asarum jaarme tura pimpiruitrume. Chikichcha JA!karu ainiawai. ^31Imia-iik iimiakrinkia Yus iin AsutiA!machaintji. ^32Tura ii EnentA!in Yus yajauchia nuna WA!iniuk AsutiA!mji. Turachkunka Ashi Yus-shuarchajai Sumamtikramawaintji. ^33Tuma asamtai, yatsuru, iruntrar YurumA!ttsa matsatkurmeka NA!kastarum metek YurumA!tin. ^34Shuar tsukamakka ni jeeniin~ki YurumA!ti. Nujainkia yajauchijiai irunchakrumin Yus AsutiA!mashtatrume. Ayu, Chikich aatrururmena Nunaka wi ai jean iwiarattajai. __________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 Yusa Wakani Ashi ni shuarin Suana nuna YamA!i ujaktatjarme. Nekaatarum, yatsuru. Yus-shuar shiir takasarti tusa Yusa Wakani juna Susaiti. ^2Yaunchu A!tum Yus-shuar tuke ajatsuk Chikich shuarjai metek A!ntar-yus tikishmatramarme. Niisha A!ntar-yus A!sar A!ujmattramsachmin A!rmiayi. ^3Tura Jujain shuar Yusa Wakani kakarmarijiai chichaana nu nekaamniaiti. Yusa Wakanijiainkia shuar "Jesus yajauchiiti" Tichamniaiti. Nunisan aya Yusa Wakanijiain "Jesus winia Uuntur asa akuptuktiniaiti" Timiniaiti. ^4 ^5Yusa takatri iruntsuk. Tura Yusa Wakanin~ki Ashi nuna takastinian Susaiti. Tura shuar Yus-shuara Uuntri chikichik ain Ashi Yusa takatrin metek takaatsui. Antsu chikichkin Ashi nankaamas penker takaawai. Yusa Wakanisha nuna shiir takasat tusa Suawai. Tura Nii wakera nuna Ninki ni shuarin chikichik chikichik NiishA!a NiishA!a Suawai. ^6Yuskete Ashi ni shuarin NiishA!a takamtikeana nu. Ninki Ashi ni shuari EnentA!in takaak takatnasha shiir takamtikeawai. ^7Yusak Turatin Suam Yusa Wakani kakarmari paant A!tatui nu takasmanum. Tura Ashi shuar Ni takatrijiai YA!iniaiktin ainiawai. ^8Junaka Yus takamtikeawai. Nekana nu shuarnasha, unuimiarua nunasha Yusnan ujaktinian Suawai. Tura mai shuaran Yusa Wakani kakarmarijiai nuna Turatniun Susaiti. ^9Chikichnasha Yusan A!ujenak Yusan ti EnentA!imtusar nekas itiurchat ana nuna iwiaratniun Suawai. Nincha Yusa Wakani kakarmarijiai nuna takastinian Susaiti. Chikichnasha jaan TsuA!rtinian Suawai. ^10Chikichnasha aents ninki Turachminian Turatniun Suawai. Chikichnasha Yusnan etserkatniun Suawai. Chikichnasha shuar wari yajauch wakannia penker wakanniasha apatka nekaatniun Suawai. Chikichnasha NiishA!a chichaman chichastinian Suawai. Chikichnasha NiishA!a chichasman Jintiatniun Suawai. ^11Tura Ashi shuara EnentA!in nu Wakanik takaawai. Tura Nii wakera nuna ankant ankant Suawai takastinian. ^12 Iikia Kristu Ayashia aintsar~i Ayashimkiaitji. Kristu Ayashi muchitmarisha irunui. Niisha Tumaitiat chikichik ayashtiniaiti. ^13Tura imianiakrin Yusa Wakani chikichik awajtamsamji, Kristu Ayashia aintsan. Israer-shuarsha, Israer-shuarchasha, ti itiurchat takaana nusha, ankant ainia nusha, Ashi YamA!i chikichik ajasuitji. Tura Yusa Wakani pimiutkamuitji Niijiai tsaninkia pujakur. ^14Ayashi muchitmari aya chikichkichuiti. ^15Tuma asamtai, winia nawer uwejruchuitiat tuke winia ayashrunuiti. ^16Winia Kuishrusha Jiiruchuitiat tuke winia ayashrunuiti. ^17WA!tsek winia ayashur aya Jiikitkiuinkia ?itiurak antukaintiaj? Winia ayashrusha aya Kuishkitkiuinkia ?Warijiain nekapsaintiaj? ^18Nu asamtai Yus winia ayashru muchitmari ni wakeramunam ikiusuiti. ^19Chikichik muchitmajain ?ayash A!minkiait? ^20Antsu Untsuri muchitma akuisha chikichik ayashkiiti. Iisha Nunisrik Chikich Chikich IishA!a takayatrik metek takasar Yus wakeramu takamtsuk Umiaji. ^21Winia jiiru penker ain winia Uwejruncha wakerishtatjak. Winia muukarsha penker ain winia nawernasha wakerishtatjak. Nunisan Yus-shuar shiir EnentA!imtumak ni yachin "atsumatsjame" Tichamniaiti. ^22Antsu ii muchitmari ishichik EnentA!imtajnia nu atsakuinkia ti atsumawaintji. ^23 ^24Chikich muchitmasha, iimiancha nu, shiir iwiarmamtaji. Tura nu muchitmaka shiir iisminia nujai nankaamas penker wainji. Iis, shiircha nu antsu penker wainji. Yus ii ayashin Nunisan Ati tusa najanamiayi. ^25Nujainkia Ayashi muchitmari MA!anaitsuk metek YA!iniainiawai. ^26Chikichik muchitmaram najaimiakum Ashi ayashnium WA!itiatsmek. Nunisan chikichik muchitmaram ayap ajakum Ashi ayashnium shiir A!tsumek. ^27 Nuniskete Kristu Ayashijiai Ayashimkiaj~i nu. Tura Chikich Chikich ni muchitmari aji. ^28Ayashnium muchitma irunna aintsan Yus ni shuarin Untsuri takatan Susaiti. Emka Yus akatramu, NuyA! ni chichamen etserin, NuyA! jintinkiartin, NuyA! aents Turachminian Turin, NuyA! TsuA!kratin, NuyA! YA!inkratin, NuyA! akupin, NuyA! NiishA!a chichamjai chicharin, mash irunui. ^29?Ashi Yus akatramuk ainia. Ashi Yus-Chichaman etserniuk ainia. Ashi jintinkratniuk ainia. Aents Turachminian Ashi Turiniak ainia. ^30Ashi TsuA!kratniuk ainia. Ashi NiishA!a chichamjai chichamtiniak ainia. Ashi NiishA!a chichamjai chichasman jintinkratniuk ainia? AtsA!. Tumachuiti. ^31Tumaitkuinkia penkera nu takastin wakeruktarum. Tura ImiA! penkera nuna jui jintintiatjarme. __________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Ju nunkanmaya aentsu chichamen Untsuri chichayatnak tura nayaimpinmaya aentsu chichamencha chichayatnak anenkratchaknaka tampur meserua aintsanak aya ten-ten ajajai. Penke A!ntranak chichaajai. ^2Yus-Chichamnasha ti shiir etseriatnak, Turasha Ashi uukmancha tura Ashi nekaamniancha nekayatnak, Turasha Yusan ti EnentA!imtusan MurA! umuchiayatnak, anenkratchaknaka penke A!ntraitjai. ^3Ashi wi takakjana nuna atsumainian Suayatnak tura Yus shiir awajsattsan winia Ayashruncha aesawarti tusan surumayatnak tura anenkratchaknaka A!ntranak Turaitjai. ^4 Anenkartaka wari kajeatsui, TsA!nkaiti, Chikich shuaran shiir awajniuiti, peejchach asa waantu EnentA!imtumatsui. ^5Anenkartaka natsanta nuna Turichuiti, Niiniunak EnentA!imchaiti, kajechuiti, PA!chichuiti. ^6Chikicha tunaarin wararchaiti antsu penker shuaran wararniuiti. ^7Anenkartaka aya katsunteawai. Tsanu chichamnasha nakitiawai antsu aya penker ana nuna NA!kawai. TunA!a shuar shiir Ajasti tusa tuke NA!kawai. ^8 Anenkrattainkia tuke amuukashtiniaiti. Antsu ju nunka amuukmataisha Yus-Chicham etserkatin atsuttawai, tura NiishA!a chichamjai unuimiatsuk chichastincha amuukattawai, tura Ashi nekanamtai unuimiartincha atsuttawai. ^9Kame yamaikia aya ishichik nekaji. Yus-Chichamsha amutsuk etsereaji. ^10Tura ukunam mash nekanamtai YA!mankamtaik nekaamuka A!ntar A!tatui. ^11Yaunchu wi uchich asan uchichia aintsan EnentA!imkiun chichasmajai. Antsu yamaikia uunt ajasan uchiniun iniaisaitjai. ^12Nunisrik YamA!i ju nunkanam Yus paant WA!intsuji. Ispik kusurunam iimsatniua aintsankete. Antsu ukunam mai metek paant wainniaikiattaji. Yamaikia aya ishichik nekajai. Nui antsu Yus winia nekara aintsanak nekaattajai. ^13Watsek, menaintiu amuukashtin ainiawai. Ju ainiawai: Yus shiir EnentA!imtustin, shiir ana nu NA!kastin, tura anenkrattai. Ju menaintiunmasha anenkrattainkia Ashi nankaamakuiti. __________________________________________________________________ Chapter 14 ^1 Nu asamtai, anenkratin atarum. Tura Nunisrumek Yusnan penkera nu takastin wakeruktarum. Imiankaska Yus-Chicham etserkatin penkeraiti. ^2Nujainkia NiishA!a chichamjai unuimiatsuk chichastin penkerchaiti. Iis, nu shuar Chikich shuarjai chichatsuk aya Yusjai chichaawai. Ni chichame penke antukchamniaiti. Yusa Wakani niin chichastinian Suawai Turasha tana nu nekaachminiaiti. ^3Antsu Yus-Chichaman etserea nuka shuaran yayawai. Shuaran IkiatsuA!rtasa, tura IkiakA!rtasa, Turasha atsankrattsa yayawai. ^4NiishA!a chichamjai unuimiatsuk chichaana nuka aya ninki katsuartinian YA!inmamui. Antsu Yus-Chichaman etserea nuka Ashi Yus-shuaran IkiatsuA!wai. ^5Atumsha Ashi mash NiishA!a chichamjai chichastinian wakerajrume. Turasha nuna nankaamas Yus-Chicham etserkatniun wakerajrume. Aya chichastinjainkia ju ImiA! penkerchakait. Kame chichasma Jintiakmeka maak. Nujai Yus-shuar tsakarartatui. ^6 Enentaimpratarum, yatsuru. Nui iraakun aya NiishA!a chichamjai chichaaknaka ?itiura YA!intatjarum? Antsu Yus winia jintintruamuncha tura wi nekajna nunasha etserkunka YA!intatjarme. Yus-Chichamnasha tura Ashi Yusnancha jintinkiuncha YA!intatjarme. ^7Peemsha tura tumansha wi TA!jana aintsan ainiawai. Penker Tuntuiyamuka paant nekaamniaiti. Tura penker Tuntuiyachkuinkia, nu Tuntuiyamu nekaachminiaiti. ^8Suntarsha mesetnum weenakui ni KapitiA!ntri ni wakeramun ujaktinian kachun umpuawai. Paant umpuakuinkia suntarsha ni wakeramun nekaawartatui. Tura paant umpuachkuinkia suntarsha ?itiurak mesetnum wetinian iwiarat? ^9Atumjaisha Nuniskete. Nekaachmin chichamjai chichaakminkia ?TA!mena nuna itiur nekaawartata? Nase chichartsumeash. ^10Ju nunkanmaya chichamka ti Untsuri irunui. Nu chichaman nekakka Ashi antukmin ainiawai. ^11Tura Chikich shuara chichamen A!ntachkunka Niijiainkia yajaya apachia aintsanak ajajai. Niisha Wijiainkia yajaya apachia aintsankete. ^12Tuma asamtai, Yusa takatri ti wakera asarum Ashi Yus-shuaran ikiarartatna Nu takat nekas wakeruktarum. ^13Nu asamtai NiishA!a chichamjai chichaitkiumka chichasumna nu jintiartin Yus seata. ^14NiishA!a chichamjai Yusan A!ujeaknaka nekas winia wakantrujai A!ujeajai tura A!ujsajna nuna nekatsjai. ^15 Antsu wikia Junisan EnentA!imjai. Yusan A!ujeakun winia wakantrujaisha A!ujsattajai tura EnentA!imtsuk A!ujsashtatjai. Kantamkuncha kantamaj nuna EnentA!imkiun winia wakantrujaisha kantamattajai. ^16Amesha shuar iruntramunam aya wakanmijiai NiishA!a chichamjai Yus shiir yuminsakmincha nekaachmin asamtai nekachuka A!mijiai metek A!ujsatniun jeatsui. ^17Ti shiir Yus yuminsam A!ujeatsmeash tura Chikichka Yusjai IkiakA!atsme. ^18Ashi A!tum NushA!a chichamjai chicharmena nuna nankaamas wikia chichaajai. Nuna Yusan yuminsajai. ^19Tumaitiatnak Untsuri chichamjai chichasan A!ntumtikiashtinjainkia nankaamas Yus-shuar iruntramunmanka aya senku chichamchijiain tiintjai, paant jintintiawartaj tusan. ^20Yatsuru, uchia aintsarum EnentA!imprairap. Kuirchia aintsarum TunA!a Turashtin EnentA!impratarum tura Chikich irunna nujai uunt EnentA!impratniua aintsarum EnentA!impratarum. ^21 Yus-Papinium aarmaiti: ""Yajaya shuaran akupkan NiishA!a chichamjai chichastatjai. Tura Nujaisha anturtukchartatui" tawai Yus." Tu aarmaiti. ^22Nujainkia PA!antaiti, NushA!a chichamjai chichastinkia Yus-shuarchan ashamtikiar EnentA!imtikratniun Yus Susaiti. Yus-shuaran tu EnentA!imtikratniun Susachuiti. Antsu Yus-Chichaman etserkatniunka Yus-shuarchan EnentA!imtiktsuk Yus-shuaran YA!intinian Susaiti. ^23Tuma ain, nekachusha tura Yus-shuarchasha Yus-shuar iruntramunam wayanka tura Ashi NiishA!a chichamjai chichainianak WA!inkianka "mash waurka ajasarai" EnentA!imturmarchartatuak. ^24Tura Yus-Chicham etserkurminkia nekachusha tura Yus-shuarchasha nui wayanka Ashi TA!rumna nujai ni tunaarin iimias EnentA!imturtatui. ^25Nujainkia ni EnentA!in uumak ana nuna paant WA!iniak tikishmatar Yusan shiir awajsattawai. Tura "nekas Yus atumjai pujawai" Titiatui. ^26 Ayu, Junisaiti, yatsuru. Atum irunkurmin shuar takastinian Yus niin susamu Turati. KantamA!tniuncha, jintintiatniuncha, Yus iwiainiakman ujaktinniasha, NushA!a chichamjai chichastinniasha, NushA!a chichasman Jintiatniuncha, Ashi Yus-shuar Yusjai tsakararti tusar juna mash takasarti. ^27NushA!a chichamjai chichainiakka chikichik chikichik chichasarti. Tura Jimiarchik menaintiuchiksha chichasarti. Tura ni timianka jintiartiniaiti. ^28Jintiartin atsakuinkia NushA!a chichamjai iruntramunam chichaschatniuiti. Antsu ninki Yusjai chichasti. ^29Nunisan jimiarchiksha menaintiuchiksha Yus-Chichaman etserkarti. Tura Chikich shuar nui iruntrar ni etserkamun EnentA!imprarti penkerashit tusar. ^30Tura chikichik chichaakui Yus chikichan nui pujana nuna yamaram chichaman Suakuinkia emka chichaa nu IniA!isati. ^31Nunisrum Yus-Chicham etserkatin wakerarmena nu chikichik chikichik chichasrum Ashi jeattarme. Nujaisha Yus-shuar unuimiarar kakarartatui. ^32Yusnan etserainia nuka tuke EnentA!imprar chichastin ainiawai. EnentA!imtsuk NA!nkamsan chichasmin ainiatsui. ^33Yuska pachimtak chichaman nakitiak shiir chichasmanak wakerawai. Chikich nunkanmasha Ashi Yus-shuar iruntramunam Turainia aintsarum Turatniuitrume atumsha. ^34 Yus-shuar iruntramunam nuwa chichastin surimkiamuiti. Yus akupea Nunisan Nuwaka chichatsuk umin A!tin ainiawai. ^35Inintrustininian wakerakka ni jeen waketkin ni aishrin nui aniasti. Ashi iruntramunam nuwa chichastin natsantaiti. ^36 Jusha EnentA!impratarum. Yus-Chicham atumjai nankamnachmai. Nunisan aya atumiinin Yus-Chicham jeartamchaiti. Chikich nunkanmasha Yus-shuarti Turutai EnentA!impratniuitrume atumsha. ^37Atumiin shuar "Yus-Chichaman tuke etserniuitjai" EnentA!imtumatsuash. Tura Chikich shuarsha "Yusa Wakani tuke winia akuptaiti" EnentA!imtumatsuash. Nu shuarka wi aatjarmena nuna EnentA!imprar "nekas Yusnan Tiniuiti" Tiarti. ^38Tu TA!chakuinkia niisha A!ntrar ainiawai. ^39Nu asamtai, yatsuru, Yus-Chicham etserkatin wakeruktarum. NushA!a chichamjai unuimiatsuk chichastincha surimkiairap. ^40Tumaitiat antukchamin awajtsuk Ashi shiir Turatarum. __________________________________________________________________ Chapter 15 ^1 Ataksha, yatsuru, uwempratin chichaman wi etserkamaj nuna atumin EnentA!imtikrattsan wakerajrume. Nu chichamsha atumsha EnentA!imturarum tariarurme. ^2Nu chichamsha A!tum A!ntar EnentA!imtachkurmeka uwempraitrume. Wi ujakmajrum nu tuke EnentA!imtaitkiurmeka nekas uwempraitrume. ^3Winia ujatkamunak ujakmajrume. Nu chichamsha Ashi nankaamas uuntaiti. Juiti nu chicham: Ii tunaarin AsakA!rtasa Kristu jarutramkamiaji, Yus-Papinium tana Nunisan. ^4Tura jakamtai iwiarsarmiayi. NuyA! Menaintiu tsawant tsawarmanum Yus Niin iniantkimiayi, Yus-Papinium tana Nunisan. ^5Nantakisha Pitrun wantintiukmiayi, NuyA! ni akatramurin wantintiukmiayi. ^6Nuyanka kiniantusa (500) nankaamas Yus-shuaran wantintiukmiayi. Nu shuarnumiasha ishichik JA!karu ainiawai tura Untsuri tuke pujuiniawai. ^7Nuyasha SA!ntiakun tura NuyA! Ashi ni akatramurin wantintiukmiayi. ^8Ashi Amuamunmasha winiasha wantintiurkamiayi, wi yajauch wekaa ain. ^9Wisha Yus-shuaran ti yajauch awajsa asan Chikich Yus-akatramujai imianchaitjai. Nekas winia penkerujai ni akatramurintjai Tichamniaitjai. ^10Antsu Yus ti shiir anentak winia EnentA!irui pujurtus penker najataiti. Nu asamtai winia kakarmarjai takaschaitjai, antsu Yus, anenkartin asa, winia EnentA!irui takaakui Ashi ni akatramurin nankaamas takasuitjai. ^11Tura wi takaakuisha tura ni takainiakuisha mai penkerkete. Nu chichamka mash etsereaji tura nu chichamsha A!tum EnentA!imtusmarme. ^12 Iisha "Kristu jakamunmaya nantakniuiti" tu etsereaji. ?Itiur nuikia shuar jakamunmaya nantakchatniuiti tuinia? ^13Jakamunmaya nantakchatniuitkiuinkia nuikia Kristusha nantakchaiti. ^14Tura Kristu nantakchaitkiuinkia ii ujajnia nu penke A!ntraiti, atumsha Kristu EnentA!imtarmena nusha A!ntraiti. ^15Nunisaitkiuinkia iisha "Yus Kristun iniantkimiayi" TA!kur waitruamji. Iis, nekas jakamunmaya nantakchamniaitkiuinkia nuikia nekas Yus Kristun iniantkichuiti. ^16Jaka nantakchatniuitkiuinkia imia Kristusha iniantkichmaiti. ^17Tura Kristu iniantkichmaitkiuinkia A!tum Kristu EnentA!imtamusha penke A!ntraiti. Tunaarmisha AsakA!rchamu ainiawai. ^18Nunisaitkiuinkia Yus-shuar JA!karu ainia nu tuke menkakaru ainiawai. ^19Iikia Kristu EnentA!imtusar tuke Niijiai shiir pujustin NA!kaji. Tura aya Ju nunkanam pujustiniaitkiurkia Kristu A!ntar EnentA!imtakrin Ashi nankaamas waitnentrampratniuitji. ^20 Antsu imiankas Kristu jakamunmaya nantakniuiti. Ashi ukunam jakanmaya tuke JA!kashtinian nantakiartatna nuna Nii emtukuiti. ^21 ^22Yaunchu Atan TunA!a Turamtai Ashi shuar JA!katin ainiawai. Nunisan yamaikia Kristujain tuke atakka JA!kashtinian nantakiartiniaiti. Iis, chikichik aishmanjain JA!katin nankamnamiayi. Nuka Atankauyayi. Nunisan chikichik aishmanjai nantaktin nankamnamiayi. Nuka Kristuiti. ^23Yus wakerana nui Yusna nu mash nantakiartatui: Kristu emka-juukma aintsan emtukim nantakniuiti tura atak ju nunkanam tara Ashi ni shuarin Juuktinia aintsan iniantkittiawai. ^24Nuinkia mash amuukattawai. Nui Kristu Ashi KapitiA!nniasha, Ashi akupniuncha, Ashi Nunisan Ju nunkanam irunna nunasha nupetak emesrattawai. Kristusha Ashi mash ni Aparin susattawai. Tura Yus Apa Ashi akupin A!tatui nuikia. ^25Iis, Junisan A!tatui. Emka Yus Apa Ashi ni nemasrin nupetak Kristun susattawai akupin Ati tusa. ^26Tura ni nemasrin nupetak Ashi Amuamunam JA!katniuncha nupetkattawai. ^27Yus Apa Ashi Kristun Susaiti Ashi akupin Ati tusa. Yus-Papinium tu aarmaiti. Tura "Ashi Kristun Susaiti" TA!yat Yus Apancha susamuiti TA!tsui. Antsu Yus Apa Ashi Niin susa asa Ninki Susachmaiti. ^28Tura Yus Apa Ashi mash ni Uchirin Kristun nekas susamtai Kristu nuikia Ashi akupin ajas atak ni Aparin mash awantuki Nunisan surumaktatui. Nuinkia Yuska tuke Ashi nankaamantu A!tatui. ^29Ayu. Tura shuar jakan EnentA!imtusar imiantinniasha ?urukamtia nuna Turuinia? JA!karu nantakchatniuncha ?urukamtai imianainia? ^30Iikia ?urukamtai tuke JA!ninkiaruitiaj~i? Nantakchatniuitkiuinkia A!ntra WA!itsaintji. ^31AtsA!, penke aintsachuiti. Nu asamtai A!tum ii Uuntri Jesukristu EnentA!imtakrumin wi shiir EnentA!imtajrume. Tura wisha tuke tsawantin ti itiurchat pujakun JA!katniua aintsan pujajai. ^32Jakamunmaya nantakchatniuitkiuinkia wi A!ntranak kajen shuarjai Ipisiunam MA!aniakuitjai. Maa, uunt YawA!a ainis kajen A!rmai. Wats, Nunisaitkiuinkia antsu "YurumA!r nampektai, kashin JA!kashtatjik" titiai nuikia. ^33Anannawairap. "Penkeraitiatam yajauch shuarjai tsaninkia wekakmeka yajauch MA!atrattame" tiniu ainiawai. ^34TunA!a ikiuakrum penker wekasatin shiir EnentA!impratarum. Iis, shuar Yusan nekainiachu tuke awai. Atumin natsaaruk tusan TA!jarme. ^35 Shuarsha inintruschaimpiash ?JA!karusha itiurak nantakiarat. Nantakiarsha Wari ayashniak takusarat? ^36EnentA!imtsuk inintrawai. Jinkiai araamsha jaka aintsan Amuatsuk. Turayat tsapaatsuk. ^37Tsapaitniurisha araatsme antsu trikiu jinkiaichisha Chikich A!raka jinkiaichirisha araame. ^38NuyA! tsapaakuisha Yus wakerana Nunisan Ni tsapaitniurincha Suawai. Tura ankant ankant tsapaitniurinkia Susaiti. ^39Nunisan Ashi ayash metekcha ainiawai. Aentsnaka niishaaiti. Kuntinniasha niishaaiti. Nanamtinniasha namaknasha NiishA!a ainiawai. ^40Nayaimpiniam yaa irunui tura ju nunkanam irunna nujai NushA!a iimtin ainiawai. Nayaimpinmayasha nunkayasha Shiirmari nushaiti. ^41EtsA! wincharisha nantunusha YA!anusha mash nushaaiti. Nuamtak yaaksha chikicha wincharinkia chikichnajainkia nushaaiti. ^42Nuniskete jaka nantaktincha. KA!urtinnium iwiarsam JA!kashtinnium nantaawai. ^43Antra nu iwiarnawai, shiira nu nantaawai. Kakarmachua nu iwiarnawai, kakarma nu nantaawai. ^44JuyA! ayash iwiarnawai, nayaimpinmaya ayash nantaawai. JuyA! ayash A!tsuk. Nunisan nayaimpinmaya ayashsha awai. ^45Yus-Papinium Nuni aarmaiti: "Emka aishman ni naari Atan, aents ajas iwiaaku ajasmiayi." Tu aarmaiti. Ukunmanka, yamaram Atanka aintsan, Kristu, wakan asa, Ashi aentsun nekas iwiaaku A!tinian susamniaiti. ^46Nayaimpinmaya ayashkia emkachuiti antsu JuyA! ayash emkaiti tura NuyA! nayaimpinmaya nu. ^47Emka aishman nunkajai najanamu asa nunkayaiti. Ukunmaya aishmansha ii Uuntri Kristu asa nayaimpinmayaiti. ^48Atanka aintsan ainia nusha JuyA! ayashtin ainiawai. Kristu aintsan ainia nusha nayaimpinmaya ayashtin ainiawai. ^49YamA!i JuyA! ainiakur ukunam nayaimpinmaya ayashtin ajastatji. ^50Juna TA!jarme, yatsuru. Ayash Numpentin asa nayaimpiniam, Yus akupeana nui, wayachminiaiti. Iis, KA!utainkia KA!urchatniunam wayachminiaiti. ^51 Yaunchu uukma nu YamA!i nekaatarum. Ashi JA!kashtatji, Tumaitiatar Ashi YapajniA!ttaji. ^52Tura pusar~i Muittsarnin ti WA!rik YapajniA!ttaji. Tura Ashi amuukai tusa umpuartatui. Nu Umpuamunmasha Yus-shuar JA!karu ainia nu atak JA!kashtinian nantakiartatui. Iisha nuin YapajniA!ttaji. ^53 ^54Ju kautainkia YamA!i JA!katniuitiat KA!urchamnia ajastiniaiti. Turasha JA!kachmin A!tatui. Nu Turunamtaisha Yus-Papinium aarma uminkiattawai: "JA!katniun Yus nupetak amukuiti. ^55?Itiur JA!katjik yamaikia. JA!katniusha itiur nupettamkan mantamataj~i?" Tu aarmaiti. ^56Yaunchu Yus akupkamu tiniu asamtai shuar TunA!a tura JA!katniuiti. ^57YamA!i antsu ii Uuntri Jesukristu Turamujai JA!katniunka Yus nupetkaiti. Tura incha nujai uwempratniun amaakui shiir Yuminkiaji. ^58 Nu asamtai, aneamu yatsuru, kakaram ajasrum yawetsuk nankaamas Yusa takatri takastarum. Ii Uuntri Kristujai tsaninkia takaarum nuka penke A!ntrachuiti. Nu paant nekarme. __________________________________________________________________ Chapter 16 ^1 Yusa kuitri irurtinkia, Yus-shuaran Karasea nunkanam Timiaj Nunisnak atumniasha TA!jarme. ^2Ashi tumintin, Yus Suramna aintsam akankam ikiusta. Nujainkia wi jeattaj nui yaunchu akankamu mash irurmin A!tatui. ^3Nui jeancha A!tum anaiyarmena nu shuaran papijiai Jerusarennum akupkattajai. Tura Atumi Kuitrumin aisha ii yachin Susartatui. ^4Wisha weminiaitkiuinkia wijiai weartatui. ^5 Wi Masetunia nunkanam wetiniaitjai tura NuyA! Kurintiunam jeattajai. ^6Nuisha Untsuri tsawant pujuschatjash. Ishichik nantusha wechamnianum pujuschatjash. Tura wi atak weakui atumsha YA!intkiarum shiir akuptukchattarpash. ^7Aya WA!rik nankaamaktinian nakitiajai. Antsu Yus wakerakuinkia Untsuri tsawant atumjai pujustaj tajai. ^8Tura juin Ipisiunam Pintikustis nampernum pujustatjai. ^9Juinkia Yusa takatri Ti shiir takastin awai. Tura Untsuri shuar wi takaamun nakitiainiawai. ^10 Timiuteu nui jeamtainkia, shiir awajsatarum; sapijmiakain. Niisha wijiai metek Yusa takatrin takaawiti. ^11Nu asamtai nakitrairap. Antsu YA!inkrum Wini shiir akupkatarum. Chikich yachijiai Tati tusan NA!kajai. ^12Apurusnasha Chikich yachijiai Wini Iirmasarti tusan ti seamjai tura penkesha nakiarmai. Kame nii ankant aku nui winishtimpiash. ^13 Aneara tariarum Yus nekas EnentA!imtustarum. Aishmanchakaitrum, kakaram ajastarum. ^14Anenkartamujai mash Turatarum. ^15Ayu, yatsuru. Estepanasa shuari Ashi emka Akaya nunkanam Yus-shuar ajasarman nekarme. Niisha Yus-shuaran YA!intajtsar tuke takainiawai. ^16Niisha tura Ashi niijiai metek YA!inkiar takainia Nu shuar seatmana nu tuke Turatarum. ^17Estepanassha JurtunA!tusha Akaikiusha Atumiiya TA!armatai shiir waraajai. Atum YajA! pujakrum tujintiarmena nuna Turawarmai. ^18Niisha winia shiir EnentA!imtikrurarai. Nunisan shiir EnentA!imtikramprattarme. Nuni aents tuke shiir EnentA!imtustiniaiti. ^19 Asia nunkanmaya Yus-shuar AmikmA!atmainiawai. Akirasha ni nuwe Prisirajaisha Ashi Yus-shuar ni jeen Yus-Chichaman irunturarusha Jesusa NA!ariin AmikmA!atmainiawai. ^20Ashi ii yachisha AmikmA!atmainiawai. NuA!mtaksha shiir awajnaisrum AmikmA!aniatarum. ^21Wi Papru asan Juchiniak winia uwejrujai aaran amikmaajrume. ^22Ii Uuntri Jesukristun aneachuka yajauchiniam yuminkramu Ati. "Ii Uuntri, wari TatA!." ^23Ii Uuntri Jesukristu yainmakarti. ^24Jesukristunu asakrumin atumin Ashi ti aneajrume. Nu Ati. __________________________________________________________________ 2 Corinthians __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi PA!pruitjai Jesukristu akatramu. Yus nuna wakerakui ni akatramuri anaikiamuitjai. Ii yachi Timiuteujai Yus-shuar Kurintiu peprunam iruntrumna nuna A!atjarme. Kame Ashi Akaya nunkanam Yusna ajasurmena nunasha A!atjarme. ^2Apa Yussha, ii Uuntri Jesukristusha shiir EnentA!imturma A!sar imiatkinchanum tuke shiir pujustinian YA!inmakarat tusan wakerajrume. ^3 Ii Uuntri Jesukristu Apari, ii Yusri ana nuna naari uunt awajsatai. Niisha ii Aparinti. Iin waitnentramaji. Tura Niisha ii Yusrinti. Tuma asa iin tuke atsantamji. ^4Ii WA!itiajnia nui Yuska iin atsantamji. Tura iin atsantamjinia Nutiksarik iisha Chikich shuar WA!itiainia nuna atsankrarat tusa Turutmaji. ^5Wari, Kristu WA!itsamuri Nukap pachiinkiaitjinia Nunisrik ni atsankramurin Nukap pachiinkiaitji. ^6Tuma asamtai, WA!itiajnia nu, Yusa uwemtikrampratniuri tura ni atsankratniuri atumsha takustarum tusar WA!itiaji. Tura Yus iin atsantampramjinia nu, Yusa uwemtikrampratniuri tura ni atsankratniuri A!tum takustarum tusar atsankramuitji. Wats, A!tum uwemtikramu tura atsankramu asarum, ii WA!itsajnia Nutiksarmek WA!itiayatrum shiir EnentA!imsarum katsuntramniaitrume. ^7 Tura "Turattawai" tu EnentA!imtajrume. Wari, A!tum iijiai metek WA!itsaitrume. Nunisan iijiai metek Yus atsantamtsurmek. ^8Yatsurtiram, iikia Asia nunkanam ti itiurchat WA!inkiamjinia nu nekaatarum tusar wakeraji. ImiA! itiurchat WA!inkiar iikia katsuntratin jeachmaji. ^9Nu itiurchatnumia "iwiaaku Jiinkishtatji" tu EnentA!imsamji. Turasha "iikia tujinchaitji" tu EnentA!imtumatsuk, antsu jakamunmayan inianniua Nu Yusan EnentA!imtusarat tusa nu Turunamji. ^10 ^11Jakamnia itiurchatnumia Yuska uwemtikrampramji. Tura yamaisha uwemtikrampratajtsa pujurtamji. Tura atumsha iin Yus A!ujtakrumninkia "Yuska tuke uwemtikramprattaji" taji. Tura Untsuri shuar Yus aujsa asakrumin, ii uwempra asakrin Untsuri shuar Yusan yuminsartatui. ^12 Yatsurtiram, ju nekaatarum tusar wakeraji. Ju nunkanam pujusar tura nekaska atumjai pujusar anantsuk tura Yus umirkar wekaimji. Aya ii nekatairijiain wekaichamji. Antsu Yus iin waitnentrama asa penker wekasatniun Yainmakmaji.nu nekaar shiir EnentA!imji. ^13Aatjarmena nu PA!antaiti. Atum A!ujsarum nekaatin jearmena nunak aarjai. Chikichan nekaachminian aatsjai. Penker nekaatarum tusan wakerajrume. ^14Ishichik nekayatrumek Nu Nukap tuke nekaki wetarum tusan wakerajrume. Nuinkia Jesukristu TA!tinia Nu tsawantai A!tum winia shiir EnentA!imtursattarme. Tura A!tum penker wekasa asakrumin shiir EnentA!imtustatjarme. ^15 Tura ii shiir enentaimtuniaj nuna nekakun ataksha Yusa waitnenkartutairi nekapsak tusan ataksha atumiin irastinian wakerimjai. ^16Masetunia nunkanmaani weakun iirkuta nankaikitjiarum tusan EnentA!immiajai. Tura WA!ketkuncha ataksha iistajrum tusan wakerimjai. Turamtai wi Jutia nunkanam weakui A!tum YA!intkiatarum tusan atumin iistinian wakerimjai. ^17Nuinkia ?urukamtai Turachmaj? ?Penker EnentA!imtsukek "wetajai" Timiaj? ?Wi Yus-shuarcha nunisan, JimiarA! chichamtiniaiti, Tu EnentA!imtursarumek? ^18Nuchaiti. Yus tana nuna Timiatrusan Umiana Nutiksarik iikia ii chichame umiktai tusar wakeraji. Ju chichamaik, "Ee, AtsA!" TA!tsuji. ^19Wisha Serpanujai Timiuteujai Yusa Uchiri Jesukristunun ujakmajrume. Niisha Ju chichamaik, "Ee, AtsA!" Tichaiti. Antsu nii tana nuna tuke Umiawai. ^20Niijiaisha Yus tana nu Timiatrusan uminiui. Tuma asamtai Jesukristu EnentA!imtakur "nii tana nuna nekas Turattawai" tu EnentA!imji. Tu EnentA!imsar Yusa naari shiir awajeaji. ^21Atumniasha incha IkiakA!tmajnia nu Yusaiti. Kristunu ajasu asakrin Turutmaji. Tura anaitiamak Niiniu awajtamji. ^22Tura ukunam ii achiktatjinia nuna, nekas amastatjai tusa Yus ni Wakanin ii EnentA!in apujturmaji. Nujai Niiniuitji tusar paant nekaji. ^23Atumiin itiurchatan WA!inkiaij tusan nakitiakun Atumi peprurin Kurintiunam jeachmajai. WA!itrakuinkia "Yus iirsati" tajai. ^24"Aya wi TA!jana Nutiksarmek Yus EnentA!imtustarum" waantu EnentA!imtumasar nu titin nakitiaji. Yus nekas EnentA!imtusmaajai kakaarme. Antsu nekas warastarum tusar wakeraji. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Tuma asamtai, atak Kuntuts awajsaijrum tusan nakitiakun, "Atumi tunaari iwiartsurminin jeashtatjai" Timiajai. ^2Wi atumin Kuntuts awajkuncha, ?yaki winia waramtikrusat? Aya atumek, wi nuik Kuntuts awajsamjarmena nuke waramtikrusminiaitrume. ^3Wi jeakun Atumi tunaari iwiartsurminin Kuntuts EnentA!imsaij tusan nakitiakun, nu papin aarmaj Nutiksanak aarmajai. Wari, atumketrume winia waramtikrustin. ^4Nekaatarum. Nu papin aarmiajai. Kuntuts awajsatjarum tusan aarchamjai; antsu ti aneajrumna nu nekaatarum tusan wakerakun aatramajrume. ^5 Turasha Kuntuts awajtusmia nu, aya Winiak Kuntuts awajtuschamai. Antsu atumniasha ishichik Kuntuts awajtamsayi. Patasa chichasaij tusan "ishichik" tajai. ^6Kame nu aishmankan iruntra chicharkarum WA!itkiasmarum nuke MA!akete. ^7Antsu yamaikia tsankuratniuitrume. Shiir EnentA!imtikratniuitrume. Niisha ImiA! Kuntuts pujus Nu arant AjasA!in tusarum Turatniuitrume. ^8Turakrum nii nekas anearmena nu paant iniaktustarum tusan seajrume. ^9Kame "aajna nuna umirtukartimpiash" Timiajai. Kame nuna nekaataj tusan wakerakun nu papin nuik aatramjarme. ^10Atum tsankurearmena Nu shuaran wisha Nunisnak tsankureajai. Tura tsankuratin A!kuinkia, wi tsankurajna nu Ashi atumnian EnentA!imtusan, Kristu iimmianum Turajai. ^11Kame uunt iwianch SatanA!s iin emestampratajtsa wakerana nusha nekaji. Tuma asamtai, Turawain tusar tsankuratniuitji. ^12 Kristunu shiir chichaman Truas peprunam etserkatajtsan jean, ti penker takastinian WA!inkiamjai. ^13Turasha ii yachi Titiun WA!inkiachu asan, shiir EnentA!imsatniun tujinkiamjai. Tura asamtai Truasnumia aentsun A!ujsan ikiukiaran Masetunia nunkanam wemiajai. ^14Kristu Jesusjai Yuska incha nupetmamtikramak ewekatmasuitji. Tuma asamtai Nincha ti shiir Yuminsa pujajai. Tura kukuj~i Kunkuakui, Ashi nekainia Nunisan ii etserkamujai Kristu shiir chichamen Yuska Ashi aentsun nekamtikiainiawai. ^15Kristu iin pujurtamu asamtai Yusjai nekapsamka iikia Kunkuaji. Ii Kunkuajnia nuna uwemtikramu ainia nusha tura uwemtikrachma ainia nusha nekapramnia ainiawai. ^16Menkakatniunam weena nuka ii Kunkuajnia nuna jakamnia mejea nekapramji. Tura iwiaaku A!tinnium weena nuka iwiaaku A!tin Kunkua nekapramji. Maa, nu Turatniuncha ?yaki JeA!? ^17Kame Untsuri aents Kuitian achiktaj tusar Yusa chichamen yapajinia Nuniskechuitji. Antsu Kristunu ajasu asar, Yus akupkamu asar, Yus iimmianum anantsuk esetsar etsereaji. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 ?Nu TA!kurninkia, "ataksha ninki waantu EnentA!imtumainiawai," tu EnentA!imsarmek? ?Chikich Turuinia Nunisrik, "Ju aishman nekas Yus-Chichaman etserin ainiawai" tusa Papi aarma atumin iniaktustinkiaitiaj~i? ?Chikich iniaktustin Nu Papi atumin seatniukaitiaj~i? ^2AtsA!. Atumka ii papiria Nuniskechukaitrum. Ii EnentA!in nu Papi aarmaiti. Tura Nu Papi A!ujsatniua Nunisan Ashi aents Atumi Turamuri WA!inkiar ii etserkamaj nu, Papru nekas Yusa takatrin takaawai tusa nekaamnia ainiawai. ^3Iis, TA!tsujak. Papi aarma Nunisketrume. Nu Papi Kristu aarmaiti tura iisha Nu Papi atumin Suaji. Tintiajainchu antsu iwiaaku Yusa Wakanijiai aarmaiti. Kayanmasha aarchamuiti; antsu shuara EnentA!in, auka, aarmaiti. ^4Kame Kristunu asar, Yus EnentA!imta asar, nusha Timiniaitji, taji. ^5Ju nekaji; imia iik penke tujinkiaitji. Antsu ii Turajnia nu Yus ni kakarmarin Suramkurin Turaji. ^6 Yamaram chichaman Yus najanamia nuna, incha penker etserkatniun suramsaitji. Yaunchu aarma chichamnum, Ashi takamtsuk umirkachrikia tuke jakamniuyaji. Antsu yamaram chichamnum, Yuska ni Wakanijiai yamaram wekasatniun Suramji. Yusa kakarmarijiai nu chicham etserji. ^7Yaunchu chichamnaka kayanam aar Yus Muisaisan susamiayi. Susamia nui, Muisaisa yapi ti wincha ajasmiayi. Turunamtai Israer-shuar ni yapin iistinian tujinkiarmiayi. (Turasha nu wincha mushatmaki wemiayi.) Turasha nu chichaman shuar umirkatniun tujintiakui, nu chichamsha aya tuke JA!katniunam ShuA!ran ejemiayi. Tumayatan winchajai susamuyayi. ^8Tura yamaram chichaman Yusa Wakani Suramna nu, nujai nankaamas Shiiraiti. ^9Kame mesertinnium ejeana Nu chicham winchajai susamuyayi. Tura nujai nankaamas Yusnum ejeana Nu chichamka Yus iimmianum penkeraiti. ^10Iista; yamaram ana nu ImiA! shiir asa, yaunchu wincha amia Nunaka mushatmamtikiui. ^11Nukap arur pujuschamnia nu wincha A!chamkia. Kame tuke A!tinia nuke nujai nankaamas Shiiraiti. ^12 Nu nekakur ti paant etserji. ^13Muisais Turamia Nutiksarik Turatsji. Ii uuntri Israer-shuar ni yapin wincha ajas menkaan WA!inkiarain tusa tarachjai ni yapin Muisaiska nukumakmiayi. ^14Tura nu arantcha Muisaisan anturkarmia nuna EnentA!isha nukukmauyayi. Nekaatniun tujinkiarmiayi. Tura yamaisha Nunisan yaunchu aarma chichaman A!ujsam antukar nekaatniun tujintiainiawai. Kristu EnentA!imtuschatin ni EnentA!in nukukma nu YapajiA!chmaiti. Aya Kristujai nuka YapajiA!mniaiti. ^15Yamaisha Muisaisa aarmarin A!ujsar nekainiatsui, ni EnentA!immiari nukurkamu asa. ^16Tura aencha ni EnentA!i YapajiA! Uuntna ajasmataikia ni EnentA!immiariya nukurkamu ana nu jusamuiti. ^17"Uunt" TA!jinia nu, Yusa Wakaniiti. Uunt Yusa Wakani pujana nui ankant ajastiniaiti. ^18Nuke asamtai, iisha ii yapi tarachjai nukukchamu asar ispikia Nunisketji. Uunt Kristu penkeri iniakmaji. Kristu penkeri Nu Nukap takaki weakur, Kristujai metek ajastasa pujaji. Yusa Wakanikia nuna Turawai. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Yus iin waitnentrama asa ni chichamen etserkatniun ataktamsaitji. Tuma asamtai yawetsuk takaaji. ^2Uuka Turatin ana NuyA! tura natsanmai ana nuyasha kanakmiaji. Anankatai tusar wekaatsuji. Tura Yus-Chichamjai nakuratsji. Etserkur aya Yus-Chicham tana Nuchik etserji. Ashi aents nuna antukar, "nekas Nuiti Yus-Chicham" tiarat tusar Turaji. Wi TA!jana nuna Yus nekawai. ^3Uwempratin Chicham ii etserjinia nu PA!antaiti. Ayatik menkakatniunam weena nu "PA!antchaiti" Tuiniawai. ^4Uunt iwianch, ju NunkA! uuntri ana nu, nu aentsu EnentA!in ukusturuiti. Uunt Kristunu shiir chichaman ii etsermajai TsA!apnin EnentA!imprarain tusa ukustawai. Nu Kristu Yusan imiatrusan nakumui. ^5Iisha etserkur, Jesukristu ii Uuntrinti tu etsereaji. Iikia Atumi uuntrintji TA!tsuji. Antsu, Jesus ii uuntri asamtai, atumi YA!intrintji, taji. ^6Yaunchu kiritin aan Yus TsA!apin ati tusa TsA!apnin awajsachmakia. Nu Yusaiti ii EnentA!in tsaapnin awajtamsamia nu. Nu tsaapnijiai ni shiirmarin, Jesukristu iniakmia nuna, Ashi aents nekaawarat tusar Jesukristunun etsereaji. ^7Nu TsA!apin ImiA! penker ana nuna ii ayashiin Yus ikiusuiti. Tura ii ayashi kakarmachu, nuwe najanamua aanin asamtai, Wari, kakaram A!jinia nu Yusnumiachukait. Ii ai nuna nekaawarat tusa Yuska ni TsA!apnintrin ii ayashiin ikiusuiti. ^8 Tuma asamtai ii itiurchatri A!rentmaku A!rinin tuke jiinkimniaitji. "Itiurkatjik" taji, Turasha Yus YA!inmaji. ^9Aents pataaturmainiakrincha Yus ikiurmatsji. Emesrataj TukamA! tujintiainiawai. ^10Kame Kristun MA!ataj tusa tuke wakeriarmia Nunisan incha tuke mantamataj turamainiaji. Turasha JA!kachu asar Kristu kakarmari ii ayashiin iniakmaji. ^11Iisha Jesusna ajasu asar wekaajnia nui tuke tsawant Tsuumainium jasattuk ajaji. Turar ii ayashi jakamniaitiat nu ayashnium Jesusa iwiaakmari paant iniakmaji. ^12Iisha Yus-Chicham etserkur ii ayashiin jasattuk ajaji, tuma ain atumsha umikiu asarum nekas iwiaaku atin WA!inkiarme. ^13Yus-Papinium yaunchu aarmanum: "Yusan EnentA!imtusmajai, tuma asan etserkamjai" TA!tsuk. Iisha Nunisrik Yus EnentA!imtusar wekaaji. Tuma asar etserji. ^14Yus kakarmaiti. Uunt Jesusan jakamunmayan iniantkimiayi. Incha Nunisan Jesusjai iniantamkittiaji. Tura atumjai metek ni pujamunam juramkittiaji. Nusha paant nekaji. ^15Atumsha Untsuri aencha Yus-Chicham antukakrumin, Yus YA!inmakurme. Tuma asamtai atumsha Nutiksarmek Yus yuminsarum pujarme. Nujai Yusa naari uunt awajsamuiti. Nu nekaar WA!itsatin ashamatsji. ^16Tura yaweatsji. Ii ayashi amuiki weakuisha ii EnentA!inkia yamaram ajaki weawai. ^17Wari, ukunam tuke shiir pujustatjinia nu EnentA!imtakrikia, ju nunkanam WA!itiajnia nu, ti itiurchataitiat, aya yamaiya asa tiikia itiurchatchaiti, tura WA!rik nankaamawai. Turasha ii itiurchatrijiai Yuska ti shiir ana nuna amuukachmin ana nuna Nukap suramsattaji. ^18Tuma asamtai WA!injinia nu ti EnentA!imtatsji. Antsu WA!intsujnia nu nekas EnentA!imtaji. WA!injinia nusha aya yamaiyaiti. Antsu WA!intsujnia nuka tuke amuukachminiaiti. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Wats ju nekaji. Nayaimpiniam ii shiir pujustinian amuukachmin ayashin Yus najanamun ikiurtamsaitji. Aents najanachmaiti nu. Tuma asamtai ii ayashi emesnakuisha Wari itiurtamajia. Nuka aaka Nunisan amuukamniaiti. ^2Ju ayashnium pujusar WA!itiaji, taji. Yamaram ayash nayaimpiniam pujana nu achiktai tusar wakeraji. ^3Ayashtichu ajasaij tusar, yamaram ayashtin ajastaitsar wakeraji. Pushia Nunik yamaram ayash iin nukurmaktai tusar wakeraji. ^4Tura jui ayashjai pujusar WA!itsar pujakur shiir EnentA!imtsuji. Arut Pushi aiktinia Nunisrik ju ayash ikiuktiaitsar TA!tsuji. Antsu yamaram Pushi entsartinia Nunisrik yamaram ayashnium tuke Pujusmi tusar taji. Iista, ju ayash amuukachminkiait. Yamaram ayashnium pujusar tuke iwiaaku pujustatji. ^5Yamaram ayashintin ajastinian iwiarturmaruitjinia nu Yusaiti. Tura nekas Turattajai tusa ni Wakanin suramsaitji. ^6 ^7Ju nekaji. Ju ayashnium pujajnia juinkia Uunt Jesusjai pujatsji. Tuma asamtai, WA!injinia nu ti EnentA!imtutsuk Yus EnentA!imtusar tuke shiir EnentA!imsar wekaaji. ^8Tura ju ayashniumia Jiinkir Uunt Jesusjai tuke pujustaitsar wakeraji. Tura Turattaji tu nekaji. ^9Tuma asamtai ju ayashnium pujakrisha tura ju ayash ikiukrisha Uunt Jesus tuke waramtiksatai taji. ^10Wari, ju ayashjai ii Turamajnia nu ujakam, "penkeraiti", "yajauchiiti" Kristu turutit tusar, Ashi iisha Uunt Kristui jeatniuitji. Tura ii Turamujai metek akirmaktatji. ^11Tuma asamtai ju nekaji: Uunt umirkashtin ti Tsuumainti. Nu nekaar Ashi shuar Yus-shuaran awajsataj tusar ti takaaji. Tura incha Yus nekarmaji. Tura ii Turamuri A!tumka Atumi EnentA!in paant nekarme, tajai. ^12 Ataksha, "wi penkeraitjai" tusar nu TA!tsuji. Antsu, ii Turamu NekA!a asakrumin EnentA!iniam ana nuna EnentA!imtsuk aya PA!tatkea nujai warainia Nu shuar tsanumprutmainiakui yaintkiatarum tusar taji. ^13"WA!urkaiti" turamainiajiash. Nusha Wari, itiurtamajia. Ashi Turajnia nu, Yus aneakur tura atumin YA!intai tusar Turaji. ^14Kame Ashi ii Turajnia nu Kristu anenkrattairijiai Turaji. Kame ju nekaji: Kristu Ashi shuaran jaruku asamtai, Yus iimmianum Ashi iisha jaka Nunisaitji. ^15Kristu Ashi shuaran jaruk nantarkimiayi. Tuma asamtai Kristunam iisha iwiaaku pujajnia jui, iik wararmamtsuk, Kristu umirkatniuitji. ^16 Tura yamaisha aya ni ayashi iirsar, "nu shuar penkeraiti" tura "nu shuar yajauchiiti," titin tujintiaji. Kame yaunchu aya ni ayashi iirsar "Kristu yajauchiiti" tu EnentA!imsamiaji. Tura yamaikia YapajiA!r, esetsar EnentA!imkiur "Kristu Yusa Uchirinti" taji. ^17Tuma asamtai, Kristunu Ajasuka yamaram najanamuiti. Yaunchu EnentA!imtairi menkakayi. Antsu Nunaka iikias ni EnentA!imtairi nekas yamarmaiti yamaikia. ^18Nunasha Yus Turaiti. Iin nawampramkattsa Kristun akupturmakuitji. Tura nu etserkatniun incha ataktamsaitji. ^19Yuska iin tunaarinniutin AsutiA!matniun nakitiak Kristujai nawampramkamiaji. Tura incha Yus-shuartin nu ujaktinian ataktamsaitji. ^20Kristunu ataksamu asar, Yuska "winia Uchirjai nawamnaikiatarum" tusa ii wenejai atumin seatmarme. Tuma asakrin, Kristu NA!ariin "Turatarum" TA!jarme. ^21Kristuka tunaan penke Turachmiayi. Tumanak ii tunaariin Yus Kristun makuumiayi. Nuna tura Kristunam makuuchmin awajtamsamiaji. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 ^2Ni Papiriin Yus yaunchu Isayasan juna Timiayi: Tsawant jeamtai, ame seatmena nuna anturkamjame. Uwempratin tsawant jeamtaisha yainmajme. Wats yamaikia Yus seatin jeayi. YamA!i Yusnum uwempratin jeayi. Tuma asamtai, iikia Yusa takatrin pachitkiajnia nu, Yusa anenkrattairi penker achiktarum tusar seajrume. ^3Tura "Papru etserkamuri A!ntraiti" Tiarain tusar Chikich yajauch EnentA!imtiktsuk penker wekaaji. ^4Nekas Yusa takarniurintji nuna paant nekaawarat tusar WA!itiayatrik, atsumayatrik, itiurchatnum pujayatrik shiir katsunteaji. ^5Ju itiurchat WA!inkiamji: katsumpramkarmaji; sepunam EnketmA!warmiaji; CharA!a-CharA!a awajtamiarmiaji; takatcha ti itiurchat takasmiaji; kanutsuk pujumiaji; tura tsukasha ti tsukammiaji. ^6TunA!a nakitrar wekaaji; Yus-Chicham UnuimiA!traitji; shiir EnentA!ijiai katsuntrar wekaaji. Chikich shuar penker awajeaji; Yusa Wakani pujurtamkurin shuar nekas aneaji; ^7nekas chicham ana nu etsereaji; tura Yusa kakarmarisha Nu paant iniakmaji. Tura ni nemasrin nupettukain tusa suntar ni tantarin Juana Nunisrik iisha ii nemasri iwianch nupettamkaij tusar ii Yusri tuke umirkar wekaaji. ^8Shuar shiir EnentA!imturmainiakrincha, yajauch EnentA!imturmainiakrincha, penker chichartamainiakrincha, yajauch chichartamainiakrincha tuke Yusjai shiir wekaaji. "WA!itruiniawai" turamainiakrincha tuke nekas chichaaji. ^9"Nu aents nekatsji" turamainiakrincha Yusnumka nekanji; JA!katin Tsuumainnium wekayatrik tuke iwiaaku pujaji; AsutiA!muitiatrik mantamnatsji. Yusa takarniurintiaj nu Ashi nujai paant nekaamniaiti. ^10Kuntuts pujayatrik ii EnentA!inkia waraaji; Kuitrinchaitiatrik Chikich shuar Kuitrintin awajeaji; penke takakchiatrik Ashi WA!inji. ^11 Yatsurtiram, Kurintiunam pujarmena nu, Ashi paant ujakchamkajrum. Ti aneajrumna nu nekarme. ^12Wikia atumin paant chichastajtsan wakerajrume; antsu A!tumka anenttsuk paant chichastin nakitrarme. ^13Winia uchirua Nunisnak chichaajrume; wi tuke paant chichaarjarmena Nunisrumek atumsha Atumi EnentA!in ana nu, paant ujatkatarum tusan seajrume. ^14Yus-shuar Yus-shuarchajai tsaninktinian EnentA!imsashtiniaiti. Wari, ?Yusan umirna Nu shuar, iwianchin umirna Nu shuarjai metek EnentA!imiainiawak? ?TsA!apnisha kiritjai MA!imtek A!minkiait? ^15?Kristuka uunt iwianchjai nawamnaikiamniakait? ?Yus-shuar Yus-shuarchajai tsanin shiir pujusminkiait? ^16?Iwiaaku Yusa jeencha A!ntar-yus pujustinkiait? Tura atumsha iwiaaku Yusa jeentrume. Yus Ninki ni Papiriin juna Tichamka: Niijiai tsaninkia pujusan, niijiai wekasartatjai tura ni Yusri A!tatjai; tura niisha Wii aents ajasartatui. ^17Tuma asamtai junasha Timiayi: Nii matsatainia NuyA! Jiinkitiarum, tura niiya kanaktiarum, tawai Uunt Yus; tura yajauch ana nu antinkiairap. Turakrumninkia awayattajrume. ^18Tura Atumi Apari A!tatjai; A!tumka winia uchir A!tatrume. Nuna Wi ImiA! kakaram uunt Yus asan tajai. Tu aarmaiti. __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 Tuma asamtai aneamur yatsurtiram, nusha, Yus Timia nu, iin Turamji. Nu tuma asamtai ii ayashi tura ii EnentA!isha yajauch ajasain tusar, Ashi TunA!a ana NuyA! kanaktiniaitji. Turar "Yusak nekas ii uuntrinti" takur, ii ayashisha, ii EnentA!isha takamtsuk tuke tsawant Yus iiktustiniaitji. ^2Ataksha nawamnaikiatai. Iikia shuar yajauch awajsachmaji; yajauch jintintrachmaji; anankachmaji. ^3Makuutai tusan nuna TA!tsujai. Antsu nuik Tichamkajrum, iwiaaku pujakrisha jakarsha A!tumka ii EnentA!in A!chitkiarme. ^4Araantutsuk aatjarme; shiir EnentA!imjai. Itiurchatnum pujayatnak, atumin EnentA!imtusan Enentairui kakaram EnentA!imsan waraajai. ^5 Jui Masetunianum penke ayamprachmaji. Antsu ti WA!itsamji. Aentsnumia itiurchat WA!inkiamji, tura ii EnentA!ijiainkia ashamkamji. ^6Tura Kuntuts pujakrincha Yus IkiakA!tmartinian nekawai. Tuma asamtai Titiun akupturkamai. Nujai winia EnentA!irun IkiakA!rmai. ^7Tura A!tum nii IkiakA!rmarumna nuna Titiu ujatkamai. Nuna antukan ti warasmajai. Titiuka A!tum iirsatin wakerarmena nuna ujatkamai; Turunamia nuna Kuntuts EnentA!immiarumna nusha, tura winia anentu asarum EnentA!imturumna nuna ujatkamai. Nuna antukan Nu nankaamas warasmajai. ^8Papi nuik akupkamaj nu A!ujsarum Kuntuts EnentA!imprarme; Nunaka nekajai. Turasha ii akupmainchu Turaitjai TA!tsujai. Eta, nuikkia Timiajai, Turasha yamaikia TA!tsujai. Papi A!ujsarum ishichik Kuntuts EnentA!imprarumna nuna nekaan waraajai. ^9Kame Kuntuts EnentA!imprakrumin waraatsjai. Antsu Atumi tunaari nekaarum Kuntuts EnentA!imprarum Atumi EnentA!i Yusjai YapajiA! asakrumin nuna nekaan waraajai. Kame Yus wakerana Nutiksarmek Kuntutsrum katsuntearme; tuma asamtai iikia nu papijiai yajauch awajsachji. ^10Nekaatarum. Yus wakerana Nutiksan Kuntuts katsunteakka ni EnentA!i Yusnum YapajiA!wai. Nuinkia ni Tunaariya uwempraiti. Nuka "Turumainchu Turaitjai" Tichamniaiti. Antsu Yusan EnentA!imtutsuk Kuntuts pujakka ni EnentA!i YapajiA!shtatui; Yapajitsuk ni Tunaariya uwemtsuk jakattawai. ^11Tura iistarum; Yus wakerana Nutiksarmek Atumi Kuntutsri katsuntearme. Tuma asarum wi aatjarmena nu esettsarum EnentA!imtusurme. Atumi Turamuri ujatkatajtsa wakerimiarme. Tura nu TunA!a nakitramarme; tura ashamkamarme. Tura yajauchin Turamia nu AsutiA!marme. Tura winia anentu asarum wi timia Timiatrusrumek turatai tusarum ti wakerimiarme. Nu tura asakrumin penker Turarmena nu, paant iniakmarme. ^12 Kame yajauchin Turamia nuna ni tunaarin iniaisat tusan wakerakun, tura WA!itias pujumia nu atak shiir EnentA!imsati tusan wakerakun nu papin aatramjarme. Tura Nu nankaamas A!tum Yusnum iin anearmena nu nekamatarum tusan aatramjarme. ^13Atum umikiu asarum waraakrumin iisha shiir EnentA!imji. Tura shiir itiaamarumna nuna Titiu waraak ujatkamtai Nu nankaamas shiir waraaji. ^14Atumin shiir EnentA!imtajrumna nuna Titiun ujakmajai. Tura nuna nekas aan Titiu nekaamai. Tuma asamtai atumin natsantrachmajrume. Kame atumin tuke nekas ana nuna Timiajrume. Nunisan atumnian Titiun Timiaj nusha nekasauyi. ^15Tura Titiuka atumin EnentA!imturmas ti waraawai. "Jiatmaktajtsa winiatsuash" tusarum ti ashamkachurmek. Tumayatrum, nii penker tati tusarum pachischarme. Tura nii taa seatmarma nu umikiurme. Titiuka nuna EnentA!imias waraawai. ^16Tura wikia, A!tum penker Turamurmin nekaan tura penker Turawartatui tu EnentA!imsan waraajai. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 Yatsurtiram, Masetunia Nunkanmaya Yus-shuaran Yus waitnentainia nuna YamA!i ujaktatjarme. ^2Ti itiurchatnum nekapsamu ainiawai. Tumayatan warainiawai. Tura ti Kuitrincha ainiayatan emeentutsuk Kuitrinniua Nunisan suiniawai. ^3Juna wi paant nekaan ujaajrume. Niisha wakeramujai Susatniun jeainia nuna Suiniawai; tura Nu nankaamassha Suiniawai. ^4Yus-shuaran Kuitrinchan Susartaitsa ti wakeruiniak, nu Turatniun ti seatmarmaji. ^5Tura ii EnentA!immiaj Nu nankaamas Turawarmiayi. Emka Yusnum ninki sumamawarmiayi. Tura Yusa wakeramuri Turattaji tusar incha "YA!intajrume" turammiaji. ^6Tuma asamtai, "Masetunia nunkanam kuit Juuktin nankamamamna nu, Kurintiu peprunmasha amukta" tusar Titiu seamiaji. ^7 Atumsha Ashi penker Turatin ti nekarme. Yus EnentA!imtustincha, unuiniartincha, ju nunkanmaya nekaatniusha, iin aneatniusha nuka Ashi nekarme. Wats, jusha Turatarum. Yus-shuar Kuitrincha ainia nu achikiarat tusarum Titiu TA!matai Nukap susatarum. ^8Kame Atumi uuntria Nunisnak akupeatsjarme, Turatniuitrume tusan. Antsu Chikich shuar ni Kuitrin susartasa ti wakeruinia nuna atumin ujakan, Atumi anenkrattairi nekaspashi tusan nekapsatajtsa pujajai. ^9Ii uuntri Jesukristu waitnenkartutairi nekarme. Ashi takakuyayi, tura atumin anenma asa Kuitrincha Nunisan ajasmiayi. Ju nunkanam Kuitrincha Nunis ajasmatai A!tum nayaimpiniam Kuitriniak tusa Turamiayi. ^10Juna EnentA!imjai. Nuik uwitin, "YA!intatji" Tichamkarum. Tura nu Turatin ti wakerimiarme. ^11Nankamamarmena nu yamaikia amuktarum. Nuik ti wakerimiarmena Nunisrumek yamaisha Susatin jearmena nu susatarum. ^12Iistarum. Ni Kuitrin Yusan nekas susatajtsa wakerakuinkia, nii jeana nuna susat tusa Yus wakerawai. "Jeana Nu nankaamas susati" TA!tsui Yus. ^13Chikich ti Nukap susarum atumnia TA!asat tusan TA!tsujai. ^14Antsu Ashi metek takusarat tusan tajai. Iis atumsha yamaikia ti nukap takakrume; nujai atsuma nu Susatniuitrume. Ukunam Chikich tsawantai A!tum atsumashtarmeash. Nuinkia niisha atumin suramsarti. Nu Turatin A!kuinkia Ashi metek takustin A!tatui. ^15Yusa Papiriin yaunchu aarman Nunis TA!tsuk: Nukap takusmia nu ampirchamiayi; tura ishichik takusmia nu atsumachmiayi. ^16 Tura wi aneajrumna Nunisan atumin aneatniun Yus Titiun susamiayi. Tuma asamtai Yusan yuminsan pujajai. ^17Iis, wi takui wetinian wakerimiayi. Tura Nu nankaamas, atumin anenma asa, ni EnentA!ijiain weawai. ^18Tura Chikich Yus-shuar Titiujai akupkatajtsa pujaji. Nu shuar Yusa Chichamen ti penker etserainakui, Ashi Yus-shuar iruntramunam niin penker A!ujmatainiawai. ^19Tura Nu shuarnaka ii tsaniakmari Ati tusar Ashi Yus-shuar iruntramunam nuna anaikiarmiayi. Iijiai Kuitian jukiarti tusar anaikiarmiayi. Iis Yusa NA!arin Ashi aents uunt najanawarat tusar tura Ashi shuar Atumi tsankarin nekaawarat tusar nu takat Turatsjik. ^20Iis, ju kuit ii jukittiajnia nu, Nukap asamtai, aents tsanumprutmawaraij tusar, Titiujai tura ju shuarjaisha weaji. ^21Yus iimmianumsha, aents iimmianumsha ii naka wekaajnia nuna nekaawarat tusar Turaji. ^22Nu JimiarA! shuarjai Chikich Yus-shuar akupeaji. Yusa takatrin takastasa ti wakerana nu nekas nekaji. Tura A!tum YA!intin ti wakerarmena nuna NekA!a niisha atumiin jeataj tusa ti wakerawai. Nuna Tumak Yusa takatrin takastinian wakerana nuna paant iniakmawai. ^23Tura aisha Chikich shuar Titiun nekaataitsar anintruiniakuisha, "Titiu Papru tsaniakmarinti. Incha YA!inmaktajtsa PA!prujai takaawai" titiarum. Chikich Yus-shuaran nekaataitsar anintruiniakuisha, "Yus-shuar akupkamu ainiawai, tura Kristu NA!arin shiir awajin ainiawai" titiarum. ^24Tura Atumi anenkrattairi Ashi Yus-shuar nekaawarat tusarum, nu shuar penker itiaatarum. Nu Turakrum, atumnia ii shiir Timiaj nu nekasaiti tu iniaktustatrume. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 ^2Kame A!tum Yus-shuar Kuitrincha Susatin wakerarme; nuna nekajai. Tuma asan Nunaka aatrachminiaitjarme. Atumsha Susatin wakera asakrumin wi nunasha shiir EnentA!imsan, "Akaya nunkanmaya shuar nuik uwitinia wakerusmatak YA!intinian wakeruiniawai" tusan Masetunianmaya ShuA!ran ujaajai. ^3Tura "Kuitniasha Susatniun ti wakeruiniawai" Timiaj nuna, "WA!itiaiti" Tiarain tusan nakitiajai. Tuma asan, kuit susatajtsa wakerarum nu iwiaratarum tusan nu menaintiu Yus-shuaran nuna YA!inmakarat tusan emka akupenajai. ^4Wi ukunam Masetunianmaya shuarjai atumiin jean, kuit Susatin Timiarmena nuna iwiarachman WA!inkian natsaraij tusan, tura atumsha natsarairum tusan Turajai. Wari, "Susatniun ti wakeruiniawai" tuke tu weatsjak. ^5Nu tuma asamtai, au takui Suarme tu EnentA!imsarain tusan ju Yus-shuaran emka akupenajai. Niisha nu Kuitian iwiaratniun YA!inmakarti, tajai. Nuinkia wisha Masetunianmaya shuarjai ukunam jeawakrin, nu kuit atumsha nekas Atumi EnentA!ijiain~ki Susatin wakerarmena nu nekaamnia A!tatui. ^6 Tura junasha paant TA!jarme: ishichik araana nu ishichik Juuktatui. Nukap araana nusha Nukap Juuktatui. Kuit Susatniusha Nuniskete. ^7Tura Ashi shuar ni EnentA!in EnentA!imsana nunak susati. "Nakitiayatnak susatjai" Tichamniaiti. "Turutainiakui susatjai" Tichamniaiti. Shiir EnentA!imias Suana nuna Yuska shiir EnentA!imtawai. ^8Ashi penker ana nuna suramsatniun Yus tujintiatsui. Nujai A!tum atsumashtatrume. Tura chikichan YA!intin Nukap takustatrume. ^9Yus-Papinium ju aarma awai: Kuitrinchan Nukap susayi; nuna tura, tuke Turatin A!tatui. ^10Arakmaun araakan Suana nusha Yusaiti. Tura yurumkan Suana nusha Yusaiti. Niisha A!tum penker araatniun suramsattarme. Tura araarumna nujai penker Turatarum tusa araakrumin ipiampartatui. ^11Tuma asamtai Nukap juukma takaku asarum, Nukap Susatin jeattarme. Nuinkia Suarmena nuna ii uwejeyan Chikich Yus-shuar achikiar Yusan yuminsartatui. ^12Wari, ju kuit Yus-shuar Kuitrincha Suakrin ni atsumamurincha atsumachartatui. Tura Nu nankaamas Yusan ti yuminsartatui. ^13Nu shuar YA!intai tusarum tura Ashi Yus-shuar yaintai tusarum Suatsrumek. Nujai Kristu shiir chichamen umiarmena nuna nekainiawai. Tura Kuitrum emeentutsuk sua asakrumin niisha Yusa NA!arin uunt awajsartatui. ^14Kame Yus atumin ti waitnentramainiakui Kuitrum Suatsrumek. Sua asakrumin nu shuar atumin ti anenmainiak Yusan A!ujturmasartatui. ^15!Tura Ashi iisha ii Yusri ti yuminsatniuitji! ?In Suramjinia nuna yaki Jintiartinian JeA!? __________________________________________________________________ Chapter 10 ^1 Wats, "Papru iijiai pujak peejchach ajawai, tura YajA! pujak kakaram chichaawai" Chikich shuar turutainiatsuk. Kame imia wiki Papru Kristu anenkartutairijiai juna seatjarum tusan pujajai. ^2Atumi weatkamuriya shuar chichainiak "Papru ni tsaniakmarijiai ju nunkanam akupin ajastai tusar wakeruiniak jintintiainiawai" turutainia nuna Kiishtumaktajtsan EnentA!imjai. Wisha atumiin jean kakaram chichaschataj tusan, nu antukairap tu seajrume. ^3Aentstanka nunkanmaya aentsuitji, Turasha Ju aents maania aintsar MA!aniatsji. ^4Ju nunkanmaya nankijiai MA!aniatsji antsu ii nankiri Yusa kakarmarinti. Nujai iwianchi kakarmari Nupeteaji. ^5Ju nunkanmaya aentsu Jintiamurinkia tura waantu EnentA!imtumamurinkia, Yus nekaatniun itit awajea nuka, nu nankijiai Nupeteaji. Tura Ashi ju nunkanmaya EnentA!imsatin yapajniak, emetamu aintsan, Kristun umirkarat tusar nu nankijiai Nupeteaji. ^6Nekas umirkatin A!tum jeawakrumninkia nuinkia umirkatniun tuke nakitiainia nu, Yusa kakarmarijiai AsutiA!ttaji, tajai. ^7 Atumsha aya PA!tatek ana nu iiyarme. Wats, shuar nekas Kristunu ajasman nekamaka, Nunisan winiasha Kristunuiti tu EnentA!imtursatniuiti. ^8Yusa kakarmarijiai akupeaji tuke TA!kuncha natsaamatsjai. Nu kakarman atumin penker jintintiatarum tusa Kristu suramsaitji. Kame atumin emesratniun suramsachuitji. ^9"Ni aarmarijiai awaktamkatajtsa wakerutmaji" TA!tsurpash. Nuchaiti. ^10"Papru aarmari ti kakaram ainiawai, tura jui pujak kakarmachuiti; tura etserkatniuncha nekatsui" turutainiawai. ^11Wats, tuinia nuka junasha nekaawarti. YajA! pujakur kakaram aajinia Nunisrik atumjai pujakrisha kakaram Turattaji. ^12 "Wiki ImiA! penkeraitjai" tuinia nujai meteketji TA!tsuji. Ni shuaraitji TA!tsuji. Wari, niisha imia ninki nekapmamainiawai. Tura ni ai iisar "nu nankaamas penkeraitjai" tu weenawai. Nuna Turuiniak netse Turuiniawai. ^13Antsu iikia, ii nekamatin jeajnia Nu nankaamas waantu ajaschattaji. Ii takastatjinia nui Yus Ninki jintintramji. Nu arant weatsji. Kame atumiin takastinian Yus tsankatramkaitji. ^14Tuma asamtai, TA!jinia nu Yus tsankatramka Nu iniankas Turatsji. Wari, iisha emka Kristu chichamejai Atumiin jeachmakaj~i. "Emka jeamji" TA!jinia nu A!ntrar TA!tsuji. Kame Yus tsankatramakrin jeamji. ^15Chikich takasmanum iikia waantu EnentA!imtumasar, "ii takatrinti" TA!tsuji. Antsu YamA!i EnentA!imtarmena Nu nankaamas Yus EnentA!imtustarum tusar wakeraji. Nu Turakrumninkia Atumiin tuke takasminiaitji. ^16Nuyasha Chikich takaana nui takatsuk A!tum pujarmena Nu arant pujuinia nusha Yus-Chicham ujaktaj tusar wakeraji. Nu Turar Chikich shuar takasma "iiniuiti" Tichattaji. ^17Tura penker EnentA!imtumastaj tusa wakerakka, Yusnaitjai tusa penker EnentA!imtumasti. ^18Wari, ninki "penkeraitjai" tumamna nuka anturkachminiaiti. Antsu Uunt "penkeraiti" tana Nu shuar nekas penkeraiti. __________________________________________________________________ Chapter 11 ^1 Waurua Nunisnak chichastatjana nu anturtukaintrumeash. Ee, anturtuktarum tusan seajrume. ^2Atumniasha Kristunak anajmamtikrajrume. Tura nuwa Chikich aishmankan nekatsuk ni aishrijiain~ki nuatnaiya Nunisrumek A!tum chikicha chichame umirtsuk aya ni chichamen~ki umiakrumin Kristui ejetaj tusan wakerajrume. Nuna Turataj tusan atumin akasmatajrume. Nu akasmaktinian Yus surusuiti. ^3Turasha iwianch ni nekatairijiai emka nuwa Epan anankamia Nutiksan atumniasha Yusa jintiya awajimtikramar Kristu aneashtinian EnentA!imtikramprarmatai anankamu airum tusan tsuutajrume. ^4Wari, Chikich shuar Jesusnan NushA!a etserkamujai TA!iniakuisha penker A!ntarme. Tura NushA!a wakan achikiam, NushA!a chichamjai uwempramniaiti tu etserainiakuisha, nekasapitia TA!rume. ^5 Kame "Yusnumia akatramu asar etserkatin ImiA! nekaitji" tuinia nujai nankaamas nekaitjai, tu EnentA!imjai. ^6Ti penker chichastinian nekachiatnak winia nekaatairsha taamtsui. Nunaka ii Turamurijiai tuke paant iniakmaji. ^7"Akirkata" Tutsuk Yus-Chichaman atumin ujakmajrumna nui ?TunA!a Turajak? Atum ankant ajastarum tusan wikia peejchach ajasu asan, "etserkamunam akirkata" Tichamjarme. ^8Antsu atumin YA!intaj tusan pujakun Chikich Yus-shuarnumia Kuitian suruiniakui achikmiajai. Nuna Turan ni Kuitrin emeentukmiajai. ^9Tura atumjai pujusan atsumaknasha atumniaka seachjarme. Masetunianmaya Yus-shuar taar, wi atsummiajna nuna surusarmiayi. Nu tuma asamtai TA!jarme, seachjarme tura seashtatjarme. ^10Ashi Akaya nunkanam nuna ujaktinian suritrukchartatui. Nuna TA!kun Kristu nekasrijiai tajai. ^11?Urukamtai nuna taja? ?Atumin aneachu asanak taja? AtsA!. Aneajrumna nuna Yus nekawai. ^12Turasha wi Turajna nuna tuke turu wetatjai. "Papru Turana Nunisrik Turaji" tuinia nuna Tiarain tusan Turattajai. ^13Wari, niisha Yusnumia akatrachma ainiawai. Anankartin ainiawai. "Kristu akatramurintji" TumA! A!taj tusar wekainiawai. ^14Nusha urukaku Tumait Tichamniaiti. Wari, imia SatanA!skesha "nayaimpinmaya akatramuitjai" TumA! A!taj tusa wekaatsuk. ^15Nuinkia imia ni suntarisha penkeran Turawai TumA! atai tusar wekasachartinkiait; Turasha ni amuamurinkia TunA!a Turiarma nujai metek NekapmA! AsutiA!tin A!tatui. ^16 Ataksha TA!jarme "WA!urkaiti" tu EnentA!imtursacharti. Kame "WA!urkaiti" tu EnentA!imturiatrumek, chichastin tsankatruktarum. Ishichik waantu EnentA!imtumastaj tusan wakerajai. ^17Tura waantu EnentA!imtumastaj TA!jana nu, Uunta tsankatramurijiai TA!tsujai. Antsu waurka Nunisnak chichaajai. ^18Untsuri ju nunkanam uunt ajasar ti waantu EnentA!imtumainiakui wisha ishichik waantu EnentA!imtumastatjai. ^19ImiA! nekayatrum waurka ainia nu shiir EnentA!imtusrum A!nturearme. ^20Niisha atumin takamtikramainiakuisha, kasartamainiakuisha, Atumi nerenniuri ajainiakuisha, yajauch chichartamainiakuisha, yapimin awattamainiakuisha Ashi nu katsuntearme. ^21Natsamayatnak TA!jarme !iikia nu Turatin kakarmachuuji! Wats, niisha araanainiatsna nuna wisha araantatsjai. (Waurka Nunisnak chichaajai.) ^22 Niisha Ipriu-shuar ainiakuisha wisha Nunisnak Ipriu-shuaraitjai. Israer-shuar ainiakuisha wisha Nunisnak Israer-shuaraitjai. ApraA!ma weeatri ainiakuisha pai, wisha Nunisnak. ^23Kristu takarniurintji, tuiniawai. Wikia aujai nankaamasaitjai. Kame nuna TA!kun waurka Nunisnak chichaajai. Kame niijiai nankaamas takasuitjai; niijiai nankaamas AsutiA!muitjai; niijiai nankaamas sepunam enkeamuitjai; ti Nukap JA!ninkiamjai. ^24Israer-shuar Chikichki achirkacharmai. Antsu Timiajni senku jea achirkarmai. Tura emka achirkarmia nui awa-awatatkua trainta nuiwi ejeyarmiayi. Tura nu Timiajni senku jea achirkarmia nuisha Nutiksan nujai metek awatturarmiayi. ^25Numijiai Menaintiu awatturarmai. Kayajaisha mantuatai tusar Chikichki tukurarmai, kanusha Menaintiu wayamai wi enkempran wekaimiaj nui. Tura nayaantsanam ajapen chikichik kashi nui pujusan tsawarmajai tura nu tsawantcha tuke pujusmajai. ^26Ti nukap wekasaitjai. Tura EntsA! wekasan Tsuumainian WA!inkiaitjai. Tura kasa shuarjaisha, Wii shuarjaisha tura yajaya shuarjaisha Tsuumainian WA!inkiaitjai. Peprunmasha, kampuniunmasha, nayaantsanmasha Tsuumainian WA!inkiaitjai. Wait Yus-shuarsha yajauch awajtustaj tusar wakeriarmai. ^27Itiurchatnasha ti WA!inkiaitjai; takatnasha ti takasuitjai. Ti Untsuri KA!nutsuk pujusuitjai. Tsukamaknasha, kitiamaknasha WA!itsaitjai. Ti ijiarmaitjai. Pushir TA!asmatai Tsetsekrui WA!itsaitjai. ^28Tura nuna nankaamas, kaarka kijin Jukitniua Nunisnak Yus-shuar penker wekainiawash tusan Ashi tsawant ti EnentA!imsan pujajai. ^29Chikichik Yus-shuar kakarmachu pujakui wisha kakarmachu nekapeajai. Shuar chikichan tunaanum ajuawarmatainkia wisha natsamakun kajekan WA!itiajai. ^30Maa, waantu chichastin A!kuinkia, antsu winia kakarmachu awajtuinia nuna ujakan waantu ajasaintjai. ^31Yus, ii Uuntri Jesukristu Apari ana nu (ni naari tuke shiir awajsamu Ati) wi WA!itratsjana nuna nekawai. ^32Tamasku peprunam pujai nu nunkanmaya akupin winia JinkiA! juruktiaj tusa wakerak pepru tanish tentakma WA!itiriin suntaran apujsamiayi. Aretas uunt KapitiA!n pujai Turamiayi. ^33Turasha uunt chankinnium enketawar pepru aa tanishri aankamunam jiiki itiararmiayi. Tu uwempramiajai. __________________________________________________________________ Chapter 12 ^1 Kame wiki shiir chicharmamsatniun nakitiajai. Tumayatnak iimiarjana nuna tura uunt Yus iniaktursamia nuna ujaktiniaitjarme. ^2Kristun umirin ana Nu aishmankan nekajai. Nu aishman JimiarA! nayaimpin nankaikin Menaintiu nayaimpiniam junakniuiti. Nusha katurse Uwi nankaamasuiti. Kame ayashtiuk wakaashit, tura ayashtichu wakaashit. Nunaka nekatsjai; aya Yusak nekawai. ^3Tura nekas junakniua Nunaka nekajai. Ayashtiuk wakaashit, ayashtichu wakaashit, Nunaka aya Yusak nekawai. ^4Yus-shuara Wakani shiir pujutainium junakmiayi. Nuisha paant awajsachmin ana nuna antukmiayi. Nii antukmia Nu chicham paant awajsatniun suritkiamuiti. ^5Nu aishmanka Turunamuri nankaamakuiti tajai. Tura wikia nankaamakuitjai Tumamtsuk, kakarmachuitjiana nuna paant ujaajai. ^6Nankaamakuitjai Tumamtiaj tusan wakeraknaka nekas Timiniaitjai, A!ntran Tichaintjai. Turasha Turatsjai. Winia Turamuruk WA!inkiarum winia chichampruk antukrum, waritia EnentA!imsarum nujai metek EnentA!imtursatarum tusan wakerajai. ^7Wi nayaimpiniam WA!inkiamajna nu TimiA! penker asamtai A!ntar waantu EnentA!imtumaschatniun, janki mesertinia Nunisan winia ayashrui najaimiatniun sunasmiajai. Nuka wi WA!itsatin SatanA!snumia akupkamuiti. ^8Nuka jurutkitia tusan Uuntan Menaintiu seamjai. ^9Tuma ain Uunt winia turutmiayi "AtsA!. Jaa pujayatmek winia waitnenkartutairjai shiir pujame. Shuar kakarmachun winia kakarmarun Wi suakui Ashi aents nu shuara ayashiin winia kakarmarun WA!iniainiawai." Tuma asamtai, Kristu kakarmari winia ayashrui paant ati tusan kakarmachuitiatnak araantatsjai. ^10Tuma asamtai, wi Kristun aneakui shuar katsekruiniakuisha, kajertuiniakuisha, winia Kuitrusha, kakarmarsha atsain waraajai. Kame Ashi itiurchat ana nui kakarmachuitiatnak kakaram nekapeajai. ^11 Wi "penkeraitjai" Tumamkun waurua Nunisnak chichaajai. Tura atumsha winia penker chichartusminiaitiatrumek, Turachu asakrumin tu chichasjai. Wari, wi penke A!ntraitiatnak, "ti penker akatramuitji" tumamainia Nu nunkaachichuitjai. ^12Atumjai pujumiaj nui, itiurchat A!manman katsuntran takasmiajai. Yuska ni kakarmarin iniakmastaj tusa ti uuntan aents tujintiamun Turatniun surusmiayi. Nujai "Papru nekas winia akatramuruiti" tusa paant iniakmasmiayi. ^13Wari, Chikich Yus-shuaran YA!inmiaj Nunisnak atumniasha YA!inmajrume. Ayatik atumin "kuit surusta" Tichamjarme. !Nu yajauchiitkiuinkia tsankurturtarum! ^14Jujainkia Menaintiu iwiarnarjai atumin iistaj tusan. Tura jeaknaka, "etserkamun akirkatarum" Tichattajrume. Atumi Kuitrin wakeratsjai. Antsu atumin wakerajrume. Wari, winia uchirchakaitrum. Uchisha Aparin Kuitian ikiauntukchatniuiti. Antsu apari ni Uchirin Kuitian ikiauntuktiniaiti. ^15Atumniasha YA!intaj tusan Ashi takakjana juna ajapawaintjai, tura winia kakarmarnasha Ashi EmenkA!kaintjai. Wi ti wakeramaitiatrum A!tumka ishichik wakerutarminin Turawaintjai. ^16Turasha Chikich shuar chichainiak "Nekasaiti; Papru ninki ii Kuitrin jurutramkichmaji. Turasha anankartuatniun neka asa iin anankramachmiashia" turutainiatsuk. ^17?Nusha itiura? ?ShuA!ran wi akupkamaj nujai Kuitrumin achikjak? ^18Atumin iirmasat tusan Titiun "WetA!" Timiajai. Tura niin atamprit tusan Chikich Yus-shuaran akupkamjai. ?Titiusha Kuitrumin juruttramkimkiarum? ?Wisha niisha mai metek EnentA!imsar metek takaschamkaj~i? ^19?Wari EnentA!imsarum? ?Atum penker ainiawai turutik tusar nu TA!jik? Antsu, aneamu yatsurtiram, ii TA!jinia nu atumin Yusnum IkiakA!rtajrum tusar taji. ^20Wi atumiin jeaknasha, wi WA!itkiataj tusan wakeraj nuna WA!inkiashtatjai, tu EnentA!imsan itiurchat EnentA!imjai. Tura atumsha wakerarmena Nunisrumek WA!inkiashtatrume, tu EnentA!imjai. Yajauch chicharnaikiatniuncha, yajauch EnentA!imtunaistinniasha, kajernaikiatniuncha, ninki EnentA!imtumastinniasha, tsanumpratniuncha, MA!i-tunai ajatniuncha, waantu EnentA!imtumastinniasha, yajauch wekasatniuncha, Ashi nuna WA!inkiashtajash tusan itiurchat EnentA!imjai. ^21Tura wi jeaknasha, A!tum yajauch Turatniusha, tsanirmatniusha tura yajauch ti wakerarmena nu, yaunchu Turiniarmena nu, Untsuri shuartiram iniaisachurmena nuna nekashtajash. Tura EnentA!im yapajitsuk tuke tura asakrumin uutchatjash tajai. Kame wi A!tum umikchamun nekaamtai Yus winia IniatsA!trattawai tusan Tsuumajai. __________________________________________________________________ Chapter 13 ^1 Jujai Menaintiu iistajrum tusan winiajai. Ashi iwiaratin ana nu, JimiarA! tura Menaintiu shuara chichamejai iwiarnartatui. ^2Wi atumjai pujachiatnak, atumjai PujA!a Nunisnak aatjarme. Yaunchu TunA!a Turimiarmena nuna tura Ashi ShuA!rtirmin wi nuik Timiajrumna nuna ataksha TA!jarme, wi atak tana tunaarum iwiareachkurminkia iniaisashtatjarme. ^3Nuinkia wi Kristu kakarmarijiai chichaajna nu nekaattarme. Nu nekaataj tusarum wakeratsrumek. Tura Kristuka kakarmachuchuiti. Antsu Atumi EnentA!in kakaram takaawai. ^4Kristu nekas kakarmachua Nutiksan Krusnum MA!amuitiat, Yusa kakarmarijiai iwiaakuiti. Ayashnium Kristu kakarmachu nekapmia Nunisrik iikia kakarmachuitji. Turasha Yusa kakarmarijiai ni takatri takaaji. Nu atumin iniakmastatji. ^5"Nekas Yusan umirniuashitiaj" tusarum nekamatarum. Iimiastarum. Antar Yus-shuarchaitkiurmeka Jesukristu Atumi EnentA!in pujurtama nu nekaattarme. ^6Tura iikia A!ntar Yus-shuarchaitji nu nekaatarum tusan wakerajai. ^7 Tura A!tum TunA!a TurawA!irum tusar Yus seaji. Aents iin penker EnentA!imtikramprat tusar TA!tsuji. "Antar ainiawai" Turamprinin, A!tum penker wekasatarum tusar wakeraji. ^8Wari, Yusa nekas chichame emesratin tujintiaji. Antsu ii Turajnia nu Yusa nekas chichamejai Turaji. ^9Tuma asamtai, A!tum kakarmaitkiurminkia iikia kakarmachuitiatar shiir EnentA!imji. Atumsha nekas kakaram Ajasuk tusar Yus tuke seaji. ^10Atumin emesratin Yuska winia akuptatsui. Antsu Yus akuptukuiti atumin IkiakA!rtinian. Tuma asamtai, wi Atumiin jeaknaka kakaram chicharkaijrum tusan winitsuk ju papin aatjarme. ^11 Ayu, yatsurtiram, shiir pujustarum. Kristunam tuke kakaram ajastarum. Yus shiir EnentA!imtikramprarti. Chikichik EnentA!ik EnentA!imsatarum. Shiir awajnaisarum pujustarum. Tura Yus anenmarmena nu, shiir EnentA!imtikramna nu atumjai pujurtamsattarme. ^12Yusnum shiir EnentA!imtunaisrum amikmaanaisatarum. ^13Ashi Yus-shuar ainia nu amikmaatmarme. ^14Uunt Jesukristu waitnenkartutairi, Yusa anenkrattairisha Atumiin pujurtamsati. Tura Yusa Wakanisha tuke nemartamsarti. Nu Ati. __________________________________________________________________ Galatians __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi PA!pruitjai, Yus akatramu. Yusak winia akatturuiti. Shuarka akatturchamai. Yussha Chikich ShuA!ran akupturak akatturchamai, antsu Ninki, Yus Apa, Jesusan jakamunmaya iniantkimia nu, tura Jesussha winia akatturarmai Yusa shiir chichamen etserkatniun. ^2Wisha, Ashi Yus-shuar wijiai pujuinia nusha, ju Papi akupeaji. Ashi yus-shuar Karasea nunkanam pujarmena nu A!ujsatarum tusan ju papin akuptajrume. ^3Yus Apa tura ii Uuntri Jesukristusha waitnentramainia A!sar yainmakarti imiatkinchanum tuke shiir pujustinian. ^4Yus ii Apari nuna wakera asamtai, Jesus ni ayashin surumak WA!itsamiayi ii tunaari AsakA!rtinian. Nuna tura Ashi TunA!a ju nunkanam ana NuyA! ankant awajtamsatai tusa iin YA!inmaji. ^5Tuma asamtai tuke Yus shiir Ati. Ayu. ^6 Maa, Nekasaash TimiA! WA!rik Yus ikiukmiarum. Kristu iin ti anenma asamtai Yus ni shuari ajastinian iin anaitiamkamji. Urukamtaitsuk nuikia ImiA! WA!rik ni chichame inaisamarum NushA!a chicham umikrum uwemprataj tusarum. ^7WA!tsek, nekas Chikich chicham penke atsawai shuar umikiar uwempratin. Antsu yajaya shuar Atumiin taar penkercha awajtamainiawai. Tura NushA!a chichaman etserkar Yusa shiir chichamen YapajiA!tniun wakeruiniawai. ^8Tuma asamtai Yus niin yajauchiniam yuminkrattawai. Wisha Yus-chicham YapajiA!mun etserkamtainkia yus winia yuminkrurtatui. Nayaimpinmaya suntarsha NushA!a chichaman wi etserkachmaj nuna etserkuinkia nunasha yuminkrattawai. ^9Paant ujakjarme Tumaitiatnak ataksha ujaajrume: NA!nkamas shuar NiishA!a uwempratin chichaman, wi etserkachmaj nuna etserkuinkia Yus yuminkrattawai. ^10 Ti kakaram Chichaatsjak.nuna chichaakun shuar shiir EnentA!imtursarti tusan chichaatsjai. Antsu Yus shiir EnentA!imtursati tusan nuna tajai. ?Shuar wakeruinia nuna EnentA!imsan chichaajak? Nuna EnentA!imkiunka Kristu wakera nuna umirkachaintjai. ^11Antsu nekaatarum, yatsuru. Uwempratin chichaman wi etserjana nuka aentsnumianchuiti. ^12Aentska ujatkachmai. Unuitiutnasha unuitiurchamai. Antsu Jesukristuk winia paant jintintruamai. ^13Tura wi YA!unchu ti yajauchin Turamiaj nuka antukchakaitrum. Israer-shuar Yusnan takainia Nutiksanak wisha takasmajai. Tuma asan Yus-shuaran ti kajerkan tuke pataatukmajai amuktaj tusan. Nusha nekarme. ^14Tura kakaram ajasan, ii uuntri yaunchu tiarmia nuna yawetsuk umiktinian ti EnentA!impramjai. Tura Untsuri shuaran wijiai metek uunt armia nuna nankaamas Yusnan takasmajai. Tumaitiatan aya winia uuntrun chichamen ti umirniuyajai. ^15Turasha wikia akiintsain Yus winia achirkamiayi, tura ti anenkratmarijiai winia anaitiukmiayi. ^16Nuikia shiir EnentA!imiuk ni Uchirin paant nekamtikruamai. Tura Israer-shuarchanum ni shiir chichamen etserkat tusa akuptukmiayi. Tuma asamtai Chikich shuaran aniaschamjai. ^17Uunt peprunmasha, Jerusarennumka, wechamjai Wini emkaru Yus akatramujai chichastinian. Antsu WA!rik Arapia nunkanam wemajai. Tura nui Yusan EnentA!imtasuan atak Tamasku peprunam waketkimjai. ^18Tura Menaintiu Uwi nankaamasmatai, NuyA! Pitrujai A!ujmattsataj tusan Jerusarennum jeamjai. Tura JimiarA! semanachik pujusmajai Pitrujai. ^19Tura Jakupuncha, ii Uuntri Jesusa yachia nuna, WA!inkiamjai. Nu arantka chikichnaka Yus akatramunka WA!inkiachmajai. ^20Yus iirui. Wi TA!jana nu nekasaiti, WA!itchaiti. ^21Nu ukunmasha Siria nunkanmasha, Sirisia nunkanmasha wemajai. ^22Tuma asamtai Ashi Yus-shuar Jutia nunkanam pujuarmia nu winia nekaracharmai. ^23Aya antukarmai. "Yaunchu iin ti aintrammiaj nu yamaikia Yus-Chichaman etseruk wekaawai. YA!unchuka iin amutmaktinian wakeriniaitiat yamaikia iniaisaiti" tiarmai. ^24Turawar winia EnentA!imtursar Yusan shiir yuminsarmai. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Tura katurse Uwi nankaamasmatai wisha Pirnapijiai Jerusarennum wemaji. Titiuncha jukimjai wijiai. ^2Yus akupta asamtai Jerusarennum wemajai. Tura nui jean aya Yus-shuara uuntrijiain A!ujmattsamjai. "Junisnak Ashi Israer-shuarchan Yus-Chichaman ujainiajai" Timiajai. Takasmajna nusha tura tuke takastin EnentA!imjiana nusha A!ntar ain tusan tu A!ujmattsamjai. ^3Niisha Yus-shuara uuntrintiat itiurchat EnentA!impracharmai. Antsu Chikich shuarka Titiu Israer-shuarchaitiat wijiai pujakui niisha Israer-shuar Ajasti tusa tsupimiamtikiatniun wakeriarmai. Turasha tujinkiarmai. ^4Tura nu shuar A!ntar yachi ainiak antuktai tusar wayawarmai. Tura ii chichamen antukar itiurchat AwA!jtA!msatai tusar wakeriarmai. Iis, Kristu Jesus iin uwemtikrampra asamtai ti shiir iisha Yus Yupichuch Umiaji. Tura nuna nekaawar, atakka, aya YA!unchu akupkamu itiurchat ana nujai uwemtikrampratniun wakerutmakarmaji. ^5Turasha penke ishichkisha umikchamji. Antsu Atumiin Yus-Chicham YapajniA!tsuk metek jeartamat tusar ni chichame penke anturkachmaji. ^6Nu arantcha Yus akatramu uuntrinkia yamaram Turatniunka suruscharmai. Nincha Ashi aents ti neka ainiawai tu EnentA!imtuiniawai. Kame nu shuar ti nekainiakuisha ti EnentA!imtatsjai. Yus Ashi shuaran mash metek iyatsuk. ^7Yus akatramu uuntrisha Yus winia Israer-shuarchan Yus-chicham ujaktinian akuptukma nuna nekarawarmai. Tura Pitruncha akupkamai Israer-shuaran Yus-Chicham ujaktinian. ^8Pitrun Israer-shuarnum akupkama Nu Yusak winiasha akuptukmai Israer-shuarchanum. ^9Tuma asamtai Jakupusha, Pitrusha, Juansha, Yus akatramu uuntri A!sar, Yus winia ti paant akuptan nekaawar, winiasha Pirnapinsha, "Ayu, A!tum, Israer-shuarchanum Yus-Chicham etserkatarum, tiarmai. Iisha Israer-shuarnum Yus-Chicham etserkattaji" tiarmai. Turawarmatai shiir A!ujnaisar ii uwejejai achirnaikiamji metek EnentA!imji tusar~i. ^10Ayatik "Kuitrincha EnentA!imtusrum tuke YA!intarum" tiarmai. Wisha Nunaka ti wakerakun tuke Turiniaitjai. ^11 Tura Nu ukunam wi Antiukia peprunam pujain Pitiur tamai. Tura nui yajauch Turamtai, Yus-shuara uuntriniak chicharkamjai. ^12Iis, Israer-shuar tuiniawai, "Israer-shuarcha Muisais timia Nunisan tsupirnakcha asamtai, nu shuarjai YurumA!shtiniaiti" tuiniawai. Tumaitiat Pitiur YurumA!mnian nekak~u, emka SA!ntiak shuar TA!atsain Israer-shuarchajai YurumA!mai. Tura NuyA! SA!ntiak shuar Jerusarennumia Antiukianam jeawarmatai Pitiur ashamak tsupirnakcha shuarnumia kanakin YurumA!chmai. "Tsupirnaktiniaitme" tiniu ainia nuna ashamak Turamai. ^13Tuma asamtai Chikich Yus-shuar, Israer-shuar armia nu, Pitrujai metek emka YurumA!waru ainiayat JimiarA! enentai takusar ukunam iniaisarmai. Pirnapisha neka A!yat Nutiksan nupetnakmai. ^14Tura nuna iisan Ashi iimiainiain Pitrun chicharkamjai. Yus Shiir Chicham tana nujai metek wekasachu A!sarmatai Timiajai "Ame Israer-shuaraitiatam Israer-shuarti ikiukim tsupirnakchajai YurumA!m Israer-shuarcha aintsamek Turame, Timiajai. Nuikia "Israer-shuarcha Israer-shuartijiai metek wekasatin ainiawai" tiip" Timiajai. ^15Iikia nekas Israer-shuaraitji. Israer-shuarcha, TunA!a ainia aaniuchuitji. ^16Tumaitiatar ju nekaji. Akupkamu Umiamujai uwemprachminiaitji antsu Jesukristu nekas EnentA!imtakum uwemprattame. Nu nekaar iisha Jesukristu nekas EnentA!imtusmaji tunaajainchu atai tusar. Aya Kristu nekas EnentA!imtusar penker A!tatji. Akupkamu takasar umirkarsha tuke nujai penker ajaschattaji. Akupkamunka shuar umiktaj TA!yat, Chikichki shuarkesha nujai penker ajaschamniaiti. Nu nekaar antsu Jesukristu nekas EnentA!imtusmaji penker ajastai tusar. ^17Tura Israer-shuar EnentA!imprashtimpiash, "WA!tsek, Nunisaitkiuinkia wisha Kristun EnentA!imtustaj TA!kunka, emka TunA!a shuaraitjai tu EnentA!imtumastiniaitjai" Tichanpiash. Nuka nekasaiti tura NuyA! "Nu asamtai Kristu winia TunA!a shuaran najataiti" penke tu EnentA!imprashtiniaiti. ^18Antsu yaunchu, wi Turashtiniaitjai Timiaj nuna awainkin Turatniuitjai TA!kunka nuikia nekas tunaitjai. ^19Iista, akupeamun umiktaj tukaman penke tujinkiamjai. Umiktinian tujinkian jaka aintsanak ajasmajai akupeamunam. Antsu Yusjai iwiaaku pujajai ni wakera nuna umiktinian. ^20Wisha Kristujai Krusnum JA!kaitjai. Tuma asamtai yamaikia wikia iwiaaktsujai wi wakeraj nuna Turatniun antsu Kristu Wini iwiaakui ni wakera nuna Turatniun. Tura ju ayashnium pujayatan aya Kristu EnentA!imtakun iwiaakjai. Kristusha Yusa Uchirintiat winia ti anentuk jarutkamiayi. ^21Yus ti penker asamtai itiurak "Kristu A!ntar jakamiayi" Titiaj. Iis, aya akupkamun umirkan penker ajasminiaitkiuinkia, nuikia Kristu A!ntar JA!kaayi. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 ?Warin aa Karaseanmayatirmea. Waweamukaitrum netse EnentA!imprarum Yus tama umirkashtin. Kristu Krusnum MA!amun ti paant etserkun atumin iniaktuschamkajrum? ^2WA!tsek, aniastatjarme, EnentA!impratarum. ?Warijiain Yusa Wakani Atumi EnentA!in achikmarum. Akupkamu umirkarmek EnentA!imin achikmarum, antsu Yus EnentA!imtusrum ni Wakani achikchamkuram? ^3?Tuke netsekaitrum. Yusa Wakani emka Atumi EnentA!in WayA! takasmatai atumek yamaikia nu takat aya Ayashi kakarmarijiai umiktin EnentA!imprarmek. ^4Penke A!ntrarmek WA!itsamarum tura antsu ishichkisha unuimiarchamkarum? ^5Naka EnentA!impratarum. Yus ni Wakanin Suramtsuk tura aents Turachminian Atumiin ti takaatsuk. Atum aya akupkamun umirkurmin Yus nuna Turachuiti. Antsu ni chichame antukrum Yus EnentA!imtakrumin Yus nuna Turaiti. ^6 Yaunchu ii uuntri ApraA!m EnentA!impratai. Yus-Chicham niin tawai: "ApraA!m Yusan EnentA!imtusmatai Yus "Ayu, penkeraitme" Timiayi" tawai. ^7Iis, nujai PA!antchakait. Ashi shuar Yusan EnentA!imtuinia nuka ApraA!mjai metek EnentA!impraru A!sar, ni Uchiria aintsan ajasaru ainiawai. ^8YamA!i PA!antaiti. Yus Ashi Israer-shuarchancha tawai "Aya winia EnentA!imtursarum penker A!tatrume". Israer-shuarchasha nujai penker ajastinia nuna ti yaunchu neka asa, ApraA!man ujakmiayi, "Amijiai Ashi aents ti shiir ajasartatui." Tu ujakmiayi. ^9Tuma asamtai Ashi shuar Yusan EnentA!imtuinia nuke ApraA!mjai metek penker ajasar shiir warasartatui. ^10Antsu Ashi shuar "akupkamun umirkan uwemprattajai" tuinia nuka yajauchiniam yuminkramu ainiawai. Yus-Papinium aarchamukait "Ashi shuar Yus akupkamun Ashi aarma nuna takamtsuk umirkachka yajauchiniam yuminkramu ainiawai." Tu aarmaiti. ^11Nujainkia PA!antaiti. Akupkamu umirkatniujai penker ajaschamniaiti Yusjai, antsu aya Yus EnentA!imtusam penker ajasam uwemprattame. ^12Shuar akupkamu umirkatniun EnentA!imna nuka aya nujai penker ajastinian EnentA!imiui; Yusan EnentA!imtak penker ajastinian EnentA!imtsui. ^13Tura Kristu yamaikia uwemtikrampramji. Akupkamun umirkachu yuminkramuiti tana nuka iin Turamtsuji. Antsu Kristu iin yainmaktin Krusnum jaka yuminkramu ajasmiayi. Kame aarmaiti: Shuar jakati tusa numiniam nenasma yuminkramuiti. ^14Tuma asamtai Jesukristu jakamujai Ashi Israer-shuarchasha ApraA!mjai metek penker shiir warasartatui. Iisha Nunisrik nu shuarjai Yusa Wakani, Yus akupkataj timia nusha, achiktatji Yus EnentA!imtusar. ^15 ^16Iis, yatsuru, Yus ApraA!man Chichaman najana anajmatuk, "Amijiai tura amee WeeA! akiinkiattana nujaisha Ashi aents ti shiir ajasartatui" Timiayi. Kame `amee WeeA! akiinkiartatna nujai" Tichamiayi, antsu `akiintiatta nujai' Timiayi. Nuna taku chikichik A!tinia nuna EnentA!impramiayi. Nusha Kristuiti. Aentstisha EnentA!impratai. Shuar chichaman najana tura papinium aar NuyA! ni naari apujas nuikia nekas Yapajitsuk umiktiniaiti. Umitsuk iniaisachminiaiti. Patattasha patattsachminiaiti. ^17WA!tsek, Yus Nunisan Chichaman ApraA!mjai najana, ukunam umitsuk iniaisachminiaiti. Tura Chichaman najanamia Nu ukunam, kuatru siantu NuyA! trainta (430) Uwi nankaamasmatai, Yus ni akupkamurin Muisaisan susamiayi. Turamaitiat nujai Yusa yaunchu Chichamen YapajiA!chmiayi iniaisatniun. ^18Tuma asamtai Yus timia nuka tuke uminkiattawai, Yus yaunchu ApraA!mjai Chichaman najana asamtai. Nujainkia PA!antaiti, penker ajastajtsar akupkamu umikrikia shiir pujuschartatji antsu Yus timia nujai iikia takatsuk shiir pujustatji. Nuna tsankatkamiayi Yus ApraA!mjai Chichaman najaneak~u. ^19 "?Nuikia Yus urukamtai akupkamun susamia?" Tichaintmeash. Ayu, ApraA!m weean, Kristu TA!atsain Yus Timia nu uminkiachminiuyayi. Tuma asamtai nii TA!atsain Ashi tunaan Turawarmia nu TimiA! yajauchiiti tusa Yus akupkamun susamiayi. Tura Yusa suntari ju akupkamun Ashi iwiarar Muisaisan susar akatrarmiayi Israer-shuaran SusA!rti tusar. ^20Antsu chikichik shuar ninki takastinian EnentA!imkiunka chikichan atsumatsui. Tura Yus aya chikichkiiti. Ninki chikichan akattsuk Ashi aentsun ApraA!mjai penker awajsatniun ApraA!ma anajmatar niijiai Chichaman najanamiayi. ^21"?Tura Yus JimiarA! chichamjai chichaawak, Tichaintmeash. Emka ApraA!man "Jujai uwemprattame" Tichamkia, NuyA! Muisaisan ni akupkamurin Susachmakia?" Tichaintmeash. Tura aintsachuiti. Nekaata, akupkamu umirkatniujai Yusjai tuke penker pujusminiaitkiumka NuyA! aya akupkamujai uwempram tunaajainchu ajasaintme. ^22Tura Yus-Chicham paant "Ashi TunA!a ainiawai" tawai. Nu asamtai yamaikia Ashi Jesukristu EnentA!imtuinia Nu shuar, aya Yus TimiA! asamtai, uwemprartatui. ^23Tura Kristu TA!atsain Niin EnentA!imtuschamniauyayi. Tuma asamtai Nii TA!atsain akupkamuka iin emettama pujurtamji aya akupkamu tana nu umirkatin. Tura ukunam ju nekanayi: Kristu EnentA!imtusar uwempratniuitji. ^24Akupkamu, nuika, iin waitmakmaji uchin Kuirchin wainnia aintsan. Kristu Tati tusa waitmakmaji. Tura Kristu TA!matai Ashi nekas Niin EnentA!imtuinia nuka Yusjai penker ainiawai. ^25YamA!i Kristu nekas EnentA!imtustiniaiti tuma asamtai yamaikia akupkamu kuirchia aintsan WA!itmatsji. ^26Antsu Jesukristu EnentA!imtusar, nujai Yusa Uchiri uuntmaru ajasuitji. ^27Ashi Kristu NA!ariin imiaimiutirmeka Kristu aintsan ajasuitrume. ^28Jesukristujai tsaninkiu asar~i ImiA! metek aji. Israer-shuar, Israer-shuarcha, ankant ainia nu, ankantcha ainia nu, aishman, nuwa, Ashi mash Jesukristunuitkiuinkia yamaikia "niishaaiti" tu EnentA!imprashtiniaiti. Ni shuari mash chikichik ainiaji. ^29Tura Kristunuitkiurmeka ApraA!m WeeA! aintsan ajasurme atumsha. Tuma asarum, Yus ApraA!man anajmatramia nu atumsha jurumkitniuitrume. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Kuitrinniu Uchiri Ashi ni apari takakna nuna niiniu A!chattawak ukunam. Tura uchichitkiunka ni Apari takarniuriya Nukete. ^2Tuke uunt ajatsuk ni WA!innia nuna umirkatniuiti. Tura uunt ajasmatai tura ni Apari "Ayu" takui NuyA! nii antsu ni Apariniu Ashi WA!inkiatniuiti. ^3Nunisrik iisha uchichik asarkia Ashi aentsu akupkamuri umirkatniuji. ^4Tura tsawant jeamtai, Yus ni Uchirin akupkamiayi ju nunkanam. Niisha Yusaitiat nuwanam akiiniamiayi. Tura aents ajasmiayi. Tura aents ajas yaunchu akupkamuncha umirkatniuyayi. ^5Nujai Ashi aents akupkamun umirkatin armia nuna uwemtikrataj tusa TA!miayi. Tura iisha yamaikia nujai ni Uchiri uunt ajasminiaitji. ^6Atumsha nekas ni Uchiri ajasakrumin Yus ni Uchiri Wakanin atumi EnentA!in akupturmakuiti. Tura nu Wakan Atumi EnentA!iya Yusan "Aparu" tawai. ^7Tuma asamtai yamaikia aya takarniuchuitme antsu Yus ni uchirin najatmaiti A!min. Tura ni uchiri asakmin Ashi Yus takakna nuna amastatui Kristuiyan. ^8 Yaunchu A!tum nekas Yus nekachkuram, A!ntar-yus irunna nu umirkamarme nekascha Yusak. ^9Tura yamaikia nekas Yus nekarme, kame Yus atumin nekarmarme. Nunis asamtai itiurtsuk atak aentsu akupkamuri umirkatin EnentA!imprum. Nujai kakaram ajaschamniaitme tura umikmesha yainmakchattawai uwempratin. ^10Atumka Jisat ti najanearme. Yaunchu jisat najanatin amia Nu tsawantcha, nantusha, uwisha, Jisat tuke najanearme Yus shiir EnentA!imtursati tusarum. ^11Ashamajai, Atumiin A!ntrankeash takasmaj tusan. ^12 Yatsuru, wi atumea aintsanak ajaschamkaj; atumsha yamaikia wi wekaajna aintsarmek wekasatarum. Wi nui pujakui ishichkisha yajauch awajtuschamarme. ^13Antsu nekamarme ayashrui itiurchat pujayatan Yusa shiir chichamen emka ujakmajrume. ^14Tura winia sunkur ti yajauch awajtain atum winia nakitrurum Muijrukchamarme, antsu Yusa Suntaria aintsarmek itiaramarme. Jesukristu anturkatniua aintsarum anturtukmarme. ^15Maa, wi nekajai, nuik Atumi jiimi ukuinkiarum surusaarme, Turamniaitkiurmeka. Tura shiir EnentA!impramarmena nusha itiurtsukait yamaisha. ^16Yamaikia nekas chichaman etserkun ?Atumi nemasri ajasjak? ^17 Chikich yajaya taaru ti shiir awajtamainiawai tura atumin yainmaktasa aitkiarmainiatsui. Aya Winiya akantamkitiai tusa wakerutmainiawai, winia antsu shiir EnentA!imtursat tusar. ^18Niisha nekas yainmaktinian wakerutmainiakka atumin shiir awajtamsatin tuke penker ainti, wi atumjai pujainsha tura pujatsainsha. ^19 Uchiru, nuwa jurertaj tana Nunisnak ataksha WA!itiajai Kristu Atumiin paant Ati tusan. ^20Atumjai pujaknaka maak aintjai. YamA!i pujaknaka nekas NushA!a chichasaintjarme. Itiurkatjarmetsuk nekatsjai. ^21 Ayu, "akupkamu umirkatniuiti" TA!mena nu nekaata; akupkamuka Junisaiti. ^22 ^23Aarma awai: ApraA!m JimiarA! uchirtiniuyayi. Emka ni takarniuri jurermiayi Ismaeran. NuyA! ApraA!ma nuwe jurermiayi Isakan. Ismaera nukuri ApraA!ma takarniuriyayi. Tura ApraA!m Yusan EnentA!imtutsuk niijiai kanarmatai, ni takarniuri jurermiayi. Tura antsu Isaka nukurinkia takarniurinchuyayi, antsu nekas ni nuwe A!uyayi. Niisha ti uuntchiniak, Yus "jurertatme" Timiayi. Tuma asamtai Yus timiajai Isakan jurermiayi. ^24Ayu. YamA!i TA!jana nuka Yusa Chichamen Jimiaran nakumui. Ismaera nukuri Akar chikichik Chichaman nakumui. Yaunchu SenA!i muranam Yus ni akupkamurin aarmiayi Israer-shuar, takarniua aintsan, umirkarti tusa. ^25SenA!i murasha Akara nunke Arapianam wajaawai. Akarsha SenA!i muran nakumak, Ashi Israer-shuaran "Akupkamujai uwempramniaiti" tuinia nuna nakumui. Yamaisha Israer-shuara uuntri Jerusarennum pujuinia nuka tu chichainiawai. Tuma asamtai Akarsha, Ashi nu shuarsha Nunisar, akupkamu umirkatin A!sar, ti takarniu aintsan WA!itsar takainiawai. ^26Antsu Ashi Yus-shuarti uwempra asar imiankas ankant pujaji. Nayaimpinmaya Jerusarennumia aentsuitji. NuyA! aentsti tuke ankant pujuiniaji. NuyA! aents asakrin, nu yakiya Jerusarenka ii Nukuria aintsan EnentA!impramniaiti. ^27Junis aarmaiti: Warasta, misurma, uchi takakchiatmek; Ti shiir warasta, Uchi najawe nekachiatmek. Nuwa ajapamu uchin jurertatui; Nuwa aishrinniua Nunaka nankaamas uchirtin A!tatui. ^28Iisha, yatsuru, Isaka aintsar~i, Yus timiajai akiiniaitji. ^29Yaunchu Ismaer Isakan kajerak itiurchat awajsamiayi. Nunisan yamaisha Ismaera aintsan aya ayashnumia ainia Nu aents Yusa Wakaniya akiinia nuna yajauch awajenawai. ^30Tura Yus-Papinium aarmaiti: "Takarniusha, ni Uchirijiai, ajapam awemata. Nekas penker nuwa uchirijiai tsanin pujuschamniaiti. Apari Kuitrincha achikchamniaiti," tawai Yus-Papi. ^31Ayu, yatsuru, nekaatarum. Takarniu Uchirinchuitji antsu ankant pujaji nekas penker nuwa uchiri asar~i. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Kristu uwemtikrampramiaji tuke ankant A!tinian. Tuma asamtai kakaram ajasam tuke ankant PujustA!. Ataksha nu itiurchatnum waketkip. ^2Wi Papru asan ujaajrume. Atum Muisais timia Nunisrumek tsupirnakrumninkia ?Kristu nuikia Wari itiurtamkamniait? ^3Ataksha TA!jarme, Ashi tsupirnakua nu shuar Ashi Muisais timia nuna takamtsuk umirkatniuiti. ^4Atum "Akupkamu Umiakmin Yus shiir EnentA!imturmastatui" TA!rumna nu, nu shuartiram Kristuiya tupanniuitrume. Yusa anenkrattairiya kanakniurme. ^5Iikia, antsu, Yusa Wakanijiai tura Yus EnentA!imtakrin Yus shiir EnentA!imturmastatji, tu EnentA!imji. ^6Nekas Kristunuitkiurkia tsupirnaktin atsumatsji. Antsu aya Yus nekas EnentA!imtakur Ashi anenaitniuitji. ^7Atumsha Kristujai penker wekaimiarme. ?Urukamtai nekas Yus timia nu iniaisatin EnentA!imprum ataksha akupkamunam waketkitin? ^8Nu enentai Yusaiyanchuiti. Niijiai wekasatniunka Yus achirmakuitrume. ^9Ju EnentA!impratarum: Karia ishichik yuminnium enketam mash~i karimtiktsuk. Aneartarum atumsha. ^10Ayu, Yus YA!inmakrumin wi TA!jana nu NushA!a EnentA!imprashtatrume, nekajai. Tura atumin yajauch A!ujmatramainia nuna Yus AsutiA!ttawai PA!chitsuk. ^11Wikia, yatsuru, yamaisha "tsupirnaktiniaiti" tuke TA!kuinkia Israer-shuar yajauch awajtuscharainti. Antsu Kristu jakamun etsereatnak "tsupirnaktiniaiti" TA!kuinkia kajertukcharainti. ^12Atumin yajauch awajtamsatin wakeruiniana Nu shuar antsu ninki tsupimiakar yajauch awajmamsarti. ^13 Atumniasha, yatsuru, Kristu tuke ankant awajtamsarme. Tura ankant ajasrum, "Aya wi wakerajna nuna Turamniaitjai" tu EnentA!imprairap. Antsu NuA!mtak aneniakrum penker YA!iniA!iktarum. ^14Ju chichamjai Ashi akupkamu mash uminkiattawai: Ame ayashim aneamna aintsamek Chikich shuarsha aneata. ^15Tura aneartarum. Aneniachkurmeka, antsu esanairum mai yunai ajakrumka NuA!mtak amunaiktatrume. ^16Juna TA!jarme: Atumi ayashi wakerana nu umikiaij tusarum Yusa Wakani kakarmarijiai wekasatarum. ^17Yusa Wakani wakera nuna ame ayashim nakitiawai. Tura ame ayashim wakerana Nunaka Yusa Wakani nakitiawai. Mai maanai ajainiawai. Tumaitkui penker wekasataj tukamam tujintiame. PA!antchakait. ^18Tura Yusa Wakani jintintramkuinkia, aentsu akupkamurijiai itit A!chattame. ^19Wats, ayash Turamu ti paant ainiawai. Ju ainiawai: tsanirmatin, wapik Turatin, yajauch Turatin, ^20A!ntar-yus ainia nu tikishmatratin, wawekratatin, nemasnaikiatin, katsumnaikiatin, akasmaktin, wari kajektin, nankaamantu EnentA!imtumastin, aya NiishA!a NiishA!a EnentA!imsartin, Niiniunak iistin, ^21yajauch EnentA!imtunaistin, mankartuatin, nampektin, nampernum aya ti yurumin, tura ti nampen A!tin. Chikich nujai metek ainiawai. Nuik ujakmajrumna Nunisnak ataksha TA!jarme: Shuar nuna Turakka Yusai pujustinian penke tujinkiattawai. ^22Ayu, yamaikia Yusa Wakani kakarmarijiai Turatin EnentA!imsatai. Yusa Wakani ii EnentA!in pujak, penker Turatniun nerektinia aintsan neremtikramji. Ju ainiawai: aneatin, shiir EnentA!imsatin, Yusjai tura shuarjai nawamnaikiar wekasatin, shiir EnentA!ijiai katsuntratin, Chikich shuar shiir awajsatin, tsanka A!tin, tana nuna Timiatrusan umiktin, ^23peejchach ajastin, iik iimiasar TunA!a Turashtin. ?Ju Turatniuncha yaki surimia? ^24Shuar Jesukristunu ainia nu, ni Ayashi wakeramurincha tura nunisan ni Turamurincha surimiak wekaawai. Ni ayashi Krusnum maatniua aintsan Turaiti. ^25Yusa Wakani kakarmarijiai Yus-shuar ajasu asar, Nunisrik Yusa Wakani kakarmarijiain wekasatai. ^26"Wats, nekapnaisatai. Wi ImiA! penkeraitjai" NuA!mtak Tunaitsuk, yajauch EnentA!imtunA!ischatniuiti. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Turasha, yatsuru, Yus-shuar TunA!a Turashtimpiash. Atumsha nekas Yusjai wekaarumna nu, nu WA!inkiurmeka, YA!tsum Yusjai iwiarat tusarum YA!intA!rum. Tura nankaamantu EnentA!imtumatsuk Turatarum. Tura amesha nekamata. Tunaanum iniaraij tusam anearam wekasata. ^2KA!arak kijin akui NuA!mtak YA!iniaiktin A!tsuk. Nunisrumek atumsha, itiurchatri akui NuA!mtak YA!iniA!iktarum. Turakrumka Kristu akupeamuri Umiarme. ^3Shuar tujintiayat "nankaamantuitjai" TA!kunka ananmamui. ^4Shuar Ni Turamuriniak EnentA!imtumastiniaiti. Niiniunak EnentA!imtumakuinkia tura penkeraitkiuinkia chikicha Turamuri iirtsuk, antsu Niiniun penker iis wararsattawai. ^5Iis, Ashi Ni KA!arkariniak Jukishtinkiait. ^6Shuar Yus-Chichaman unuimiatna nu, nu shuar niin Jintiana nuna Ashi takakna nujai YA!inti. ^7Ananmamawairap. Shuar Yusan anankatniun tujintiawai. Ame araamna nuna neren Juuktatme. Chikich nere A!chattawai. Atumi EnentA!incha Nuniskete. ^8Iista. Shuar ni ayashi wakeramunak tuke EnentA!imtakka, jatai nerea aintsan araaiti. Nerekmatai JA!katniun Juuktatui. Tura Yusa Wakani wakera nuna tuke EnentA!imtakka Yusjai tuke shiir pujustinian Juuktatui. ^9Nu asamtai penker Turatin yawetkishtiniaiti. Tura pimpitsuk takasar Juuktin tsawant jeamtai, PA!chitsuk Juuktatji. ^10Tuma asamtai YA!inmin A!kuinkia ii jeajnia nu Turatniuitji nekaska ii yachi YA!inkiartin, Yus-shuar ainia nu. Tura Ashi shuarsha YA!intinaiti. ^11 Iimsakua, winia uwejrujai UrutA! uuntna aatjarum. ^12"Nekas tuke tsupirnaktiniaitme" tuinia nuka A!yatik shuar shiir EnentA!imtursarti tusa tuiniawai. Kristu Krusnum jakamun etsereakuinkia itiurchat awajtusarain tusar "tsupirnaktiniaitme" tuiniawai. Shuar "Ashi akupkamun umiktajai" tusa, Muisais timia Nunisan tsupirnaktiniaiti. ^13Pai. Tura Nu shuar tsupirnaku ainiayat Ashi akupkamun umiiniatsui. Muisais timia nuna ajapen ikiuiniawai. Tumaitiat tsupirnakuk tusa wakerutmainiawai. Ayatik atumin "Pai, niisha tsupimiatkiakji" titiai tusar wakerutmainiawai. ^14Wikia, antsu, aya ii uuntri Jesukristu Krusnum jakamunak wararsatniun EnentA!imjai. Tu EnentA!imkiun Kristu Krusnum jakamia aintsanak ju nunkanmaya ana nuna jaka aintsan PA!chiatsjai; tunaanum winia utsutkatin atsawai. ^15Kristunu ajasrikia tsupirnaktincha tsupirnakchaitkiursha mai A!ntraiti antsu yamaram akiiniatin nekas penkeraiti. ^16Ashi nekas Yus-shuaran, wi TA!jana nujai metek wekainia nuna, Yus shiir EnentA!imias YA!inti tuke shiir pujustinian. ^17Yamaikia itiurchat najatawarain. Jesusa takatri takaakui asutiuawarma paant ayashrui chimikma irunui. ^18Yatsuru, ii uuntri Jesukristu atumin shiir yainmakarti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ Ephesians __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Yus nuna wakerakui Jesukristu akatramuitjai. Jesukristu nekas EnentA!imtusrum Yus-shuar ajasrum Ipisiunam pujarmena nuna ju papin aatjarme. ^2Yus ii Aparisha tura ii Uuntri Jesukristusha waitnentramainia A!sar imiatkinchanum shiir pujustinian yainmakarti. ^3 Ii Uuntri Jesukristu Apari Yus nekas shiir awajtustiniaiti. Iisha Kristujai tsaninkiu asar ii EnentA!in Ashi nayaimpinmaya ana nujai warasminiaitji. Tumaitkiui Yus nu waratain Ashi suramsaitji. ^4Kristujai uwemprar ti shiir tunaajainchu Niijiai pujusarat tusa Yus, ju nunka atsaisha, anaitiamkamiaji. ^5YA!mankamtaiksha incha ti anenmak Jesukristu Turunamujai ni uchiri ajasat tusa wakerutmakmiaji. ^6Ni aneamu Uchirijiai tsaninkiu asakrin nekas ti anenmaji. Nu EnentA!imsar ti shiir awajsatniuitji. ^7Yus ti anenmakrin ni aneamu Uchiri numpe puarmatai, nu jakamujai ii tunaarin akikmatramak uwemtikrampraitji. ^8Tura ti anenmak ni EnentA!imtairin tura nekatairincha suramsamiaji. ^9Nujai shiir EnentA!imturmak iin uwemtikrampratniun wakerutmakmiaj nuna, yaunchu nekaachman, YamA!i paant awajturmaji. ^10Ashi Ju nunkanam irunna nunasha tura nayaimpiniam irunna nunasha Kristu Ashi akupin ati tusa Yus tsankatkattawai. Nunasha Yus yaunchu EnentA!imturu asamtai tsawant jeamtai Ashi UminkiA!ttawai. ^11Iisha Kristujai tsaninkiu asakrin Yus yaunchu achirmakmiaji Ashi Niiniu ana nuna tsankatramkatniun. Nunasha, Ashi Nii Turana Nunisan, aya Nii wakera asa Turamiayi. ^12Iikia Israer-shuar asar Kristu emka umirkakrin iin ImiA! penker Turutmamun nekaawar Ashi shuar Yusan ti shiir awajsamin ainiawai. ^13Nunisan atumsha nekas uwempratin chicham antukrum Kristu nekas EnentA!imtusurme. Turarum Kristu-shuar ajasakrumin Yus ni shiir Wakanin akuptuktaj timia nuna akupturmakmai. Nuna tura "nekas Wii shuaraitrume" tawai. ^14YamA!i Yusa Wakani ii EnentA!in pujuruk tuke uwemtikramji. Tura takas umik nu tsawantai Ashi tsankatramkattaji. Tura ii EnentA!in PujA! asamtai Yus ukunam Niijiaisha ashi tsankatramkattaj nu paant nekaji. Maa, Yus ti penker asamtai Niin Ashi ti shiir awajsarti. ^15 Atum ii Uuntri Jesukristu nekas EnentA!imtamuncha tura Ashi Yus-shuarjai shiir awajnaiyamuncha antukjai. ^16Turan shiir EnentA!imkiun Yusan A!ujkun tuke Yuminkiajai. ^17Ii Uuntri Jesukristu Apari Yus ti shiir asamtai Niin A!ujeakun ni Wakani ni nekatairin suramas Ashi jintintramawarti tusan seajai. Nujai nuna nankaamas Yus nekaattarme. ^18Tura EnentA!imincha paant EnentA!imtikramprarti tusan seajai. Nujai shiir Turutmataj tusa achirmakuitrum nu nekaattarme. Nu arantcha ImiA! Shiira nu, Yus ni shuarin Ashi tsankatkattana nusha nekaattarme. ^19Nu arantcha Yus umirkurin ti kakaram tujincha asa iin YA!inmaj nu nekaattarme. Tura nu kakaram ti kakaram asamtai ^20nujai Kristun jakamunmaya iniantkimiayi. Tura nayaimpiniam Juki ni untsuurini akupin pujutainium apujsamiayi. ^21Tura Ashi ju nunkanam akupin ainia Nujaisha tura ukunam nunka A!tatna nui akupin A!minia Nujaisha tura Ashi akupin ainia Nujaisha tura Ashi naari nekamu ainia nujaisha Yus Kristun Ashi nankaamas akupin najanamiayi. ^22Tura Ashi irunna nu, Kristun umirkartin ainiawai. Tura Yuska Kristunak Ashi Yus-shuara Akupniuri awajsamiayi. Turamtai Kristu ni shuari muuke aintsankete. ^23Tura Ashi nunkanam Yus-shuar ainia nu Kristu Ayashi najanainiawai. Tura Kristu Ashi ni ayashin pimiutkaiti tura nu arantcha Ashi irunna nunasha pimiutkaiti. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Atum yajauch Turakrum tunaanum tuke wekaakrum Yusnumia kanakin asarum JA!kauyarme. ^2Nu tunaanum Ju nunkanam pujuinia nujai metek tuke wekainiuyarme. Turarum uunt iwianchi wakeramuri umirniuyarme. Uunt iwianch Ashi Yusan umirainiatsna nuna akatenawai. ^3Ashi iisha Nunisrik yaunchu nu shuarjai metek ii Ayashi wakerakmu umirniuyaji. Tura ii EnentA!i wakeramusha umirniuyaji. Tuma asar tura tunaajai akiinia asar Chikich shuarjai metek ti kajernakmiaji. ^4 Antsu Yus ti waitnenkartin asa iin ti anenmamiaji. ^5Tuma asa ii tunaanum tuke jaka pujarnin Kristujai metek iwiaaku awajtamsamiaji. Aya ti anenkartin asa uwemtikrampramiaji. ^6Tura Kristujai metek iniantamkimiaji. NuyA! Jesukristujai metek, akupin pujutainium yamaisha apujtamas tuke nupetkatniun tsankatramkaitji. ^7Nujai ni ti anenkratmarincha tura Kristu Turunamujai waitnentrampramuncha tuke iniaktusmin A!tatui. ^8Jesukristu nekas EnentA!imta asakrumin Yus waitnentramar uwemtikrampraiti. Juka A!tumkeka Turunachuitrume. Antsu Yuska Ninki Kuitchajai suramsaitrume. ^9Shuar ni Takatrijiai uwempratniuitkiunka nankaamantu EnentA!imsainti winia kakarmarjai uwemprajai tusa. Nu EnentA!imsatniuka Atsuti tusa Yuska A!tumka takaatsrumnin uwempratniun suramsamiarme. ^10Yus najanamuitji. Kame Jesukristujai Tsaniakrin yamaram iwiaakman suramas tuke penker Turatniun najatmamji. YA!unchuk nuna EnentA!imturmasmiaji. ^11 Nuik A!marum nu EnentA!impratarum. Ashi Israer-shuar ni Ayashin tsupirnaku A!sar Ashi Israer-shuarchan, tsupirnakcha ainiakui, penke Yusnachua Nunis EnentA!imtuiniawai. Tura atumsha Israer-shuarcha asakrumin "tsupirnakcha" turamniuyarme. ^12Nuik Kristurtinchauyarme. Israer-shuarcha asarum Ashi ni Turutairisha tura Ashi Yus niin tsankatkarmasha nekaachuyarme. Tura Ju nunkanmaya asarum nekas Yusa nu EnentA!imtichuyarme tura shiir pujustin NA!nkamsarum EnentA!impramarme. ^13Antsu yamaikia Kristujai tsaninkiu asarum, yaunchu Yusaiya YajA! pujuwitiatrum, yamaikia Kristu numpe PuA!rmatai ni jarutramkamujai TA!ntaitrume. ^14 Israer-shuarjai Israer-shuarchajai nemasmanaikiar ajapen peenkramu A!miaji. Tura Kristu nuna SA!aki nawamnaimtikramkamiaji. Tura chikichik shuar najatmamiaji. ^15Nuik aya Israer-shuar Muisais akupkamu Untsuri armia nuna umirkatin ainiak nujai Chikich shuarjai nemasmanainiarmiayi. Tura Kristu jaka nu akupkamun A!ntar awajas chikichik shuar yamaram awajtamsamiaji. ^16Nunisan A!miayi. Kristu Krusnum jaka nemasjai mai apattamak chikichik awajtamas Yusjaisha nawamnaimtikramkamiaji. ^17Kristu taa nawamnaikiatniun chichaman Israer-shuaran ujakmiayi. Tura nu chichamnak atumin Yus nekachuyarmena nunasha ujaktinian akupkamiayi. ^18Yamaikia Israer-shuartisha tura Israer-shuarchasha mai metek Kristu Turunamujai tura Yusa Wakani takaku asar Yusai jeatniuitji. ^19Tuma asamtai yamaikia Chikich shuarchaitrume, antsu Ashi Yus-shuarjai metek ajasuitrume. Nekas Yusa shuarintrume. ^20Atum uunt jea jeamma Nunisaitrume. Uunt jea jeamtin, emka kaya apujtuktiniaiti jea ti wewe Ati tusa. Nunisan yaunchu Yusnan etserniusha tura Kristu akatramurisha Yus-Chichaman etserainiak ImiA! nekas EnentA!imtustinia nuna apujtukarmiayi. Tura Ashi nujai nankaamas Jesukristu EnentA!imtustiniaiti. ^21Jea apujtukmari Kristu asamtai Nii ti penker ekeniar jea jeamnaki weawai. Tura ii Uuntri Kristujai Yusa Jee ti shiir A!tatui. ^22Nunisrumek atumsha Kristujai tsaninkiu asarum A!tum Ashi Yus-shuarjai Yusa Jeeya aintsan ajasuitrume. Tura Yusa Wakani Ashi Yus-shuara EnentA!in Puju asamtai nekas Yusa Jeente. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Nu asamtai atumin Israer-shuarchatirmin YA!intaj tusan Jesukristunu etserkun sepunam pujajai. ^2Yus anentak Yus-Chichaman atumin etserkatniun akatar akuptukuiti. Nu nekatsrumek. ^3Yus nuna Turutak yaunchu nekaachmancha paant awajtursamiayi. Nunaka ishichik aatraitjarme. ^4Nu A!ujsarum Kristunu yaunchu nekaachman yamaikia paant nekajna nu nekaattarme. ^5Nu chichaman YA!unchusha chikichkinkesha ujankachmiayi. Turasha yamaikia Yusa Wakani Kristu akatramurincha etserniurincha nu chichaman paant awajtusarai. ^6Nu chicham juiti: Uwempratin chichaman umirkar Israer-shuarcha Israer-shuarjai metek Kristujai tsaninkiaru A!sar chikichik shuar ajasartatui. Tura nu arantcha Yus ni shuarin Ashi Shiiran tsankatkatniun anajmatrama nui metek pachiinkiartatui. ^7Yus ni kakarmarijiai winia YA!intiuk tura ti anentu asa nu uwempratin chichaman etserkat tusa akatturmiayi. ^8Ashi Yus-shuarjai nankaamas wi penkercha ain Israer-shuarchanum shiir chichaman etserkat tusa Yus tsankatrukmiayi. Kristujainkia kuitjai nankaamas penker, EnentA!imtustin jeatsjinia nu, takakji. Nusha ti shiir chichamaiti. ^9Yuska, Ashi najana nu, nu EnentA!immian YA!unchusha etsertsuk yamaikia Ashi shuar nu chichaman nekaawarat tusa winia akatturmiayi. ^10Yamaikia Ashi nayaimpiniam pujuinia nuka Yus ni shuariin Turunamun iisar Yuska ImiA! neka asa Ashi EnentA!imniua nuna paant nekainiawai. ^11Yus Junis Turatniun YA!unchuk EnentA!impramiayi. Tura ii Uuntri Jesukristujai mash uminkiamiayi. ^12Tura Kristujai Yusai Yupichuch jeaji. Tura Niin nekas EnentA!imtusar sapijmiatsuk Niin tantamniaitji. ^13Tuma asamtai TA!jarme, atumin YA!intaj tusan sepunam pujakui Kuntuts EnentA!imprairap. Antsu nujai Yus atumin ti shiir awajtamkurmin A!tum warasuk tusan wakerajrume. ^14 Nu asamtai ii Uuntri Jesukristu Aparin tikishmatran A!ujtajrume. ^15Ashi nayaimpinmasha tura nunkasha Yus-shuar A!jinia nu nekas ni shuari ainiaji. ^16Yus ti kakaram asa ni Wakanijiai Atumi EnentA!in pujureak Ashi ni kakarmariyan atumin suramsarat tusan A!ujtajrume. ^17Yus nekas EnentA!imtakrumin Kristu Atumi EnentA!in pujusat tusan A!ujtajrume. Tuke Yapajitsuk anenkratin A!tarum tusan A!ujtajrume. ^18Turakrum Ashi Yus-shuarjai Kristu anenkrattairi nekaattarme. ImiA! uunt asa nankantsuk tuke amuukachminiaiti. ^19Nu anenkrattai Ashi takamtsuk nekaachmin ain nekaatarum tusan A!ujtajrume. Nujai Yus takamtsuk pimiutramkattarme. ^20Nekas Yus shiir awajnasti. Ni ti kakaram asa ii seajnia nuna nankaamas tura EnentA!imprachminia nunasha nankaamas iin pujurtamuk Ashi Turamniaiti. ^21Ashi Yus-shuarjaisha tura Kristujaisha Yusa penkeri tuke paant wantinin Ati. Yus tuke iniaitsuk shiir awajnasti. Nunisan Ati. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Atumsha ni shuari ajastin Yus achikma asarum penker wekasatarum TA!jarme. Ii Uuntriniun etserkun sepunam pujakun seajrume. ^2 Nekasmiancha ajasrum aneniakrum katsunnairatarum. ^3Yusa Wakani chikichik shuar awajtamkurmin shiir awajnaisarum pujustarum. ^4Yusa Wakaninkia chikichkiiti. Tura Ashi metek Yus achikma asar metek Niijiai shiir pujustin EnentA!imji. Iisha Kristu Ayashi Ayashimkia asar chikichik ayashkiitji. ^5Ii Uuntri chikichkiiti. Ninki nekas EnentA!imtusar metek imiantiniaitji. ^6Chikichkiiti Yus, Ashi Yus-shuarti ii Aparinti. Ashi akuptamniuitji. Ashi ni shuariin pujak ii EnentA!in pujurtamji. Ti nekas Ashi mash, Israer-shuartisha Israer-shuarchasha, ImiA! chikichik ajasuitji. ^7Tura chikichik chikichik NiishA!a shiir takastinian suramsaitji. Tura Kristu wakerimia Nunisan suramsaji. ^8Nu asamtai Yus-Papiniumsha tawai: "Achikman Juki nayaimpiniam wakamiayi. Tura ShuA!ran Shiiran susamiayi." Tu aarmaiti. ^9Tura "wakamiayi" tana nu ?warintiua? Kristu nayaimpiniam PujA! asa Yaki WA!kanka emka TA!rashtinkiait. Nekas NunkA! taramiayi. ^10Ninki ataksha nekas nayaimpiniam wakamiayi. Nuna tura asa Ashi ni shuarin pimiutkarmiayi. ^11Tura nujai chikichan akatramun awajsamiayi. Chikichnasha Yusnan etserniun awajsamiayi. Chikichnasha uwempratin chichaman etserniun awajsamiayi. Chikichnasha Yus-shuara WA!inniun awajsamiayi. Tura chikichnasha unuikiartinian awajsamiayi. ^12Turamtai Ashi Yus-shuar ni takatrijiai YA!iniaikiar ti penker shuar ajainiakui Kristu ayashi takamtsuk katsuarartatui. ^13Nujai Yus nekas EnentA!imtamunam Yusa Uchiri Ashi metekrak penker nekaattaji. Nu Turakur katsukir Kristujai metek penker ajastatji. ^14Tura Uchia aintsar A!chattaji. Uchikia Ashi yamaram chichaman antukar wari Yapajiiniawai. Tura anankartinia chichamen antukar waaku ainiawai. Kame nu anankartin shuar ti paant chichayatan ni shiir chichamejai anankatniun pujurenawai. ^15Antsu nekas aneniakur nekas chicham ujanaiktiniaitji. Turar Kristujai tsaninkiar tuke tsakakir Ashi penker Turatniujai Niijiai metek ajastatji. Kristuka Ashi ni shuari muuke aintsankete. ^16Tuma asa ni ayashin WA!inkiui Ashi nuna muchitmari penker YA!iniaikiar Ashi ni Turatniurin shiir takasartatui. Nujai nu ayashnium muchitmari Chikich Chikich penker takainiak metekrak shiir tsakartatui. Tura anenainiakui nu ayashsha penker uuntmartatui. ^17 Ii Uuntri Kristu iimmianum juna akatjarme: Chikich aents Yusan nekachu A!sar A!ntar ni EnentA!immiajain wekainia Nunisrum wekasairap. ^18Ni EnentA!in kusuru ainiak Yusna nuna nekaatniun wakeruiniatsui. Tuma A!sar shiir wekasatniun, Yus amaana nuna, nekainiatsui. ^19Nu arantcha, ni Turamurijiai natsamtichu A!sar ti yajauchiniam surumakar Ashi tunaan wararainiak Turin ainiawai. ^20Antsu A!tumka Nunisrum EnentA!imtustin unuimiarchamarme. ^21Nekas Nii anturkaitkiurmeka tura Jesus nekas tama Kristu unuiniarmaitkiurmeka Niin shiir EnentA!imtustin unuimiarmarme. ^22Yaunchu EnentA!imtairmeka ayash wakeramu anankramin ainia nujai piaku asa ImiA! yajauchiiti. Nu EnentA!imtairmesha yaunchu Turutairmesha ajapa iniaisatarum. ^23Turarum penker EnentA!imsarum wakannium YapajiA!tarum. ^24Tura yamaram EnentA!imtairam emetatarum. Nuka Yusjai metek najanamu asa nekas penker tura shiira nuna tuke Turiniaiti. ^25Nu asamtai chikichik ayashi muchitmari asarum WA!itrutsuk nekas chicham chicharnaisatarum. ^26Kajeakrum TunA!a Turawairap. Tura nu kajekmasha tsawant takamtsuk A!chatniuiti. ^27Uunt iwianch yajauch awajtamsatin tsankatkaip. ^28Kasasha kasamtsuk kakaram takakmasti. Tura ni uwejejai penker takaak atsumainia Nu shuarnasha susati. ^29Muijmiai chicham chichasairap. Antsu chichastin akui penker chicham, Chikich shuar penker awajsamnia nu chichastarum. Anturtuinia nuna YA!intaj tusarum nu chicham ujaktarum. ^30Yusa Shiir Wakani Kuntuts awajsairap. Wari, Yusnaiti tusa pujurtamji. Tura pujurtamuk takamtsuk uwemtikramprattaji. ^31Ashi yajauch ana NuyA! kanaktiarum. Nakitratniusha, kajernaikiatniusha, tura kakantrar CharA!a CharA!a ajatniusha, katsekmaktincha, tsanumpratniusha mash Atsuti. ^32Antsu shiir awajkartin ajasrum waitnennairarum, Kristu jakamujai Yus Atumi tunaarin tsankurtampra Nutiksarmek tsankurnairatarum. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Nekas Yusa Uchiri aneamu asarum Nii tura Nunis Turatin wakeruktarum. ^2Kristu iin anenmaj Nunisrum anenaitiarum. Kame ii tunaarin akikmaktaj tusa JA!katniunam surumakmiayi. Turamtai Yus shiir EnentA!imtusmiayi. ^3 Yusna asarum tsanirmatniusha yajauch Turatniusha tura Ju nunkanmayan ikiaunkatniusha ishichkisha EnentA!imtuschatniuitrume. ^4Natsanmaincha, A!ntar chichamsha yainmakchamnia asamtai chichaschatniuitrume. Antsu Yus shiir yuminsatniuiti. ^5Shuar Chikich nuwajai tsanirmakka tura Ashi yajauchin wakerakka tura Ju nunkanmayan ikiaunkatniun wakerakka Yusai Kristu akupea nui penke pachiinkiachminiaiti. Kame ju nunkanmayan ikiaunkatin A!ntar-yus tikishmatratniua nujai metekete. ^6Nu Turamniaiti tusar A!ntar chichamjai anankramacharti. Wari, nuna Turuiniakui Yusan umirainiachun Yus ti AsutiA!wartatui. ^7Tuma asamtai nu shuar penke pachischatniuitrume. ^8YA!unchuka atumsha kiritniunam wekainiuyarme. Tura yamaikia Kristujai tsaninkiu asarum penker TsA!apninium wekaarme. Shuar TsA!apninium wekainia nujai metek wekasatarum. ^9TsA!apninium wekainiaka shiir awajkartincha tura nekas chichamtincha tura penker Turin ainiawai. ^10Ii Uuntri Kristu wakeramu nekaatin wakeruktarum. ^11Kiritniunam wekainia nu Turamu pachisairap. Antsu nu shuar TsA!apninium enkeatarum. ^12Ni uuk Turuinia nu A!ujmatsatin natsanmainiaiti. ^13Tura Ashi TsA!apninium itiamu Ashi paant ajawai. TsA!apnikia Ashi paant awajeatsuk. ^14Nu asamtai Yus-Papinium tawai: "Kanaruitme nu ShintiA!rtA!. Jakamunmaya NantA!ktiA!. Tura Kristu TsA!apin awajturmastatui." Tu aarmaiti. ^15Nu asamtai A!tum Turamu iimiastarum. Nekachu aintsarum pujusairap. Antsu penker EnentA!imprarum wekasatarum. ^16Penker Turatin tsawant WasurkA!ip. TunA!a ti pampaatsuk. ^17EnentA!incha airap. Ii Uuntri Kristu warinia wakera nu EnentA!imtustarum. ^18Nampekairap. Nampeakmeka aya yajauch ajame. Antsu Yusa Wakani winia EnentA!irui takamtsuk pujurtusti, tu EnentA!imsatarum. ^19Turarum Yus shiir EnentA!imtakrum Yus-kanta kantamkirum shiir A!ujnaisatarum. ^20Ii Uuntri Jesukristu NA!arijiai Ashi irunna nu Yus Apa tuke yuminsatarum. ^21 Yus-shuar asarum NuA!mtak umirnaikiatarum. Turakrum Kristu shiir awajsattarme. ^22Nuwaka Kristun umirna Nunisan ni aishrincha umirkatniuiti. ^23Kristu ni shuarin akupeana Nunisan aishmansha ni nuwen akupkatniuiti. Kristu ni shuarin ayashimiak ni muuke aintsankete. Tura niin uwemtikiartiniaiti. ^24Nu asamtai Yus-shuar Kristun umirin ainiawai. Nunisan Ashi ana nujai nuwa ni aishrin umirkatniuiti. ^25Kristu ni shuarin ti aneak niin YA!intaj tusa JA!katniun surumakmiayi. Nunisrumek aishmantirmesha atumi nuwe aneatniuitrume. ^26Kristu Ashi ni shuarin ni Chichamejai tura entsajai nijiar Ni shuar penker A!rat tusa jakamiayi. ^27Nujai Ashi ni shuarin tunaarinniuchu tura yajauch MA!atrachu antsu ti penker shiir awajas Niini ejetaj tusa Turamiayi. ^28Nunisan aishman ni Ayashin anea Nunisan ni nuwen aneatniuiti. Shuar ni nuwen aneak nujai ni Ayashincha aneawai. ^29?Yaki ni Ayashin nakitniuit? Antsu penker WA!iniuk A!yureatsuk. Kristu Nunisan ni shuarin wainiui ^30ni Ayashi asamtai. Kame ni Ayashi muchitmarintji. ^31"Tuma asamtai aishman ni Aparincha Nukurincha ikiukin ni nuwejai tsaninkiar chikichik ayashtin ajainiawai." Tu aarmaiti. ^32Nusha Kristu ni shuarijiai TsaninmA!n tawai. Nuka yaunchu nekaachma yamaikia nekanaiti, tura ti EnentA!imturtiniaiti. ^33Tura Nunisan Ashi aishmantiram Atumi nuwe Atumi Ayashia Nutiksarmek aneatniuitrume. Nuwasha ni Aishrin umirkatniuiti. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Uchitirmesha, Yus-shuar asarum apasha nukusha umirkatarum. Nuka ti penkeraiti. ^2Emka akupkamu "umirkam nekas shiir A!tatme" tana nu Juiti: "Apasha nukusha umirkata. ^3Turakmeka shiir A!tatme tura Ju nunkanam Untsuri tsawant pujustatme" tawai. ^4Atumsha, uchirtintirmesha, Atumi uchiri A!ntrarum akajkairap. Antsu Yusan shiir EnentA!imtusarat tusarum ti penker jintinkirum tsakatmartarum. ^5Takakmautirmesha, Atumi uuntri ju nunkanam pujuinia nu ti penker umirkatarum. Kristu umirkatniua aintsarum wishiktsuk ashamakrum tuke EnentA!ijiai takarsatarum. ^6Aya WA!itmakui shiir EnentA!imtursat tusarum penker takarsairap. Antsu Kristu takarniuria Nunisrum Ashi ame EnentA!imjai Yus wakera nu Turatarum. ^7Aya ShuA!rnak YayA! Nutiksarum takasairap. Antsu ii Uuntri Kristu takarsatniua Nutiksarmek A!sump EnentA!ijiai takastarum. ^8Kame Chikich Chikich ni takasmajai metek akinkiartatui. Ii Uuntri Kristu nu shuar penker Turamujai metek akiktatui. ^9Tura atumsha, iniamniutirmesha, Atumi takartamu Wakani MA!ntutsuk shiir EnentA!ijiai iniartarum. Nekas EnentA!impratarum. Ii Uuntri nayaimpiniam pujana nuna niisha atumjai metek umirainiawai. Tura Yuska Ashi shuaran akantsuk metek iyawai. ^10 WA!tsek, yatsuru, ii Uuntri Yusjai tsaninkiu asarum ni ti kakarmarijiai iwianchjai MA!anaiktin kakaram ajastarum. ^11Apach MA!anainiak jiru entsarua Nunisrum Yus susamujai entsartarum. Nujai iwianch nupettamkui tariartatme. ^12Kame Yusna TakA!a asar penke aentsjai MA!aniatsji antsu yajauch wakan kakaram irunna nujai MA!aniaji. Niisha ju nunkanam, kiritniunma aintsan, tunaanum wekainia nuna akupin ainiawai. ^13Jiru entsartinia aintsarum Yus Suramna nu entsartarum. Nu entsarmajai itiurchat tsawant taritra nupetkarum tuke tariarum wajastatrume. ^14Wats, nekas tariartin nekas chicham emenmamatarum. Tura penker Turatniujai jatairum ajaktarum. ^15Suntar iwiarnak sapatan AweA! aintsarum Yusa shiir chichame etserkatin iwiarnartarum. ^16Nuyasha Ashi nankaamas, tantar takustinia aintsan, Yus tuke nekas EnentA!imtustarum. Nujai iwianch EketrA!mkamusha uwemturtatme. ^17Muukem ajaktincha Kristu uwemtikrampramu Muukmiin etsenkruktarum. Tura Yus-Chicham PuniA!a aintsan achiktarum. Nuka nekas Yusa Wakani puniarinti. ^18Yusa Wakanijiai Yus A!ujeakrum tuke seatniuitrume. Tura tuke aneara pujustarum wake mesetsuk, tura Ashi Yus-shuar ainia nusha Yus A!ujtustarum. ^19 Nunisan winiasha A!ujtursatarum. Wi sepunam pujayatan Yus winia chichastinian surusat tusarum seatritiarum. Tura wi chichaakun sapijmiatsuk Shiir-chichaman yaunchu nekaachma paant awajsat tusarum A!ujtursatarum. ^20Yus nu chichaman etserkatniun akuptukuiti. Nuna Turakun sepunam pujajai. Sapijmiatsuk etserkat tusarum Yus A!ujtursatarum. ^21Ii aneamu yachi, Tikikiu, Ashi wi Turamun ujatmaktatui. Niisha Ii Uuntri Kristunu etserkatniun ti penker YA!inniuiti. ^22Tuma asamtai ii jui pujamun ujatmak ikiantamprarat tusan akuptajrume. ^23Yus Apasha tura ii Uuntri Jesukristusha Ashi Yus-shuartirmin anenmak shiir imiatkinchanum pujustinian suramsarti. Tura Niin tuke nekas EnentA!imtustinian suramsarti. ^24Ashi ii Uuntri Jesukristun tuke EnentA!ijiai aneana nuna Yus shiir YA!inti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ Philippians __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi Papru Timiuteujai Jesuskristu takarin asar Ashi Yus-shuar Jiripius peprunam pujarmena nu ju Papi akuptaji. Yus-shuaran wainin A!rumna nusha tura Yus-shuaran yain A!rumna nusha Ashi Yus-shuarsha nunisan Yusna asarum tura Jesukristujai tsaninkiu asakrumin ju Papi aateajrume. ^2Yus ii Aparisha Jesukristu ii Uuntrisha atumin waitnentramainia A!sar imiatkinchanum tuke shiir pujustinian yainmakarti. ^3 Ashi tsawant atumin EnentA!imtakun Yusan tuke shiir Yuminkiajai. ^4Yusan A!ujeaknasha ti warasan seatjarme. ^5Kame iikia YA!mankamtaiknumia Yus-Chicham metek YA!iniA!ikiar iniaitsuk takasuitji. ^6Yus Atumiin ti penker awajsatniun nankama asa Nunisan Jesuskristu TA!atsain tuke shiir AwA!jtA!mki nekas penker najatmattarme. Nuka ti nekasaiti. ^7 Atumin Ashi ti aneajrume. Kame wi sepunam pujakun Yus-Chichaman akasmatkun tura Yus-shuar kakararti tusan takaakui A!tum YA!intiarme. Yus ti anenkartin asa nu Turatniun mai metek TsankatrA!mkaitji. Tuma asamtai atumin Junisan EnentA!imtustin ti penkeraiti. ^8Jesukristu anenkrattairijiai wi atumin aneamun Yussha paant nekarui. ^9 Yusan A!ujeakun anearmena Nu nankaamas aneak tusan seatjarme. Tura Nujaisha ti neka ajasrum ^10Ashi penkera nu achikiuk tusan Yusan A!ujtajrume. Atumin nu Turunamtainkia yamaisha TunA!ajainchu pujustatrume tura Kristu TA!matai sumamashtatrume. ^11Nunisan Jesukristu kakarmarijiai Ashi penker Turin A!tatrume. Tura Nujai Ashi shuar Yusan ti shiir EnentA!imturartatui. ^12 Winin Turunamu itiurchat ain nujai uwempratin chicham nekas pampaawai. Nu nekaatarum tusan wakerajrume, yatsuru. ^13Iis, uunt akupniu suntarisha tura Ashi shuarsha wi Kristunun etseru asan sepunam pujamun paant nekainiawai. ^14Ti Untsuri Yus-shuar wi sepunam enketman nekaawar ii Uuntri Jesusan nekas EnentA!imtusar sapijmiatsuk Yus-Chichaman etserainiawai. ^15Kame shuar awai winia kajertuiniak tura nankaamantu EnentA!imtumainiak Kristun PA!chiniawai. Antsu Chikich shuarka nekas EnentA!ijiai Kristun etserainiawai. ^16Yajauch shuarka Kristun shiir EnentA!imtutsuk antsu Ashi shuar Ni chichamenak anturkar Wii shuar ajasarat tusar etserainiawai. Turuiniak wisha sepunam pujakui nu arant itit awajtustinian wakerutainiawai. ^17Antsu penker shuar Kristun nekas aneenak etserainiawai. Nu uwempratin chicham ImiA! penkeraiti wi titin asamtai winiasha anentainiak shiir etserainiawai. ^18Wats, mai metek Chikich yajauch EnentA!ijiai tura Chikich shiir EnentA!ijiai Kristun etserainiakui shiir EnentA!imjai. Tura nuna nankaamas shiir EnentA!imprattajai. ^19Kame Yus A!ujtursa asakrumin tura Jesukristu Wakanisha yaintiu asamtai ti penker uwempran jiinkittiajai. ^20Nekas juna wakerajai: Natsamtsuk uunt akupniun Jesukristun paant ujakartinian wakerajai. Nujai Wini Kristu kakarmari pujamu ti paant nekanattawai. MA!ntuiniakuisha tura MA!ntuiniachkuisha ashamatsjai. Aya Kristu kakarmarin Wini nankaamas nekaawarat tusan wakerajai. ^21 Wijiainkia ju nunkanam iwiaaku pujakun aya Kristunak EnentA!imtakun pujajai. Tura JA!katniusha jui pujajnia nuna nankaamas penkeraiti. ^22Ju nunkanam pujakun Uunt Jesusnan takasminiaitjai. Nu asamtai tunatsuk achiktaj nekatsjai. ^23Wijiainkia itiurchataiti mai achiktin. JA!katniuncha wakerajai Kristujai tsaninkian pujustaj tusan. Wijiainkia nu ImiA! penkeraiti. ^24Turasha atumin YA!intaj tusan tuke ju nunkanam iwiaaku pujusminiaitjai. ^25Kame tuke pujustatjai nekajai. Nunisnak atumjai pujakun Yus nekas EnentA!imtakrum nankaamas waraakrum tuke katsuaruk tusan YA!intatjarme. ^26Nu asamtai wi atumjai pujakui Jesukristu yuminsarum shiir warastatrume. ^27 Kristu chichame ti penker asamtai atumsha aya penkera nuke Turatarum. Wi atumjai pujaknasha tura YajA! pujaknasha A!tum ti shiir Turarmena nuna antuktinian wakerajai. Ashi shuar uwempratin chichaman nekaawar umirkarat tusarum chikichik EnentA!ijiai kakaram ajastarum. ^28Atumi nemasrisha ishichkisha sapijmiamtikramkarain. Nu Turakrumin nu shuar emesratniunam weena nusha tura A!tum uwempratniusha paant nekanattawai. Nunisan Ati tusa Yus Turaiti. ^29Kristunu asarum Nii nekas EnentA!imtustinniasha tura Niiniu asarum WA!itsatniusha Yus anenma asa tsankatramkaitrume. ^30Yus-Chicham pamparat tusar maimetek ti TakA!a asar WA!itiaji. Wi nuik ti takasmaj nu nekamarme. Tura YamA!i tuke takaaj nusha A!ntarme. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Kristu ikiantamkuisha, ni anenkrattairi atsantamkuisha, ni Wakani atumjai pujakuisha, anenkratniuitkiurmesha, waitnenkratniuitkiurmesha ^2waramtikrustarum. Metekrak takastarum. Mai metek anenaitiarum. Yusa Wakani Atumi EnentA!in PujA! asamtai chikichik EnentA!ik EnentA!imsatarum. ^3Atum wakeramuk Turawairap. Nankaamantu ajastaj Tiirap. Antsu peejchach ajasrum Chikich shuar atumjai nankaamas penker EnentA!imtusta. ^4Aya Niiniak penker A!tatna nunak shuar Turashti. Antsu Chikich shuar YA!inminia nuna Turati. ^5Kristu Jesus EnentA!impramia Nunisrum EnentA!impratarum. ^6Niisha Yusaitiat ju nunkanam winiak tuke Yusjai metek A!tinian emettsuk ^7 ^8antsu nuna ikiuak aents ajas peejchach asa Ashi aentsu takarin ajasmiayi. Tura aentsu ayashin ayashimiak tura Yusan umireak JA!katniuncha surimiakchamiayi. Maa, ImiA! tunaarinniua aintsan Krusnum natsanmainium jakamiayi. ^9Turamtai Yus nekas nankaamantu awajsamiayi. Ni NA!arincha Ashi paant awajsamiayi. ^10Tuma asamtai Ashi nayaimpiniam irunna nusha, NunkA! irunna nusha, tura iwiarsamusha Jesusa NA!arin antukar tikishmatrartatui. ^11Tura Ashi shuar Jesukristu Ashi akupin ajasman paant nekaawartatui. Nujainkia Yus ApA! kakarmarisha paant nekanattawai. ^12 ^13Nu asamtai, aneamu yatsuru, wi atumjai pujakui umirtukmarmena nuna nankaamas yamaikia arant pujakuisha umirtuktarum. Iis, Yus Atumi EnentA!in takaak ni shiir wakeramu wakeruktinniasha tura umiktinniasha pujurtamprume. Nu asamtai atumsha kakaram ajastarum Yus ti penker awajtamsatniun wakera nu Turunati tusarum. Tura peejchach EnentA!imprarum awajirminiaitjai tusarum aneara wekasatarum. ^14 Ashi yajauch tunaitsuk tura jianaitsuk wekasatarum. ^15Turakrum makuumatsuk tunaajainchu A!tatrume. Antsu Yusa Uchiri A!tatrume. Ju nunkanmasha shuar ImiA! tunaan Turinjaisha MA!atrachu asarum kiritniunam ji KeeA! aintsanketrume ^16iwiaaku pujustin chicham paant awajeakrum. Nujai Kristu TA!matai Atumiin A!ntran takascha asan ti shiir wararsattajrume. ^17Winia takatrujai Yus-shuar ajasakrumin wi JA!katniuitkiuncha Nujaisha warasaintjai. Atumsha wi waraajna jui Nunisrumek warastarum tusan wakerajrume. ^18Atumsha waraakrumin metek wararnaisatai. ^19Ii Uuntri Jesus wakerakuinkia Timiuteun iirmainiarat tusan ti warik akuptuktatjarme. Tura A!tum shiir pujamu ujateakui warastatjai. ^20Kame Timiuteu wijiai metek EnentA!imna ainis Chikich shuar atsawai. Niisha A!tum shiir pujusuk tusa ti nekas EnentA!imturmarme. ^21Chikichka Kristu wakeramun iniaisar Ni wakeramunak PA!chiniawai. ^22Turasha A!tumka Timiuteu tuke penker Turamu nekarme. Uchi ni Aparijiai takaana ainis Yusa shiir chichame etserkatniun YA!intkiaiti. ^23Winia itiurtukartin nuna nekaan Timiuteu iirmainiarat tusan akuptuktatjarme. ^24Kame Kristu YA!intkiui Wikisha WA!rik iimniaitjarme. ^25Wi atsumaj nuna iirsati tusarum Epaprutitiu akupturkamarme. Wijiai metek tsanin takasuiti. Tura metek WA!itsaitji. Aunkesha akupkamnia EnentA!imjai. ^26Nii jaawai taman A!tum antukman NekA!a, iirmaitniun ti wakerutmarme. ^27Maa, nekas ti janinkiamai. Turasha Yus niin waitnentramai. Kame winiasha wi jui WA!itiakun nii jakamtai nu arant ti kuntuts pujuschatniun waitnentrurmai. ^28Tuma asamtai akuptuktinian wakerajrume. Tura atumsha ataksha WA!inkiarum waraakrumin wisha ti kuntuts EnentA!imchakun akuptuktatjarme. ^29Kristu yuminsarum ti shiir warasrum WA!inkiatarum. Chikich shuar niijiai metek penker Yus-shuar ainia nusha shiir EnentA!imtustarum. ^30Kristu takatrin takaak ti janinkiamai. Atum YA!intkiachminia nuna winia YA!intkiataj tusa pujus JA!ninkiamai. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Ayu. Warastarum, yatsurtiram, ii Uuntri Kristu ti penker asamtai nuik aatramajrum nuna ataksha Titiatjarme. Ataksha ujam yainmakminiaitkiuinkia Wijiainkia itiurchatchaiti atak EnentA!imtikratin. ^2Yajauch shuarjai aneartarum. Nu shuar Muisais timia Nunis tuke yamaisha tsupirnaktiniaitrume tuiniawai. ^3Antsu iikia ayash tsupirnakmajai penker A!tiniaitji tu EnentA!imtatsji. Iikia antsu ii Wakanijiai Yus shiir awajeaji tura Jesukristunu asar Ninki shiir wararji. Nu Turakur Muisais timia nu umintikia iitji. ^4 Ju nunkanam irunna nujai waantu EnentA!impramniaitkiuinkia Ashi shuarjai nankaamas wikia waantu EnentA!imtumaraintjai. ^5 ^6Israer-shuar asan Muisais timia Nunisan wi akiiniamtai uchu (8) tsawant nankaamasmatai tsupirtukarmiayi. Israer-shuarnum Pinjamin weeaitjai. Winia aparsha nukursha mai Israer-shuar ainiakui wi ImiA! Israer-shuaraitjai. Wisha Pariseu tuinia Nunisan Muisais akupkamun ti umirin asamtai Chikichka winia sumamtikiatniun tujintrin A!rmiayi. Tura Pariseu asan Kristu-shuarin ti kajerkan aintramjai. ^7Ashi nujainkia waantu EnentA!imtumauyajai. Antsu yamaikia Kristujainkia penke A!ntar ainiawai tajai. ^8Ashi EnentA!impramnia A!kuisha winia Uuntur Jesukristu shiir EnentA!imtustin nekas penkeraiti. Nu asamtai Kristunu ajakun wi takusmaj nu muijmiai ajasmatai Nunaka iniaisamjai. ^9 Nuna Turan Niijiai tsaninkian pujajai. Tura akupkamu umirkatniujai penker ajaschaitjai antsu Kristun EnentA!imtakui Yus "penkeraitme" Turutui. ^10Tuma asamtai Ashi nankaamas wakeraj nu Juiti: Kristun penker nekaan nekas EnentA!imtustinniasha tura ni iniantkimiu kakarman takustinniasha wakerajai. Tura Niijiai metek ajastinian wakerakun ni WA!itkiamunam tsanintinniasha tura Nii jakamia Nunisan JA!katniuncha wakerajai. ^11Turaknaka Kristujai metek jakamunmaya nantaktiaj tusan wakerajai. ^12Kame wakerukuitjia nuna mash umirkachuitjai. Kristujai metek nekas penker shuar ajaschaitjai. Turasha Kristu Jesus "nui ejetajam" emka Turutkui, wisha nui jeataj tusan kakaram ajasan pimpitsuk takaajai. ^13Yatsuru, wisha nui jeajai TA!tsujai. Antsu yaunchu Turutain kajinmatkin kakaram ajasan Kristu wakeramunam jeatniun takaajai. ^14Tura nuna umikmatai nayaimpiniam Jesukristujai tsaninkian shiir pujustinian Yus surustatui. ^15 Ashi shuar Yusjai katsuaru A!jinia nu wi TA!jana Nunis "jeachuitjai" tu EnentA!impratniuitji. Tura "jeaitjai" EnentA!imkiurminkia Yus nunasha atak EnentA!imtikramprattarme. ^16Tura aneartarum. Naki pujutsuk jeajnia nujai metek umirkatin pimpitsuk takastiniaitji. ^17 Yatsuru, wisha tura chikichcha wijiai metek penker Turajnia nu WA!inkiuram atumsha Nunisrumek Turatarum. ^18Tura yajauch shuarsha irunui. Wi nuiksha ti ujakmajrume tura ataksha uutkun ujaajrume, nu shuar Kristu Krusnum jakamun Muijiainiawai. ^19Tuma A!sar emesratniunam akupnakartatui. Ni Ayashi wakeramun, ni yusria aintsan, tuke umirainiawai. Natsanmainian Turuiniayat wararainiawai. Tura ju nunkanmayanak EnentA!imtuiniawai. ^20Antsu iikia nayaimpinmaya shuar asar ii Uuntri Jesukristu iin uwemtikrampra asamtai nayaimpinmaya Tati tusar NA!kaji. ^21Nii taa, ii yajauch ayashin YapajiA! ni Ayashijiai metek ti shiir awajsattawai. Ashi uunt akupin ajas nu kakarmajai Turutmattaji. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Nu asamtai, aneamu yatsuru, ii Uuntri Kristujai tsaninkiu asarum kakaram ajastarum. Maa, ti aneakun atumin EnentA!imtakun ti waraajai tura iistajrum tusan wakerajrume. Tawasap achikiar shiir enentaimsatniua Nunisnak shiir EnentA!imtajrume. ^2Ewautiancha tura Sentikincha, ii Uuntri Kristu shuari A!sar, mai metek EnentA!imsarat tusan seajai. ^3Amincha, winia Airu, nu nuwa YA!inkta tusan seajme. Niisha wi iwiaaku chichaman etsereakui wijiai metek takasarmai. Tura Krimintisha tura chikichcha wijiai metek takasarmai. Nuna NA!arin iwaaku A!tinnium Yus aatraiti. ^4Nu asamtai Uunt Jesusjai tsaninkia PujA! asarum warastarum. Ataksha "warastarum" TA!jarme. ^5Uunt Jesus TA!tin ishichik ajasai. Tuma asamtai tsanka EnentA!i takakrum nu paant nekanati. ^6Itiurchat EnentA!imsatin atumjai penke Atsuti. Antsu tuke Yus A!ujkum Ashi itiurchatrum ujakta. Atsumamuram Yus seata. Turam Yus yuminsata. ^7Nuinkia Atumi EnentA!i ankant A!tinian, aentstikia penke nekaachminia nuna, Yus amastatui. Yus atumin ankant awajtamsa asa Atumi EnentA!in tura Atumi EnentA!imsamurincha yajauch wayawain tusa shiir waitmaktatrume Jesukristujai tsaninkiu asakrumin. ^8Yamaisha yatsuru, Juchiniak Titiatjai. Yus-shuarti EnentA!imsatniun chichastatjai yamaikia. Ashi nekas ana nu EnentA!imsatarum. Tura Ashi anturkamnia ana nusha, naka chicham ana nusha EnentA!imsatarum. Tura yajauch chichamsha EnentA!imsairap. Tura antsu Ashi shiir ana nusha, Chikich shuarnasha penker EnentA!imtusminia nusha, kame Ashi penker ana nu EnentA!imsatarum. NuyA!sha Chikich shiir anturkamnia ana nusha EnentA!imsatarum. ^9Wi unuiniarmajrumna nu umiktarum. Tura wi Turamur iisurmena nu tura antukurmena nusha umiktarum. Turakrumninkia Yuska ankant A!tinian amastaj tusa pujurtamsattarme. ^10 Ii Uuntri Kristu anea asarum winiasha ataksha EnentA!imturu asakrumin ti waraajai. Kame kajinmatrukmiarme TA!tsujai antsu Kuitrum atsakui YA!intkiatin tujinkiamarme. ^11Tura Kuitian atsumakun TA!tsujai. Antsu wi takakjana nujain warastinian UnuimiA!ruitjai. ^12Kuitrinchati pujustinia nuna nekajai tura ti nukap takustinia nunasha nekajai. Tsukamaknasha jeemarnasha, itiarar takustinniasha tura penke takutsuk pujustinniasha UnuimiA!ruitjai. ^13Kristu ni kakarmarin surakui Ashi Turamniaitjai. ^14Tuma ain atumsha wi atsumamu akupturkarum ti penker Turamarme. ^15Jiripiusnumia shuartiram, ju ti penker nekarme. Masetunia nunkanam Yus-Chichaman etserumtai aya atumek kuit akupturkamiarme. Wi etserkamujai Atumi Wakanin YA!inma asamtai yuminsarum akupturkamiarme. ^16Atumek wi Tisarunikia nunkanam atsumakun pujaisha kuit akupturkamiarme. ^17Aya kuit akupturkakrumin tu EnentA!imtsujai. Antsu nu kuit Yusai kawentramkaku tusan wakerajrume. ^18Epaprutitiujai akupturkamarum nujaisha atsumamaj nuna nankaamas tiaruncha WA!inkiajai. Akupturkamarum nusha ti kunkuin Yus susamua ainis ti shiir auyi. ^19Winia Yusrusha ti penkeran Nukap takakui. Atumsha Jesukristunu ajasu asarum Yus seamniaitrume. Tura Yuska ti takakna nujai Ashi atsumarmena nuna suramsattarme. ^20 Ii Apari Yus tuke shiir Ati. Nuke Ati. ^21Winia NA!aruisha tura Jesukristu NA!arincha Ashi Yus-shuar ainia nu Chicham ujatruktarum. Niisha shiir pujusarti. Wi irutramusha Nunisan shiir pujusarti tusa akupturmainiawai. ^22Tura Ashi akupin Sesarai pujuinia NuyA! Yusna ajasaruka tura Chikich Yus-shuarsha shiir pujusarti tusa chichaman akupturmainiawai. ^23Ii Uuntri Jesukristu atumniasha ti shiir yainmakarti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ Colossians __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi PA!pruitjai. Yus wakerutak Jesukristunun etserkat tusa akatra akupkamuitjai. Wisha ii yachi Timiuteujai ^2ju Papi aarar nui Kuruse peprunam Kristu penker umirkarum Yusna ajasuitrumna nu akuptaji. Yus ii Apari atumin WA!itnentaimturma asa yainmakarti imiatkinchanum tuke shiir pujustinian. ^3 Iisha atumin Yus A!ujtakur ii Uuntri Jesukristu Apari Yus Ashi tsawant Yuminkiaji. ^4Atumsha Jesukristu ti shiir EnentA!imtamusha tura Ashi Yus-shuar aneamusha antukji. ^5Uwempratin chicham nekasa nu antukrum atumsha nayaimpiniam atumnian Yus ti shiir ikiusman WA!inkiatai tusarum NA!karme. ^6Nu chicham Ashi nunkanam pampaakui shuara EnentA!in NereA! ainis NushA!a ajasar yamaikia penker Turin ainiawai. Nunisan Atumiincha Turunaiti. Yus ti nekas anenkartiniaiti tu etserkamu A!ntakrumin nu chicham Atumi EnentA!incha nerekmiayi. ^7Nu chichaman Epapras ujatmakmarme. Niisha iijiai metek takasu asamtai ti aneamuiti. Atumniasha Kristu takatrin ti shiir takartamsaiti. ^8Niisha A!tum Yus-shuar asarum mai anenai ajamun ujatmakmaji. ^9 Iisha nu antukar Yus Ashi tsawant A!ujtajrume. Yus ni wakeramun ti paant nekaprutmawarat tusar seaji. Ashi Yusnan ni EnentA!imtairijiai Ashi Niiniun paant nekaatniun Yus jintintramat tusar seaji. ^10Atumsha Kristunu ainia Nunisrum penker Turutak tusar seaji. Tura Ashi ni wakerana nu Umiakrum Ashi penker ana nu, nerektinia aintsarmek, Turattarme. Nunis Turarum Yus unuimiatki weakrum Niin ti penker nekaak tusar seaji. ^11Yus ti kakaram asa ikiantamprat tusar seaji. Nujai Ashi itiurchat A!kuisha PA!chitsuk ti shiir warasrum katsuntrattarme. ^12 Yus ni shuarin TsA!apninia nui Ashi penkeran susattawai. Tura incha nui pachiinkiatniun tsankatramka asakrin Yus Apa yuminsamniaitrume. ^13Yus iwianchin nupetak iwianch akupeana Nu kiritniunmaya uwemtikramar ni aneamu Uchiri akupeana nui wearmakmiaji. ^14Ni Uchiri Krusnum jaka ii Tunaarin nijiar tsankurtamar uwemtikrampramiaji. ^15Yus WA!inkiachminiaitiat ni Uchiri akiiniamai tura ayashimkiamiayi. Tumaitiat Ashi najanamua nuna yaunchu Puju asa Ashi akupniuiti. ^16Niijiai Yus Ashi nayaimpiniam irunna nunasha NunkA! irunna nunasha, Ashi WA!iniaj nunasha Nunisan WA!intsuj nunasha mashi najanamiayi. Nu arantcha Ashi akupin ju nunkanam irunna nusha, nayaimpiniam irunna nusha, iwianchnium irunna nusha, Ashi Niijiai najanamu ainiak Niin umirkarti tusa najanamu ainiawai. ^17Ashi najanamua nuna yaunchu, Kristuka tuke pujuwiti. Ashi najanamu irunna nuna emestsuk WA!inniuiti. ^18Ashi Yus-shuar metekrak chikichik ayashtinia ainis EnentA!imkiumka nuna muuke Kristuiti. Tura nu Ayashin ni iwiaakmarijiai iwiaaku A!tinian Susaiti. Niisha Ashi jakamunmaya nantakniujai ImiA! nankaamantuiti. Nujainkia Ashi EnentA!impramnia irunna nunasha akupniuiti. ^19Yus Ashi takamtsuk Kristui shiir pujumiayi. ^20Nunisan Yus Kristu Krusnum jakamujai Ashi nayaimpinmasha tura ju nunkanmasha irunna nuna Niijiai nawamnaikiar shiir pujusarat tusa wakerukmiayi. ^21 ^22Atumsha nuik TunA!a Turin asarum Atumi EnentA!in Yusa nemasri A!marme. Tuma asarum YajA! wekaimiarme. Antsu Kristu, aentsu Ayashin ayashimiak, Krusnum WA!itias jakamujai ii tunaari AsakA!rmatai yamaikia Yusjai nawamnaikiar shiir pujaji. Nujai Kristu iin penker ajasuncha tunaan MA!atrachmancha tura sumamachuncha Yusai ejetamtatji. ^23Tuma asamtai Jesukristu shiir EnentA!imtusrum kakaram ajasrum katsuartiniaitrume. Tura uwempratin chicham antukuitrum NuyA! kanakchatniuitrume. Ju uwempratin chichaman Ashi nunkanam etsernakuiti. Wisha, Papru asan, etserkatniun yaimjai. ^24Atumin WA!itiaknasha ti shiir waraajai. Kristu ni shuarin nekas penker awajsat tusa WA!itiana nui pachiinkia asan waraajai. Ashi Yus-shuar Kristu Ayashi aintsan ainiakui Yus-shuaran YA!intajtsan ayashrujai WA!itiakun shiir EnentA!imjai. ^25Atumin YA!inkiai tusa Yus akattur Yus-Chichaman takamtsuk ujakai tusa akuptukmai. Nuna takaakun Ashi Yus-shuara YA!intrintjai. ^26YA!mankamtaiknumia nekaachman Yus yamaikia ni shuarin paant awajsaiti. Nu chichamnasha ujakarai tusa winia akatar akuptukuiti. ^27Nu chichamsha Juiti: Kristu Atumi EnentA!in pujak Niijiai metek ti Shiiram awajtamsattawai. Nu ImiA! shiir chichamnum Israer-shuarchasha pachiiniainian Yus Ashi ni shuari nekawaarat tusa wakerimiayi. ^28Iisha Kristu etsereaji. Turar Ashi EnentA!imtikrar penker nekaawarat tusar jintintiainiaji. Nujai Kristujai tsaninkiar Ashi penker tsakarartatui. ^29Tuma asamtai Kristu ni kakarmarin Ti surakui nekas kakaram takaajai. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Nekaatarum, yatsuru. Yus-shuaran YA!intaj tusan ti takaajai. Tura Atumincha, Rautiseanmaya shuarnasha, tura Ashi winia waitcha ainia nunasha YA!intaj tusan ti takaitjai. ^2Ashi shiir EnentA!imtikratniun ti takaajai. Nunisan aneniarum chikichik EnentA!ijiai metekrak wekasatarum tusan wakerajrume. Nu arantcha, Ashi Yusna ti penker nekaarum tuke katsuaruk tusan takaajai. Nujai Kristu ti penker nekaattarme. Tura yaunchu nekaachman Yus YamA!i paant awajsaiti. Nuka Kristuiti. Tura Nii nekaatin nekas Shiiraiti. ^3Tura kakaram ajasam Kristu penker nekaam Ashi shiir EnentA!impramnia nusha tura Ashi Yusna nekaamnia nusha nekaattarme. ^4 Atumin Chikich shuar NiishA!a chichamjai shiir chichartamas anankramawarain tusan nuna TA!jarme. ^5Wi nui atumjai pujachkuncha nui pujajna aintsanak EnentA!imtajrume. Tuma asan A!tum metek EnentA!imprarum tura kakaram ajasrum Kristu nekas EnentA!imtururmena nuna iisnaka shiir EnentA!imjai. ^6 ^7Nu asamtai A!tum ii Uuntri Jesukristu nekas EnentA!imtusrum Yus-shuar ajasmarmena Nunisrum yamaisha Nii nekas EnentA!imtusrum Niijiai tsaninkrum Ashi Turatarum. Nu Turakrum Nii EnentA!imtakrum tuke tsakaki wetatrume. Tura te tariara wajasrum Yusjai kanakchattarme. Yus-Chicham Nunisan etsernakmatai nekamarme. Tuma asarum Yus tuke yuminsarum, Nunisan penker wekasatarum. ^8Aneartarum atumsha. Shuar aentsti EnentA!immiajain Ashi ju nunkanmayan EnentA!imprar tura Kristun EnentA!imtutsuk NiishA!a chichaman A!ujtamainiak nekaschajai anankramataj tusa wakerutmainiawai. ^9Kristunam Yus Ashi takamtsuk pujuwiti. ^10Tumakui atumsha Kristujai tsaninkiu asarum ni iwiaakmari takamtsuk takakuitrume. Kristusha Ashi akupniun akupniuiti. Aentsnumsha iwianchniumsha tura nayaimpinmasha Ashi akupin irunna nuna akupniuiti. ^11Nu arant A!tum ayashnium tsupirnatskesha Kristu shuari ajasakrumin Ashi ayash wakeramun, tsupirkatniua aintsan, Kristu ajapamiayi. ^12Tura atumsha Yus ni kakarmarijiai Kristu jakan iniantkimia nu EnentA!imtusrum imianmiarme. Turarum Kristujai metek iwiarnasmarme. Tura Nunisrumek Kristujai metek nantakmiarme. ^13 Nuikkia A!tumsha tsupirnatsuk Atumi tunaari tuke akui Atumi Wakaniin JA!kauyarme. Tura yamaikia Jesukristujai tsaninkiu asakrumin Yuska Atumi tunaari tsankur yamaram iwiaakman suramsaitrume. ^14Tura Ashi ii tumashrin sumamtikramatin amia nuna japiruiti. Kristu Krusnum jakamtai Ashi akupkamujai sumamtikramamun tsankurtampramiaji. ^15Nunisan Kristu Krusnum jaka, iwianchnium Ashi akupin ainia nuna nupetak Ashi iimiainain iniatsararmiayi. ^16 Akupkamunmaya Yus ankant awajtamsamtai Chikich shuar ame Turamujai yajauch EnentA!imturmarain. Yuamna nujai, umamna nujai, uwitincha, nantutincha, tura tsawantincha nampermam nujai Chikich shuar yajauch A!ujmatramkuisha ?Wari urukatin? ^17Nu nampernum Israer-shuar Kristu Turattana nuna nakumainiak Turin A!rmiayi. Tura Kristu taa imia Ninki PujA! asamtai nakumkamuka A!ntraiti. ^18Tura shuar "Peejchach ajasam Yus A!ujtsuk aya Yusa suntari shiir awajsatniuiti" Turamkuinkia anturkairap. Nu shuar mesekranam WA!inkiamun A!ujmatenak A!ntar nankaamantu EnentA!imtumainiawai. Aya aentsti EnentA!imian chichainiawai. ^19Tuma A!sar Kristujai tsaninkiar wekainiatsui. Kristu Ashi akupin asa ni shuarin Yusnan JintintiA! shiir tsakarat tusa penker WA!iniui. Nu arantcha Ashi A!pateak Yus wakerana aintsan chikichik awajeawai. ^20Atumsha Kristujai jaka asarum aya aentsti EnentA!imtai ikiukniuitrume. Nuikia ?urukamtai ju nunkanmaya ana nu tuke PA!chiarum? Nii tuinia nu umirkashtiniaiti. ^21"Ju antinchatniuiti, tuiniawai. Ju Yuashtiniaiti. Tura ju achikchatniuiti" tuiniawai. ^22Nusha ?Wari, takasam amuukashtatuak? Kame A!yatik aents akupkamu ainiawai. ^23Shuar nu akupkamu umiiniak Yusnan ti nekaitjai tura Yus shiir EnentA!imturui tu EnentA!imtumainiawai. Nu arantcha peejchach ajasan winia ayashrun ti AsutiA!jai tu EnentA!imtumainiawai. Turasha ayash wakeramunka nupeteatsui. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Nuikia Kristujai nantakin asarum nayaimpinmaya irunna nu wakeruktarum. Nui Kristu pujawai Yusa Untsuurini. ^2Ju nunkanam ana nu EnentA!imtsuk aya nayaimpinmaya ana nu EnentA!imtustarum. ^3Atumsha Kristujai tsaninkrum jakamarme. Tuma asarum Kristujai tsaninkrum Yusjai iwiaaku pujarme. ^4Kristukete ii iwiaakmari. Nii nayaimpinmaya wantinkiuisha atumsha Niijiai metek wantinkiattarme. Tura Niijiai metek ti penker A!tatrume. ^5 Tuma asamtai ju nunkanmaya ana nu ajakratniua aintsarum iniaisatarum. Tsanirmatniusha, TunA!a wakeruktincha, tura takakna nujai nankaamas wakeruktincha A!ntar-yus tikishmatratniua aintsan asamtai iniaisatarum. ^6Shuar Yusan umirtsuk aya nuna Turin A!sarmatai Yus niin kajerak ti AsutiA!ttawai. ^7Atumsha Nunisrumek Turiniuyarme. ^8 Tura yamaikia jusha iniaisatarum: kajektincha, yajauch wakeruktincha, yajauch Turatniusha, katsekmaktincha, yajauch chicham chichastincha, mash iniaisatarum. ^9Yus-shuar ajasrum yaunchu EnentA!imtairam iniaisamarme. Tura yaunchu Turutairmesha iniaisaitrume. Tuma asarum nuamtak tsanumprunairairap tura WA!itruawairap. ^10Yaunchu enentai, Pushi mamuru aiktinia aintsarum, iniaisaitrume. Nunisrum yamaram EnentA!i, shiir Pushi entsartinia aintsarmek, wekasaitrume. Tura Yus nu yamaram EnentA!in najana asa Ashi tsawant pujurtawai nuna nankaamas Niijiai metek shiir Ati tusa. Turamtai Yus ti penker nekaki weaji. ^11Kristuka Ashi irunna nujai nankaamas ashiyaiti. Niiniun pujurui. Tuma asamtai Ashi ni shuari EnentA!in PujA! asamtai NushA!a EnentA!imtunairchatin ainiawai. Kriaku-shuarsha tura Israer-shuarsha, tsupirnakusha tura tsupirnakchasha, apachcha tura yajaya shuarsha, takarin ainia nusha tura ankant ainia nusha, Kristu Ashi ni EnentA!in pujakui NushA!a EnentA!imtunairchatniuiti. ^12 Yus atumin anenmak Niiniu arti tusa achirmakmarme. Turutma asamtai jujai shiir iwiarmampratniua aintsarum tuke Turin atarum: waitnenkartin, shiir awajkartin, peejchach A!tin, emtin A!chatin, tura katsuntin A!tin. ^13Kristu Atumi tunaarin tsankuramia Nunisrumek nuamtak TsankurnA!iratarum. Chikich yajauch awajtamkuisha shiir katsuntram yapajniaitsuk TsankurnA!iratarum. ^14Tura Ashi nankaamas anenaitiarum. Turakrumka chikichik ajasrum mash penker Turattarme. ^15Kame chikichik ayashtinia aintsarum ajastarum tusa Yus ni shuari ajasat tusa achirmakmarme. Tuma asamtai Yusa shiiri Atumi EnentA!in pujurtamsati. Nujai Yus yuminsatarum. ^16Kristu shiir chichame Atumi EnentA!in piakti. Nekas naka EnentA!imprarum jintinniaiyarum mai IkiakA!nai ajatarum. Yus kanta KantamA!rum tuke EnentA!ijiai Yus yuminsarum shiir awajsatarum. ^17Tura takaakmesha, chichaakmesha, kame Ashi Turamna nuka Jesukristu shiir awajsataj tusam ni kakarmarijiain Turata. Turakum Kristujai Yus Apa yuminsata. ^18 Nuwatiram, Atumi aishri umirkatarum Uunt Yus nuna wakerakui. ^19Aishmantiram, Atumi nuwe aneatarum. Atumi nuwejai kajernaikiairap. ^20Uchitiram, ame apa nukusha tuke umirkatarum. Nu Turakrum Yus shiir EnentA!imtiksattarme. ^21Uchirtintiram, Atumi uchiri ti kakantrairap. Ti kakanteamka uchisha ti kuntuts pujus penker wekasatniun nakitchanpiash. Nu Turunawain tusarum A!ntrarum Atumi uchiri kakantrairap. ^22Takarniutiram, Atumi uuntri shiir umirkatarum. Ju nunkanmaya uuntri ain aya nii iimkiui shiir EnentA!imturati tusarum takaschatniuitrume. Antsu Yus EnentA!imtakrum tuke penker takastiniaitrume. ^23Ashi Turamna nu asump EnentA!ijiai takakmasta. Aya aentsuk YA!intinia aintsachu antsu nayaimpinmaya Uuntrum YayA! aitkiasrum takastarum. ^24Ame Uuntrum Kristu asa nayaimpiniam Ashi shiir takustinian tsankatramkattawai. ^25Antsu TunA!a Turin ni yajauch Turamujai metek AkinkiA!ttawai. Yus Ashi aentsun metek iyawai. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Uunttirmesha, Atumi Uuntri atumin WA!iniuk nayaimpiniam pujatsuk. Tuma asamtai Atumi YA!inma jiatsuk penker iniartiniaitrume. ^2 Yus A!ujkuram Nii yuminsarum asummiarum iniaitsuk A!ujsatarum. ^3Incha Yus A!ujtustarum. Kristu-chicham yaunchu nekaachman YamA!i etserkun sepunam pujajai. Tuma asamtai nuna shiir ankant etserkat tusarum A!ujtursatarum. ^4Tura wi paant etserkatniuitiaj Nunisan etserkat tusarum A!ujtursatarum. ^5 Yus-shuarchajai shiir Turatarum Yus-Chichaman yajauch EnentA!imturarain. Kakaram ajasrum tsawant A!ntrarum iniankasairap. ^6Ti shiir chichamtin A!tiniaitrume tura Anturujamin A!tiniaitrume. Nunisrum Chikich Chikich Yus-chicham paant ujaktin nekaattarme. ^7 Ii aneamu yachi Tikikiu Ashi Winian ujatmaktatrume. Niisha wijiai metek Yusnan pimpitsuk ti penker takasuiti. ^8Nu asamtai ii jui pujajnia nuna ujatmak ikiantamprarat tusan akuptajrume. ^9Nunisan ii aneamu yachi Unisemu niijiai winiawai. Niisha atum weeaiti, tura Yusjai shiir wekaawai. Nu shuar Ashi jui Turunamun ujatmaktatrume. ^10Aristarku wi sepunam tsaninkia pujamur amikmaatmarme. Nunisan Markus, Pirnapi KanA! yachia nu, amikmaatmawai. Niisha nui jeamtai antukmarum Nunisrum penker WA!inkiatarum. ^11Justu Jesus NA!artin amikmaatmarme. Juchik ainiawai Rumanmaya Israer-shuar winia Yusnan etserkatin atutkaru ainia nu. Tumainiak ti shiir ayamtikruiniawai. ^12Epaprassha, atum WeeA!, Kristunun etserin asa atumin amikmaatmarme. Niisha Ashi tsawant Yusan A!ujeak Yusjai kakaarum tuke shiir Yus wakera nu Turak tusa seatramprume. ^13Wisha Epapras atumin ti EnentA!imturman nekajai. Nunisan Rautiseanmaya shuarnasha tura Iarapurisnumia shuarnasha ti PA!chiniawai. ^14Rukas, aneamu TsuA!kratin, Nunisan Temassha amikmaatmarme. ^15Tura Rautiseanam pujuinia Nu Yus-shuarsha amikmaatruatarum. Nunisan Nimpiassha tura ni jeen irunainia Nu Yus-shuarsha amikmaatruatarum. ^16Atum ju Papi A!ujsarum umikrum Rautiseanmasha NuyA! Yus-shuar A!ujsarti tusarum akupkatarum. Tura atumsha Nunisan Rautiseanmaya Papi TA!matai atumsha A!ujsatarum. ^17Tura ju Arkipiu titiarum: "Ii Uuntri Jesus ni takatrin suramsa nu penker umikta" tawai, titiarum. ^18Wi, Papru, winia uwejrujai Juchiniak aatkun amikmaajrume. Sepunam pujajna ju EnentA!imturatarum. Yus shiir yainmakarti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ 1 Thessalonians __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wikia PA!pruitjai. Wisha Serpanujai tura Timiuteujai Tisarunikianmaya Yus-shuar ajasuitrumna nuna aatjarme. Atumsha Yus-shuar asarum Apa Yusnaitrume, tura Uunt Jesukristunuitrume. Ii Apari Yus, tura ii Uuntri Jesukristu waitnentrama A!sarmatai, ti shiir imiatkinchanum pujustarum, tu wakerajrume. ^2 Iisha Yus A!ujkurkia atumniasha tuke EnentA!imtusar Yus shiir yuminsaji. ^3Atumsha Yus nekas EnentA!imtakrum umirkarumna nu nekaji. Nunisrumek, Yus aneakrum takaarme. Tura Jesukristu Tati tusarum tuke tsawant NA!karme. Nu neka asar, ii Apari Yus A!ujkur, nusha Ashi EnentA!imsar A!ujtajrume. ^4Yatsuru, Yus anenmarme. Anenma asa Winia arti tusa achirmakurmena nusha nekaji. ^5EnentA!impratarum. Iisha Yusai Uwempratin Chicham atumin ujakmajnia nusha aya Chichamjain Tichamji. Antsu Nu arant, nu chicham nekasaiti tusar Yusa Wakani kakarmarijiai Timiaji. Tura A!tum penker matsamsarat tusar atumjai pujusar shiir iruntrar wekasarmiaji. Nusha paant nekarme. ^6 Atumsha yamaikia iksarmek ii Turamiaj nu, tura ii Uuntri Jesukristu Turamia nu Turarme. Itiurchat ain Yus-Chicham umikiurme. Tura WA!itiayatrumek Yusa Wakani shiir EnentA!imtikramkui warasrum pujarme. ^7Nu Turakrum Ashi Masetunia tura Akaya nunkanmaya Yus-shuarsha shiir wekasatin jintintiarme. ^8Tuma asarum Uunt Yusa chichame ti ipiamparurme. Tuma asamtai Masetunia tura Akaya nunkanmaya shuar nuna nekainiawai. Tura Nu nankaamas Yus nekas umirkarmena nuna Ashi aents nekainiawai. Nuna nekainia A!sar ii etserman atsumainiatsui. ^9Antsu A!tum iin penker itiaamun nii iksan ujatmainiaji. Tura nuyasha A!ntar-yus EnentA!imtustin iniaisarum nekas iwiaaku Yus nekas EnentA!imtusrum umirkarumna nunasha ujatmainiaji. ^10Tura nuyasha Yusa Uchiri Jesus jakamunmayan Yus iniantkimia nu, nayaimpinimaya Tati tusarum A!tum NA!kamuncha ujatmainiaji. Iis, Jesus Ninkiti Yusa KajetA!iri tsawantri jeattana NuyA! uwemtikrampratin. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Atumsha nekarme, Yatsuru, iisha A!ntrar Atumiin jeachmaji. ^2Antsu itiurchat WA!inkiaitiatar arantutsuk shiir Uwempratin Chichaman ujakmajrume. Iis, nuik Jiripius peprunam incha katsekramkarmiaji. Tura Nu arant, ti itiurchat WA!inkiamiajai. Tumaitiatan Yus YA!intkiui Yusa chichamen ujakmajrume. Nuka atumsha ti penker nekarme. ^3Wari, iisha Yus-Chicham atumin ujakmiaj nu nekasauyi. Tura yajauch EnentA!imsan, anankatjarum tusan Tichamjarme. ^4Antsu Yus iin penker enentaimturmas Uwempratin Chicham etserkatarum tusa akatrampramiaji. Tuma asamtai Nunisrik etsereaji. Turasha aya aents waramtiksatai tusar etsertsuji. Antsu Ninki Yusak ii EnentA!in nekartamin asamtai, shiir EnentA!imtiksataitsar Turaji. ^5Atumka nekarme, penkesha Shiirmach chichasan anankachjarme. Nuyasha, kuit achiktai tusar A!ntrar chichaschamji. Nunaka Yus nekawai. ^6Iisha Kristu akatramurintji. Tuma asar ni kakarmarijiai akupkatin takakuji. PA!chitsuk Turamniauji. Turasha waantu ajastaj Tichamji. NuyA! atumsha tura chikichcha iin waantu awajtamsataj TA!kuisha iikia nakitmiaji. ^7 Antsu uchi Kuirchin ni Nukuri penker iis tsakatmana aintsarik iikia atumniaka shiir iismajrume. ^8Iisha ti shiir aneajrume. Tuma asar Yus-Chicham ujaktai tusar ti wakerukmaji. Tura aya ujakar iniaisatin wakerukchamji. Antsu ii JA!katniuitkiursha iniaisachaaji, Atumin ti anea asar~i. ^9Yatsuru, ii atsumaj nu sumarmaktai tusar kakaram takakmasmaj nu ?kajinmatkintrumek? AtsA!. Nekarme. Iis, Yus-Chicham etserkur, tsawaisha KA!shisha takasmiaji. Nusha, akirkata, tiij tusar takakmasmiaji. ^10Yatsuru, atumjai pujumiaj nui iisha Yus wakerana nu Turimiaji, tura yajauch Turutsuk shiir wekasamiaji. Nujai incha chikichkisha yajauch chichartamkatniusha atsumiayi. Nuka atumsha nekarme tura Nu arant Yus nekawai. ^11Tura atumniasha ankant ankant Yusnum IkiakA!rmajrumna nu nekarme. Tura uchin ni apari A!tsankeana Nutiksarik shiir EnentA!imtikramajrumna nusha nekarme. ^12Tura Yusjai shiir wekasatarum Timiajrume. Yus nankaamas uunt asa Ashi akupeawai. Tura Yus-shuaraitrumna nuna, Winin pachiinkiarat tusa, Yus untsurmarme. Yus untsurma asamtai Niiniuitrume. Niiniu asarum Yusa uchiria Nunisrumek wekasatniuitrume. ^13 Yus-Chicham ii etserma antukrum, aya aentsnumianchaiti Timiarme. Yusnumiaiti Timiarme. Nu tiniu asarum umirkamarme. Kame nekas TA!rume. Ii etserjinia nu nekas Yusa chichamente. Atum nu chicham umirka asakrumin, Atumi EnentA!in kakaram ajastinian amaawai, Yus-Chicham asa. Atum Yus-Chicham umirkaru asakrumin iisha tuke tsawant Yus Yuminkiaji. ^14Yatsuru, ju nekaatarum. Aya atumek WA!itiatsrume. Ashi Jutia nunkanam Israer-shuar, ni shuarinketiat, Yus-shuaran WA!itkiascharmakia. Iis, Yus-shuaran Kristu Jesusan umirkaru A!sarmatai WA!itkiasarmiayi. Yamaikia atumniasha Atumi ShuA!rin WA!itkiarmainiawai. Nujai Jutia nunkanmaya Yus-shuarjai metekrak ajasurme. ^15Niisha Israer-shuaraitiatan Yus-Chichaman etserin armia nuna nuamtaketiat MA!awarmiayi. Tura Nu WeeA!k Uunt Jesusnasha MA!awarmiayi. Tura incha aa jiiki akuptamkarmiaji. Maaj, niisha Yusan shiir EnentA!imtikiainiatsui. Tura Nunisan Ashi aentsun kajerainiawai. ^16Wari, Israer-shuarcha Uwempratin Chicham ujaktaj TA!kurnisha niisha suritramainiaji. Nuna Turuiniak yaunchu tunaan Turiarmia Nujainkia nankaamas yamaikia Turawarai. Pai, Turasha yamaikia Yusa kajetairii ImiA! tsuumai ana nui pujusarai. ^17 Iisha, yatsuru, ishichik tsawant atumiiya kanakir jeachat pujayatrik, atumjaisha WA!inniaiyachiatrik tuke ii EnentA!inkia EnentA!imtimjiarme. Tuma asar ataksha atumin iistai tusar ti wakerimji. ^18Nekas winitiaitsar wakerimji. Imia Wikisha winitniun ti nukap EnentA!imsamjai. Tura iwianchi uuntri SatanA!s tuke nuna suritrammiaji. ^19 ^20Atumsha shiir wekasa asakrumin iisha ti shiir EnentA!imsar waraaji. Nu tuma asar Uunt Jesukristu TA!tintri shiir EnentA!imsar NA!kaji. Nii TA!matai ImiA! warastatji. Atumin Yus-shuar awajsa asar, Nii TA!matai atumsha iijiai Jesus shiir inkiuntatji. Tuma asamtai nu EnentA!imsar tawasap achiktinia aintsar waraaji. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 ^2Iisha ataksha atumin iistaitsar ti wakerimji. Tura tujintiakur iikia Atenas peprunam JuA!kur ii yachi Timiuteu atumin iirmainiarat tusar akupkatai, timiaji. Iisha Kristui Uwempratin Chicham etsermiaj nui, Timiuteuka iijiai metek takasuiti. Tuma asa niisha Yusa takatrin TakA!a asa atumniasha Yusai kakartarum turamarti tusar akupkamji. ^3Tura Nu arant, itiurchatan WA!iniuk iniaisarain tusa IkiakA!tmararti tusar Timiuteu akupkamji. Yatsuru, A!tumka nekarme, Ashi Yus-shuaraitjinia nuka PA!chitsuk WA!itsatniuitji. Iis, tuma asamtai atumsha ti nekas itiurchatnum pujarme, Yus-Chicham umirka asarum. ^4Iimiatarum, atumjai nuik tuke pujumjinia nui "iisha WA!itsartatji" Tichamkajrum. Iis, Turunachaik. Nuka nekarme. ^5Tura atumin iwianch tunaanum ajunmarchariash tusan, wisha Kuntuts EnentA!imsamiajai. Tura A!ntrar takaschajiash tu EnentA!imsamiajai. Tuma asamtai nekaataj tusan ti wakerakun, wisha ti nukap tsawant NA!kaschamiajai. Antsu WA!rik Timiuteun akupkamiajai. Yusjai penkerash wekainia tusan, "nu inintrusam ikiuuta" timiajai. ^6 Tura yamaikia Timiuteu Tisarunikianmaya waketki tayi. Niisha taa, A!tum Yus aneakrum shiir EnentA!imtamuncha ujatmaji. Tura A!tum iin anenma asarum tuke EnentA!imsar pujamuncha tura ii atumin iistaitsar wakerajnia Nunisrumek atumsha incha iirmaitiai tusarum wakeramuncha Timiuteu ujatmaji. ^7Tuma asamtai, yatsuru, Ashi itiurchat tura WA!itsatin WA!iniatrik A!tum Yus shiir EnentA!imta asakrumin iisha shiir EnentA!imji. ^8Atumsha Yusjai tariara WekA! asakrumin, shuar jaa penker ajas EnentA!i chinkiana aintsarik EnentA!imji. ^9Yus penker umirka asakrumin, iisha shiir waraaji. Warasu asar ii Yusri ti Yuminkiaji. ^10Incha Yus akuptamkurninkia atumiin Timiajaik jeartiai tusar wakeraji. Turar Yusna nekaatin mash nekatsrum nu jintintiatai tusar tuke ti seaji. ^11 Atumiin weri iistinian ii Apari Yussha tura ii Uuntri Jesukristusha iin YA!inmaktai tusar wakeraji. ^12Atumin ii aneajnia Nunisan Yus atumniasha mai anenai ajatniun tura chikichcha aneastinian EnentA!imtikramprarti. Tura Nu nukap anenkrattain Yus Amasarti tusar wakeraji. ^13Yus IkiakA!tmakui A!tum TunA!a Turutsuk Yus umirkarum wekasatarum tusar ii Apari Yus seaji. Ii Uuntri Jesus Niiniurijiai winiak penker wekaarmin tati tusar taji. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Iikia Uunt Jesus akupkamuitji. Tuma asar nu kakarmajai atumniasha ju Turatarum tusan akupeajrume. Atumsha iwiaaku pujarmena nui Yus shiir waramtiksatarum tura tuke penker Turukrum wetarum tusar seajrume. Iisha nuik atumin unuiniarmajrumna Nutiksarmek Turatarum. ^2Uunt Jesusa akupeamurijiai tura nu kakarmajai atumniasha nuik unuiniarmajrumna nu A!tumka nekarme. ^3Atumin Yus wakerutmarmena nu Juiti: "Shuar aya Winin sumama pujusat tusan chikichkinkesha shuar tsanirmaashti". ^4 ^5Yus-shuarcha ainia nu, Yusan nekainiachu A!sar, aya ninki EnentA!imtumasar aya ni ayashi wakeramunak umiktinian wakeruiniak nuwan EnentA!imtuiniawai. Atumsha Nunisrumek Turawairap. Antsu atumsha Atumi nuari penker EnentA!imtusrum shiir aneasrum ayastarum. ^6Nu arant, amesha ame yatsum anankam ni nuari yajauch awajtusaip. Nu Turakrumninkia ii Timiajrumna Nutiksan Uunt Yus ti kakaram AsutiA!mawartatui. ^7Wari, Yus incha penkercha yajauch Turatarum turamchaitji. Antsu aya penkerak Turatarum turamji. ^8Tuma asamtai shuar ju chichaman nakitiakka aentsun nakitiatsui, antsu Yusan nakitraiti. Tura nu Yussha ni Wakanin amaawiti tunaan Turashtinian. ^9 Tura yamaikia nuamtak Yus-shuar aneniastin ana nuna ti neka asakrumin aatrashtatjarme. Wari, imia Ninki Yus atumin mai anenai ajatniun jintintramawarmatai nekarme. ^10Iis Nutiksarmek aneniatsrumek Ashi Masetunianam matsatainia nujai. Turasha, yatsuru, Atumi anenkrattairi Nu nukap ajasti tusan, seajrume. ^11Yamaikia Timiaj Nutiksarmek, yayauchin Turuinia nui wekatsuk, Chikich shuarna pachittsuk, Atumi takatriin shiir ankant pujusrum Atumi uwejejain TakakmA! pujutarum. ^12Atum TA!asairum tusan TA!jarme. Turakrumninkia atumniasha Chikich shuar penker EnentA!imturmasartatui. ^13 Yatsuru, Yus-shuarcha ni shuari jakamtai "atakka WA!inkiashtatjai" tusa ti kuntuts EnentA!imainiawai. Tuma asamtai atumsha Nutiksarmek Kuntuts EnentA!imsairum tusan juna TA!jarme. JA!karu ainia nu urukawartinkit paant nekaatarum. ^14Jesus JA!kayat nantakchamkia. Nunisan Yus Jesusan iniantkin Niin umirkar JA!karu ainiana nunasha iniantkittiawai. Paant nekaji nusha. ^15Tuma asamtai Yus-Chicham nekaprutamnia nuna atumniasha jintintiajrume. Iisha tuke iwiaaku pujarin Kristu TA!akuisha JA!karu ainia nuka ikiuakur emkishtatji. ^16Antsu Yus akupeakui, Yusa Suntari uuntri untsumkui tura Yusa kachurin umpuarmatai Uunt Jesukristu untsumuk Yus pujamunmaya tarattawai. Nuinkia Kristunu ajasar JA!karu ainiana nu iwiarsumunmaya nantakiartatui emka. ^17Tura NuyA! iisha Yus-shuar tuke iwiaaku pujajnia nu Kristujai yuranminiam ajapen inkiunaikiartatji. Nuni Ashi nayaimpiniam ii Uuntri Jesukristujai tuke iwiaaku pujusartatji. ^18Tuma asamtai ju shiir chicham atumin ujakjana jujai mai IkiakA!nai ajatarum. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Turasha, yatsuru, ni TA!tintri waritin tura Wari tsawantai, nuka aatratin atsumatsrume. ^2Ni TA!tintri Junis A!tin nekarme. Kiritniunam KasA! shuar kasamkataj tusa TA!tatna nu nekaachminiaiti. Nunisan NA!katsuk pujuiniai Uunt Kristu tsawantri jeattawai. ^3Ashi shuar "Pai, yamaikia ti nekas shiir penker pujuiniaji" tu matsatainiai, aya aneachma nunka mesertin tsawant jeattawai. Nuwa ajamtin aya aneachma jatema aintsan, nekachmanum A!tatui. Tumakui pisartin penke atsuttawai. ^4Turasha, yatsuru, A!tumka ujakmaitrume. Nu tsawant atumsha aneara pujarmin jeattawai. Atumsha aneara PujA! asakrumin KasA! aintsan TarutrA!mashtatui. ^5Enta, A!tumka TsA!apninium WekA!a asarum Yus-shuartirmeka nekaitrume. Iikia kiritniumianchuitji. ^6 Nu tuma asar, Chikich uruka Nunisrik, ii EnentA!in kanartinia Nunisrik "Wari, winia itiurtawa" Tichami. Antsu naka EnentA!imsar anearmi. ^7Iis, kashi kanarchatniukait. Tura nampeena nu kashi nampeenawai. ^8Turasha iikia shiir TsA!apninium wekainiaj nuka naka EnentA!imprar tuke nampetsuk pujustiniaitji. Suntar ni nemasri anankruawain tusa anear wekasatniuiti. Tura iisha Nunisrik iwianch yajauch awajtamsaij tusar anearmi. Yus EnentA!imtusar aneetniuitji. Tura Nunisrik iisha, ju nunkanmaya uwemprar Yusai tuke pujustatji, tu EnentA!imprar WetA!i. ^9PA!antchakait. "Jinium wechatniuitrume" Yus incha Turamji. Antsu ii Uuntri Jesukristujai uwempratniun tsankatramkaitji. ^10Niijiai metekrak iwiaaku ami tusa Jesukristu iin jarutramkamiaji. Nu tuma asamtai iisha ii ayashijiai iwiaaku pujakrisha Niijiai iwiaakji, tura ii ayashijiai JA!akrisha Niijiai tuke iwiaakji. ^11 Tuma asamtai tuke Turarmena Nunisrumek, shiir EnentA!imtiknaisarum mai IkiakA!nai ajatarum. ^12Yatsuru, juna seajrume. Atumjai pujuinia Nu shuar Yusnan takakmainiakui shiir EnentA!imtustarum. Jintintramuk chichartamainiakui umirkatarum. ^13Yusnan takainia A!sarmatai ti penker EnentA!imtusrum aneestarum. Tura yajauch awajnaitsuk ti shiir nawamnaikiarum matsamsatarum. ^14Tura junasha seajrume, yatsuru. Takastinian nakitiana nusha chicharkatarum. Tura yaweena nusha ataksha EnentA!imtikrarum IkiakA!rtarum. Kakarmachu ana nusha YA!intarum. Tura Ashi shuarjai kajetsuk katsuntrarum wekasatarum. ^15Aneartarum, yatsuru. Chikich yajauch Turutmamtai amesha Nutiksamek yapajkiaip. Antsu nuka Turutsuk A!tumka mai penker awajnai ajatarum. Tura Nu arant, Ashi nunkanmasha Ashi shuarsha Nutiksarmek Turatarum. ^16 Tuke shiir warasrum pujustarum. ^17Tuke tsawant iniaitsuk Yus A!ujsatarum. ^18Penker pujakmesha, itiurchat pujakmesha Ashi Wari WA!iniam nuisha Yus shiir yuminsatarum. Kristu Jesusai Yus-shuar ajasutiram nu Turatniun Yus wakerawai. ^19Ji ikiajniaktinia Nunisan Yusa Wakani EnentA!imin keana nuka tunaajai teenmamtikiarum ikiajniakairap. ^20Yus jintintrar akupkamu asa penker chichaman etserainia nu nakitrairap. ^21Ashi etserkamu ana nu nekasashit tusarum nekaatarum. Turarum aya penker ana nuke achiktarum. ^22Ashi yajauch ana nuyanka kanaktiarum. ^23 Yuska, imiatkinchanum wekasatin amaana nu, atumin takamtsuk shiir Awajtamsarti. Tura ii Uuntri Jesukristu TA!atsain, Atumi Wakani Atumi enentai tura Atumi ayashisha mash metek tunaajainchu awajtamsati. ^24Yus atumin untsurmakmarumna nu Timianak uminiaiti. Nii tana nuna yawetsuk Turattawai. ^25Ashi yatsurtiram winiasha Yus A!ujtursatarum. ^26Ashi Yus-shuar A!rum nu, amikmaaniatarum. ^27Winia Uuntru Jesukristu chichamejai juna TA!jarme. Ju Papi Ashi Yus-shuar antukarti tusarum Ashi iruntramunam A!ujsatarum. ^28Ii Uuntri Jesukristu atumin YA!inmA!karti. Nu Ati. __________________________________________________________________ 2 Thessalonians __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wikia PA!pruitjai. Wisha Serpanujai tura Timiuteujai iruntran atumin Tisarunikianmaya Yus-shuar A!rumna nuna ju papin aatjarme. Atumsha ii Apari Yusna tura Uunt Jesukristunu ajasuitrume. ^2Tuma asakrumin ii Apari Yus tura ii Uuntri Jesukristusha waitnentrama A!sarmatai YA!inmakar penker awajtamsarat tusan wakerajrume. ^3Yatsuru, A!tum penker matsatu asakrumin iisha Yus tuke Yuminkiaji. Atumka Yus nekas EnentA!imtustin Nu Nukap nekaakrum wearme. Tura nuamtak aneniastincha Nu Nukap nekarme. Nu tuma asamtai Yus yuminsatniuitji. ^4Atum Yus-shuar asakrumin Chikich shuar atumin yajauch awajtamainiawai. Tura itiurchat wainiu asarum ti WA!itiarme. Nu tuma ain A!tumka katsuntearme, tuke Yus EnentA!imta asarum. Nu tuma asakrumin, iisha Yus-shuar matsatainia nuka warasar ujainiaji. ^5 "Yusa akupeamurin pachiinkiamniaitrume" Yus Turamprume. Nui pachiinkiataj tau asarum ju nunkanam WA!itiarme. Tura WA!itiakrumsha nuna nankaamas iwiarnaruitrume nui pachiinkiatin. Kame Nujainkia Yus atumin achirmak penker Turaiti, nuka PA!antaiti. ^6Nunisan atumin WA!itkiarmainia nunasha Yus Timiatrusan WA!itkiasartincha nekas penkeraiti. ^7Tura WA!itiarmena nusha Yus iijiaisha ayamtikramprartin penkeraiti. Ii Uuntri Jesukristu ji keana imianisan kakaram suntarijiai nayaimpinmaya tara wantinkiamtai, nu tsawantai Yus ayampratniun suramsartatji. ^8Tura Nu tsawantaisha Yusan nekainiatsna Nunaka ii Uuntri Jesukristu ti AsutiA!tajtsa TA!tatui. ^9Taa, nincha menkakatniunam akupkartatui. Chichaak "Wi pujajna JuyA! akupeajrume" Titiatui. Tura winia ti kakarmar atsana nui akupeajrume, A!tum winia umirtukcha asakrumin" niin tiartatui. ^10Kame Uunt Jesukristu TA!tin tsawantri jeamtai, ni shuari, ni EnentA!i penker awajsaru ainia nu, ni NA!arin shiir pachisartatui. Tura Yusan umikiaru A!sar, ti shiir EnentA!imsar Jesukristun iisartatui. Ii ujakmajrumna nu antukrum umirka asarum atumsha nui pachiinkiattarme. ^11 Nu tuma asamtai ii Yusrin atumin tuke A!ujtajrume. Yus atumin achirmakuitrume. Nuinkia Yuska Atumi EnentA!in takas Nii wakera nujai metek awajtamsati, taji. Yus umirka asarum penker wekasataj tusarum wakerarme. Turarum Yus EnentA!imtusrum penker Turatin wakerarme. Tura wakerarmena nu umiktin Yuska ni kakarmarijiai YA!inti, tu A!ujtaji. ^12Atum penker wekasa asakrumin Chikich shuarsha ii Uuntri Jesukristu NA!arin nankaamantu EnentA!imtusartatui. Nusha auka ii Yusri tura ii Uuntri Jesukristu WaitnentA!imturmasar penker wekasatniun YA!inmakui Turarme. Turamtai Chikich shuar shiir EnentA!imturmasartatui. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Tura, yatsuru, ii Uuntri Jesukristu TA!tatna nuna tura Niijiai inkiunaiktatjinia nunasha ujaktinian wakerajrume. ^2Chikich shuar anankramawar "Uunt Jesukristu tsawantri jeayi" tu ujatmaktaj tusar wakeruiniawai. "Iimiarmaj nujai nekajai" turamainiakuisha, "Chicham etserman antukmaj nujai nekajai" turamainiakuisha, tura "Papru Papi aarmari nuna takui nekajai" turamainiakuisha, PA!chim EnentA!imprairap. Tura sapijmiakairap tusan seajrume. ^3 Penke anannawairap. Nekaatarum. Nu tsawant jeatsain Yusnumia kanaktin A!tatui. Tura Nu arant, Tuke Tunaarintin, emesnartatna nu wantinkiattawai. ^4Niisha aya Winiak EnentA!imtursarat tusa wakerak, A!ntar-yusnasha tura nekas Yusnasha shuar tikishmatrarain tusa ti nakitrattawai. Ninki ti nankaamantu EnentA!imtumas, Yusa nuke ajas, Uunt Yusa Jeen WayA!a pujustatui. "Juiti Yus" shuar turutiarat tusa mash Turittiawai. ^5Yatsurtiram, wi atumjai pujakun nuna Ashi ujakmajrume. ?Nuka kajinmakniurmek? ^6YA!maikikia, ni tsawantri jeatsain, Tuke Tunaarintin wantinkiain tusa surimia nu nekarme. ^7Tunaasha yamaisha awai, tura paantcha. Turasha tunaan surimia nu juramkitniuk taasai nu tunaaka paant A!tin. ^8Nuinkia nu Tuke Tunaarintin wantinkiattawai. Tura Uunt Jesus ni wenejai Umpui aun MA!attawai. Tara ni wincharijiai nuna amuktatui. ^9Nu Tuke Tunaarintin, iwianchi uuntri SatanA!s akupkam TA!tatui. Ni kakarmari iniakmastaj tusa, aentsti Turachminian Turak anankawartatui. ^10Jinium wemin ainia Nu shuaran Ashi TunA!a ana nujai anankawartatui. Nu shuar Yus-Chichaman nekas ana Nunaka nakitraru A!sar uwemprachmin ainiawai. ^11Iis, nekas ana nuna nakitia A!sarmatai, ti ananmamawar wait-chichaman umirkarat tusa Yuska tsankatkattawai. ^12Wari, niisha ni tunaarin wararainiak, nekas ana nuna nakitraru A!sarmatai, Yuska "jinium wetatrume" tiartatui nuna. ^13 Tura, yatsuru, Uunt Jesus aneamu A!rumna nu, iisha atumin EnentA!imtusar ii Yusri yuminsaji. Atum nekas ana nuka umikiurme. Tuma asakrumin Yusa Wakani Atumi EnentA!in penker awajtamsaitrume. Nu tuma asamtai YA!mankamtaikniumia Yuska "A!tum uwempramniaitrume" Turamprume. ^14Nu Turunat tusa Yus wakerutmarme. Kristujai Uwempratin Chicham ii ujakjinia nujai Yus untsurmakmarme. II Uuntri Jesukristu ti penker pujana nui pachiinkiamniuram tusan ujakmajrume, Nu chichaman. ^15WA!tsek, yatsuru, Yusjai katsuartarum. Yus-Chicham etserkamu antukurmena nu, tura wisha aaran akuptukjarmena nusha kajinmatkiirap. ^16 Ii Uuntri Jesukristusha tura ii Apari Yussha ti penker A!sar incha anenmatsjik. Tura waitnentrama A!sar incha shiir EnentA!imtikramji. Tura Nu nankaamas ii tuke penker pujustinian ikiurtamsaitji. ^17Nu tuma asamtai, penker chichastarum tusa, tura penker takastarum tusa Jesukristuka shiir EnentA!imtikramar IkiakA!tmararti. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 NuyA!, Yatsuru, Yusa chichame shiir Pamparti tusarum Yus A!ujtursatarum. Atum Yus-Chicham wakerukmarmena aintsan Ashi nunkanam Wakerukarti tusarum Yus seatarum. ^2Tura yajauch shuar, penker ana nuna ti nakitiainia nu, incha yajauch Awajtamsacharti tusarum Yus A!ujkartustarum. Kame Chikich aents Yusan umirkacharu ainiawai. ^3Turasha Uunt Jesusak atumin iniaitsuk WA!itmaktatrume. Tura atumin IkiakA!tmartatrume. Tura iwianch anankramataj takui Kiishturmaktatrume. ^4Kame Yus atumin yainmaktatrume, taji. Ii TA!jinia nu YamA!i Umiarme. Tura tuke umirkattarme. Nusha nekaar shiir EnentA!imji. ^5Uunt Yus Yainmakarti ni anenkrattairin nekaatniun. Kristu itiurchatan katsuntramia Nunisan atumniasha katsuntratniun Yus Yainmakti. ^6 Yatsurtiram, antuktarum. Ii Uuntri Jesukristu chichamejai ju taji: "NuyA! Yus-shuar wi jintintramun nakitiak aya wekana nu ikiuktiarum." ^7 ^8Ii Turajnia Nunisrumek Turatin nekarme. Juiti: atumjai pujusmaj nui tuke takakmasmiaji. Atumi yurumkari iisha akikmakar yurummiaji. Atumjai itiurchat A!chati tusar tsawaisha KA!shisha tuke takakmasmiaji. ^9Kame iisha, Kristu akatramu asar "YA!intkiatarum" Timiniuji; Turasha nu Tutsuk, ii Turajnia Nunisrumek Turatin nekaatarum tusar, iisha tuke tsawant takaamiaji. ^10Wari, atumjai pujumiaj nui "Takastinian nakitiana nuka YurumA!shti" Tichamkaj~i. ^11Iis, atumiinia WeeA!, NA!nkamas EnentA!imiainiak tura NA!nkamas Turuiniak penke takatsuk pujuiniawai, Turamainiaji. ^12Nu ShuA!ran ii Uuntri Jesukristu chichamejai "TA!kamtak shiir Takakmasarti" tajai. ^13Yatsurtiram, yawetsuk shiir Turatarum. ^14Ju papinium ii TA!jinia nuna, shuar umiktinian nakitiakuinkia "umichuiti" TA!kuram, ni natsarat tusarum ikiuktiarum. ^15Turasha "Yus-shuara nemasrinti" tiip. Ayatik jintintrata, tura Yusai EnentA!imtikrata, ame nekas yatsumea aitkiasmek. ^16 Uunt Yuska, imiatkichu EnentA!i susamniaiti. Ju Yus, itiurchatnum pujarminin atumin tuke imiatkichu EnentA!imtikramsarti. Uunt Yuska atumin pujurtamsarti, tajai. ^17Jui wi Papru juna aajai. Wi papin akupeaj nui Junisnak winia NA!arun aaran apujeajai, Winiaiti tusan. ^18Ii Uuntri Jesukristu atumin Ashi yainmakarat tusan wakerajrume. Nu Ati. __________________________________________________________________ 1 Timothy __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi Papru Jesukristu akatramurintjai. Iin uwemtikkiartin Yussha tura ii Uuntri Jesukristusha winia akuptuku ainiawai. Jesukristujai metek ti shiir ajastai tusar NA!kaji. ^2Timiuteu, ju papin aateajme. Wi ujakam Yus-shuar ajasu asam nekas winia uchirua ainkiaitme. Tuma asakmin Yus Apasha tura ii Uuntri Jesukristusha ti anenma A!sar waitnentramainiak imiatkinchanum ti shiir pujustinian yainmakarti. ^3Masetunia nunkanam weakun "Ipisiu peprunam pujuuta" timiaj Nunisnak TA!jame. Shuar nui wait-chichaman jintin ainia nu suritkiarta. ^4Niisha Israer-shuara weatrin A!ujmatsamunak tura ni weatri naari ti Untsuri irurtinniak Yus-Chichamjai nankaamas EnentA!imtuiniawai. Nunak A!ujmatsar tuke A!ntar tuiniawai. Nu Turamuka Yus EnentA!imtusar Niin shiir umirkatniun YA!inmatsji. Tuma asamtai nusha SuritkiatA!. ^5 Yus-shuar tuke EnentA!ijiai Yusan shiir EnentA!imtusar tura TunA!a Turutsuk aya penkera nuna wakerukar anenkartin ajastin ainiawai. Nunisan penker ajasat tusar Yus-Chicham etsereaji. ^6Chikich shuar juna iniaisar A!ntar chichaman A!ujmatainiawai. ^7Yusnan nekachiat "jintinniuitjai" tuiniawai. Tura unuiniainia nuna nekainiatsui. ^8Yus wakeramun nekaatin tura tunaan suritkiatin akupkamuka nekas penkeraiti. Nu paant nekaji. ^9Kame akupniuka penker shuaran itit awajsatniun akupenatsui. Antsu yajauch shuar juna Turin ainia nuna itit awajsatniun akupenawai: TunA!a shuarnasha, umichuncha, Yusnasha tura Ashi Yusnancha nakitiainia nunasha, Aparin MA!inniasha, Nukurin MA!inniasha, kame mankartinniasha, ^10nuwancha tura aishmannasha tsanirma ainia nunasha, shuaran kasamak juu ainia nunasha, WA!itrinniasha, tsanumniuncha, Ashi nuna itit awajsatniun akupenawai. Kame Ashi penkercha nuna iwiaratniun akupenawai. ^11Nunisan tawai ti shiir uwempratin chicham Yus suramsamajnia nu. Nu chichamnaka etserkatniun Yus penker asa tsankatrukuiti. ^12 Ii Uuntri Jesukristu shiir EnentA!imturu asa Niiniun etserturkat tusa kakarman surusuiti. Turuta asamtai Yuminkiajai. ^13Wi Yusan ImiA! yajauch chicharniuyajai. Yus-shuarnasha aintrarmiajai. Yusnasha katsekniuyajai. Turin ain Yus winia waitnentrurmiayi. Kame Jesuska Yus Anaikiamun nekachu asan wi Turamu yajauchiiti tu EnentA!imchauyajai. ^14Tura ii Uuntri Jesukristu ti nekas waitnentrurmiayi. Tura Jesukristujai tsaninkia pujakui Yus nekas EnentA!imtustinniasha tura anenkartin ajastinniasha surusuiti. ^15Ju chicham ti nekasaiti. TunA!a ShuA!ran uwemtikrataj tusa Jesukristu ju nunkanam taramiayi. Nunasha Ashi shuar nekaatin ainiawai. Tura wikia Ashi shuarjai nankaamas TunA!an Turiniaitjai. ^16Ti TunA!a ain Jesukristu ti anenkartin ana nu paant nekanati tusa Yus winia waitnentrurmiayi Tuma asamtai Chikich shuar, wijiai metek, Yusan nekas EnentA!imtusar Niijiai tuke iwiaaku pujusartatui. ^17Yus tuke jacha asa tuke iniaitsuk akupniuiti. WA!inchataitiat ImiA! nankaamas nekaiti. imia Ninki Yusaiti. Tuma asamtai imia Ninki tuke iniaitsuk ti shiir awajsatniuiti. Nunisan tuke Ati. ^18 Uchiru, Timiuteu, YA!unchuya Yus-shuar A!min "Ju shuar penkeran Turattawai" Turamarmia Nutiksam yamaikia kakaram AjA!stA!. Nii timia EnentA!imsam suntara aintsam Yusna kakaram takastin asumprurta. Nuna TA!jame. Tura Yus tuke nekas EnentA!imtusam tura tunaan Turawaij tusam anearam Turata. ^19Chikich shuar tunaajai anearcharu A!sar Yusan ikiukiarmai. ^20Iminiusha tura ArejA!ntrusha Nunisan Yusan ikiukiarmatai uunt iwianchnium surukarmajai. Nujai Yusan ti yajauch chicharsacharat tusan Turaitjai. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 WA!tsek, emka seajrume Yus A!ujeakum Yus yuminsam Ashi shuar yainkiat tusam A!ujtusarta. ^2Imiatkinchanum pujusar Yusjaisha tura aentsjaisha shiir Turatai tusar tura Ashi akupin ainia nusha penker akupkarat tusar Yus A!ujtustiniaitji. ^3Aitkiasar seatin penker asamtai, uwemtikramajnia Nu Yus wakerawai. ^4Ashi shuar nekas chichaman nekaawar uwemprarat tusar wakerawai Yus. ^5Aya chikichik Yus awai. Tura Jesukristu aents ajas Yusjai aentsun nawamnaimtikiartiniaiti. ^6Ashi shuara tunaarin akikmatkataj tusa JA!katniunam Jesukristu surumakmiayi. Tura tsawant jeamtai nu chicham Ashi shuarnum etsernaktiniuyi. ^7Nuna Turatniun Yus winia akatar akuptukuiti. Israer-shuarcha nekas chichaman EnentA!imtusarti tusa Yus akuptukmiayi. Kristunu asan WA!itrutsuk nekas tajai. ^8Nu asamtai aishmankka kajetsuk yajauch tunaitsuk antsu penker EnentA!ijiai uweje takuiniar Yusan A!ujsarti. ^9 ^10Nunisan Nuwaka iwiarmamuk nekasmiancha penker EnentA!ijiai entsararti. Chikich shuar nu nuwan iis temashmarmarincha, ShA!ukrincha, kurimkiamuncha, iwiarmampramurincha Nunaka EnentA!imtutsuk antsu ni penker Turunamun EnentA!imtusarti. Nunisan A!chatniukait nuwa Yus-shuar ainia nujai. Ni penker Turamujai nekas shiir awajmamsashtinkiait. ^11Nuwaka takamtak pujusar umiiniak unuimiararti. ^12Nuwanka Ashi iruntramunam unuiniartinniasha tura ni aishrin akupkatniuncha suritiajai. Antsu takamtak pujustiniaiti. ^13Yus emka aishmankan Atankan najanamiayi. NuyA! nuwan Epan najanamiayi. ^14Tura Yus timian umirkach Atanka anannachmiayi. Antsu Epa ananna asa tunaan Turamiayi. ^15Tumaitiat jurertin asa, emesnartinniumia uwempraiti. Tura Yusan nekas EnentA!imtak anenkartiniaitiuk tura esetar EnentA!imiuk penker wekasatniuiti. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Shuar Yus-shuaran WA!inkiatniun wakerakka penker takatan achikiuiti. Nuka nekasaiti. ^2Tura Yus-shuaran WA!inin ajastinian wakerakka Chikich shuar niin yajauch A!ujmattsachmin A!tiniaiti. NuwA! apatka A!chatniuiti. Niisha penker esetar EnentA!imin naka wekasatniuiti. Iraran ni jeen ti shiir itiaatniuiti. Penker jintinkratin A!tiniaiti. ^3Nampechusha tura suiir EnentA!imtichusha A!tiniaiti. Aya Kuitian ikiaunkatniun EnentA!imtuschatniuiti. Antsu tsanka A!tiniaiti. Kajechusha A!tiniaiti. Chikichnancha wakerutkashtiniaiti. ^4Ni shuarin shiir akupeakui ni Uchirisha umin tura shiir awajkartin A!rtiniaiti. ^5Kame ni shuarin akupkachminiaitkiunka ?itiurak Yus-shuaran WA!inkiat? ^6Yus-shuaran WA!inniuka yama Yus-shuar ajasu A!chatniuiti. Tumaitkiunka ti nankaamantu EnentA!imtumak iwianchjai metek tunaan Turak sumamattawai. ^7Yus-shuarchasha niin shiir EnentA!imtustin ainiawai. Nunischaitkiuinkia niin yajauch chicharainiakui iwianch WA!rik tunaanum ajuartatui. ^8 Nunisan Yus-shuaran yaincha penker asamtai Ashi shuar niin shiir EnentA!imtustin ainiawai. Nii tana nuna Timatrusan umin A!tiniaiti. Nampechu A!tiniaiti. Aya Kuitian ikiaunkatniun EnentA!imtuschatniuiti. ^9Yusnan ti penker nekaatniuiti. Tura esetar EnentA!imsatniuiti. ^10Emka penker iistiniaiti NuyA! penker wekaakka Yus-shuaran yain A!tiniaiti. ^11Nuwasha penker asamtai Ashi shuarsha niin shiir EnentA!imtustin ainiawai. Tsanumniuchu antsu esetar EnentA!imiar nii chichaa imiatrusan umin A!tiniaiti. ^12Yus-shuaran yainkia nuwan apatkachu A!tiniaiti. Tura ni Uchirincha ni shuarincha Ashi shiir akupin A!tiniaiti. ^13Yus-shuaran yayak nekas penker takaakka shiir EnentA!imtusmin asa PA!chitsuk Kristu Jesus EnentA!imtamun arantsuk etserkamniaiti. ^14 ^15WA!rik iitniun wakerajme. Tumaitiatnak setaknasha Yus-shuarjai takastin nekaak tusan juna aatjame. Ashi Yus-shuar, iwiaaku Yusna ainia nu, nekas chichaman tuke emetawar akasmatainiawai. ^16Maa, ImiA! nekasaiti, Yus iwiainturmakma Ashi nankaamas ti penkeraiti. Tura Juiti: Yuska aents ajas Ju nunkanam paant wantinkiamiayi. Yus Wakancha "ti shiiraiti" Niin Timiayi. Yusa suntarisha Niin WA!inkiarmiayi. Ashi nunkanam nu etsernakmiayi. Turamtai Ashi nunkanmaya shuar umirkarmiayi. Tura nayaimpiniam waketkimiayi. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Yusa Wakani ti paant tawai, amuukatin tsawant jeaakui Untsuri aents Yus EnentA!imtustinian iniaisar antsu yajauch wakanin nemarsar iwianch Jintiamun anturkartatui. ^2Yajauch shuaran anturkartatui. Nu shuar ni EnentA!i Narua ainin A!sar ni TunA!a Turamun penke EnentA!imtichu ainiawai. Tuma asa shiir chichainiayatan WA!itrin ainiawai. ^3Nu shuar nuatnaikiatniun suritiainiawai. Nunisan Chikich Chikich yurumak Yuatniuncha suritiainiawai. Wari, Yus Ashi yurumkan najana asamtai Yus-shuar nekas chichaman nekainia A!sar Yusan yuminsar PA!chitsuk YuA!min ainiawai. ^4Ashi Yus najanamu penker asamtai nakittsuk antsu Yusan yuminsar Yuatniuiti. ^5Yus-Chicham tana Nujaisha tura yuiniak Yusan yuminkias A!ujsamujai Ashi penker ajasuiti. ^6 Wi TA!jamna nu Chikich Yus-shuar jintintiakmeka Jesukristu penker takarin A!tatme. Tura Ashi Yus-Chicham penker Jintiamu unuimiaru asam nujai kakaram ajastatme. ^7Antar chichamsha tura netse chichamsha EnentA!imtutsuk nekas Yusna ana nu Turatin kakaram ajasta. ^8Kame ayash kakaram awajsatniusha ishichik penkeraiti. Antsu Yusna nu Turatin kakaram ajastinkia ImiA! penkeraiti. YamA!i ju nunkanmasha YA!inmaji tura ukunmasha Yusjai pujustin asakrin nankaamas penkeraiti. ^9Nu ImiA! nekas asamtai Ashi shuar nuna EnentA!imtustiniaiti. ^10Nekas iwiaaku Yus Ashi shuaran uwemtikramniaiti, tura Ashi Niin EnentA!imtuinia Nu shuaran nekas uwemtikratniuiti. Nu chicham ImiA! nekasaiti tu EnentA!imtakur katsekramainiakrincha kakaram takaaji. ^11Nuka Ashi ame Jintiakum akupkatniuitme. ^12Ti uuntchaitkiumnisha nakitramprarain. Antsu penker Turakum Yus-shuar unuiniarta. Chichammijiaisha, Turamurmijiaisha, anenkratmarmijiaisha, nekas Yus EnentA!imtamujaisha, tura esetra EnentA!imsam Yusna penker Turamujaisha niisha Turawarat tusam iniaktusarta. ^13Wi jeatsain Yus-Chicham A!ujeakum shuar jintintiata. Turam Yus-shuar IkiakA!rarta. ^14Yus-shuara uuntri Yusnan takastin anaitiamak uwejen awantramsarmai. Nuna Turamainiak "Ju shuar kakarman Yusnumian takustatui" Turamarmia nu, kakaram ajasam Timiatrusam TuratA!. ^15Tuke EnentA!imjai wi TA!jamna nu EnentA!imtakmin ame penker Turuki weamun nekaawartatui. ^16Turamna nusha tura unuiniamna nusha penker WA!inmamkata. Nu Turatin pimpikiip. Nu Turakmeka uwemprattame amesha tura ujainiam nusha uwemtikrattame. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Uunta nu kakantraip. Antsu nekas ame apa Nutiksamek chicharkata. NA!tsasha nekas ame YA!tsumea Nutiksamek shiir awajsarta. ^2Nuwa uuntchisha nekas ame Nukua Nutiksamek shiir awajsarta. Nuwa NA!tsasha nekas ame umaimia Nutiksam shiir EnentA!imjai penker awajsarta. ^3 Waje nekas atsumin ainia nusha YA!inkiarta. ^4Tura waje uchirtiniaitkiuinkia tura tirankrinniuitkiuinkia, nu shuar wajen WA!inkiarti. Emka ni shuarin penker WA!inkiatniun unuimiararti. Ni Apari anemia Nunis awantuiniak shiir WA!inkiarti. Nunaka Yus ti shiir EnentA!imtawai. ^5Nekas waje ninki pujana nu Yusan EnentA!imtak tsawaisha KA!shisha iniaitsuk Yusan A!ujeawai. ^6Antsu aya WA!rastiniak wakera nuka iwiaakiat jaka aintsankete. ^7Tura wajenka ni shuari WA!inkiarti. Yus-shuaran yajauch chicharnaktin Atsuti tusam wi TA!jamna nu Ashi Yus-shuar ujakarta. ^8Shuar ni jeen pujuinia nuna nekaska WA!inkiatniuiti. Tura NuyA! Chikich ShuA!rnasha YA!intiniaiti. Turachkunka Yus tana nuna Umiatsui, tura Yus-shuarcha nujai nankaamas yajauchiiti. ^9Yusa Kuitrijiai YA!inniaiktiniaitkiunka waje sesenta (60) Uwi nankaamas takustiniaiti. Tura chikichik Aishriniak takusu A!tiniaiti. ^10Ti paant penker Turin A!tiniaiti. Ni Uchirin penker tsakatmaashit, iraran penker TA!ata Tiniuashit, nekasmiancha EnentA!imtumar Yus-shuaran YA!iniaashit, WA!itiainia nuna waitnenniuashit, tura chikichnasha penker Turiniaitkiunka maak. ^11Tura sesenta (60) Uwi takakchaka Chikich wajejai iruraip. Ni ayashi wakeramuri Kristuiya kanamtikiainiawai tura ataksha nuatnaikiatniun wakeruiniawai. ^12Tura emka EnentA!imtiarmia nuna iniaisar sumamainiawai. ^13Nu arantcha nakimiainiak A!ntar irauwear chikicha itiurchatrin A!ujmatsachminia nunasha A!ujmatin ainiawai. ^14Nu asamtai waje uchipiak ainia nuka uyurtukar uchin takusarti. Tura nuwa nuatkamu takastinia nuna Turawarti. Tura ni Turunamurijiai iin kajertamainiaj Nu shuar yajauch EnentA!imturmarcharti. ^15Kame nuik Chikich Chikich waje Kristuiya kanakiar iwianchin nemarsaru A!sarmatai nuna TA!jai. ^16Aishmansha nuwasha Yus-shuar ainia nu ni shuariin waje A!kuinkia Yusa Kuitrin seatsuk nii Yainti. Nujai Chikich wajen nekas atsumainia nuna Yusa kuitri YA!intatui. ^17 Yus-shuara uuntri Yus-shuaran penker WA!inkiarua nu, nekas shiir EnentA!imtustin ainiawai. Tura akinkiamniasha ainiawai. Nekaska Yus-Chichaman etserkatniuncha tura unuiniartinniasha tuke takaaka ImiA! shiir EnentA!imtustinaiti. ^18Yus-Papiniumsha Nunisan aarmaiti: Jinkiaia saepen pakartaj tusa turu takaak NA!jakui ni Nuji JinkiatA!shtiniaiti. Antsu ni wakerak yuati. Tu aarmaiti. Tura nu arantcha aarmaiti: Takakmasua nu nekas akinkiatniuiti. Tu aarmaiti. ^19Chikichik shuarak Yus-shuara uuntri tunaarin etsertukmatainkia anturkaip. Antsu Jimiarsha menaintiusha tsanumtsuk metek tuiniakui anturkata. ^20Chikich shuarsha ni tunaarin ikiuktinian nakitiainia nu, Ashi iruntramunam chicharkarta. Chikichcha, nuna iisar, ashamkarti. ^21Yussha ii Uuntri Jesukristusha tura nayaimpinmaya suntarsha iimiainiamunam "Turata" TA!jame. Ashi shuarjai NiishA!a EnentA!imtutsuk metekrak Turata. ^22Yus-shuara uuntri Ati tusam WA!rik anaikiaip. WA!rik Turamka chikicha Tunaarin sumamattame. Ashi tunaanum penke pachiinkiaip. ^23Wakemjai jau asam aya entsak umutsuk Karia ishichik pachimpram umarta. ^24Chikich shuara tunaari WA!itsatin ImiA! paant ainiawai WA!itsatin tsawant jeatsain. Tura Chikich shuara tunaarinkia paantcha ainiawai antsu ukunam paant nekanawartatui. ^25Nunisan penker Turamusha ti paant ainiawai. Tura YamA!i PA!antchaitiat tuke paantcha A!chamniaiti. PA!chitsuk nekanattawai. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Takarniutirmesha, Atumi uuntri ti shiir umirkatarum. Turachkumninkia Chikich shuar Yusnasha ii unuiniamuncha yajauch A!ujmattsartatui. ^2Atumi uuntri Yus-shuar ainiakka aya Yusjai yatsum asamtai nakiarchatniuitrume. Antsu nuna nankaamas penker takarsatniuitrume. Wari, ame yayamna nu Yus-shuarchak ainia, tura ame aneamu yatsumchak ainia. Ame, Timiuteu, tu jintintiata. ^3Shuar ti shiir naka chichaman ii Uuntri Jesukristunu ana nuna nakitiak antsu NiishA!a chichaman etserkunka ^4nu shuar nankaamantu EnentA!imtumayat A!ntraiti. Ni EnentA!immianak chichaak aya A!ntar chichaman antumtiknaikiatniun chichaawai. Tura nu chichamjai nupetmaktaj tusar nankaamas A!ujmatainiak kajernaikiar tura katseknaikiar penker EnentA!imtunaitsuk ^5tuke kakannainiawai. Tura tu aujmatnaisatniun wakeruiniana Nu shuar nekas-chichaman nekachu A!sar aya tunaan EnentA!imtin ainiawai. "Yusna ana nujai Kuitrintin ajasminiaiti" tuiniawai. Nu shuar pachisaip. ^6 Shuar takakna nujain waraakka Yusna ana nujaisha waraak ju nunkanmasha tura nayaimpinmasha nekas Kuitrinniuiti. ^7Iis, ju nunkanam misuk TA!maji; Nunisar misuk jiinkittiaji. ^8Tuma asamtai yurumkasha tura entsataisha takakkurkia nujain warasa pujustiniaitji. ^9Antsu Kuitrintin ajastaj tuinia nu, tunaanum awankemkar iniainiawai. Tura antra nuna wakerukar itiurchatan WA!iniainiawai. Nujai emesratniunmasha jeainiawai. ^10Kame kuit aneatniuka Ashi TunA!anum utsutmakminiaitji. Chikich shuar nuna wakerukar Yus EnentA!imtustinian iniaisar ti itiurchatjai yajauch awajmamsarai. ^11Antsu ame Yus-shuar asam NuyA! pisarta. Yus nekas EnentA!imtakum penker Turata. Waantu EnentA!imtsuk Yus penker umirkata. Aneakum katsuntrata. ^12Yusna nu Turunat tusam kakaram AjA!stA!. Tuke amuicha iwiaakma emetata. Nu Turatniun Yus anaitiamkaiti, tura ame Yus nekas EnentA!imtamu Untsuri shuar iruntramunam etserkaitme. ^13 Yuska Ashi iwiaaku A!tinian Suwiti. Jesukristusha Punsiu Piratui nekasa nuna ti paant ujakmiayi. Tuma asamtai Yussha Jesukristusha iirainiamunam nuna TA!jame. ^14Ii Uuntri Jesukristu TA!atsain wi TA!jamna nu Yapajitsuk tura yajauch chicharnakchamnia penker UmiktA!, TA!jame. ^15Tsawant jeamtai Jesukristu Tati tusa Uunt Yus, ImiA! penker asa, akupkattawai. Ninkiti Yus. Akupniuncha Akupniuiti. Uuntjai nankaamas Uuntaiti. ^16Iwiaaku A!tinia nerenniuri Ninkiti. Ti TsA!apninnium pujakui nuntumtuachminiaiti. WA!inchatai asamtai shuar penke WA!inkiacharu ainiawai. Ninki Ashi shiir awajsatniuiti tura Ninki tuke Ashi akupin Ati. Nunisan ati. ^17Ju nunkanam Kuitrintin ainia nusha nankaamantu EnentA!imtumascharti. Kuitcha Yupichuch menkakamnia asamtai Kuitniak EnentA!imtusar pujuscharti. Antsu iwiaaku Yus Ashi iin ti penkeran Nukap Suramaj nuna nekas EnentA!imtusarti. ^18"Penker Turatarum" tiarta. TA!kumin niisha shiir EnentA!ijiai ni takakman ajamsarti. NuyA! Nu penker Turamujai Yusai IkiA!unkarti. ^19Nuna Turuiniak Kuitriniawartatui. Nunisan tuke iwiaaku A!tinian WA!inkiartatui. ^20Timiuteu, Ashi ame Turatniua nu tuke EnentA!imturta. Ju nunkanmaya A!ntar chichainia nu anturkaip. Tura WA!itruiniak "wi ImiA! nekajai" tuinia nusha anturkaip. ^21Chikich shuar nuna umirkar Yusaiya kanakiarai. WA!tsek, Timiuteu, Yus shiir yainmakti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ 2 Timothy __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi PA!pruitjai. Yus wakerakui Jesukristu akatramuri ajasuitjai. Ashi Jesukristujai tsaninkiarun "Nekas iwiaaku A!tinian susattajai" Tiniuiti Yus. Tuma asa nuna etserkat tusa akuptukuiti. ^2Aneamu uchiru, Timiuteu, ju Papin aateajme. Yus Apasha tura ii Uuntri Jesukristusha ti anenma A!sar waitnentramainiak imiatkinchanum shiir pujustinian yainmakarti. ^3Tsawaisha KA!shisha Yusan A!ujeakun A!min tuke EnentA!imtusan ti shiir Yusan Yuminkiajai. Winia weatur Turawarmia Nutiksanak Yusan EnentA!imtakun ti shiir awajeajai. ^4Kanakmiaj nui eantramiam nuna tuke EnentA!imtajme. Ataksha wararnaisatai tusan iitniun wakerajme. ^5Yus nekas shiir EnentA!imtiniaitmena nuna nekajai. Nukuchrum Ruitiasha tura ame nuku Eunisiasha emka Yusan nekas EnentA!imtin A!rmiayi. Amesha Nunisketme. ^6 Tuma asakmin TA!jame: Yusna TakasA!i tusan winia uwejrun A!min awanteakui Yus kakarman suramsamia nujai atak kakaram takasta. ^7Yus SA!pij EnentA!in suramsachuitji. Antsu kakaram ajastinniasha anenaitniuncha penker wekasatniuncha suramsaitji. ^8Ii Uuntri Jesukristunu etserkatin natsantraip. Niiniun etserkun sepunam pujamusha etserkum natsantruraip. Antsu Yus kakaram awajtamkui ame etseream nujai shuar yajauch Turamainiakui surimiamtsuk WA!itsatin EnentA!imtumarta. ^9Ii penker Turichu A!rinin Yus iin anenma asa uwemtikramar penker Turatniunam apujtamsaitji. Iisha Jesukristujai tsaninkiaru asakrin tura Yus nuna Turatniun wakerak Turamiayi. Yaunchu ju nunka atsaisha iin tuke waitnentrampramiaji. ^10Tura YamA!i iin Uwemtikkiartin Jesukristu TA!matai nu anenmamu paant ajasuiti. Niisha JA!katniun nupetak emesramiayi. Tura uwempratin chichamjai JA!chatai iwiaakman paant awajturmaji. ^11Nuna etserkat tusa Yus anaitiukmiayi. Tura akattur Israer-shuarchanum akuptukmiayi. ^12Turuta asamtai ti WA!itiajai. Turasha Yusan nekas EnentA!imta asan natsamatsjai. ImiA! kakaram asa amuukatin tsawant jeatsain Ashi Winian susamaj nuna ti penker waitruktatui. ^13Shiir chichaman jintintiamajmena nuke emetata. Jesukristujai tsaninkiu asar Yus nekas EnentA!imtaji tura nujai anenkratniuitji. Tuke Nunismek Turata. ^14Yus A!min takasat tusa suramsamu shiir takasta. Tura Yusa Wakani iin pujurtamaj nuna kakarmarijiai Turata. ^15 Asia nunkanmaya shuar mash iniaitiusarmai. Nu nekaachmaashum. Nu shuarnumia Pijirusha Ermujenessha armai. ^16Antsu Unisepuru NiishA!a shuar amai. Ti nukap shiir EnentA!imtikrurmai. Tura wi sepunam pujamuncha natsantrurchamai. Ii Uuntri Kristu ni shuarincha waitnentrarti. ^17Rumanam taasha natsantrutsuk eatak WA!ittsuk Iniaitiuschamiayi. ^18Ipisiu peprunam pujarin ti yainmakmiaj nu paant nekame. Tuma asamtai amuukatin tsawant jeamtai nincha Uunt Yus waitnentrati. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Amesha, Uchiru, Jesukristujai tsaninkiu asam nu kakarmajai kakaram ajasta. ^2Untsuri A!ntuiniamunam wi etserkamaj nu, shuar umikmin ainia nu jintintiawaram chikichnasha jintintiawarat tusam akupkarta. ^3Ame ti penker Jesukristu suntari asam WA!itsatin katsuntrata. ^4Suntarka ni uuntri tana nunak umiktin asa Chikich takatan pachintiukchatniuiti. ^5Nunisan nakurincha nakurustinia nujai metek nakurachkunka nekas penkeran awakmakun Susatniua nuna achikchamniaiti. ^6Ataksha Nunisan shuar ajan takaana nu, Ashi shuara nankaamas nuyan Yuashtinkiait. ^7Wats, ju menaintiu metek-taku chicham ainiawai. Penker EnentA!imtakmin ii Uuntri Kristu paant awajturmastatui. ^8 Jesukristu jaka nantakmia nu EnentA!imprata. Tura Uunt akupin Tawit ni weatri asamtai Jesussha uunt akupin A!tiniaiti. Nuiti wi uwempratin chichaman etsereaj nu. ^9Nuna etsereakun sepunam jirujai jinkiamu pujakun WA!itiajai. Turasha Yus-Chicham jinkiachminiaiti. ^10Ashi shuar ni shuari arti tusa Yus achikiarua nuna YA!intajtsan Ashi itiurchatan katsunteajai. Nujai Jesukristujai tsaninkiaru A!sar uwemprar tuke shiir pujusartatui Yusjai. ^11Ju ImiA! nekasaiti: Jesukristujai JA!kaitkiurkia Niijiaisha tuke iwiaaku pujustatji. ^12WA!itiakrisha Niijiai akupkattaji. Natsantakrinkia Niisha natsantramprattaji. ^13Umichuitkiurniisha Ninkia tuke uminiaiti. Wari, Yuska ni EnentA!immiajain YapajniA!tsuk tuke umiktiniaiti. ^14 Shuar jintintiakum ju EnentA!imtikrata. Ii Uuntri Yus iimmianum chichamjai yajauch tunaiyarain tusam chicharkarta. Nu tunaitin penke aantraiti antsu A!ntuiniana nuna yajauch awajenawai. ^15Yus-Chicham tuke EnentA!imjai penker UnuimiA!tram shiir jintintiawarta. Turakum Yus penker iirsat tusam penker takarin AtA!. Turamka Yusai natsaarchattame. ^16Ju nunkanmayanak A!ntar A!ujmatin ainia nujai kanaktia. Shuar nuna A!ujmatainiak tunaanum nuna nankaamas WA!iniawai. ^17Ni jintiniamusha sunkurjai metek pampaawai. Iminiusha tura Piritiusha nu shuar ainiawai. ^18Niisha nekas chichaman iniaisar tura Ashi Yus-shuar nantaktincha nankaamasai Tuiniakui Chikich Chikich shuar Yusan naka EnentA!imtuiniatsui yamaikia. ^19 Turasha Yus Ashi nankaamas EnentA!imtustinia nuna paant awajsaiti. Junisaiti: "Uunt Yus ni shuarin nekainiawai," tura NuyA! "Ashi Kristu shuari ainia nu tunaanumia kanakiarti." ^20Kuitrinniu jeen kurijiai najanamusha kuitjai najanamusha irunui. Nujainkia ti shiira nu takastin ainiawai. Tura numijiai najanamusha nuwejai najanamusha irunui. Antsu Nujainkia nekasmiancha ainia nu takastin ainiawai. ^21Nuniskete Yusa Takatrijiai. Ashi tunaanumia kanakir penker wekasar shiira nu takasmin A!tatji. Kame Ashi penkera nu takasmin asakrin ii Uuntri Jesukristu wakerak penker takata nui apujtamsamniaitji. ^22 NatsA! wakerutai iniaisam esetram penker wekasata. Amesha Ashi shuar shiir EnentA!ijiai Yusan A!ujena nujai Yus nekas EnentA!imtakum aneniakum ti shiir PujustA!. ^23EnentA!imtsuk chichainiak aya A!ntar tunaitinian chichainia nu PachisA!irap. Nusha aya nemasmanainiawai. ^24Ii uuntri Jesukristu takarniuka Chikich shuarjai nemasmanaikiashtiniaiti, antsu Ashi shuarjai penker nawamnaikiatniuiti. Tura WaitnentA!imturar penker jintintiatniuiti. ^25Tura umircha shuarnasha Yus ni EnentA!in yapajtiakui nekas chichaman shiir EnentA!imturarat tusa penker EnentA!ijiai jintintiatniuiti. ^26Nujai iwianch ni wakeramu Turawarat tusa achikmaitiatan uwemprartatui. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Amuukatin tsawant jeakui ti itiurchat A!tatui. ^2Shuar aya ninki EnentA!imtumasartatui. Kuitian ti wakeriartatui. Nankaamantu EnentA!imtumarartatui. Yusnasha yajauch chicharsartatui. Aparincha umirkachartatui. Yuminsatniuncha nekachu A!rtatui. Ashi Yusnancha EnentA!imtuschartatui. ^3Aneetsuk waitnenkartichu A!rtatui. Tsanumin A!rtatui. Ni Ayashi wakeramun katsuncha A!rtatui. Aya kajen A!rtatui. Ashi penker Turinia nuna nemasri A!rtatui. ^4Amikrincha surukartatui. Arantsuk tunaan Turawartatui. Waantu EnentA!imin A!rtatui. Yusan nakitrar aya ni wakeramunak EnentA!imtusartatui. ^5Yusa kakarmari "A!ntraiti" Tuiniak penker umirkachartatui. Turasha Yusan umirua Nunisar Turawartatui. Nu shuar penke PachisA!ip. ^6Nu shuarsha shiir chichayatan anankawar JeA! WA!iniawai. Tura nuwa esetar EnentA!imchan nekas tunaarinniun anankainiawai. Nu nuwa Ashi yajauch wakeramujai anannainiawai. ^7Tuma A!sar Ashi shuara chichamen tuke A!ntuiniayatan nekas-chichaman nekaatniun tujintiainiawai. ^8Yaunchu Ejiptu nunkanam Muisais uunt akupniujai chichaakui JimiarA! iwishin, JA!nissha JA!mprissha, Muisaisan kajerainiak "A!ntar tawai" tiarmiayi. Nunisan ju shuar nekas-chichaman nakitiainiawai. Naka EnentA!imiainiachu A!sar Yusnan naka Jintiatniun penke tujintiainiawai. ^9Turasha nuna nankaamas kuakchartatui. Shuar ti paant ni netse Turuiniamurin nekarawartatui. Nunisan nu JimiarA! iwishniujai Turunamiayi. ^10 ^11Tura A!meka wi Timiaj nu umireame. Wi Yusjai shiir wekaamusha metek Turiniaitme. Wi EnentA!immiasha nekaitme. Aintruiniakui WA!itsamaj nu nekame. Tura Yusan EnentA!imtakun tura anenkratkun shiir EnentA!ijiai katsuntramjai. Antiukia peprunmasha, Ikiuniu peprunmasha, Ristra peprunmasha Ashi yajauch Turutawarmatai WA!itsamaj nu paant nekame. Turasha ii Uuntri uwemtikrurmiayi. ^12Nekasaiti, shuar Jesukristujai shiir Turataj TA!kunka ni nemasri aintiam ti WA!itsatniuiti. ^13Tura Ashi anankartin ainia nusha kame Ashi yajauch shuarsha Nu yajauch Turukiar wetatui. Iwianchjai anankamu A!sar chikichnasha anankiar weartatui. ^14Antsu A!meka unuimiam nu ImiA! nekasaiti tu EnentA!imtakum tuke emetata. Jintintramawarmia Nu shuarsha WA!itrichua nu nekame. ^15Uchichinmayan Yus-Chicham nekame. Yus-Chichamka uwempratniun jintintramamniaiti. Nusha "Jesukristu nekas EnentA!imtakum uwemprattame" tawai. ^16 ^17Ni Papirin aarat tusa Yus ni shuarin aamtikramiayi. Ashi shuar ni Chichamen nekaawar penker Turawarat tusa Turamiayi. Tuma asamtai Yus-Papi shuartin unuiniakartin asa ImiA! penkeraiti. TunA!a Turajnia nu Yus-Papijiai nekamatniuitji. Tura awajiakrincha Yus-Papi Nunaka paant jintintramji. NuyA! naka wekasatniun jintintramji. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Ii Uuntri Jesukristu amuukatin tsawantai Uunt Akupin ajas iwiaakuncha tura JA!karuncha Ashi penker Turamuncha tura yajauch Turamuncha nekaattawai. Tuma asamtai Niisha tura Yus Apasha iimiainiamunam juna akateajme. ^2Uwempratin chicham etserkata. Yupichuchia nuisha tura itiurchata nuisha tuke etserkata. Yus-Chicham nekas EnentA!imtikrarta. Tura shiir EnentA!imtusam chicharkam YA!intaj tusam unuiniararta. ^3Ukunmanka penker chichaman nakitrar ii wakeraj Nuchik nekaatai tusar, shuar teremak penker pujuschamnia nekapea aintsan, nankaamas unuimiaru atai tusar, NA!nkamas unuikiartinian ti Untsuri eakartatui. ^4Nekas shiir chichaman iniaisar ikiuiniak A!ntar A!ujmatsamun EnentA!imtusartatui. ^5Antsu A!meka tuke penker Turatin wakerakum Ashi itiurchat katsuntrata. Uwempratin chicham etserkum takatrum penker umikta. ^6Ishichik ajasai winia iwiaakmar Yusai surumaktin. Mantamnan nayimpiniam wetin jeatimiai. ^7Shuar kakaram maanainia Nunisnak tuke kakaram takasmajai. Tseken penker tsekea aintsanak yawetsuk takasmajai. Tura Yus-Chichaman nekas akasmatkun penker WA!inkiaitjai. ^8Tuma asamtai tawasap nukajai najanamu tsekena susamua aintsan wisha penker Turamunam akinkiattajai. Tura aya Winiak akirkashtatui. Antsu Ashi ni TA!tinian shiir EnentA!ijiai NA!kainia nunasha nekas penkera nuna akikiartatui. ^9 WA!rik iiraitin EnentA!imturata. ^10Temas aya Ju nunkanmayanak wakerak ajapa ikiuruk Tisarunikia peprunam weyi. Tura Kresentisha Karasea nunkanam weyi. Nunisan Titiusha Tarmasia nunkanam weyi. ^11Turawarmatai aya Rukas wijiai pujawai. MA!rkus eaka WA!inkiam ame itiartitia. Jui ti penker yainkiamniaiti. ^12Tura Tikikiunka Ipisiu peprunam akupkamjai. ^13Tura winiakum nuparam Pushi Truas peprunam Karpu jeen ikiukmiaj nu takurtuktia. Nunisan nuparam Papisha tura nekaska penke Papi takurtuktia. ^14ArejA!ntruka jirujai takawa nu ti yajauch awajtusuiti. Turutaitkiuisha ni Turamujai metek Yus Akikti. ^15Nu amesha penker WA!inkiatA!. Ii etsereamun penke nakitiawai. ^16 Emka akupniunam ayamprumaktaj tusan chichaakui chikichkisha YA!intkiacharmiayi. Antsu sapijmiainiak ikiurkiarmiayi. Yus nu shuaran yajauch EnentA!imturcharka maak. ^17Tura ii Uuntri Jesukristu ni kakarmarin surus yaintkiamiayi. Nujai uwempratin chichaman Ashi nunkanam Israer-shuarcha antukarti tusan etserkamjai. Tura Nunisan akupniunmayasha ii Uuntri uwemtikrurmiayi. ^18Tura Nunisan Ashi yajauchia NuyA! uwemtikrurmatai Nii akupeana nui nayaimpiniam jeattajai. Ninki tuke shiir awajnasti. Nunisan Ati. ^19Piriskancha ni aishri Akirancha amikmainiajai. Nunisnak Unisepuru shuarincha amikmainiajai. ^20Erastu Kurintiu peprunam juakmai. Tura Trupimiunka Miritiu peprunam jaan ikiukmiajai. ^21MichA! nantu jeatsain iiraitin EnentA!imturata. Tura Eupurusha Putentesha Riniusha KrA!utiasha tura Ashi Yus-shuarsha amikmaatmainiawai. ^22Ii Uuntri Jesukristu A!mijiai tsanin Pujusti. Tura Yus Ashi penker waitmakarti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ Titus __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wikia PA!pruitjai Yusa takarniuri. Tura Jesukristu akatramurintjai. Yus achikma ainia Nu shuar niisha antukar Yusan umirkarat tusan akatramuitjai. Shuar nuna nekaawar penker wekasartatui. ^2Tura Nu arant, Nu shuarsha tuke iwiaaku pujusarat tusan etsereajai. Nu shuarnasha, nunkan najantsuk, "uwemtikrattajai" Yus Timiayi. Tura Niisha WA!itruatniun tujintiawai. ^3Tura yamaikia, tsawant jeamtai, nuna nekaawarat tusa ii Yusri uwemtikkiartinia nu, winia chichamur ujakarta tusa, winia akatturmiayi. ^4Titiu, wi Yusna etserma umikiu asakmin winia uchirua aitkiasnak papin aateajme. Iis, iijiai metek Yus nekas EnentA!imtatsjik. Yus waitnentrama asa shiir awajtamsati tusan wakerajme. Tura ii Apari Yussha, ii Uuntri Jesukristusha, Uwemtikkiartin ana nu, EnentA!imin imiatkincha awajtamsati, tajai. ^5 Wats, wi iwiarachmajna nu ame iwiarata tusan Kreta nunkanam ikiukchamkajam. Tura "Ashi peprunam Yus-shuar irunmanum, Yus-shuaran WA!inkiarat tusam shuar anaikiarta" Tichamkajam. ^6 Yus-shuaran WA!inin Junis Ati. Niisha makuuchmin ti penker Wekasati. Tura Chikichik nuwentin A!tiniaiti. Tura ni uchirisha Yusna A!rtiniaiti. Tura shuar yajauch chicharsachmin niisha tutupnisan wekain A!rtiniaiti. ^7EnentA!imprata. Yus-shuaran WA!inin Yusna ana nuna WA!inkiat tusa anaikiamuiti. Tuma asamtai nekas makuuchmin wekasatniuiti. Waantu EnentA!imtumatsuk, kajetsuk, tura nampechu A!tiniaiti. Chikichan waitkiau A!chatniuiti. Tura ananma Kuitrintin ajastaj tusa wakerukchatniuiti. ^8Antsu shuar ni jeen irar winiana nuna itiaatniuiti. Tura Ashi penker ana nuna wakerin, esetas EnentA!imin A!tiniaiti. Tura ju nunkanmaya akupeamuncha, Nunisan Yus akupeamuncha umirkatniuiti. Tura ninki iimiastiniaiti. ^9Tura Nu arantcha, Chikich ShuA!ran penker jintintrataj tusa tura Yus-Chichaman nakitin ainia nuna nupetkataj tusa, Yusnumia nekas chichaman, nii UnuimiA!tramiania NuyA! kanakchatniuiti. ^10Nekaata. Umichu ti irunui. Niisha A!ntar chichau A!sar ananmau ainiawai. Israer-shuar weeanam ti irunui Nu shuar. ^11Niisha Kuitian achiktaj tusar wakeruiniak, yajauch unuiniarchatniua nuna unuiniainiawai. Nuna Turuiniak Untsuri ShuA!ran, ni irutkamurijiai yajauch EnentA!imtikiainiawai. Tuma asamtai auka, ni wene epetkatniuiti, A!ntar chichainiakui. ^12Wari, imia Kretanmaya chichaman etserin juna Tichamka: "Kretanmaya aentska tuke WA!itrin ainiawai. Tura NA!kitiat ti yurumin ainiawai. Yajasma Nunisan ainiawai." Nuna Tichamka. ^13 ^14Maa, niisha nekasan Timiayi. Nu tuma asamtai, Titiu, Israer-shuar A!ntar tuinia nuna, Yus-shuar Anturkacharti tusam, tura nekas chichaman nakitiana nuna akupeamurin Umirkacharti tusam, antsu Yusan nekas umirkarat tusam, umichu shuar kakaram chicharkarta. ^15EnentA!imprata. Yus-shuarka, ni EnentA!i chamir ajasu ana nuka, Ashi ni wainnia nuna penkernak EnentA!imtawai. Tura Chikich shuar, Yusan umirkachu asa, ni EnentA!i wapik asa, penker ana nuna EnentA!imtustinian tujintiawai. Achapai EnentA!imiuk, penkercha ana nuna "penkeraiti" tawai. ^16Tura niisha "Yus-shuaraitjai" Tuiniayatan, Yusan umirtsuk NiishA!a Turuiniawai. Tuma A!sar muijmiai ainiawai niisha. Umichu A!sar penkeran Turatniun penke tujintiainiawai. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Tura amesha, Titiu, penker chicham etserkata. Yus-Chicham TA!tsuna nu etserkaip. ^2Antsu aishman katsunt Yusna ainia nu, ju jintintrata. Nampechu, NA!nkamas EnentA!imcha, esetas EnentA!imin arti. Yus tana nuna umirin tura anenain arti. Ni Itiurchatriin Yusan EnentA!imtusar katsuntin arti. ^3Tura Nunismek nuwa katsunt Yusna ainia nusha ju jintintrata. Niisha Nunisaran Yus-shuarti Turamnia nuna penker Turawarti. Tsanumin tura nampen A!charti. Antsu penker wekasatniun unuinin arti. ^4Niisha yama nuatnakua nuna ni aishrin ni Uchirincha nekas aneetniun Unuiniararti. ^5Junasha Jintintrarti. Esetas EnentA!imin, penker wekain A!rtiniaiti. Ni takatrin penker takastin ainiawai. Ni aishrin umirin A!rtiniaiti. Tura waitnentin A!rtiniaiti. Yus-shuarcha Yus-Chichaman yajauch chicharkarain tusar Turawartiniaiti. "Tu jintintrarta" TitiA!. ^6NuyA!, Titiu, natsa ainia nu "NA!nkamsar EnentA!imsarum wekasairap" TitiA!. ^7 ^8Tura amesha, Titiu, Ashi tsawant penker WekasatA!. Nu natsa wi Turamun Jukiar nunak Turawarmi tusam, nu Turata. Tura anturtamna nu "nekaschapitia" tiin tusam, esetsam EnentA!imsam, Yus-Chicham tana nu imiatrusmek jintintiata. Nu Turakminkia, Yus-Chichaman nakitiana nu shuar "Titiu NA!nkamas chichaawai" Titiaj TukamA!, natsaamak tujintramkattawai. ^9Takarin ainia nu, ni takartairin umirkarat tusam jintintrarta. "Shiir EnentA!imsarum, yajauch aimtsuk shiir umirkatarum" TitiA!. ^10"Kasamkairap, tura anankawairap. Iis, penker Turakrumka, takarniuitiatrum, shiir tura asarum ii Uwemtikramin Yusri chichamen Shiiraiti, tu EnentA!imtikrattarme" TitiA!. ^11 Yus iin waitnentrama asa Ashi aentstin uwemtikramprataj tusa wakerutmaji. ^12Kame Yus waitnentrama asamtai, TunA!a ana nu iniaisatniuitji, nu nekaji. Tura ju nunkanmaya yajauch ana nu wakerukchatniuitji. Tura antsu ju nunkanam pujayatrik esetsar EnentA!imsar ananma wekatsuk tuke tsawant Yus anear wekasatniuitji. ^13Turar ii Yusri Jesukristu, uwemtikramajnia nu, ImiA! shiir iwiarnar Tati tusar NA!kastiniaitji. ^14Jesukristuka iin jarutramkamiaji, ii tunaarinia uwemtikrampratajtsa. Tura, Winia ajasar tuke EnentA!ijiai penker Turawarat tusa, ii tunaarin japirtampramiaji. ^15 Titiu, anaikiamu asam arantutsuk nu jintintrata. Yajauch ana nuna Turawarain tusam chicharkarta. Penkeran Turuinia nu IkiakA!rta. Tura yajauch chichartukarain tusam tuke penker wekasata. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Titiu, shuar EnentA!imtikrarta. "Ashi akupin ainia nusha tura chikich uunt akupena nusha antukrum umirkatarum" TitiA!. ""Penkeran Turatin ana nuna PA!chitsuk Turattajai" Titiniaitrume" TitiA!. ^2"Tsanumprairap, kajernaikiairap, antsu shiir EnentA!imtunaistarum" TitiA!. Nankaamantu EnentA!imtumatsuk Ashi shuar penker awajsatarum tusam tu jintintrarta. ^3Wari, iisha Nunisrik Yus-shuar ajatsuk NA!nkamsar wekaimji, Yuska umirtsuk. Tura iwianch emetamu pempee wekaimji. Tura ii ayashi wakeramu tuke Turiniuyaji. Tunaasha Turiniuyaji. Chikich atankittsar wakeriniuyaji. Chikich shuar kajerkar tura nuamtaksha kajernainiuyaji. ^4Turasha Yus iin uwemtikkiartin ana nu, anenkratin asa, ni anenkrattairin Ashi aentsun iniaktus iin uwemtikrampramiaji. ^5Yus iin waitnentrama asa, iikia Jukesha penker Turachma ain uwemtikrampramiaji. ?Itiurak uwemtikrampramiaj~i? Ii tunaarin AsakA!trampramiaji, nijiaktinia aintsan. Tura Yusa Wakani pujurtamkurin, ii iwiaakmarin yamarman amasmaji. ^6Jesukristu jakamujai Yus iin emeenturmatsuk ni Wakanin suramsamiaji. ^7Iin anenma asa nuna Turamiayi. Nuinkia iisha yamaram awajsamu asar tuke iwiaaku A!tin, ti wakerimiaj nu iiniuiti. ^8Nuka ti nekasaiti. Tuma asamtai Yusan umirkarmia nu, penker Turatniun tuke wakerukarat tusam tuke jintinki WetA!. Wi Timiajna nu, penker asamtai, Ashi aents nuna nekaatniun atsumainiawai. ^9 Shuar netse A!ujmatainiakui ameja pachisaip. Tura "aya winia uuntruk penker ainiawai" tu chichasaip. Tura Israer-shuara akupkamuri itiurkit tusa shuar ti A!ujmatainiakui nusha pachisaip. Antraiti nuka. Penker wekasatniun yayatsui. ^10Shuar tsanumprur yajauch EnentA!imtunaimtikiana nu chicharkata. Antachkuinkia ataksha chicharkata. Tura penke tujinkiamka jiiki akupkata. ^11Nujai juna nekaamniaitme: nuna tura asa awajiruiti. Tura ni tunaarinin jakattui. ^12Wisha Artemasan akatran akuptukchatjameash. Niin akupeachkunka Tikikiun akuptuktatjame. Nii jeamtai amesha wari winitritia Nekapuris peprunam. Jui Nekapurisnum Yumi nantu asamtai seturan pujuttajai. ^13Senas, chichaman ti unuimiaru pujana nu, amikiur Apurusjai jeamtai, nii atsumtsuk shiir Wearti tusam, ame Turatin jeamna nu yainta. ^14Iini Yus-shuar ainia nusha penker Turatniun tura atsumainia nunasha YA!intinian Nekaawarti. Antar pujusarain tusan nuna tajai. ^15Ashi wijiai pujuinia nu amikmaatmainiawai. Tura ii amikri Yus-shuar ainia nu amikmaatruata. Atumniasha Yus shiir yainmakat tusan wakerajrume. Nuke Ati. __________________________________________________________________ Philemon __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 Wi Papru ju papin aaran akuptajme A!min, JirimiunkA!. Ii yachi Timiuteusha juna akupturmawai. Wi Jesukristu takaru asan sepunam pujajai. Ame iijiai tsaninkia TakA!a asakmin ju papin akuptajme. ^2Nunisan ame jeemiin Yus-shuar irunainia nunasha tura ii umai Apiancha tura Arkipiuncha iijiai ti kakaram takasu asamtai ju papin akuptajrume. ^3Yus ii Apari tura ii Uuntri Jesukristu shiir EnentA!imturma A!sar yainmakarti imiatkinchanum tuke shiir pujustinian. ^4 ^5Ame Uunt Jesus shiir EnentA!imtakum Ashi Yus-shuar ainia nusha aneamun antukjai. Nuna antukan A!min ti shiir EnentA!imtakun Yusan A!ujeakun Yuminkiajai. ^6Aujeakun Chikich shuarsha A!mijiai metek Yusan nekas EnentA!imtuiniak Ashi penker ana nuna ti paant nekaawarat tusan seajai. Ashi penker ana nuka Jesukristu shiir awajsamujai takakji. ^7Wisha ame anenkratmajai ti shiir EnentA!imtakun waraajai. Yatsuru, A!mijiai Ashi Yus-shuarsha shiir EnentA!imiainiawai. ^8 Nu asamtai kakaram TA!tsujme. Kame wakeraknaka Kristu akatramu asan "Ju Turata" Timiniaitjiame. ^9Antsu aneakun aya Junisan TA!jame. Wi Papru uuntach asan tura Kristun takarkun sepunam pujakun ^10Unisemu waitnentrai tusan seajme. Niisha wi ujakmajai Yus-shuar ajasu asa winia uchirua aintsankete. Sepunam pujayatan ni Apariya aintsanak ajasjai. ^11Nuikkia Unisemu A!ntrauyi antsu yamaikia aminiisha winiisha YA!imniuiti. ^12Ataksha awantajme. Wi ti penker aneamu asamtai penker itiaata. ^13Wi Yus-Chichaman etserkun sepunam pujajai. Tumakun ame YajA! pujakum YA!intkiatin tujintiakmin nii antsu wijiai pujus YA!intkiat tusan wakerimjai. ^14Turasha A!min ujatsuk Turachmin EnentA!impramjai. Kame ame wakerakum utsukchamujai "Pujusti" TA!kumninkia maak. ^15Junissha EnentA!impramniaiti. Unisemu ishichik tsawant menkakamai tura yamaikia waketki A!mijiai tuke pujustatui. ^16Kame yamaikia emetachma antsu ame aneamu YA!tsumea ainis A!tatui. Nuka ti penkerchakait. Wisha niin ti aneajai. Tura yainmakmin asamtai tura Kristunam ame yatsum ajasu asamtai winia iniankattsam aneashtapash. ^17Wisha ti penker amikrumchakaitiaj. Tuma asam winia itiaarua Nutiksam shiir AwayA!ta. ^18Yajauch awajtamkaitkiuinkia tura A!mijiai tumashitkiuisha wi akiktatjai. ^19Wi Papru nekas winia uwejrujai juna aaran ti nekas akiktatjame TA!jame. Turasha winia tumashitmena nuna PA!chittsujme. Kame wi ujakam Yus-shuar ajaschamkum. ^20WA!tsek, Yatsuru, amesha Yus-shuar asam wi seajme Ju Turutata. Kristu EnentA!imtakum shiir EnentA!imtikrurta. ^21Ti penker uminiaitme nuna nekakun Junisan aatjame. Tura wi seajmena nuna nankaamas Turattamna nuna nekajai. ^22Ayu. Atum Yus A!ujturkurmin Yus winia tsankatruktatui atumiin iiraitniun. Tuma asamtai wi nui jean pujustin iwiarturata. ^23Epaprassha niisha Jesukristunu etseruk sepunam wijiai pujus amikmaatmarme. ^24Nunisan MA!rkussha AristA!rkusha Temassha tura Rukassha Yus-Chichaman etserkatniun YA!intiainia nusha amikmaatmainiawai. ^25Ii Uuntri Jesukristu atumniasha ti shiir yainmakarti. Nuke Ati. __________________________________________________________________ Hebrews __________________________________________________________________ Chapter 1 ^1 YA!unchuka Yusnan etserniujai chichas Yus ni EnentA!immian ii uuntrin ujakmiayi. Tura Untsuri nunkanmasha tura Untsuri uwitincha NiishA!a NiishA!a chichas ujakmiayi. ^2Antsu ju Amuamu tsawantaikia ni Uchiri Jesukristujain Ashi Niiniu ana nuna ujatmakji. Yus Niijiai Ashi irunna nuna najana asa mash Niin Susaiti. ^3Niyaiti Yusan ImiA! metek nakumeana nu. Tura Niyaiti Yus nankaamas shiira nuna paant awajeana nu. Niisha aya ni chichamejai kakarma nujai Ashi irunna nuna WA!iniuk emeta pujurui. Tura ii tunaarin nijiatramak akupin pujutainium, Yusa untsuurini, pujusmiayi. ^4 Yusa Uchiri nayaimpinmaya suntarjai ImiA! nankaamantu awajnasuiti. Tura ti nankaamantu asamtai Yus nayaimpinmaya suntar nankaamas Niin ti shiir awajtawai. ^5WA!tsek, nayaimpinmaya suntaran chikichkinkesha juna Tutsuk Kristun Timiayi: "Ame winia Uchiruitme. Tumaitkiui YamA!ikia winia kakarmarun A!takeajme." Tura Nunisan Timiayi: "Wi ni apari A!tatjai, tura Nii winia uchir A!tatui." ^6Tura Ju nunkanam ni Iwiairin akupeak Timiayi: "Ashi Yusa suntari tikishmatrarti." ^7Nayaimpinmaya suntarnan Junis chicharui: "Nayaimpinmaya suntarin takartursarat tusa nasea aintsan awajsaiti. Ni suntarin ChA!rpia ainis akupeawai." ^8Antsu ni Uchiriniun Timiayi: "Ame, YusA!, tuke akupniuitme. Ame akuptairmesha aya penkeraiti. ^9Penkera nu anenaitme, tura yajauchia nu Muijniuitme. Tuma asamtai Ashi shuar shiir warartamu asamtai Yus, ame Yusrum, Ashi akupniujai nankaamas uunt awajtamsaiti." ^10Nu arantcha tawai: "UuntA!, YA!mankamtaik Ame ju nunka najanamiame. Turam ame uwejmijiai nayaimpisha najanaitme. ^11Nusha mai amuukarmataisha Ame tuke pujuttame. Tarachjai metek mamurartatui. ^12Tura ipijram ikiustatme. Pushiya aintsam YapajiA!ttame. Turasha Ameka Nunismek A!tatme. JA!tsuk tuke pujuttame." ^13Ataksha Timiayi: "Akupin pujutainium, winia untsuuruini, pujusam NA!karsatA!. Ame nemasrumin nupetkan Amin umirtamkarti tusan amastatjai." Nunisan nayaimpinmaya suntaran penke Tichamiayi. ^14Antsu Yusa Suntari wakan ainiak Ashi shuar uwemprartatna nuna YA!inkiarat tusar Yus akupkamu ainiawai. __________________________________________________________________ Chapter 2 ^1 Nuikia Kristu ti uunt asamtai Ashi Niiniu antukajnia nujai kanakchatin ti EnentA!imtustiniaitji. ^2Yaunchu nayaimpinmaya suntar Muisaisan Susarmia Nu akupkamu nekas uminkiatniuyayi. Shuar umitsuk tunaan Turamtai ti kakaram AsutniA!warmiayi. ^3Antsu ii Uuntri Kristuka Uwempratin Chichaman emka itiamiayi. Tura ImiA! nekas Tuiniak Niin anturkaru iin ujatmakarmaji. Tuma asamtai Uwempratin Chicham nakitiakrikia nuna nankaamas uwemtsuk AsutniA!ttaji. ^4Kame nu arantcha, Uwempratin Chicham ujatmainiakrin ImiA! nekas Tuiniawai tusa aents Turachminian kakarman Yus iniakmasmiayi. Nunisan ni Shiir Wakani ni wakerana Nunisan NiishA!a NiishA!a kakermajai takamtikeawai. Nujai Yus-Chichama nu paant nekanamniaiti. ^5 Ayu. Nuik A!ujmatkur "Ju nunka amuukattawai" taji. Tura yamaram nunkanam nayaimpinmaya suntar akupkachartatui. ^6Antsu ii akupkattajnia nu, Yus-Papinium aarmaiti: "?Shuarti warimpiaitiaj ame ImiA! EnentA!imtitniusha? Kame, ?shuar Wari asamtai pujursataj tamea? ^7Ishichik tsawant nayaimpinmaya suntarjai peejchach awajsamiame. Turam ti shiir nankaamas uunt awajsattame. Ame najanamun Ashi akupkati tusam tsankatkattame. ^8Ashi niin umirkarti tusam susattame." Tu aarmaiti. Yus "Ashi niin umirkarti" takui niin umirkashtinkia atsawai. Turasha yamaikia Ashi umirainiaka WA!intsuji. ^9Tura WA!injinia nu Kristuiti. Niisha aents ajas ishichik tsawant nayaimpinmaya suntarjai peejchach ajasmiayi. Yus ni shuarin ti aneak jarukarti tusa wakerimiayi. Tura ni WA!itias jakamujai yamaikia ti shiir nankaamas Uunt awajsamuiti. ^10 Ashi irunna nu Yus najanamu A!sar ni wakeramun umiktin ainiawai. Tura Ashi ni uchirisha ni Shiirmarin pachiinkiarat tusa wakerawai. Tuma asa Yuska Jesukristun, nu shuaran Uwemtiknia nuna, ni waitsmujai nekas Uwemtikkiartin awajsamiayi. ^11Yusna Ati tusa shiir awajsamuncha tura Kristu niin shiir awajea nunasha Yuska mai metek ni Aparinti. Nu asamtai Yusa Uchiri nu shuaran "yatsur" Titinian natsantatsui. ^12Yus-Papinium Nunisan tawai: "Ame NA!armin winia yatsurun ujakartatjai. Ashi iruntramunam kantampruattajme." ^13Ataksha ni shuarijiai metek EnentA!imtamun tawai: "Yusan ti shiir EnentA!imtustatjai." Tura ataksha: "Yus surusmia Nu uchirjai Yusan umirkun pujajai" tawai. ^14 Tura nu uchi aents A!sarmatai Nunisan Jesussha aents ajasmiayi. Tura aents ajas jaka, iwianchin, jatai nerenniurin, Ashi emesramiayi. ^15Tura ti Untsuri shuaran uwemtikrarmiayi. Nu shuar yaunchu JA!katniun ashamainiak tuke WA!itin A!rmiayi. Antsu ni jakamujai YamA!i ankant ainiawai. ^16Maa, ImiA! nekasaiti, nayaimpinmaya suntaran YA!intaj tusa TA!chamiayi. Antsu Ashi ApraA!m weean, Ashi Yus-shuar ainia nuna YA!intajtsa TA!miayi. ^17Turatin asa penke metek ni Yachia ainis ajasmiayi. Nujai iin tuke waitnentrampramniaitji. Tuma asa Yusnan pujurniu uuntri ajas Yusan tuke penker chichartamsamniaitji. Nunisan murikiun maa Yus Susatniua aintsan ni jakamujai Ashi shuara tunaarin tsankurniuiti. ^18Tura imia ninki waitsa asa tura iwianch nekapsamu asa yamaikia iisha WA!itiakrincha tura iwianch nekapramkurnisha yainmakminiaitji. __________________________________________________________________ Chapter 3 ^1 Tuma asamtai, penker yatsuru, atumniasha Niiniu Ati tusa Yus achirmakuitrume. Tuma asarum Kristu Jesus penker EnentA!imtustarum. Niisha Yus nekas Akatramuyayi. Tura Ashi Yus-shuar ajasarua nujai Yusnan pujurniu uuntria Nunisaiti. ^2Nu Ati tusa Yus anaikiamiayi. Turamtai Kristu nuna ti penker takasuiti. Nunisan Muisais Ashi Yusa aentsrin, Israer-shuar armia nuna ti shiir wainkiamiayi. ^3Turasha Muisaisjai nankaamas Kristu ti shiir awajnasuiti. Jeajai nankaamas jea jeamniuka nekas penkerchakait. Nunisan Kristu Muisaisjai nankaamas penkeraiti. ^4Kame Ashi jean shuar jeamtsuk. Tura Yus Ashi irunna nuna najanaiti. ^5Wats. Muisais Israer-shuaran WA!iniuk Yusa Jeen takastinia aintsan penker takarniuyayi. Tura ni takaak ukunam Yus Titiatna nuna etserkatniuyayi. ^6Turasha Kristu Yusa Jeen takarniuchu asa antsu Yusa Uchiri asa nui Ashi akupeawai. Nu jeasha iitji. Tura tuke iniaitsuk kakaram ajasar Yus suramsattaj nu wararsar NA!kastiniaitji. ^7 Nu asamtai, Yusa Shiir Wakani Yus-Papinium tawai: "Yamaikia, Yus tana nu A!ntakrumka ^8nakittsuk shiir anturkatarum. Israer-shuar yaunchu aents atsamunam wekainiak Yus taman nakitrar Yusan nekapsar akajkarmiayi. ^9Turamtai Yus Timiayi "Nui Atumi uuntri nekaprusar akajtukarmiayi. Kuarenta (40) uwitin wi kakaram Turamun iisarsha nakitrurarmiayi. ^10Tuma A!sarmatai nu shuaran kajerkan tiarmajai "Nu shuar ni EnentA!in tuke awajiniawai. Tura Wi taman umirkatniun nakitiainiawai" Timiajai. ^11Tura kajerkaran nekas TA!kun "Wijiai shiir pujustinian penke tsankatkachartatjai" Timiajai" Timiayi Yus." Tu aarmaiti. ^12Anearta, yatsuru. Yajauch EnentA!imsarum tuke iwiaaku Yus EnentA!imtutsuk kanakiirap. ^13Kame kashinkia tunaajai anannam EnentA!imin Yusna nakitrashtapash. Tuma asamtai yamaik tura Ashi tsawant IkiakA!nairatarum. ^14YA!mankamtaik Kristu shiir EnentA!imtusmaj Nunisrik tuke iniaitsuk emeteakrikia Kristujai shiir tsaninkiar pujustatji. ^15Nu asamtai Yus-Papi tawai: "Yamaikia, Yus tana nu A!ntakrumka nakittsuk shiir anturkatarum. Israer-shuar yaunchu Yus taman nakitrarua Nunisrum ajasairap." ^16Muisais Ejiptu nunkanmaya jiikmia Nu shuar Yusa chichamen anturkariat nakitrarmiayi. ^17Tura umiiniachkui kuarenta Uwi kajerkarmiayi. Tunaan Turawaru A!sar Untsuri shuar aents atsamunam kajinkiarmiayi. ^18Kame umirkacharunka Yus "Wijiai shiir pujustinian penke tsankatkachartatjai" Timiayi. ^19Iis, Yusan EnentA!imtachu A!sar Niijiai shiir pujustinnium wayatniun tujinkiarmiayi. __________________________________________________________________ Chapter 4 ^1 Nu asamtai, ii wayatin tsankatkamu A!yatar Yusjai shiir pujustinnium PA!chitkiachu aij tusar aneartiniaitji. ^2Yaunchu nu shuaran ujakarmia Nunisan incha Uwempratin Chichaman ujatmakuitji. Nu shuar Yusan EnentA!imtutsuk antukaru A!sarmatai nu chicham YA!incharmiayi. ^3Antsu iikia ni chichame EnentA!imta asar Yusjai shiir pujustinnium nekas wayaji. Tura chikichan Yus Timiayi: "Nu asamtai kajerkan nekas takun "Wijiai shiir pujustinian penke tsankatkachartatjai" Timiajai" Timiayi. Kame Yus Ju nunkan najana umik NuyA! shiir pujus ayampramiayi. ^4Yus-Chichamnum ayampramun Junis tawai. "Yus sais tsawant takakmas NuyA! tsawantai ayampramiayi." ^5Tura ataksha tawai: "Wijiai shiir pujustinnium WayA! ayamprashtatui." ^6Shuar nui wayawar ayampratin tuke awai. Tura emka Uwempratin Chichaman antukarmia nuka umichu A!sar wayacharmiayi. ^7Nu asamtai ataksha Yus wayatin tsawantan aanturmaitji. Nusha YamA!i tsawantaiti. Wats, Israer-shuar ni nunke Yus susamunam WayA!warmiayi. Tura nuna ukunam Uunt Tawit timiajai Yus ni chichamen ujatmaji: "Yamaikia, Yus tana nu A!ntakrumka nakittsuk shiir anturkatarum. Israer-shuar yaunchu Yus taman nakitrarua Nunisrum ajasairap" Timiayi. ^8Kame ni KapitiA!ntri Jusue Israer-shuaran ni nunkeen AwayA! ayamtikraitkiuinkia Yus ukunam ataksha tsawantan aanturmachaaji. ^9Nujai PA!antaiti, Ashi Yus-shuar Yusjai shiir pujusar ayampratin tuke awai. ^10Yusjai ayampra nu, ni kakarmarijiai takastinian ayampraiti Yus ni Takatrijiai ayampramia Nunisan. ^11 Nu asamtai iisha Yusjai shiir pujustinnium pachiinkiachaij tusar Yus shiir EnentA!imtusar kakaram ajastiniaitji. Israer-shuar yaunchu Yus taman nakitrarua Nunis ajaschatniuitji. ^12Yusa chichame iwiaaku chichamaiti, ImiA! kakarmaiti. PuniA! mai erea Nuniniaiti. Tuma asa shuara EnentA!in init WayA! Ashi ni EnentA!immian tura wakeramurin ti paant awajtawai. ^13Yus najanamuka penke Niin umprukchamniaiti. Ashi irunna nu Yus iimmianum Misua aintsan paant ainiawai. Tura ii Turamu Ashi paant ujakartatji. ^14Jesus Yusa Uchiri nekas Yusnan pujurniu uuntri ajas Yusai WayA! iiniun chichartamji. Nu asamtai iniaitsuk tuke nekas EnentA!imtustiniaitji. ^15Niisha iijiai metek Ashi tunaanum nekapsamuiti. Turasha tunaan Turachmiayi. Tuma asa ii tujintiaj nuna paant nekak ii itiurchatrin waitnentramniuitji. Tura Yusnan pujurniu uuntri asamtai ^16Yus-akuptainium shiir EnentA!ijiai sapijmiatsuk jeamniaitji. Tura Yus iin anenma asa waitnentramak itiurchat pujajnia nui yainmaktatji. __________________________________________________________________ Chapter 5 ^1 Tura Yusnan pujurniu uuntrikia shuar anaikiamuiti tura ni Takatri Jimiaraiti. Yusai ShuA!rnan chicharsatniuiti. Nuyasha Yus Suiniamun Susatniuiti tura Nunisan namanken maa Yusan Susatniuiti shuara tunaarin AsakA!tratniun. ^2Tura Yusnan pujurniu uuntri niisha shuar asa ni tujintiamun nekak shuar nekachuncha tura waak yujainia nunasha waitnentramniaiti. ^3Tura niisha tujintia asa ni tunaarincha Chikichnajai metek tsankurnarat tusa namanken maa Yusan Susatniuiti. ^4Shuar ni EnentA!ijiainkia Yusnan pujurniu uuntri ajaschamniaiti. Antsu Yus nu shuaran anaikiatniuiti. Nunisan Arunkan anaikiamiayi. ^5Nuniskete Kristujai. Niisha ni EnentA!ijiai Yusnan pujurniu uuntri ajaschamiayi. Antsu Yus Niin anaik nujai shiir awajsamiayi. Tura Timiayi: "Ame winia Uchiruitme. Tumaitkui yamaikia winia kakarmarun A!takeajme." ^6Tura ataksha Yus-Papinium Junis tawai: "Mirkisetekka Yusnan pujurin amia Nunismek Amesha tuke Yusnan pujurin A!tatme." ^7Kristu Ju nunkanam pujak kakantar uutuk Yusan ti seamiayi. Niin JA!katniunmaya uwemtikramnia asamtai seamiayi. Tura Yusa wakeramurin tuke EnentA!ijiai EnentA!imtakui Yus anturak ti YA!inmiayi. ^8Nujai Kristu Yusa Uchirintiat ni WA!itsatniujai umirkatniun unuimiarmiayi. ^9Nujai ti nekas Uwemtikin ajasmiayi. Tura shuar umirainia nuna tuke uwemtikrarminiaiti. ^10 Turamtai Yus Niin Yusnan pujurniu uuntri Mirkisetekjai metek awajsamiayi. ^11Ju ti nukap A!ujmatsatin awai. Turasha A!ntichu asakrumin mashi ujakchamniaitjiarme. ^12Atumka yaunchu mash nekaamaintrume. Tumaitiatrum ataksha YaitiA!s Yusnan jintintruat tusarum atsumarme. Wari, kuirchia Nuniniaitrume. KA!tsuram Yutsuk muntsu Muntsuatniuitrume. ^13Kuirchikia Uwempratin Chichaman A!ujenak penker unuimiainiatsui. Tinkiamnumia A!sar tujintiainiawai. ^14Apatuk KA!tsurman aya uunt YuA!mniaiti. Uunt ainia nuka penkernasha tura yajauchincha apatkar paant nekainiawai. __________________________________________________________________ Chapter 6 ^1 Uunt ajastai. Kristunu ana NuyA! aya Yupichuchia nuke EnentA!imtutsuk nu arantcha unuimiartai. Kame emka unuimiartinia nu ju ainiawai: shuar ni tunaarin JA!katniunam Juana nuna Kuntuts EnentA!imtur Yusan shiir EnentA!imtustincha, ^2imiantinnium nekaatniusha, Yus-shuar yainmanum uweje awantsatniusha, jakamunmaya nantaktincha, tura sumamtikiatin tsawanta nu nekaatniusha. ^3Tura Yus YA!inmakrin nuna nankaamas nekaattaji. ^4Shuar Yusna nuna nekaanka tura Yus susamun takakkunka tura Yusa Shiir Wakani kakarmarin nekapsaitkiunka ^5tura Yusa chichamencha penkeraiti nekaanka tura Yusa kakarmari ukunam nunka yamarmanum takastatna nuna YamA!i nekapeakka, ^6nu shuar nuna nakitiak kanakniaka atak ni tunaarin EnentA!imtak ikiuktinian wakerachuk tujinkiattawai. Wari, Ni EnentA!ijiai Yusa Uchirin Krusnum MA!iniaiti Turak Ashi iimiainiai natsanmain awajeawai. ^7Nu shuar yajauch nunka aintsan ainiawai. Yumi Yutakui penker nunka arakan penker tsapatmakka arakmaun yayawai. Turamtai Yus shiir EnentA!imiui. ^8Antsu Janki nupan tsapatmakka nu nunka yajauchiiti. Yus aeseak emesrattawai. ^9 Aneamu Yatsuru, tu chicharkursha, Nu shuarchaitrum nu nekaji. Antsu uwempra asarum Nu penker Turattarme. ^10Yus ti penker asa A!tum takasmancha tura ni aneakrum Yus-shuar yainmancha kajinmatkishtatui. Tura yamaisha tuke Turarme. ^11Tura nuik Turarmena Nunisrumek tuke iniaitsuk kakaram takasrum Ashi Yus tsankatramkatta nu WA!inkiattarme. Nunisan Ati tusar wakeraji. ^12Nakimtsuk kakaram ajastarum. Niiniua nuna Yus ni shuarin susattawai. Tura shuar Yusan EnentA!imtak shiir EnentA!ijiai NA!kakka nuna wainkiattawai. Tu takastarum tusar wakeraji. ^13 ^14Yus yaunchu ApraA!mjai chichaak "Ti nekas shiir awajsattajme tura ti nukap pampamtikrattajme" Timiayi. Nuna taku ImiA! nekas tajai tusa tura Chikich Niijiai nankaamas uunt atsakui imia Ninki pachiimias tumammiayi. ^15Tutai ApraA!m YA!itmataik NA!kas Yus timia nuna WA!inkiamiayi. ^16Shuar "nekas tajai Yus iirui" TA!kunka Chikich niijiai nankaamas uuntan PA!chiawai. Tura tu chichasmatainkia NuyA!nka ImiA! nekas tana nu nekaamniaiti. ^17Tuma asamtai Yuska "ti nekasan YapA!jitsuk Turattajai" tusa imia Ninki pachiimias tumammiayi. Nujai ni tsankatkamun Jukiartatna nu shuar Yus ti nekas umiktatna nuna nekainiawai. ^18Yus penke WA!itruachmin asa A!yatik ni tamajai nekasaiti. Nuna arant nuikia imia Ninki pachiimias ti IkiakA!tmaji iin. Nujai iisha uwempratai tusar Niini weamkatikia tsankatramkattajnia nu ti shiir EnentA!imsar WA!inkiatin NA!kaji. ^19Nu EnentA!imsar kakaram ajaji. Yusaiya iin umuchtiamkamnia penke atsawai. Yusai A!chitkia asakrin ti kakaram emettamji. ^20Jesussha emka Yusai WayA! mash iwiarturmaji. Tura Mirkisetek amia Nunisan Niisha YamA!i tuke amuukashtinian Yusnan pujurniu uuntri ajasuiti. __________________________________________________________________ Chapter 7 ^1 Nu Mirkiseteksha Sarem nunkanam akupniuyayi. Tura Ashi nankamas kakaram Yusnan pujurniuyayi. ApraA!m Chikich akupniun mesetjai awakak TA!matai Mirkisetek jiintiuki inkiun ti shiir AwA!jsA!miayi. ^2Turamtai ApraA!m nupetmakar kuit jukimiun tias (10) akantuk susamiayi. Mirkiseteka naari tana juka "ti penker uunt akupin" tawai. Tura Saremka "ti shiir imiatkincha" tawai. Tura Mirkisetek Sarema akupniuri asa "ti shiir imiatkinchanum Akupin" tawai. ^3Nukurisha aparisha Yus-Chichamnum atsawai. Nunisan ni uuntrisha atsawai. Ni akiiniamurincha ni jakamurincha ujaatsui. Tuma asamtai Yusa Uchiria aintsan tuke iniannakchatniun Yusnan pujurniu uuntri ajasuiti. ^4Mirkisetek TimiA! uuntauya nu EnentA!imprata. Ii uuntri ApraA!msha nupetmakar kuit jukimiun tias akantuk susamiayi. ^5Tuma asamtai ApraA!m nankaamas uuntaiti. Muisais akupkamujai Riwi WeeA!ka Yusnan pujurin ainiawai. Niisha Ashi Israer-shuarjai metek ApraA!m WeeA! ainiawai. Tumaitiat penke Israer-shuar ni waririn tias akantuk Riwi shuaran suu A!rmiayi. Muisais tu akupkamiayi. ^6Turasha Mirkisetek Riwi weeachunak ApraA!m TiA!san akantuk niin susamiayi. ApraA!m Yus shiira nuna tsankatkamuitiat Mirkisetekan niijiai uunt asamtai susamiayi. Turam Mirkisetek ApraA!man shiir awajsamiayi. ^7ImiA! nekas Mirkisetek ApraA!ma nankaamas PA!antin asa ApraA!man shiir awajsamiayi. ^8Israer-shuarti tias akankamun Suajnia Nu shuar aya aents A!sar tuke pujuschamin ainiawai. Antsu Mirkisetek jakamun Yus-Chicham penke ujaatsui. ^9YamA!i Riwi WeeA! shuar kuit akankamun achiktin ainiawai. Turasha ApraA!m Mirkisetekan Suakui Riwi WeeA! nujai susa ainiawai. ^10ApraA!m WeeA! ainiak ni Ayashia ainis EnentA!imtusmin ainiawai. ^11 Muisais akupkamunam Riwi-shuarnumia aya Arun WeeA! shuar Yusnan pujurin A!rmiayi. Niisha Muisais akupkamu timia nujai metek penke shuarjai takasarmiayi. Tura Riwi-shuarnumia Yusnan pujurniu takatrijiai TunA!a nekas AsakA!rminiaitkiuinkia Yusnan pujurin yamarmak, Arun weeachu, anaikiashtin ainti. Turasha Yus Jesusan, Mirkisetek amia ainis, Yusnan pujurniun anaikiaiti. Nusha Arun weeachuiti. ^12Tura Yusnan pujurin YapajniA!mtai Muisais akupkamusha YapajniA!tniuiti. ^13 ^14Nu arantcha, ii Uuntri Jesukristu Riwi-shuarcha antsu JutA!-shuarauyayi. Tura Muisais akupkamujai JutA!-shuarnumia Yusnan pujurin atsutniuiti. Antsu nuna takatrin penke Turashtiniuyi. Tuma asamtai Nujaisha Muisais akupkamu YapajniA!tniuiti. ^15Nu PA!antcha awajsamniaiti. Wats, Yusnan pujurin yamarma nuka Mirkisetekjai metekete. ^16Ninkia Riwi shuar asa Yusnan pujurin ajaschamiayi, antsu JA!kashtin asa nu kakarmajai Yusnan pujurin ajasmiayi. ^17Tuma asamtai juna Yus Jesusan A!ujmatui: "Mirkisetekka Yusnan pujurin amia Nunismek Amesha iniannatsuk Yusnan tuke pujurin A!tatme." ^18Nujai yaunchu akupkamu penkercha ajasmatai japirmaiti. ^19Muisais akupkamuka ShuA!ran penker awajsachminiuyayi. Antsu Yus iin ti shiir awajtamsattajnia nu NA!kaji. Nujai Yusai ti shiir JeeA!itji. ^20Nunasha Yus "nekas tajai" tusa Ninki pachiimias tumammiayi. ^21Riwi-shuarnumia Yusnan pujurin Yusa naari pachitsuk anaikiamu A!rmiayi. Antsu Ju Yusnan pujurniunka Yus imia Ninki pachiimias anaikiamiayi. Tura Niin Junis Timiayi: "Uuntka imia Ninki pachiimias tiniu asa penke YapajiA!shtatui. Niisha "Mirkisetekka Yusnan pujurin amia Nunismek Amesha tuke Yusnan pujurin A!tatme" Timiayi." ^22Tuma asamtai Jesuska nekas uwemtikrattajai tusa yaunchu amia nujai nankaamas penker Chichaman iwiarturuiti. ^23Yaunchu Yusnan pujurin Untsuri A!rmiayi. Chikich jakamtai Chikich tuke takaarmiayi. ^24Antsu Jesus tuke JA!kashtin asa chikichan ikiurkishtatui. ^25Tuma asa tuke iwiaaku pujak ni shuarin tuke Yusan A!ujtusminiaiti. Tuma asa shuar Niin EnentA!imtusar Yusai weankarun tuke uwemtikramniaiti. ^26Tuma asa Jesus Yusnan penker pujurin asa ii atsumajnia Nukete niisha. Niisha ti shiir asa penke tunaarinchaiti. Ashi tunaariniunmaya kanakniuiti. Tura Yusjai metek Uunt ajasuiti. ^27Niisha yaunchu Yusnan pujurniu uuntri armia Nunikchaiti. Yaunchua nuka murikiun MA!awar Ashi tsawant Yusan suu A!rmiayi. Nujai emka ni tunaarin NuyA! Ashi shuara tunaarin AsakA!tin A!rmiayi. Tura Jesuska JA!katniunam Chikichki surumak Ashi shuara tunaarin AsakA!tramiayi. ^28Muisais akupkamuka penke shuarnak tuke penkercha ain Yusnan pujurniu uuntrin anaikiaiti. Tura nu ukunmanka Yus, nekas ninki pachiimias, ni Uchirin, tuke penkera nuna, Yusnan pujurniu uuntrin anaikiaiti. __________________________________________________________________ Chapter 8 ^1 Nekas juna TA!jame: Yusnan pujurniu uuntri Jesus iin ti shiir yainma asa akupin pujutainium Yusa untsuurini nayaimpiniam pujusuiti. ^2Nekas Yusa Jee nayaimpinma nu aents najanachma antsu Yus najanamuiti. Nui Jesus Yusnan pujurui. ^3Ashi Yusnan pujurniu uuntri ainia nu, shuar Yusnan susamuncha tura naman maar Yus Sutaincha Yusan Ashi Susatin ainiawai. Nunisan Jesukristusha Yusan Susatniuiti. ^4JuyA! Yusnan pujurin Muisais timia nuna Yusan yamaisha susamin akui Jesus ju nunkanam pujakka Yusnan pujurin A!chainti. Antsu nayaimpiniam takaawai. ^5Yus yaunchu Muisaisan nayaimpiniam irunna nuna iniaktus Timiayi "Ame WA!inkiamna nujai metek Ashi najanata." Turamu asamtai Ashi yaunchu Yusnan pujurin Muisais najanamujai takainia nu aya nayaimpiniam ana nuna nakumkamujain takainiawai. ^6 Antsu Jesus ti nekasa nujai nayaimpiniam takaawai. Muisais akupkamuka ShuA!ran penker awajsachminiaiti. Antsu Yus iin ti penker awajtamsattaji. Kame Yamaram Chichamnum Yus Ashi Turutmattajnia nu Muisais akupkamunam ana nuna nankaamas ti penker ainiawai. Tuma asamtai nankaamas penker Chichaman Jesus takartamji. ^7Kame Emka Chicham, Yus Muisaisjai yaunchu najanamia nu, nekas penkeraitkiuinkia Yamaram Chichaman najanachaayi. ^8Antsu penkercha Ainiakui Israer-shuaran Timiayi: "Uunt Yus tawai: "Tsawant jeamtai Ashi Israer-shuarjai Yamaram Chichaman najanattajai. ^9Yaunchu ju shuara uuntrin Ejiptunmaya yaruakmiaj nui Emka Chichaman najanamjai. Tura Yamaram Chichaman najanattaj nu Nunischa A!tatui. Emka nuna uminiachkui ajapan iniaisarmajai." Nunis tawai Uunt Yus. ^10Tura nu arantcha tawai: "Tsawant jeamtai Israer-shuarjai Yamaram Chichaman najanattaj nuka Junis A!tatui. Wi akupeajna nuna EnentA!in paant EnentA!imtikrartatjai. NuyA! ni Yusri A!rtatjai tura niisha Wii shuar A!rtatui. ^11Nuisha Yusan nekaat tusa jintinnaiyachartatui. Kame ni aisha ni yachisha kame Ashi shuar, uchisha uuntcha, Ashi nekarawartatui. ^12Tura Ashi ni tunaarincha tsankuraran ni yajauchirin atak penke EnentA!imtuschartatjai" Timiayi." Tu aarmaiti. ^13Wats, Emka Chicham yajauch ajakui Yus Yamaram Chichaman NA!janeak pujurui. Tura yajauch ajasua nuka WA!rik ajapnattawai. __________________________________________________________________ Chapter 9 ^1 Ayu. Yus shiir awajsatniuka Emka Chicham timia nujai metek Turatniuyayi. Tura ju nunkanmaya Yusa Jeen weriar Yus shiir awajsatniuyayi. ^2Nu Jeasha Junis tesakmauyayi. Nekatka Shiir Tesaamu tutainti. Nui asuitin ekeemakar TsA!apin awajtaisha tura misasha Yus iniaktusma tantajai pujuyayi. ^3NuyA!-tesaamuka ImiA! Shiir Tesaamu tutainti. ^4Nui kunkuin ekeemataisha kurijiai kuerma tura Chicham Aarma Chumpitiaisha pujuyayi. Nusha Ashi kurijiai kuermauyayi. Tura init kurijiai najanamu ichinkian ManA! yurumak enkemniuyayi. NuyA! Yusnan pujurniu uuntri Arunka ushukrutairi yaunchu tsapaak jankukmia nusha enkemniuyayi. NuyA! Yus najanamu Chicham Muisais kayanam aarmasha enkemniuyayi. ^5Nuna ukurin Kirupin, nayaimpinmaya suntara nu, kurijiai nakumkamu wajarmiayi. Nusha Yusa Shiirmarin nakumkarmiayi. Tura ni nanapejai shuara Tunaarin ayamprutain Nukuakuyayi. Nuna arantka YamA!i etserkatin atsumatsji. ^6Nunis aa asamtai Shiir Tesaamunam Ashi Yusnan pujurin tuke WA!iniak Yusnan takasarmiayi. ^7Tura ImiA! Shiir Tesaamunmanka aya ni uuntrin WA!iniauyayi. Tura niisha Ashi uwitin aya chikichik tsawant wayamiayi. Wayak ni tunaarisha tura Ashi shuara tunaari tsankurnarat tusa Yus Susatniu namanke numpen juu A!miayi. ^8 Yusa Wakani Nunis Ati tusa nuna mash iwiaramiayi. Tura asa juna paant awajturmaji. Ju nunkanmaya Yusa Jee pujakui tura aya nuin Yus shiir awajsamniaitkiuinkia nekas ImiA! Shiira nui Yus pujamunam wayatin tuke itiurchat ainti. ^9Nusha YamA!i pujuiniaj nuna EnentA!imtikrampratniuitji. Shuar Yus shiir EnentA!imtikratniun namanken maa Suiniaksha nu shuar ni tunaarijiai tuke itit EnentA!imtumainiawai. ^10Wari, aya YurumA!tniusha umartincha nijiartincha tura Ashi Nunisan Turatniujai aya PA!tatek asamtai EnentA!iniam ana nuna iwiarachmin ainiawai. Antsu Yus Nu Turatniunka YapajiA!tniuyayi. Tuma asamtai YapajniA!tsain Turatin ainiawai. ^11Tura yamaikia Kristu TA!witi tura Yusnan pujurniu uuntri ajas Yamaram Chichamnum Yus ti p